ឯកភាវូបនីយកម្ម
ការប្រមូលផ្ដុំតែមួយ ការធ្វើឱ្យមានឯកភាពឬឱ្យមូលត្រកូល ការប្រមូលរួបរួមឱ្យមានតែមួយ។
ពាក្យខ្មែរ ការអាន និងអត្ថន័យ — បើកជាសាធារណៈ និងកែលម្អដោយអ្នកអាន។
ការប្រមូលផ្ដុំតែមួយ ការធ្វើឱ្យមានឯកភាពឬឱ្យមូលត្រកូល ការប្រមូលរួបរួមឱ្យមានតែមួយ។
[អែ-កៈ-ភា-វូ-ប៉ៈ-នី-យៈ-កាំ] aaekakpheavubakniyeakkaam≈
ការប្រមូលផ្ដុំតែមួយ ការធ្វើឱ្យមានឯកភាពឬឱ្យមូលត្រកូល ការប្រមូលរួបរួមឱ្យមានតែមួយ។
(ម.ព. ឯកុម្មាទ)។
[អែ-កាំ-ម៉ាត់] aaekaammat≈
(ម.ព. ឯកុម្មាទ)។
រាជ្យឯក, រាជ្យនៃស្តេចឯក; ភាពនៃរដ្ឋឬប្រទេសដែលមានសិទ្ធិនិងសេរីភាពពេញបរិបូរ ក្នុងការគ្រប់គ្រងខ្លួនឯងមិនមែនជាចំណុះនៃប្រទេសដទៃ :
[អែ-កៈ-រាច] ekareachyor
រាជ្យឯក, រាជ្យនៃស្តេចឯក; ភាពនៃរដ្ឋឬប្រទេសដែលមានសិទ្ធិនិងសេរីភាពពេញបរិបូរ ក្នុងការគ្រប់គ្រងខ្លួនឯងមិនមែនជាចំណុះនៃប្រទេសដទៃ :
ការគូរឬការគូសវាស ការសរសេរឬការសិក្សាលម្អិតអំពីប្រធានបទនៃឯកទេសណាមួយ។
[អែ-កៈ-ឡេ-ខៈ-ណា] aaekaklekhakna≈
ការគូរឬការគូសវាស ការសរសេរឬការសិក្សាលម្អិតអំពីប្រធានបទនៃឯកទេសណាមួយ។
ការនិយមប្រើប្រាស់រូបិយបណ្ណលោហៈ ដូចជាមាស ប្រាក់ ជាដើម ជារូបិយបណ្ណស្តង់ដានៃប្រទេសឬជាស្តង់ដានៃតម្លៃរូបិយវត្ថុ។
[អែ-កៈ-លោ-ហៈ-និ-យំ] aaekaklohakniyum≈
ការនិយមប្រើប្រាស់រូបិយបណ្ណលោហៈ ដូចជាមាស ប្រាក់ ជាដើម ជារូបិយបណ្ណស្តង់ដានៃប្រទេសឬជាស្តង់ដានៃតម្លៃរូបិយវត្ថុ។
(ព.វ.) ពាក្យប្រាប់ចំនួនតែមួយឬតែម្នាក់, ដូចជា តុមួយ, កៅអីមួយ, ក្មេងម្នាក់ ជាដើម។
[អែ-កៈ-វៈ-ចៈ-ណៈ] aaekakveakchaknak≈
(ព.វ.) ពាក្យប្រាប់ចំនួនតែមួយឬតែម្នាក់, ដូចជា តុមួយ, កៅអីមួយ, ក្មេងម្នាក់ ជាដើម។
ការដាំដំណាំតែមួយប្រភេទ ហើយជាទូទៅនៅលើផ្ទៃដីធំទូលាយ ក្នុងគោលបំណងធ្វើពាណិជ្ជកម្ម។
[អែ-កៈ-វ៉ាប់-ប៉ៈ-កាំ] aaekakvabbakkaam≈
ការដាំដំណាំតែមួយប្រភេទ ហើយជាទូទៅនៅលើផ្ទៃដីធំទូលាយ ក្នុងគោលបំណងធ្វើពាណិជ្ជកម្ម។
ការនិយាយម្នាក់ឯងរបស់តួអង្គណាម្នាក់នៅក្នុងរឿង។
[អែ-កៈ-វាត] aaekakveat≈
ការនិយាយម្នាក់ឯងរបស់តួអង្គណាម្នាក់នៅក្នុងរឿង។
(អ.សិ.) វិធីតែងនិពន្ធមួយបែបដែលកវី អ្នកនិពន្ធប្រើដោយធ្វើឱ្យតួអង្គនិយាយថ្លែងទុក្ខព្រួយឬរៀបរាប់អំពីអនុស្សាវរីយ៍អ្វីមួយតែម្នាក់ឯង គ្មាននរណាចូលលាយឡំឡើយ។ នៅក្នុងរឿងទុំទាវនាងទាវក្រោយពេលទុំត្រឡប់ទៅវត្តវិហារធំវិញ នាងនឹកទុំយ៉ាងខ្លាំងហើយគិតម្នាក់ឯងថា (...) ថាឱអញស្ដាយក្រហ
[អែ-កៈ-វា-តៈ-វិ-ធី] aaekakveatakvithi≈
(អ.សិ.) វិធីតែងនិពន្ធមួយបែបដែលកវី អ្នកនិពន្ធប្រើដោយធ្វើឱ្យតួអង្គនិយាយថ្លែងទុក្ខព្រួយឬរៀបរាប់អំពីអនុស្សាវរីយ៍អ្វីមួយតែម្នាក់ឯង គ្មាននរណាចូលលាយឡំឡើយ។ នៅក្នុងរឿងទុំទាវនាងទាវក្រោយពេលទុំត្រឡប់ទៅវត្តវិហារធំវិញ នាងនឹកទុំយ៉ាងខ្លាំងហើយគិតម្នាក់ឯងថា (...) ថាឱអញស្ដាយក្រហ
ការដាក់មនុស្សទោសឱ្យនៅដាច់ពីគ្នា។
[អែ-កៈ-វា-សៈ-ភាប] aaekakveasakpheab≈
ភាពដែលចេញចាកទៅសំងំនៅតែម្នាក់ឯង ការដាក់ឱ្យនៅទីឆ្ងាយ។
[អែ-កៈ-វា-សៈ-ភាប] aaekakveasakpheab≈
ការដាក់មនុស្សទោសឱ្យនៅដាច់ពីគ្នា។
អ្នកដែលធ្វើឯកវាសភាព មនុស្សចេញចាកពួកទៅនៅក្នុងទីស្ងាត់មានយោគី តាបស ជាដើម។
[អែ-កៈ-វា-សី] aaekakveasei≈
ដែលបង្ខាំងក្នុងទីចង្អៀត ដែលបញ្ជ្រកក្នុងទីចង្អៀត ដែលមិនសេពគប់អ្នកណាសោះ ដែលសំងំក្នុងវិវេកដ្ឋាន។
[អែ-កៈ-វា-សី] aaekakveasei≈
អ្នកដែលធ្វើឯកវាសភាព មនុស្សចេញចាកពួកទៅនៅក្នុងទីស្ងាត់មានយោគី តាបស ជាដើម។
សណ្ឋានឬទ្រង់ទ្រាយដូចគ្នាតែមួយបែប; សម្លៀកបំពាក់តែបែបមួយដែលគេតម្រូវឱ្យកងយោធាឬសិស្សសាលាជាដើមប្រើប្រាស់ជាកាតព្វកិច្ច :
[អែក-សន់-ឋាន] aaeksnothan≈
ដែលមានសណ្ឋានឬទ្រង់ទ្រាយដូចគ្នាតែមួយបែប :
[អែក-សន់-ឋាន] aaeksnothan≈
សណ្ឋានឬទ្រង់ទ្រាយដូចគ្នាតែមួយបែប; សម្លៀកបំពាក់តែបែបមួយដែលគេតម្រូវឱ្យកងយោធាឬសិស្សសាលាជាដើមប្រើប្រាស់ជាកាតព្វកិច្ច :
សូរឮតែមួយដដែលៗ ដូចយ៉ាងសូរសំឡេងចង្រិតនិងរៃជាដើម :
[អែ-កៈ-ស័ប] aaekaksba≈
សូរឮតែមួយដដែលៗ ដូចយ៉ាងសូរសំឡេងចង្រិតនិងរៃជាដើម :
(ម.ព. ឯកភាវូបនីយកម្ម)។
[អែ-កៈ-សៈ-ម៉ោ-ធាន] aaekaksakmaothean≈
(ម.ព. ឯកភាវូបនីយកម្ម)។
(ប.ព.) ព័ត៌មាន កម្មវិធី សំណុំទិន្នន័យមានឈ្មោះកំណត់មួយដែលរក្សាទុកក្នុងថាសឬឧបករណ៍ផ្ទុកទិន្នន័យផ្សេងៗរបស់កុំព្យូទ័រ។
[អែ-កៈ-សា] ekosar
ដែលសុទ្ធតែខ្លឹម; ដែលមានខ្លឹមដូចគ្នា (បុរាណប្រើសំដៅសេចក្ដីថា "សំបុត្រសន្យាសម្លាក់សំខាន់" ក៏មាន :
[អែ-កៈ-សា] ekosar
(ប.ព.) ព័ត៌មាន កម្មវិធី សំណុំទិន្នន័យមានឈ្មោះកំណត់មួយដែលរក្សាទុកក្នុងថាសឬឧបករណ៍ផ្ទុកទិន្នន័យផ្សេងៗរបស់កុំព្យូទ័រ។
(វ.វិចិ.) ឯកសារដែលគ្មានការកត់ត្រាជាលាយលក្ខណ៍អក្សរ ដូចជាក្អម ឆ្នាំង និងវត្ថុសិល្បៈផ្សេងៗទៀត។
[អែ-កៈ-សា-គ] aaekaksako≈
(វ.វិចិ.) ឯកសារដែលគ្មានការកត់ត្រាជាលាយលក្ខណ៍អក្សរ ដូចជាក្អម ឆ្នាំង និងវត្ថុសិល្បៈផ្សេងៗទៀត។
ការសំអាងលើឯកសារ ការបង្ហាញឯកសារ ការប្រមូលឯកសារ ឯកសារទាំងឡាយ។
[អែ-កៈ-សា-សៈ-ម៉ោ-ធាន] aaekaksasakmaothean≈
ការសំអាងលើឯកសារ ការបង្ហាញឯកសារ ការប្រមូលឯកសារ ឯកសារទាំងឡាយ។
ឯកសារជាលាយលក្ខណ៍អក្សរដែលកត់ត្រានូវហេតុការណ៍ឬព្រឹត្តិការណ៍នានាទុកជាចំណេះដឹង :
[អែ-កៈ-សា-ស-សេ] aaekaksasase≈
ឯកសារជាលាយលក្ខណ៍អក្សរដែលកត់ត្រានូវហេតុការណ៍ឬព្រឹត្តិការណ៍នានាទុកជាចំណេះដឹង :
(ប.ព.) សិទ្ធិដំណើរការ (ដូចជាចូល មើល បើក បញ្ជូន បង្កើត លុប កែសម្រួល...) ដែលអនុញ្ញាតឱ្យអត្ថនាមម្នាក់ប្រើធនធាននៅក្នុងកុំព្យូទ័រឬនៅលើបណ្ដាញកុំព្យូទ័រ។
[អែ-កៈ-សិត] aaekakset≈
សិទ្ធិតែមួយ; អំណាចដោយឡែក; អត្ថប្រយោជន៍ដាច់មុខតែម្នាក់ឯង :
[អែ-កៈ-សិត] aaekakset≈
(ប.ព.) សិទ្ធិដំណើរការ (ដូចជាចូល មើល បើក បញ្ជូន បង្កើត លុប កែសម្រួល...) ដែលអនុញ្ញាតឱ្យអត្ថនាមម្នាក់ប្រើធនធាននៅក្នុងកុំព្យូទ័រឬនៅលើបណ្ដាញកុំព្យូទ័រ។
ន័យរបស់ពាក្យសេសមួយ គឺសព្ទជាគូនឹងគ្នាដែលគេលុបមួយចេញទុកឱ្យសល់តែមួយ, ដូចជា កូនប្រុសនិងកូនស្រី លុបពាក្យ ប្រុស និង ស្រី ចេញទុកត្រឹមតែពាក្យ កូន ត្រូវប្រើជា ពហុវចនៈ ថា កូនទាំងឡាយ ឬថា អស់ទាំងកូន ឬក៏ថា កូនទាំងអស់គ្នា។ ខាងបាលីថា បុត្តា ឬ បុត្តេ ... (ព.វ. សម្រាប់ប្រើក្នុ
[អេ-កៈ-សែ-សៈ-នៃ] ឬ [អេ-កៈ-សេ-សៈ-នៃ] ekosesoney
ន័យរបស់ពាក្យសេសមួយ គឺសព្ទជាគូនឹងគ្នាដែលគេលុបមួយចេញទុកឱ្យសល់តែមួយ, ដូចជា កូនប្រុសនិងកូនស្រី លុបពាក្យ ប្រុស និង ស្រី ចេញទុកត្រឹមតែពាក្យ កូន ត្រូវប្រើជា ពហុវចនៈ ថា កូនទាំងឡាយ ឬថា អស់ទាំងកូន ឬក៏ថា កូនទាំងអស់គ្នា។ ខាងបាលីថា បុត្តា ឬ បុត្តេ ... (ព.វ. សម្រាប់ប្រើក្នុ
ស័កទីមួយ (នៃឆ្នាំ) :
[អែ-កៈ-សាក់] ekosak
ស័កទីមួយ (នៃឆ្នាំ) :
(ទស្សនៈ.) លទ្ធិមួយដែលអនុញ្ញាតឱ្យមានអត្ថិភាពអាទិទេពច្រើន ប៉ុន្តែលទ្ធិនេះបានអះអាងថាមានអាទិទេពតែមួយអង្គគត់ដែលជាអ្នកដឹកនាំកំពូលរបស់ពួកអាទិទេពទាំងនោះ ហើយអាទិទេពអង្គនោះសក្ដិសមនឹងទទួលបានភាពស្មោះត្រង់ ការគោរព និងការស្ដាប់បង្គាប់ពីអាទិទេពទាំងឡាយ។ ឯកអគ្គទេវនិយម ជាការសម្
[អែក-អ័ក-គៈ-ទេ-វៈ-និ-យំ] aaekakkeakteveakniyum≈
(ទស្សនៈ.) លទ្ធិមួយដែលអនុញ្ញាតឱ្យមានអត្ថិភាពអាទិទេពច្រើន ប៉ុន្តែលទ្ធិនេះបានអះអាងថាមានអាទិទេពតែមួយអង្គគត់ដែលជាអ្នកដឹកនាំកំពូលរបស់ពួកអាទិទេពទាំងនោះ ហើយអាទិទេពអង្គនោះសក្ដិសមនឹងទទួលបានភាពស្មោះត្រង់ ការគោរព និងការស្ដាប់បង្គាប់ពីអាទិទេពទាំងឡាយ។ ឯកអគ្គទេវនិយម ជាការសម្
មន្ត្រីថ្នាក់ខ្ពស់ដែលត្រូវរដ្ឋាភិបាលចាត់ជាតំណាងប្រទេសខ្លួនទៅប្រចាំការក្នុងប្រទេសមួយទៀត ដើម្បីផ្សារភ្ជាប់ទំនាក់ទំនងកិច្ចការទូតរវាងគ្នានឹងគ្នា។
[អែក-អ័ក-គៈ-រ័ត-ឋៈ-ទូត] ekaaakkorodthatut
មន្ត្រីថ្នាក់ខ្ពស់ដែលត្រូវរដ្ឋាភិបាលចាត់ជាតំណាងប្រទេសខ្លួនទៅប្រចាំការក្នុងប្រទេសមួយទៀត ដើម្បីផ្សារភ្ជាប់ទំនាក់ទំនងកិច្ចការទូតរវាងគ្នានឹងគ្នា។
(ម.ព. ឯកអគ្គរដ្ឋទូត)។
[អែក-អ័ក-គៈ-រា-ជៈ-ទូត] ekoaokkoreachotut
(ម.ព. ឯកអគ្គរដ្ឋទូត)។
(ម.ព. ឯកឧត្តម)។ (ពាក្យនេះប្រើតែក្នុងរជ្ជកាលសម័យបុរាណព្រេងនាយ, គេនិយាយកាត់ខ្លីថា លោកឯកឧក)។
[អែក-អុក-ញ៉ា] ekukonha
(ម.ព. ឯកឧត្តម)។ (ពាក្យនេះប្រើតែក្នុងរជ្ជកាលសម័យបុរាណព្រេងនាយ, គេនិយាយកាត់ខ្លីថា លោកឯកឧក)។
ពាក្យសម្រាប់ប្រើរៀងពីខាងដើមឋានន្តរនៃមន្ត្រីមានស័ក្ដិខ្ពស់ :
[អែក-អុត-ដំ] aaekaotdam≈
ពាក្យសម្រាប់ប្រើរៀងពីខាងដើមឋានន្តរនៃមន្ត្រីមានស័ក្ដិខ្ពស់ :
តែឯង, តែម្នាក់ឯង :
[អែក-អែង] ekeng
តែឯង, តែម្នាក់ឯង :
(ម.ព. ឯក)។
[អែ-កា] eka
(ម.ព. ឯក)។
ការលេងភ្លេងដោយសិល្បករតែម្នាក់។
[អែ-កា-ខ្យាន] aaekakhyean≈
ការលេងភ្លេងដោយសិល្បករតែម្នាក់។
របបគ្រប់គ្រងដែលអំណាចស្ថិតនៅលើជនតែម្នាក់។
[អែ-កា-ធិ-ប៉ៈ-តៃ] aaekathibaktai≈
មុខការ, មុខក្រសួង, នាទី, អំណាច នៃឯកាធិបតី។
[អែ-កា-ធិ-ប៉ៈ-តៃ] aaekathibaktai≈
របបគ្រប់គ្រងដែលអំណាចស្ថិតនៅលើជនតែម្នាក់។
(ម.ព. ឯក) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។
[អែ-កា—] aaeka—≈
(ម.ព. ឯក) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។
មនុស្សឆ្កួតដែលមានគំនិតទៅលើរឿងតែមួយ, មនុស្សវក់ចិត្តឬស្លុងគំនិតតែក្នុងរឿងអ្វីមួយ។
[អែ-កុំ-ម៉័ត] aaekoammta≈
មនុស្សឆ្កួតដែលមានគំនិតទៅលើរឿងតែមួយ, មនុស្សវក់ចិត្តឬស្លុងគំនិតតែក្នុងរឿងអ្វីមួយ។
ដំណើរវក់ចិត្តស្លុងគំនិតតែក្នុងរឿងណាមួយ ហើយជួនកាលអាចទៅជាឆ្កួតស៊ប់ក៏សឹងមាន។
[អែ-កុំ-ម៉ាត] aaekoammat≈
ដំណើរវក់ចិត្តស្លុងគំនិតតែក្នុងរឿងណាមួយ ហើយជួនកាលអាចទៅជាឆ្កួតស៊ប់ក៏សឹងមាន។
(ម.ព. ឯក)។
[អែ-កោ] aaekao≈
(ម.ព. ឯក)។
(ម.ព. ឯក) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។
[អែ-កោ—] aaekao—≈
(ម.ព. ឯក) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។
(ម.ព. ឯក)។
[អែ-ក័ង] aaekngo≈
(ម.ព. ឯក)។
(ម.ព. ឯក{¥¥}២{££}) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។
[អែ-កៈ—] aaekak—≈
(ម.ព. ឯក២) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។
មែន, ពិត, មែនពិត; គត់; ហោង :
[អែង] eng
អ្នក។ ពាក្យសម្រាប់ហៅ មនុស្សក្មេងជាងឬតូចទាបជាង ក្នុងទីចំពោះមុខ :
[អា-អែង] eng
(ព.សា.) ប្រើជា អាអ្ហែង; ហងឯង (ព.សា.) ប្រើជា អ្ងែង, :
[អែង] eng
ដែលជារបស់ខ្លួន :
[អែង] eng
ផ្ទាល់ខ្លួន, លើខ្លួន, ពីខ្លួន, ចំពោះខ្លួន, ពីទំនើងខ្លួន :
[អែង] eng
ស្រាប់, ស្រេចស្រាប់; តាមសញ្ជាតិ, តាមធម្មតា; ដែលមិនបាច់ធ្វើ, មិនបាច់ទិញជាដើម :
[អែង] eng
មែន, ពិត, មែនពិត; គត់; ហោង :
អំពើ លទ្ធផលលើសឬប្រសើរជាងគេ ជាពិសេសនៅក្នុង វិស័យកីឡា :
[អេ-តៈ-ទ័ក-គៈ-កាំ] aetaktkakeakkaam≈
អំពើ លទ្ធផលលើសឬប្រសើរជាងគេ ជាពិសេសនៅក្នុង វិស័យកីឡា :
(ម.ព. ឯតទគ្គ) :
[អេ-តៈ-ទ័ក-គា] aetaktkakea≈
(ម.ព. ឯតទគ្គ) :
អ្នកដែលគេលើកថាលើសលែងឬប្រសើរជាងគេខាងមុខការឬក៏ចំណេះវិជ្ជាណាមួយ :
[អេ-តៈ-ទ័ក-គៈ] etotokkeak
អ្នកដែលគេលើកថាលើសលែងឬប្រសើរជាងគេខាងមុខការឬក៏ចំណេះវិជ្ជាណាមួយ :
[អេ-តៈ-ទ័ក-គៈ—] aetaktkakeak—≈
(ម.ព. ឯតទគ្គៈ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។
[អេ-តៈ-ទ័ក-គ័ត-ឋាន] aetaktkaktathan≈
ទីជាឯតទគ្គៈ។
[អេ-តៈ-ទ័ក-គៈ-បុក-គល់] aetaktkakeakbokklo≈
បុគ្គលជាឯតទគ្គៈ។
[អេ-តៈ-ទ័ក-គៈ-បុ-រ៉ស់] aetaktkakeakborsa≈
បុរសជាឯតទគ្គៈ។
[អេ-តៈ-ទ័ក-គៈ-ភាប] aetaktkakeakpheab≈
ភាពជាឯតទគ្គៈ។
(ម.ព. ឯតទគ្គៈ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។
[អេ-តៈ-ទ័ក-គៈ—] aetaktkakeak—≈
(ម.ព. ឯតទគ្គៈ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។