ឧស្ម័នកាបូនិក នាម
[អ៊ុស-ស្មាន់-កា-បូ-និច] aussmeankabounich≈
(ម.ព. កាបូនឌីអុកស៊ីដ)។
ពាក្យខ្មែរ ការអាន និងអត្ថន័យ — បើកជាសាធារណៈ និងកែលម្អដោយអ្នកអាន។
[អ៊ុស-ស្មាន់-កា-បូ-និច] aussmeankabounich≈
(ម.ព. កាបូនឌីអុកស៊ីដ)។
(ភូមិ.) ឧស្ម័នទាំងឡាយនៅក្នុងមណ្ឌលអាកាសរចល់នៅព័ទ្ធជុំវិញផែនដី កើតពីធម្មជាតិ ឬមានប្រភពពីសកម្មភាពមនុស្ស ដូចជាកាបូនឌីអុកស៊ីដ មេតាន ចំហាយទឹកជាដើម ដែលបណ្ដាលឱ្យមានផលផ្ទះកញ្ចក់។
[អ៊ុស-ស្មាន់-ផ្ទះ-កញ់-ចក់] aussmeanphteahknhochka≈
(ភូមិ.) ឧស្ម័នទាំងឡាយនៅក្នុងមណ្ឌលអាកាសរចល់នៅព័ទ្ធជុំវិញផែនដី កើតពីធម្មជាតិ ឬមានប្រភពពីសកម្មភាពមនុស្ស ដូចជាកាបូនឌីអុកស៊ីដ មេតាន ចំហាយទឹកជាដើម ដែលបណ្ដាលឱ្យមានផលផ្ទះកញ្ចក់។
(ម.ព. ឧស្សវមន្ទីរ)។
[អ៊ុស-សៈ-វ៉ៈ] ussoveak
មហោស្រព :
[អ៊ុស-សៈ-វ៉ៈ-កាល] ussoveak
កាលឬសម័យមានមហោស្រព។
[អ៊ុស-សៈ-វ៉ៈ-កី-ឡា] ussoveak
ការលេងមហោស្រព។
[អ៊ុស-សៈ-វ៉ាត់-ឋាន] ussoveak
ទីមហោស្រព; ទីដែលតាំងរបស់សម្ងាចឱ្យមហាជនមើលតាមកាលកំណត់ (ពិព័រណ៍)។
[អ៊ុស-សៈ-វ៉ៈ-ពិ-ធី] ussoveak
ពិធីលេងសប្បាយតាមទេសកាល; ពិធីតាំងរបស់សម្ងាចឱ្យមហាជនមើលមានកំណត់កាល (ពិព័រណ៍)។
[អ៊ុស-សៈ-វ៉ៈ-មន់-ទី] ussoveak
រោងរបាំ, រោងល្ខោន; រោងតាំងរបស់សម្ងាចឱ្យមហាជនមើលមានកាលកំណត់។
[អ៊ុស-សៈ-វ៉ៈ-មាល] ussoveak
(ម.ព. ឧស្សវមន្ទីរ)។
[អ៊ុស-សៈ-វ៉ៈ-វិ-ធី] ussoveak
(ម.ព. ឧស្សវពិធី)។
[អ៊ុស-សៈ-វ៉ៈ-សន់-និ-បាត] ussoveak
ការប្រជុំក្នុងទីមានមហោស្រព។
[អ៊ុស-សៈ-វ៉ៈ-សៈ-ម៉ៃ] ussoveak
(ម.ព. ឧស្សវកាល)។
(ម.ព. ឧស្សវៈ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។
[អ៊ុស-សៈ-វ៉ៈ—] aussakvak—≈
(ម.ព. ឧស្សវៈ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។
ការធ្វើរបស់អ្វីៗឱ្យកើតបានជាជំនួញទូទៅ, ការបង្កើតរបស់ប្រើប្រាស់តាមសម័យនិយម :
[អ៊ុស-សា-ហៈ-កាំ] aussahakkaam≈
ការដែលកើតមានឡើងដោយសេចក្ដីខំប្រឹងធ្វើ។
[អ៊ុស-សា-ហៈ-កាំ] aussahakkaam≈
ការធ្វើរបស់អ្វីៗឱ្យកើតបានជាជំនួញទូទៅ, ការបង្កើតរបស់ប្រើប្រាស់តាមសម័យនិយម :
(កសិ.) ដំណើរការដករូបធាតុចេញពីវត្ថុអ្វីមួយជាលក្ខណៈឧស្សាហកម្ម :
[អ៊ុស-សា-ហៈ-និស-សា-រ៉ៈ-ណៈ-កាំ] aussahaknissaraknakkaam≈
(កសិ.) ដំណើរការដករូបធាតុចេញពីវត្ថុអ្វីមួយជាលក្ខណៈឧស្សាហកម្ម :
(ម.ព. មហុស្សាហៈ)។
[អ៊ុស-សា-ហៈ] ussahak
សេចក្ដីឱហាត, សេចក្ដីខ្មីឃ្មាតឬសង្វាត, ការខំប្រឹងមិនខ្ជិល, មិនច្រអូស :
[អ៊ុស-សា-ហៈ] ussahak
ដែលមានព្យាយាម, ដែលជាអ្នកឱហាត, សង្វាត, ខំប្រឹង :
[អ៊ុស-សា-ហៈ] ussahak
ឱហាត, សង្វាត, ខំប្រឹង :
[មៈ-ហុស-សា] ussahak
ឧស្សាហៈធំ, ឧស្សាហ៍ច្រើន, ព្យាយាមមាំ, ព្យាយាមធំ។
[អ៊ុត-សា-ហៈ-កា] ussahak
(ម.ព. ឧស្សាហករ)។
[អ៊ុត-សា-ហៈ-ក្រឹត] ussahak
(ម.ព. ឧស្សាហកិច្ច)។
[អ៊ុត-សា-ហៈ-ជន់] ussahak
(ម.ព. ឧស្សាហជន)។
[អ៊ុត-សា-ហៈ-ពល់] ussahak
(ម.ព. ឧស្សាហពល)។
[អ៊ុត-សា-ហៈ-ភាប] ussahak
(ម.ព. ឧស្សាហភាព)។
[អ៊ុស-សា-ហៈ-ក] ussahak
អ្នកធ្វើឧស្សាហកម្ម, ជាងឧស្សាហកម្ម :
[អ៊ុស-សា-ហៈ-កិច] ussahak
ការរវល់ដោយឧស្សាហកម្ម។
[អ៊ុស-សា-ហៈ-ជន់] ussahak
ជនអ្នកមានឧស្សាហៈ។
[អ៊ុស-សា-ហៈ-ពល់] ussahak
កម្លាំងនៃឧស្សាហៈ។
[អ៊ុស-សា-ហៈ-ភាប] ussahak
ភាពឬដំណើរនៃឧស្សាហៈ, ភាពជាអ្នកមានឧស្សាហៈ។
[អ៊ុស-សា-ហូ-ប៉ៈ-នី-យៈ-កាំ] ussahak
ការលៃលកកែខៃធ្វើឱ្យបានកើតទៅជាឧស្សាហកម្ម។
[មៈ-ហ៊ុ-សា] ussahak
(ម.ព. មហុស្សាហៈ)។
[អ៊ុស-សា] aussa≈
ញឹកញយ រឿយៗ :
[អ៊ុស-សា] aussa≈
(ម.ព. ឧស្សាហៈ)។
(ម.ព. ឧស្សាហៈ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។
[អ៊ុស-សា-ហៈ—] aussahak—≈
(ម.ព. ឧស្សាហៈ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។
(ម.ព. ឧឡារភណ្ឌ)។
[អ៊ុ-ឡា-រ៉ៈ] ឬ [អ៊ុ-ឡា] ular
ខ្ពស់, ខ្ពង់ខ្ពស់; ថ្លៃ, មានតម្លៃ; ថ្លៃថ្លា; ថ្កើង, ថ្កើងថ្កាន, ថ្កុំថ្កើង; រុងរឿង; ឧត្តម, ប្រសើរ; អធិកអធម; លើសលន់; បរិបូណ៌, ច្រើន។
[អ៊ុ-ឡា-រ៉ៈ-ស័ត] ular
សត្វឧត្តម (មនុស្សខ្ពង់ខ្ពស់)។
[អ៊ុ-ឡា-រ៉ៈ-ស័ត] ular
(ព.ពុ.) ពោធិសត្វ។
[អ៊ុ-ឡា-រ៉ៈ-កាំ] ular
អំពើឬកិច្ចការខ្ពង់ខ្ពស់។
[អ៊ុ-ឡា-រ៉ៈ-ចៈ-រ៉ិត] ular
អ្នកដែលមានឫកខ្ពស់ឬមានឫកថ្លៃ។
[អ៊ុ-ឡា-រ៉ៈ-ចៈ-រ៉ិ-តា] ular
(ម.ព. ឧឡារចរិត)។
[អ៊ុ-ឡា-រ៉ៈ-បូ-ជា] ular
ការបូជាដ៏លើសលន់។
[អ៊ុ-ឡា-រ៉ៈ-ពៈ-លី] ular
ពលីការដ៏លើសលុប។
[អ៊ុ-ឡា-រ៉ៈ-ភ័ន] ular
របស់មានតម្លៃ។
[អ៊ុ-ឡា-រ៉ៈ-ភាប] ular
ភាពខ្ពស់, ភាពឧត្តម។
[អ៊ុ-ឡា-រ៉ៈ-មេ-ធា] ular
ប្រាជ្ញាខ្ពស់, ប្រាជ្ញាឆើត។
[អ៊ុ-ឡា-រ៉ៈ-មេ-ធិ-នី] ular
(ម.ព. ឧឡារមេធី)។
[អ៊ុ-ឡា-រ៉ៈ-មេ-ធី] ular
អ្នកមានប្រាជ្ញាខ្ពស់។
[អ៊ុ-ឡា-រ៉ៈ-វ័ត-ថុ] ular
(ម.ព. ឧឡារភណ្ឌ)។
(ម.ព. ឧឡារ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។
[អ៊ុ-ឡា-រ៉ៈ—] aularak—≈
(ម.ព. ឧឡារ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។
ព្រះចន្ទ្រ។
[អ៊ុ-ឡុ-រាច] uloreach
ព្រះចន្ទ្រ។
ឈ្មោះរង្វាស់បុរាណមួយប្រភេទ ទំហំមួយខ្លួនចៃ គឺទំហំ ៧លិក្ខា :
[អ៊ូ-កា] uuka
ចៃ។
[អ៊ូ-កា] uuka
ឈ្មោះរង្វាស់បុរាណមួយប្រភេទ ទំហំមួយខ្លួនចៃ គឺទំហំ ៧លិក្ខា :
(ម.ព. អូដ្ឋ)។
[អូត] uudthor
(ម.ព. អូដ្ឋ)។
ដែលខ្វះ, មិនគ្រប់, ថយចំនួន, អន់ជាង; ថោកថយឬថយថោក, ទន់ទាប :
[អ៊ូន] ឬ [អូន] uun
ដែលខ្វះ, មិនគ្រប់, ថយចំនួន, អន់ជាង; ថោកថយឬថយថោក, ទន់ទាប :
ថយខ្សោយជាង, ទន់ទាប។
[អ៊ូន-ថយ] aunthy≈
ថយខ្សោយជាង, ទន់ទាប។
កង្វះអាហារូបត្ថម្ភ ភាពទទួលអាហារមិនគ្រប់គ្រាន់។
[អ៊ូ-ណា-រូ-ប៉័ត-ថ័ម] aunarubtathmo≈
កង្វះអាហារូបត្ថម្ភ ភាពទទួលអាហារមិនគ្រប់គ្រាន់។
ពាក្យផ្ដើមមន្តអាគម ក្លាយមកពី ឱម!
[អូម] ឬ [អូ-ម៉ៈ] aoum]rue[aoumak≈
ពាក្យលាន់មាត់ ដោយមានសេចក្ដីក្រោធខ្លាំង, ដោយគំរាមដាក់ជាដើម។
[អូម] ឬ [អូ-ម៉ៈ] aoum]rue[aoumak≈
ពាក្យផ្ដើមមន្តអាគម ក្លាយមកពី ឱម!
វេស្សៈ ឬ វៃស្យៈ, ព្រៃងារ។
[អ៊ូ-រ៉ាប់] uuropyor
វេស្សៈ ឬ វៃស្យៈ, ព្រៃងារ។
(ម.ព. ឩរុជ)។
[អ៊ូ-រុ] uuru
ភ្លៅ។ (រ.ស.) ព្រះឩរូ។
[ស្នាប់-ព្រះ-អ៊ូ-រូ] uuru
(ម.ព. ស្នាប់ព្រះឧរុ)។
[អ៊ូ-រុច] uuru
អ្នកកើតពីឧរុព្រហ្ម (ឩរព្យ, វៃស្យៈ)។
[អ៊ូ-រុ-ជៈ] uuru
(ម.ព. ឩរុជ)។
(ម.ព. ឩរុ)។
[អ៊ូ-រូ] auru≈
(ម.ព. ឩរុ)។
(ម.ព. ឩសវ័ត)។
[អ៊ូ-សៈ-វាន់] ausakvean≈
(ម.ព. ឩសវ័ត)។
ដែលមានដីប្រៃ; ប្រទេស, ទី, តំបន់ ដែលមានដីប្រៃ។
[អ៊ូ-សៈ-វាត់] uusovoat
ដែលមានដីប្រៃ; ប្រទេស, ទី, តំបន់ ដែលមានដីប្រៃ។
ពាក្យប្រើកាត់ខ្លីជាឧត្តរលោប មកពីពាក្យ ឪពុក សម្រាប់សាធារណជនហៅ បិតា របស់ខ្លួនដោយសេចក្ដីស្មោះស្មើ :
[អូវ] aouv≈
ពាក្យប្រើកាត់ខ្លីជាឧត្តរលោប មកពីពាក្យ ឪពុក សម្រាប់សាធារណជនហៅ បិតា របស់ខ្លួនដោយសេចក្ដីស្មោះស្មើ :
ឈ្មោះវល្លិមួយប្រភេទ ឡើងតោងដើមឈើរស់ មានឫសចាប់លើសំបកឈើនោះ (ដូចឫសម្លូ), ផ្លែមានសណ្ឋានស្រដៀងនឹងផ្លែញស្រុក :
[អូវ-ជំ] auchum
ឈ្មោះវល្លិមួយប្រភេទ ឡើងតោងដើមឈើរស់ មានឫសចាប់លើសំបកឈើនោះ (ដូចឫសម្លូ), ផ្លែមានសណ្ឋានស្រដៀងនឹងផ្លែញស្រុក :
ឈ្មោះឈើមួយប្រភេទ សំបកក្រាស់ស្វិតមានសរសៃ (ខ្មែរសម័យពីដើម ច្រើនប្រើធ្វើក្រដាសក្រាស់ៗ) :
[អូវ-ជ្រឹង] auchrueng
ឈ្មោះឈើមួយប្រភេទ សំបកក្រាស់ស្វិតមានសរសៃ (ខ្មែរសម័យពីដើម ច្រើនប្រើធ្វើក្រដាសក្រាស់ៗ) :
ឈ្មោះវល្លិមួយប្រភេទ ដើមរឹង ស្លឹកធំៗ ដុះបែកជាគុម្ព ផ្លែស្រដៀងនឹងត្រឡាចខ្លូត ប៉ុន្តែខ្លីៗជាងមានជ័រស :
[អូវ-ណុល] aunol
ឈ្មោះវល្លិមួយប្រភេទ ដើមរឹង ស្លឹកធំៗ ដុះបែកជាគុម្ព ផ្លែស្រដៀងនឹងត្រឡាចខ្លូត ប៉ុន្តែខ្លីៗជាងមានជ័រស :
(ព.ប្រ.) សុរាបំផ្លាញ គឺផឹកស្រា ស៊ីចាយ ត្រាតែហិនហោចទ្រព្យសម្បត្តិ :
[អូវ-ទឹន] autuen
ក្រឡមាត់តូចល្មមតែក្ដោបដៃម្ខាងលូកបាន បាតតូច រាងរីកកំប៉េងត្រង់កណ្ដាល សម្រាប់ដាក់ទឹកត្រីជាដើម :
[មៈ-នុស-អោប-អូវ-ទឹន] autuen
មនុស្សជាប់សុរា ខានពុំបាន លែងពុំរួច។
[មៈ-នុស-អោប-អូវ-ទឹន] autuen
(ព.ប្រ.) សុរាបំផ្លាញ គឺផឹកស្រា ស៊ីចាយ ត្រាតែហិនហោចទ្រព្យសម្បត្តិ :