វចនានុក្រមខ្មែរ

ស្វីក្រឹតិ៍

(ម.ព. ស្វីករណ៍)។

ស្វីក្រឹតិ៍ នាម

[ស្វី-ក្រិត] svikrit≈

(ម.ព. ស្វីករណ៍)។

ស្វេត

ស :

ស្វេត គុណនាម

[ស្វេ-តៈ] ឬ [ស្វែត] svet

ស :

ស្វែង

ស្វះពន្លះរក; សង្វាតរក; ខំប្រឹងរកឱ្យបានដូចបំណង :

ស្វែង កិរិយាសព្ទ

[ស្វែង] sveng

ស្វះពន្លះរក; សង្វាតរក; ខំប្រឹងរកឱ្យបានដូចបំណង :

ស្វែងយល់

ខំប្រឹងសង្កេតឬសិក្សាស្រាវជ្រាវ ដើម្បីយល់ដឹងអំពីអ្វីមួយឱ្យច្បាស់លាស់ :

ស្វែងយល់ កិរិយាសព្ទ

[ស្វែង-យល់] svengyl≈

ខំប្រឹងសង្កេតឬសិក្សាស្រាវជ្រាវ ដើម្បីយល់ដឹងអំពីអ្វីមួយឱ្យច្បាស់លាស់ :

ស្វែងរក

ខំប្រឹងស្រាវជ្រាវឱ្យបានដូចបំណង, សង្វាតរក, រុករក, ខំប្រឹងស្វះពន្លះរកគ្រប់ច្រកល្ហក :

ស្វែងរក កិរិយាសព្ទ

[ស្វែង-រក] svengrka≈

ខំប្រឹងស្រាវជ្រាវឱ្យបានដូចបំណង, សង្វាតរក, រុករក, ខំប្រឹងស្វះពន្លះរកគ្រប់ច្រកល្ហក :

ស្វែងស្វះ

(ម.ព. ស្វះស្វែង)។

ស្វែងស្វះ កិរិយាសព្ទ

[ស្វែង-ស្វះ] svengsveah≈

(ម.ព. ស្វះស្វែង)។

ស្វែត

សម្ដីធូរស្វត។

ស្វែត បុព្វបទ

[ស្វែត] svaet

ពាក្យសម្រាប់និយាយផ្សំនឹងពាក្យ ស្វត ថាៈ ស្វែតស្វត គឺស្វតខ្លាំង, ស្វតក្រៃពេក :

ស្វែត គុណនាម

[ស្វែត] svaet

សម្ដីធូរស្វត។

ស្វៃរិន

(ម.ព. សេរី) :

ស្វៃរិន នាម

[ស្វៃ-រិន] svayrin

(ម.ព. សេរី) :

ស្វៃរិនី

ដូចគ្នានឹង សេរិនី ដែរ។

ស្វៃរិនី នាម

[ស្វៃ-រិ-នី] svairini

ដូចគ្នានឹង សេរិនី ដែរ។

ស្វៃរី

(ម.ព. ស្វៃរិន)។

ស្វៃរី នាម

[ស្វៃ-រី] sveyri≈

(ម.ព. ស្វៃរិន)។

ស្វោយ

ទទួលរងអារម្មណ៍ជាសុខឬជាទុក្ខ, សោយ :

ស្វោយ កិរិយាសព្ទ

[ស្វោយ] svaoy

ទទួលរងអារម្មណ៍ជាសុខឬជាទុក្ខ, សោយ :

ស្វះ

ខំប្រឹងរកក្នុងទីឆ្ងាយៗ :

ស្វះ កិរិយាសព្ទ

[ស្វះ] svah

ខំប្រឹងរកក្នុងទីឆ្ងាយៗ :

ស្វះពន្លះ

លះកិច្ចការឯទៀតហើយខំប្រឹងសង្វាតស្វែងរកអ្វីមួយដែលត្រូវការ មិនគិតដល់ទីឆ្ងាយៗ :

ស្វះពន្លះ កិរិយាសព្ទ

[ស្វះ-ពន់-លះ] svahponleah

លះកិច្ចការឯទៀតហើយខំប្រឹងសង្វាតស្វែងរកអ្វីមួយដែលត្រូវការ មិនគិតដល់ទីឆ្ងាយៗ :

ស្វះស្វែង

ខំប្រឹងស្វះពន្លះរកក្នុងទីឆ្ងាយៗ; សង្វាតរក, ខំប្រឹងរក :

ស្វះស្វែង កិរិយាសព្ទ

[ស្វះ-ស្វែង] sveahsveng≈

ខំប្រឹងស្វះពន្លះរកក្នុងទីឆ្ងាយៗ; សង្វាតរក, ខំប្រឹងរក :

ស្វ៊ែ

(គណិត.) ផ្ទៃបិទជិតដែលគ្រប់ចំណុចនៃផ្ទៃស្ថិតនៅស្មើចម្ងាយពីចំណុចកំណត់មួយ (ផ្ចិតរបស់វា)។

ស្វ៊ែ នាម

[ស្វ៊ែ] save≈

(គណិត.) ផ្ទៃបិទជិតដែលគ្រប់ចំណុចនៃផ្ទៃស្ថិតនៅស្មើចម្ងាយពីចំណុចកំណត់មួយ (ផ្ចិតរបស់វា)។

ស្វ័យកម្ម

ពាក្យដែលមានន័យសម្គាល់ស្ថានភាពឯកឯង ឬការធ្វើអំពើដោយខ្លួនឯង ការរងអំពើខ្លួនឯង :

ស្វ័យកម្ម នាម

[ស្វៃ-កាំ] sveykaam≈

ពាក្យដែលមានន័យសម្គាល់ស្ថានភាពឯកឯង ឬការធ្វើអំពើដោយខ្លួនឯង ការរងអំពើខ្លួនឯង :

ស្វ័យការពារ

កិច្ចការពារដោយខ្លួនឯង :

ស្វ័យការពារ នាម

[ស្វៃ-កា-ពា] sveykapea≈

កិច្ចការពារដោយខ្លួនឯង :

ស្វ័យគ្រប់គ្រង

របៀបគ្រប់គ្រងដោយស្វយ័ត ដូចជារបស់បុគ្គល គ្រួសារ សហគមន៍ អង្គការ ស្ថាប័ន សហគ្រាស ជាដើម :

ស្វ័យគ្រប់គ្រង នាម

[ស្វៃ-គ្រប់-គ្រង] sveykorbkorng≈

របៀបគ្រប់គ្រងដោយស្វយ័ត ដូចជារបស់បុគ្គល គ្រួសារ សហគមន៍ អង្គការ ស្ថាប័ន សហគ្រាស ជាដើម :

ស្វ័យចល័ត

ដែលចល័តដោយខ្លួនឯង។

ស្វ័យចល័ត គុណនាម

[ស្វៃ-ចៈ-ឡាត់] sveychaklat≈

ដែលចល័តដោយខ្លួនឯង។

ស្វ័យត្រាណ

កិច្ចការពារដោយខ្លួនឯង; ទីសម្រាប់ជ្រកកោនដើម្បីតទប់នឹងបច្ចាមិត្តដែលចូលមកបៀតបៀន :

ស្វ័យត្រាណ នាម

[ស្វៃ-ត្រាន] svaitran

កិច្ចការពារដោយខ្លួនឯង; ទីសម្រាប់ជ្រកកោនដើម្បីតទប់នឹងបច្ចាមិត្តដែលចូលមកបៀតបៀន :

ស្វ័យធនភាព

(សេ.ហិ.) ប្រព័ន្ធសេដ្ឋកិច្ចបិទជិតនៃប្រទេសមួយដែលមានការគ្រប់គ្រងដោយខ្លួនឯង ហើយរស់នៅដោយពឹងផ្អែកលើធនធានរបស់ខ្លួនផ្ទាល់ :

ស្វ័យធនភាព នាម ១)

[ស្វៃ-ធៈ-នៈ-ភាប] sveytheakneakpheab≈

ភាពដែលមានធនធានគ្រប់គ្រាន់ដោយខ្លួនឯង។

ស្វ័យធនភាព នាម ២)

[ស្វៃ-ធៈ-នៈ-ភាប] sveytheakneakpheab≈

(សេ.ហិ.) ប្រព័ន្ធសេដ្ឋកិច្ចបិទជិតនៃប្រទេសមួយដែលមានការគ្រប់គ្រងដោយខ្លួនឯង ហើយរស់នៅដោយពឹងផ្អែកលើធនធានរបស់ខ្លួនផ្ទាល់ :

ស្វ័យនិយោជន៍

(សេ.ហិ.) កម្មករនិយោជិតនៃវិស័យសេដ្ឋកិច្ចក្រៅប្រព័ន្ធ អ្នកប្រកបវិជ្ជាជីវៈសេរី អាជីវករ ឬកសិករដែលមិនមានលក្ខណសម្បត្តិជានិយោជក។

ស្វ័យនិយោជន៍ នាម ១)

[ស្វៃ-និ-យោច] sveyniyoch≈

(សេ.ហិ.) ការប្រកបការងារឬមុខរបររកចំណូលផ្ទាល់ខ្លួនដោយមិនពាក់ព័ន្ធនឹងប្រាក់ឈ្នួលឬប្រាក់បៀវត្សដែលផ្ដល់ដោយនិយោជកឬរដ្ឋតាមកិច្ចសន្យាការងារ។

ស្វ័យនិយោជន៍ នាម ២)

[ស្វៃ-និ-យោច] sveyniyoch≈

(សេ.ហិ.) កម្មករនិយោជិតនៃវិស័យសេដ្ឋកិច្ចក្រៅប្រព័ន្ធ អ្នកប្រកបវិជ្ជាជីវៈសេរី អាជីវករ ឬកសិករដែលមិនមានលក្ខណសម្បត្តិជានិយោជក។

ស្វ័យប្រណិធាន

សេចក្ដីតាំងចិត្តដោយខ្លួនឯង ការតាំងចិត្តសច្ចាប្រណិធានដោយខ្លួនឯង។

ស្វ័យប្រណិធាន នាម

[ស្វៃ-ប្រ-ណិ-ធាន] sveybronethean≈

សេចក្ដីតាំងចិត្តដោយខ្លួនឯង ការតាំងចិត្តសច្ចាប្រណិធានដោយខ្លួនឯង។

ស្វ័យប្រវត្ត

ដែលកម្រើកឬដែលវិល, ដែលប្រព្រឹត្តទៅខ្លួនឯង ដោយកម្លាំងអគ្គិសនីឬដោយកម្លាំងគ្រឿងចក្រជាដើម :

ស្វ័យប្រវត្ត គុណនាម

[ស្វៃ-ប្រ-វ័ត] svaibravott

ដែលកម្រើកឬដែលវិល, ដែលប្រព្រឹត្តទៅខ្លួនឯង ដោយកម្លាំងអគ្គិសនីឬដោយកម្លាំងគ្រឿងចក្រជាដើម :

ស្វ័យប្រវត្តកម្ម

ការប្រព្រឹត្តទៅដោយឯកឯង។

ស្វ័យប្រវត្តកម្ម នាម

[ស្វៃ-ប្រ-វ័ត-តៈ-កាំ] sveybrovtatakkaam≈

ការប្រព្រឹត្តទៅដោយឯកឯង។

ស្វ័យប្រវត្តិ

ភាវៈឬភាពនៃការប្រព្រឹត្តទៅដោយខ្លួនឯងដោយឥតដឹងអ្វី :

ស្វ័យប្រវត្តិ នាម

[ស្វៃ-ប្រ-វ័ត] sveybrovta≈

ភាវៈឬភាពនៃការប្រព្រឹត្តទៅដោយខ្លួនឯងដោយឥតដឹងអ្វី :

ស្វ័យប្រវត្តិកម្ម

(ម.ព. ស្វ័យប្រវត្តកម្ម)។

ស្វ័យប្រវត្តិកម្ម នាម

[ស្វៃ-ប្រ-វ័ត-តិ-កាំ] sveybrovtatekaam≈

(ម.ព. ស្វ័យប្រវត្តកម្ម)។

ស្វ័យភាព

សេរីភាពក្នុងការត្រួតត្រាឬគ្រប់គ្រងដោយច្បាប់របស់ខ្លួន; ឯករាជ្យ :

ស្វ័យភាព នាម

[ស្វៃ-ភាប] svaypheap

សេរីភាពក្នុងការត្រួតត្រាឬគ្រប់គ្រងដោយច្បាប់របស់ខ្លួន; ឯករាជ្យ :

ស្វ័យវាយតម្លៃ

ការវាយតម្លៃដោយខ្លួនឯង :

ស្វ័យវាយតម្លៃ នាម

[ស្វៃ-វាយ-តំ-ឡៃ] sveyveaytamlai≈

ការវាយតម្លៃដោយខ្លួនឯង :

ស្វ័យវិក្រិតិ

ការរិះគន់ឬបន្ទោសខ្លួនឯង ស្វ័យវិវេចនា។

ស្វ័យវិក្រិតិ នាម

[ស្វៃ-វិ-ក្រិត] sveyvikrit≈

ការរិះគន់ឬបន្ទោសខ្លួនឯង ស្វ័យវិវេចនា។

ស្វ័យវិវេចនា

(ម.ព.ស្វ័យវិក្រិតិ)។

ស្វ័យវិវេចនា នាម

[ស្វៃ-វិ-វេ-ចៈ-ណា] sveyvivechakna≈

(ម.ព.ស្វ័យវិក្រិតិ)។

ស្វ័យសិក្សា

ការសិក្សាដោយខ្លួនឯង :

ស្វ័យសិក្សា នាម

[ស្វៃ-សិក-សា] sveyseksa≈

ការសិក្សាដោយខ្លួនឯង :

ស្វ័យហិរញ្ញប្បទាន

ការផ្គត់ផ្គង់ហិរញ្ញវត្ថុដោយខ្លួនឯង។

ស្វ័យហិរញ្ញប្បទាន នាម

[ស្វៃ-ហិ-រ៉ាញ់-ញ៉ាប់-ប៉ៈ-ទាន] sveyheranhnhabbaktean≈

ការផ្គត់ផ្គង់ហិរញ្ញវត្ថុដោយខ្លួនឯង។

ស្វ័យអត្ថបទ

(ប.ព.) ផ្នែកនៃអត្ថបទ (សញ្ញា ពាក្យ ឃ្លា រូបភាព...) ដែលបានរក្សាទុកក្នុងកម្មវិធីហើយយើងអាចបញ្ចេញមកប្រើបាននៅពេលក្រោយ។

ស្វ័យអត្ថបទ នាម

[ស្វៃ-អ័ត-ថៈ-បត់] sveyatthakbta≈

(ប.ព.) ផ្នែកនៃអត្ថបទ (សញ្ញា ពាក្យ ឃ្លា រូបភាព...) ដែលបានរក្សាទុកក្នុងកម្មវិធីហើយយើងអាចបញ្ចេញមកប្រើបាននៅពេលក្រោយ។

ស្អក

ស្អកចេញសូរស្អា :

ស្អក គុណនាម

[ស្អក] s'ork

ដែលចេញសូរសព្ទគគ្រាតមិនរលីងមិនស្រឡះដូចប្រក្រតី បណ្ដាលមកពីស្លេស្ម៍បៀតបៀនឬព្រោះស្ងួតក (ចំពោះតែសំឡេង) :

ស្អក គុណនាម

[ស្អក-ស្អា] s'ork

ស្អកចេញសូរស្អា :

ស្អប់

ស្អប់ត្រង់ណា ចេះតែប្រទះត្រង់ណោះ, ត្រង់ដែលស្អប់ចេះតែចួបប្រទះគេចមិនផុត។

ស្អប់ កិរិយាសព្ទ

[ស្អប់] s'orb

មិនស្រឡាញ់, ទាស់ចិត្ត មិនចង់ឱ្យប៉ះអារម្មណ៍ :

ស្អប់ កិរិយាសព្ទ

[ស្អប់-កំ-ពប់-លើ] s'orb

(ព.ទ.បុ.) ធ្លាក់សម្អប់មកត្រូវលើ, ប៉ះប្រទះទៅលើសម្អប់។

ស្អប់ កិរិយាសព្ទ

[ស្អប់-ប្រ-សប់-ចូល] s'orb

ស្អប់ត្រង់ណា ចេះតែប្រទះត្រង់ណោះ, ត្រង់ដែលស្អប់ចេះតែចួបប្រទះគេចមិនផុត។

ស្អប់ខ្ពើម

ស្អប់ផងខ្ពើមផង, ណាយចិត្តជិនធ្ងន់; មានអារម្មណ៍មិនចូលចិត្តសោះ, រើសអើង :

ស្អប់ខ្ពើម កិរិយាសព្ទ

[ស្អប់-ខ្ពើម] sabkhpeum≈

ស្អប់ផងខ្ពើមផង, ណាយចិត្តជិនធ្ងន់; មានអារម្មណ៍មិនចូលចិត្តសោះ, រើសអើង :

ស្អយ

ស្ញយឬស្ញយៗ, សកម៉្ញក (ច្រើននិយាយថា ស្អយៗ) :

ស្អយ គុណនាម

[ស្អយ] saoy

ស្ញយឬស្ញយៗ, សកម៉្ញក (ច្រើននិយាយថា ស្អយៗ) :

ស្អយៗ

(ម.ព. ស្អយ)។

ស្អយៗ គុណនាម

[ស្អយ-ស្អយ] saysay≈

(ម.ព. ស្អយ)។

ស្អា

ដែលចេញសូរសព្ទរនគគ្រាតមិនរលីង (ចំពោះតែសំឡេង) :

ស្អា គុណនាម

[ស្អា] s'aa

ដែលចេញសូរសព្ទរនគគ្រាតមិនរលីង (ចំពោះតែសំឡេង) :

ស្អាង

ដែលតាក់តែងគ្រឿងប្រដាប់ស្អាតល្អឥតឆ្គង :

ស្អាង កិរិយាសព្ទ

[ស្អាង] saang

តែងគ្រឿងសម្អាង; តាក់តែងឱ្យសមគ្រឿងប្រដាប់ :

ស្អាង កិរិយាសព្ទ

[ស្អាង-ចិត-ជា-ថ្មី] saang

(ព.ប្រ.) ទូន្មានប្រដៅចិត្តឡើងជាថ្មីឱ្យប្រព្រឹត្តតាមធម៌តាមច្បាប់ (ដែលទុកដូចជាគ្រឿងសម្អាង)។

ស្អាង កិរិយាសព្ទ

[ស្អាង-ស្អាត] saang

តាក់តែងគ្រឿងប្រដាប់ឱ្យស្អាតល្អ។

ស្អាង គុណនាម

[ស្អាង-ស្អាត] saang

ដែលតាក់តែងគ្រឿងប្រដាប់ស្អាតល្អឥតឆ្គង :

ស្អាត

(ម.ព. ស្អំ{¥¥}៣{££} ប.)។

ស្អាត គុណនាម

[ស្អាត] z'art

ដែលល្អ, ស្រស់, ដែលមានសម្រស់ :

ស្អាត គុ., គុ.កិ.

[ស្អាត] z'art

ដែលឥតមន្ទិល, ឥតសៅហ្មង, បរិសុទ្ធ :

ស្អាត គុ., គុ.កិ.

[ស្អាត-ស្អំ] z'art

(ម.ព. ស្អំ៣ ប.)។

ស្អាតបាត

ស្អាតសព្វអន្លើ, ស្អាតអស់អង្គ, ស្អាតរហូតដល់បាតជើង :

ស្អាតបាត គុ., គុ.កិ.

[ស្អាត-បាត] s'aatbat

ស្អាតសព្វអន្លើ, ស្អាតអស់អង្គ, ស្អាតរហូតដល់បាតជើង :

ស្អាន

ពាក្យបរិវារសម្រាប់និយាយផ្សំជាមួយនឹងពាក្យ ស្អាត ថា ស្អាតស្អាន គឺស្អាតប្រពៃ ស្អាតបាត :

ស្អាន បុព្វបទ

[ស្អាន] saan

ពាក្យបរិវារសម្រាប់និយាយផ្សំជាមួយនឹងពាក្យ ស្អាត ថា ស្អាតស្អាន គឺស្អាតប្រពៃ ស្អាតបាត :

ស្អាប់

(ព.ប្រ.) រង្កៀសចិត្ត, ស្កៀបរមាស់ចិត្ត :