ស្លឹករឹត

វចនានុក្រមខ្មែរ

ពាក្យខ្មែរ ការអាន និងអត្ថន័យ — បើកជាសាធារណៈ និងកែលម្អដោយអ្នកអាន។

៦៨,៣៦៩ ធាតុ

ស្រីមតី គុណនាម

[ស្រី-ម៉ៈ-តី] sreimotei

(ម.ព. ស្រីម័ត)។

ស្រីម័ត

មានសិរី, មានស្រីសួស្ដី; មានលំអ; មានទ្រព្យ :

ស្រីម័ត គុណនាម

[ស្រី-ម៉ាត់] sreimoat

មានសិរី, មានស្រីសួស្ដី; មានលំអ; មានទ្រព្យ :

ស្រឹង គុណកិរិយា a

[ស្រឹង] sroeng

ដែលអស់សម្ងួត, ស្ងួតក្រៃពេក :

ស្រឹង គុណកិរិយា b

[ស្រឹង] sroeng

ស្ងួតដល់ស្រួយ :

ស្រឹង នាម

[ស្រឹង] sroeng

ឈ្មោះឫស្សីព្រៃមួយប្រភេទ :

ស្រឹង នាម

[ស្រឹង] sroeng

ឈ្មោះខ្ទឹមមួយប្រភេទ :

ស្រឹង នាម

[ស្រឹង] sroeng

ក្រាជញ្ជក់ផ្លែស្រូវ ដែលកំពុងនៅជាទឹកដោះ :

ស្រឹង្គ នាម

[ស្រឹង-គៈ-ម័ច-ឆា] sroengkor

(ម.ព. ស្រឹង្គមច្ឆៈ)។

ស្រឹង្គ នាម

[ស្រឹង-គៈ-ម័ច-ឆៈ] sroengkor

ត្រីមានធ្មុង :

ស្រឹង្គ នាម

[ស្រឹង-គៈ-ស័ត] sroengkor

សត្វមានស្នែង :

ស្រឹង្គារ

ពាក្យដែលនាំឱ្យកើតសេចក្ដីស្រឡាញ់; រឿងនាំឱ្យកើតតម្រេក, សាស្ត្រាល្បែង។

ស្រឹង្គារ នាម

[ស្រឹង-គា] sroengkear

សេចក្ដីស្រឡាញ់; តម្រេក; គ្រឿងប្រលោមចិត្ត។

ស្រឹង្គារ នាម

[ស្រី-ស្រឹង-គា] sroengkear

ស្រីដែលមានលំអគួរឱ្យកើតសេចក្ដីស្រឡាញ់; ស្រីស្នំ។

ស្រឹង្គារ នាម

[ស្រឹង-គា-រៈ-ភា-សិត] sroengkear

ពាក្យដែលនាំឱ្យកើតសេចក្ដីស្រឡាញ់; រឿងនាំឱ្យកើតតម្រេក, សាស្ត្រាល្បែង។

ស្រឹង្គី នាម

[ស្រឹង-គី] sroengki

ឈ្មោះមាសមួយប្រភេទ :

ស្រឹប គុណនាម

[ស្រឹប] sroeb

ដែលស្រួយខ្លាំង, ស្រួយទំពាឮក្រឹបៗ :

ស្រឹបៗ ឧទានសព្ទ

[ស្រឹប-ស្រឹប] sroeb

(ម.ព. ស្រិបៗ)។

ស្រឹម គុណកិរិយា

[ស្រឹម] sroem

(ម.ព. ស្រិម)។

ស្រឺត

ជំងឺថប់អារម្មណ៍មួយប្រភេទ ដែលអ្នកជំងឺមានអាការៈភ័យខ្លាចស្លន់ស្លោ បេះដូងដើរញាប់ ណែនទ្រូង ថប់ៗជាដើម ហើយអាចដួលសន្លប់។

ស្រឺត នាម

[ស្រឺត] sreut≈

ជំងឺថប់អារម្មណ៍មួយប្រភេទ ដែលអ្នកជំងឺមានអាការៈភ័យខ្លាចស្លន់ស្លោ បេះដូងដើរញាប់ ណែនទ្រូង ថប់ៗជាដើម ហើយអាចដួលសន្លប់។

ស្រឺតៗ

ក្រឺតៗ, ដោយកើនឬថយជាលំដាប់ បន្តបន្ទាប់ ឥតអាក់ :

ស្រឺតៗ គុណកិរិយា

[ស្រឺត-ស្រឺត] sreutsreut≈

ក្រឺតៗ, ដោយកើនឬថយជាលំដាប់ បន្តបន្ទាប់ ឥតអាក់ :

ស្រុក

មន្ត្រីរដ្ឋបាលជាចាងហ្វាងស្រុក (សព្វថ្ងៃប្រើជា អភិបាលស្រុក)។

ស្រុក នាម

[ស្រុក] srok

ភូមិលំនៅរបស់ពួកមនុស្ស; ទីប្រជុំកាន់ការរាជការរដ្ឋបាល ដែលនៅក្នុងអំណាចរាជការទីរួមខេត្ត។

ស្រុក នាម

[ចៅ-វ៉ាយ-ស្រុក] srok

មន្ត្រីរដ្ឋបាលជាចាងហ្វាងស្រុក (សព្វថ្ងៃប្រើជា អភិបាលស្រុក)។

ស្រុកកំណើត នាម

[ស្រុក-កំ-ណើត] srukkamnaeut≈

ទីកន្លែងកំណើត, ភូមិកំណើត; មាតុភូមិ :

ស្រុកទន្លេ

ភូមិសាស្ត្រ តំបន់ដែលមានទន្លេហូរកាត់ដូចជាខេត្តស្ទឹងត្រែង ក្រចេះ កំពង់ចាម កណ្ដាល ព្រៃវែង ជាដើម :

ស្រុកទន្លេ នាម

[ស្រុក-ទន់-លេ] sruktnole≈

ភូមិសាស្ត្រ តំបន់ដែលមានទន្លេហូរកាត់ដូចជាខេត្តស្ទឹងត្រែង ក្រចេះ កំពង់ចាម កណ្ដាល ព្រៃវែង ជាដើម :

ស្រុកទេស

ភូមិលំនៅរបស់មនុស្ស, ភូមិស្រុក ឬតំបន់ណាមួយ។ ជួនគេប្រើសំដៅលើប្រទេសទាំងមូល :

ស្រុកទេស នាម

[ស្រុក-ទេស] srokates

ភូមិលំនៅរបស់មនុស្ស, ភូមិស្រុក ឬតំបន់ណាមួយ។ ជួនគេប្រើសំដៅលើប្រទេសទាំងមូល :

ស្រុកលើ

ស្រុកនៅប៉ែកខាងលើនៃចរន្តទឹក ឬ តំបន់ខ្ពស់ :

ស្រុកលើ នាម

[ស្រុក-លើ] srukleu≈

ស្រុកនៅប៉ែកខាងលើនៃចរន្តទឹក ឬ តំបន់ខ្ពស់ :

ស្រុកអណ្ណាម

ប្រទេសវៀតណាមផ្នែកកណ្ដាល។ កាលដើមប្រទេសវៀតណាមចែកជា ៣រដ្ឋ គឺ៖ តុងកឹង អណ្ណាម និង កូសាំងស៊ីន (អតីតកម្ពុជាក្រោម)។

ស្រុកអណ្ណាម នាម

[ស្រុក-អាន់-ណាម] srukaannam≈

ប្រទេសវៀតណាមផ្នែកកណ្ដាល។ កាលដើមប្រទេសវៀតណាមចែកជា ៣រដ្ឋ គឺ៖ តុងកឹង អណ្ណាម និង កូសាំងស៊ីន (អតីតកម្ពុជាក្រោម)។

ស្រុង គុណនាម

[ស្រុង] srung

ស្លុយ, ដែលមានសម្រុង :

ស្រុញ កិ., គុ.

[ស្រុញ] sronh

ទញ់រញ់ញាត់ចុះក្រោម, រញ់ខាតប្រវែងប្រក្រតី :

ស្រុញ កិ., គុ.

[ស្រុញ-គំ-និត] sronh

ទញ់រញ់គំនិត។

ស្រុត កិរិយាសព្ទ

[ស្រុត] srot

ទ្រុឌចុះ, លិចទាបចុះ ខុសប្រក្រតី :

ស្រុត កិរិយាសព្ទ

[ស្រុត] srot

ស្លាប់ (ចំពោះដំរី) :

ស្រុតិ នាម

[ស្រុ-តិ] srote

ការស្ដាប់; ត្រចៀក; ដំណឹង; វេទ។

ស្រុតិ គុណនាម

[ស្រុ-តិ-ធ] srote

ដែលខ្មីឃ្មាតសង្វាតរៀនសូត្រ, ដែលជាអ្នករៀន :

ស្រុតិ នាម

[ស្រុ-តិ-ធ] srote

អ្នកមានចំណេះ; អ្នកចេះវេទ :

ស្រុតិ គុណនាម

[ស្រុ-តិ-ធៈ-រា] srote

(ម.ព. ស្រុតិធរ)។

ស្រុស

ដាក់របស់ស្រស់ឆៅក្នុងទឹកកំពុងពុះឬក្នុងទឹកក្ដៅ តែមួយរំពេចមិនឱ្យយូរហួសប្រមាណ :

ស្រុស កិរិយាសព្ទ

[ស្រុស] sros

ដាក់របស់ស្រស់ឆៅក្នុងទឹកកំពុងពុះឬក្នុងទឹកក្ដៅ តែមួយរំពេចមិនឱ្យយូរហួសប្រមាណ :

ស្រុះ

ដែលស្មើដៃគ្នា, ដែលព្រមគ្នា :

ស្រុះ គុ.កិ., គុ.

[ស្រុះ] sroh

ដែលព្រមព្រៀងគ្នាឥតទាស់ទាក់, ព្រមព្រឺស, ដែលស្រវាស្រទេញព្រមគ្នា :

ស្រុះ គុណកិរិយា

[ស្រុះ-ដៃ] sroh

ដែលស្មើដៃគ្នា, ដែលព្រមគ្នា :

ស្រុះស្រួល កិរិយាសព្ទ

[ស្រុះ-ស្រួល] srueahsruol≈

យល់ព្រមជាមួយគ្នាឥតទទឹងទាស់ :

ស្រូត

ស្រូតដោយប្រញាប់រួសរាន់, ស្រូតរូតរះពេញកម្លាំង, ពេញទំហឹង :

ស្រូត គុ.កិ., គុ.

[ស្រូត] srout

ប្រញាប់រួសរាន់ឱ្យទាន់ពេលឬឱ្យទាន់ការ :

ស្រូត កិរិយាសព្ទ

[ស្រូត-រូត] srout

ស្រូតដោយប្រញាប់រួសរាន់, ស្រូតរូតរះពេញកម្លាំង, ពេញទំហឹង :

ស្រូប

ស៊ីបាយដែលចាក់ទឹកលាយស្រូបគ្រូកៗ។

ស្រូប កិរិយាសព្ទ ១)

[ស្រូប] sroub

បឺតចូល :

ស្រូប កិរិយាសព្ទ ២)

[ស្រូប] sroub

ស្រូបស្រង :

ស្រូប កិរិយាសព្ទ ៣)

[ស្រូប] sroub

(ព.ប្រ.) ចាយឬដាច់បង់ប្រាក់ច្រើនទៅលើមុខការណាមួយ :

ស្រូប កិរិយាសព្ទ

[ព្រះ-ធ-រៈ-នី-ស្រូប] sroub

ផែនដីស្រូបចូលលិចចុះបាត់ទៅ :

ស្រូប កិរិយាសព្ទ

[ស្រូប] sroub

លាយអាហារឬចំណីខ្លះជាមួយនឹងសម្ល អាហាររាវជាដើម :

ស្រូប កិរិយាសព្ទ

[ស៊ី-បាយ-ស្រូប-ទឹក] sroub

ស៊ីបាយដែលចាក់ទឹកលាយស្រូបគ្រូកៗ។

ស្រូល

ឈ្មោះឈើមួយប្រភេទទៀតពួកច្រកែងទួយ តែមានខ្លឹមប្រើការជាគ្រឿងទព្វសម្ភារៈបាន (ច្រើនដុះក្នុងបឹង)។

ស្រូល នាម

[ស្រូល] sroul

ឈ្មោះឈើមួយប្រភេទ ពួកស្រល់។

ស្រូល នាម

[ស្រូល] sroul

ឈ្មោះឈើមួយប្រភេទទៀតពួកច្រកែងទួយ តែមានខ្លឹមប្រើការជាគ្រឿងទព្វសម្ភារៈបាន (ច្រើនដុះក្នុងបឹង)។

ស្រូវ

ស្រូវមួយប្រភេទដែលដុះឡើងតាមទឹក មានកម្ពស់ទៅតាមជម្រៅទឹក មានអង្ករក្រហម ហើយបាយរឹង។

ស្រូវ នាម

[ស្រូវ] sruv≈

ធញ្ញជាតិមួយប្រភេទស្រដៀងនឹងស្រងែ ផ្លែមានគ្រាប់ល្អិតៗជាកួរ ដុះជាគុម្ពនៅដីគោកឬដីលិចទឹកក្នុងតំបន់ក្ដៅហើយសើម ជាអាហារសម្រាប់ទ្រទ្រង់ជីវិតមនុស្សនិងសត្វ :

ស្រូវ នាម

[ស្រូវ-ដាក់-គ្រាប់] sruvdakkreab≈

ស្រូវដែលគ្រាប់ចាប់មានសាច់ :

ស្រូវ នាម

[ស្រូវ-ដាក់-ទឹក-ដោះ] sruvdaktoekdaoah≈

ស្រូវដែលគ្រាប់ចាប់មានសាច់ខាប់ពណ៌សដូចទឹកដោះ :

ស្រូវ នាម

[ស្រូវ-ធ្វើ-ខ្លួន] sruvthveukhluon≈

ស្រូវនៅក្នុងដំណាក់កាលកំណកំណើតកួរ។

ស្រូវ នាម

[ស្រូវ-បង់-កើន-រ-ដូវ] sruvbngokaeunrodouv≈

ស្រូវស្រាល, ស្រូវដែលប្រើរយៈពេលខ្លីក្នុងការដាំដុះ :

ស្រូវ នាម

[ស្រូវ-បែក] sruvbaek≈

ស្រូវដែលចេញកួរដំបូង ក្រោយផើមមួយរយៈពេល :

ស្រូវ នាម

[ស្រូវ-ប្រ-ដេញ-ទឹក] sruvbrodenhtoek≈

ស្រូវនៅរដូវប្រាំងដែលគេធ្វើនៅលើដីទំនាប (លិចទឹកនៅរដូវវស្សា) ទៅតាមកម្រិតនៃទឹកស្រកចុះជាលំដាប់។

ស្រូវ នាម

[ស្រូវ-មូល-ដើម] sruvmuldaeum≈

(ម.ព. ស្រូវធ្វើខ្លួន)។

ស្រូវ នាម

[ស្រូវ-វា] sruvvea≈

(ម.ព. ស្រូវឡើងទឹក)។

ស្រូវ នាម

[ស្រូវ-ស្លាប-សេក] sruvsleabsek≈

ស្រូវដែលមានគ្រាប់សម្បុរខៀវលាយលឿងប្រឿងៗស្រដៀងស្លាបសេក រៀបនឹងទុំ :

ស្រូវ នាម

[ស្រូវ-ឡើង-ទឹក] sruvlaeungtoek≈

ស្រូវមួយប្រភេទដែលដុះឡើងតាមទឹក មានកម្ពស់ទៅតាមជម្រៅទឹក មានអង្ករក្រហម ហើយបាយរឹង។

ស្រូស ឧទានសព្ទ

[ស្រូស] srous

សូរឮដោយដួល, ដោយធ្លាក់ឬដោយទម្លាក់អ្វីៗ :

ស្រូស កិរិយាសព្ទ

[ធ្លាក់-ស្រូស] srous

ធ្លាក់ស្រឡះ។

ស្រូស គុណកិរិយា

[ផស-ស្រូស] srous

វាយតែមួយផសដួលស្រូស។

ស្រួច

ស្រួចវែងរលាំ, ស្រួចគួរស្ញើប :

ស្រួច គុណនាម ១)

[ស្រួច] sruoch

ដែលកើតដោយសម្រួច; ដែលរៀវតូចខាងចុង; ដែលមានមុខតូចរៀវមុត :

ស្រួច គុណនាម ២)

[ស្រួច] sruoch

(ព.ប្រ.) មោះមុត; ឈ្លាសវៃ, វាងវៃ :