វចនានុក្រមខ្មែរ

ស្រួច គុណនាម

[ស្រួច-រ-លែម] sruoch

ស្រួចវែងរលាំ, ស្រួចគួរស្ញើប :

ស្រួចស្រាល់

(វេជ្ជ.) ដែលមានអាការៈឈឺទាន់ហន់ហើយធ្ងន់ធ្ងរ ផ្ទុយនឹងអាការៈរ៉ាំរ៉ៃ :

ស្រួចស្រាល់ គុណនាម ១)

[ស្រួច-ស្រាល់] sruochsral

ឈ្លាសវៃក្រៃពេក; មោះមុតយ៉ាងវិសេស; ធ្ងន់ធ្ងរ, ខ្លាំងណាស់ :

ស្រួចស្រាល់ គុណនាម ២)

[ស្រួច-ស្រាល់] sruochsral

(វេជ្ជ.) ដែលមានអាការៈឈឺទាន់ហន់ហើយធ្ងន់ធ្ងរ ផ្ទុយនឹងអាការៈរ៉ាំរ៉ៃ :

ស្រួចស្រាល់នីយកម្ម

(វេជ្ជ.) ការវិវត្តជំងឺពីរ៉ាំរ៉ៃទៅស្រួចស្រាល់។

ស្រួចស្រាល់នីយកម្ម នាម

[ស្រួច-ស្រាល់-នី-យៈ-កាំ] sruochsrealniyeakkaam≈

(វេជ្ជ.) ការវិវត្តជំងឺពីរ៉ាំរ៉ៃទៅស្រួចស្រាល់។

ស្រួចស្រាវ

(ម.ព. ស្រួចស្រាល់)។

ស្រួចស្រាវ គុណនាម

[ស្រួច-ស្រាវ] sruochsreav≈

(ម.ព. ស្រួចស្រាល់)។

ស្រួត

ស្រួលខ្លួនមិនងាស់សរសៃ :

ស្រួត គុណនាម

[ស្រួត] sruot

ស្រួលខ្លួនមិនងាស់សរសៃ :

ស្រួប

សូរវត្ថុស្រួយដែលបែកខ្ទេច, ដែលជាន់, ដែលសង្កត់ជាដើម :

ស្រួប ឧទានសព្ទ

[ស្រួប] sruob

សូរវត្ថុស្រួយដែលបែកខ្ទេច, ដែលជាន់, ដែលសង្កត់ជាដើម :

ស្រួយ

សុខុមសត្តមួយប្រភេទ មានស្លាប ខ្លួនសំប៉ែត ជាពួកលោហិតភក្ស ច្រើននៅក្រាញជញ្ជក់ឈាមត្រង់កៀនគល់កន្ទុយគោ។

ស្រួយ គុណនាម ១)

[ស្រួយ] sruoy

ដែលមិនស្វិត ងាយបាក់បែក, ងាយឆែប, ងាយខ្ទេច :

ស្រួយ គុណនាម ២)

[ស្រួយ] sruoy

ដែលមិនល្វន់, មិនរឹង :

ស្រួយ នាម

[ពាក-ស្រួយ] sruoy

ពាក្យដែលមានអក្សរ រ ប្រកបឬពាក្យដែលមាន រេផៈ (៌), ដូចជា កណ្ដុរ, ខ្នុរ, ឆ្នាំកុរ, បង្អុរភ្លៀង, អសុរ; ទុគ៌ត, ទុព៌ល, ទុរ្ភិក្ស, បព៌ត ជាដើម។

ស្រួយ គុណនាម

[ស្រួយ-ខ្ញោក] sruoy

ស្រួយខ្លាំង។

ស្រួយ គុណនាម

[ស្រួយ-ស្រឹង] sruoy

ស្រួយព្រោះអស់សម្ងួត។

ស្រួយ គុណនាម

[ស្រួយ-ស្រឹប] sruoy

ស្រួយទំពាឮក្រឹបៗ។

ស្រួយ គុណនាម

[ស្រួយ-ស្រែស] sruoy

(ម.ព. ស្រែស)។

ស្រួយ នាម

[ស្រួយ] sruoy

សុខុមសត្តមួយប្រភេទ មានស្លាប ខ្លួនសំប៉ែត ជាពួកលោហិតភក្ស ច្រើននៅក្រាញជញ្ជក់ឈាមត្រង់កៀនគល់កន្ទុយគោ។

ស្រួល

ស្រេចដោយស្រួល, ស្រេចបាច់។

ស្រួល គុ., គុ.កិ.

[ស្រួល] srul

ដែលឥតទាស់, ឥតទើសទាក់, មិនរអាក់រអួល; ងាយ; ដែលមិនមានមោះហ្មង; ដែលមិនលំបាក, ស្រណុក; មិនឈឺចាប់; សើច :

ស្រួល កិរិយាសព្ទ

[សើច-ស្រួល] srul

សើចកក្អៀក។

ស្រួល កិរិយាសព្ទ

[ស្រួល-ក-ក្អៀក] srul

សើចកក្អៀក (រ.ស.) ថា ទ្រង់ព្រះសម្រួលកក្អៀក)។

ស្រួល កិ., គុ.

[ស្រួល-ខ្លួន] srul

ស្រណុកខ្លួន, មិនឈឺចាប់។

ស្រួល គុ., គុ.កិ.

[ស្រួល-ស្រាច់] srul

ស្រេចដោយស្រួល, ស្រេចបាច់។

ស្រួលបួល

គួរដល់ការ, ងាយស្រួល :

ស្រួលបួល គុ., គុ.កិ.

[ស្រួល-បួល] sruolobuol

គួរដល់ការ, ងាយស្រួល :

ស្រើប

ស្រួលចិត្តដោយស្រើប, ស្រើបចិត្តតាមគ្នា។

ស្រើប កិរិយាសព្ទ

[ស្រើប] srerb

រំជួលចិត្ត, កួចបំណង ចង់ឃើញ, ចង់ធ្វើ ...អ្វីៗដែលចំពើប ដែលប្លែក; ត្រេកត្រអាលតាមៗគ្នាម្ដងៗ; កំរើបចិត្តត្រេកត្រង់ទៅរកកាម :

ស្រើប កិ., គុ.

[ស្រើប-ស្រួល] srerb

ស្រួលចិត្តដោយស្រើប, ស្រើបចិត្តតាមគ្នា។

ស្រើបស្រាល

កើតតម្រេកទៅរកកាម, ត្រេកត្រអាលឬត្រអេកត្រអាលភ្លេចខ្លួន :

ស្រើបស្រាល កិរិយាសព្ទ

[ស្រើប-ស្រាល] sraeubsral

កើតតម្រេកទៅរកកាម, ត្រេកត្រអាលឬត្រអេកត្រអាលភ្លេចខ្លួន :

ស្រឿង

ងោង, ងេងងោង, ងឿងៗបន្តិចៗ; ដែលកម្រើកបន្តិចៗ :

ស្រឿង គុ., គុ.កិ.

[ស្រឿង] sroeang

ងោង, ងេងងោង, ងឿងៗបន្តិចៗ; ដែលកម្រើកបន្តិចៗ :

ស្រៀក

ដែលលើសជាងគ្នាបន្តិចបន្តួច :

ស្រៀក គុ., គុ.កិ.

[ស្រៀក] sriek

ដែលលើសជាងគ្នាបន្តិចបន្តួច :

ស្រៀវ

រួស, ដែលខ្លាចរំពាត់ :

ស្រៀវ កិរិយាសព្ទ ១)

[ស្រៀវ] sriev

ព្រឺស្រយង់ស្រពន់ ដោយប៉ះពាល់សម្ផស្សប្លែកខុសប្រក្រតី មានសម្ផស្សត្រជាក់ជាដើម :

ស្រៀវ កិរិយាសព្ទ ២)

[ស្រៀវ] sriev

ព្រឺដោយស្ញើបខ្លាំង :

ស្រៀវ កិរិយាសព្ទ ៣)

[ស្រៀវ] sriev

ព្រឺខ្លួនខ្ញាកៗ សង្កើសង្កាញ់រកកល់គ្រុន :

ស្រៀវ នាម

[គ្រុន-ស្រៀវ] sriev

(ម.ព. ស្រៀវគ្រុន)។

ស្រៀវ នាម

[ស្រៀវ-គ្រុន] sriev

គ្រុនមានលាយស្រៀវផង។

ស្រៀវ គុណនាម ១)

[ស្រៀវ] sriev

តូចរៀវ, ខ្ពស់ស្រឡះ :

ស្រៀវ គុណនាម ២)

[ស្រៀវ] sriev

ខ្ពស់ស្រឡេវគួរស្ញើប :

ស្រៀវ គុណនាម ៣)

[ស្រៀវ] sriev

រួស, ដែលខ្លាចរំពាត់ :

ស្រៀវស្រស់

ស្រស់តូចរាវ, ស្រស់តូចស្ដៀវ, ល្អប្រពៃ(ច្រើនប្រើក្នុងពាក្យកាព្យ) :

ស្រៀវស្រស់ គុណនាម

[ស្រៀវ-ស្រស់] srievsars≈

ស្រស់តូចរាវ, ស្រស់តូចស្ដៀវ, ល្អប្រពៃ(ច្រើនប្រើក្នុងពាក្យកាព្យ) :

ស្រៀវស្រាញ

ព្រឺខ្លួនខ្ញាកៗ សង្កើសង្កាញ់រកកល់គ្រុន។

ស្រៀវស្រាញ កិរិយាសព្ទ

[ស្រៀវ-ស្រាញ] srievsreanh≈

ព្រឺខ្លួនខ្ញាកៗ សង្កើសង្កាញ់រកកល់គ្រុន។

ស្រេក

ចង់ផឹកទឹក :

ស្រេក កិរិយាសព្ទ

[ស្រេក] srek

ចង់ផឹកទឹក :

ស្រេកឃ្លាន

(ព.ប្រ.) ចង់ឬមានចំណង់ក្រៃពេក :

ស្រេកឃ្លាន កិរិយាសព្ទ ១)

[ស្រេក-ឃ្លាន] srekkhlean≈

ស្រេកផងឃ្លានផង។

ស្រេកឃ្លាន កិរិយាសព្ទ ២)

[ស្រេក-ឃ្លាន] srekkhlean≈

(ព.ប្រ.) ចង់ឬមានចំណង់ក្រៃពេក :

ស្រេង

ត្រជាក់ខ្លាំង :

ស្រេង គុណនាម

[ស្រេង] sreng

ត្រជាក់ខ្លាំង :

ស្រេច

មានគ្រប់សព្វ :

ស្រេច កិ., គុ.កិ.

[ស្រាច់] srech

ចប់ហើយ, អស់កិច្ចហើយ, ដល់ទីបំផុតហើយ, ដែលបរិបូរ, គ្រប់គ្រាន់, សព្វគ្រប់ :

ស្រេច កិរិយាសព្ទ

[ស្រាច់-ស្រាប់] srech

មានគ្រប់សព្វ :

ស្រេចតែ

ស្រេចនឹង, ស្រេចលើ, តាមតែ, អាស្រ័យតែ :

ស្រេចតែ គុណកិរិយា

[ស្រាច់-តែ] sreachtae≈

ស្រេចនឹង, ស្រេចលើ, តាមតែ, អាស្រ័យតែ :

ស្រេចបាច់

ស្រេចតែម្ដង!

ស្រេចបាច់ គុណកិរិយា

[ស្រាច់-បាច់] srechbach

ស្រេចបរិបូរ, ស្រេចគ្រប់គ្រាន់ :

ស្រេចបាច់ ឧទានសព្ទ

[ស្រាច់-អ្ហង] srechbach

ស្រេចតែម្ដង!

ស្រេណី

ដូចគ្នានឹង សេណី ដែរ។

ស្រេណី នាម

[ស្រេ-ណី] srenei

ដូចគ្នានឹង សេណី ដែរ។

ស្រេប

(ម.ព. ស្រេង)។

ស្រេប គុណនាម

[ស្រេប] sreb≈

(ម.ព. ស្រេង)។

ស្រេះ

(ម.ព. ស្រែះ{¥¥}១{££} ស្រែះ{¥¥}២{££})។

ស្រេះ កិ., ន.

[ស្រេះ] sreh

(ម.ព. ស្រែះ១ ស្រែះ២)។

ស្រែ នាម

[ស្រែ] srae

ទីដីដែលកើតពីការគាស់រានជាទំនាបលើកភ្លឺព័ទ្ធរាំងទឹក សម្រាប់ស្ទូងឬព្រោះស្រូវ :

ស្រែ នាម

[ស្រែ-ជំ-រៅ] srae

ស្រែនៅតំបន់ដីទំនាប ដូចជានៅមាត់បឹង ដែលគេធ្វើស្រូវក្នុងរដូវវស្សា :

ស្រែ នាម

[ស្រែ-ជើង-ស្រុក] srae

ស្រែក្បែរភូមិលំនៅ។

ស្រែ នាម

[ស្រែ-បុន] srae

(ព.ប្រ.) បដិគ្គាហកបុគ្គលដែលញ៉ាំងទាយកទាយិកាឱ្យបានបុណ្យច្រើន (បុញ្ញក្ខេត្ត) :

ស្រែ នាម

[ស្រែ-ប្រាំង] srae

ស្រែសម្រាប់ស្ទូងស្រូវក្នុងរដូវប្រាំង។

ស្រែ នាម

[ស្រែ-ពង់-រោះ] srae

ស្រែសម្រាប់ព្រោះស្រូវ។

ស្រែ នាម

[ស្រែ-វ័ស-សា] srae

ស្រែសម្រាប់ធ្វើស្រូវក្នុងរដូវវស្សា។

ស្រែ គុណនាម

[ស្រែ] srae

ដែលស្រវាំងដោយអត់ងងុយហួសពេកជាដើម :

ស្រែក

បញ្ចេញសម្រែក :

ស្រែក កិរិយាសព្ទ

[ស្រែក] srek

បញ្ចេញសម្រែក :

ស្រែង

ស្រែងឡើងសម្បុរប្រផេះ កាលណាអេះហុយព្រោង។

ស្រែង នាម

[ស្រែង] sraeng

ឈ្មោះរោគកើតនៅស្បែកចេញជាកណ្ដាប់គគ្រាតបណ្ដាលឱ្យរមាស់ មានឈ្មោះផ្សេងៗគ្នា។

ស្រែង នាម

[ស្រែង-ជ្វា] sraeng

ស្រែងឡើងកណ្ដាប់ក្រហមផេរ។

ស្រែង នាម

[ស្រែង-ដែក] sraeng

ស្រែងឡើងសាច់ខ្មៅក្រៀមរឹងគគ្រាត។

ស្រែង នាម

[ស្រែង-ផេះ] sraeng

ស្រែងឡើងសម្បុរប្រផេះ កាលណាអេះហុយព្រោង។

ស្រែងកង្កែប

ឈ្មោះរោគស្បែកមួយប្រភេទកើតនៅអណ្ឌៈឬនៅកៀនភ្លៅ មានអាការៈរលាកៗ ហើយក្រៀមជាក្រមរស្រទាប់ៗ បណ្ដាលអំពីទឹកសុក្កៈដែលធ្លាក់មកប៉ះត្រូវ ជារោគរមាស់ខ្លាំងម្ដងៗ អេះទៅចេញទឹករងៃ។

ស្រែងកង្កែប នាម

[ស្រែង-កង់-កែប] sraengkangkeaeb

ឈ្មោះរោគស្បែកមួយប្រភេទកើតនៅអណ្ឌៈឬនៅកៀនភ្លៅ មានអាការៈរលាកៗ ហើយក្រៀមជាក្រមរស្រទាប់ៗ បណ្ដាលអំពីទឹកសុក្កៈដែលធ្លាក់មកប៉ះត្រូវ ជារោគរមាស់ខ្លាំងម្ដងៗ អេះទៅចេញទឹករងៃ។