ឧបរោធ នាម
[អ៊ុ-ប៉ៈ-រោ-ធៈ-កាល] uborouth
កាលឬសម័យដែលត្រូវបិទផ្លូវ។
ពាក្យខ្មែរ ការអាន និងអត្ថន័យ — បើកជាសាធារណៈ និងកែលម្អដោយអ្នកអាន។
[អ៊ុ-ប៉ៈ-រោ-ធៈ-កាល] uborouth
កាលឬសម័យដែលត្រូវបិទផ្លូវ។
[អ៊ុ-ប៉ៈ-រោត-និ-យំ] uborouth
ឧបាយបន្ទច់និយម, ឧបាយបន្ទច់បង្អាក់។
[អ៊ុ-ប៉ៈ-រោ-ធៈ-ភាប] uborouth
ភាពនៃការបិទផ្លូវ។
[អ៊ុ-ប៉ៈ-រោ-ធៈ-សៈ-មៃ] uborouth
(ម.ព. ឧបរោធកាល)។
(ម.ព. ឧបរោធ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។
[អ៊ុ-ប៉ៈ-រោ-ធៈ—] aubakrotheak—≈
(ម.ព. ឧបរោធ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។
ដែលបានកំណត់ទុកស្រេចហើយ, ដែលបានកំណត់ទុកទៀងទាត់ហើយ; ដែលបានសន្មតគត់ដារស្រេចហើយ :
[អ៊ុ-ប៉ៈ-ល័ក-ខិត] ubolokkhet
ដែលបានកំណត់ទុកស្រេចហើយ, ដែលបានកំណត់ទុកទៀងទាត់ហើយ; ដែលបានសន្មតគត់ដារស្រេចហើយ :
ឧបាយកលដែលបានកំណត់ទុករួចស្រេចហើយ (ច្រើនសំដៅសេចក្ដីថា "ឧបាយកលក្រឡិចក្រលៀត" :
[អ៊ុ-ប៉ៈ-ល័ក-ខិ-តៈ—] aubaklkakhetak—≈
(ម.ព. ឧបលក្ខិត) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។
[អ៊ុ-ប៉ៈ-ល័ក-ខិ-តៈ-កា] aubaklkakhetakka≈
(ម.ព. ឧបលក្ខិតហេតុ)។
[អ៊ុ-ប៉ៈ-ល័ក-ខិ-តៈ-កាល] aubaklkakhetakkal≈
កាលឬសម័យ, វេលា ដែលបានកំណត់ទៀងទាត់ហើយ ឬដែលបានសន្មតគត់ដាស្រេចហើយ :
[អ៊ុ-ប៉ៈ-ល័ក-ខិ-តៈ-សៈ-ម៉ៃ] aubaklkakhetaksakmai≈
(ម.ព. ឧបលក្ខិតកាល)។
[អ៊ុ-ប៉ៈ-ល័ក-ខិ-តៈ-ហែត] aubaklkakhetakhaet≈
ហេតុ, ការណ៍, ដំណើរ, រឿងដែលបានកំណត់ស្រេចហើយ។
[អ៊ុ-បាយ-កល់-អ៊ុ-បល់-ល័ក-ខិត] ឬ [អ៊ុ-បាយ-កល់-អ៊ុ-បុល-ល័ក-ខិត] aubaykloaublolkakhet]rue[aubaykloaubollkakhet≈
ឧបាយកលដែលបានកំណត់ទុករួចស្រេចហើយ (ច្រើនសំដៅសេចក្ដីថា "ឧបាយកលក្រឡិចក្រលៀត" :
ផ្នូលអាក្រក់, ផ្នូលគ្រោះកាចឬចង្រៃ គឺផ្នូលដែលបណ្ដាលឱ្យឃើញមុនថានឹងមានគ្រោះកាចឬនឹងមានចង្រៃចូលមកឱ្យទោស :
[អ៊ុ-ប៉ៈ-លិង] ubolingkor
ផ្នូលអាក្រក់, ផ្នូលគ្រោះកាចឬចង្រៃ គឺផ្នូលដែលបណ្ដាលឱ្យឃើញមុនថានឹងមានគ្រោះកាចឬនឹងមានចង្រៃចូលមកឱ្យទោស :
សមុដ្ឋាននៃឧបលិង្គ :
[អ៊ុ-ប៉ៈ-លិង-គៈ—] aubaklingkeak—≈
(ម.ព. ឧបលិង្គ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។
[អ៊ុ-ប៉ៈ-លិង-គៈ-កា] aubaklingkeakka≈
ហេតុនៃផ្នូលអាក្រក់។
[អ៊ុ-ប៉ៈ-លិង-គៈ-ល័ក-ខៈ-ណៈ] aubaklingkeaklkakhaknak≈
លក្ខណៈនៃឧបលិង្គ។
[អ៊ុ-ប៉ៈ-លិង-គៈ-សៈ-មុត-ឋាន] aubaklingkeaksakmutthan≈
សមុដ្ឋាននៃឧបលិង្គ :
ភ័យដែលកើតអំពីឧបវាទ; ការខ្លាចឧបវាទ។
[អ៊ុ-ប៉ៈ-វាត] uboveat
ការពោលតិះដៀល, ការពោលទោស; ពាក្យតិះដៀល, ពាក្យពោលទោស :
[អ៊ុ-ប៉ៈ-វាត] uboveat
ដែលតិះដៀល :
[អ៊ុ-ប៉ៈ-វា-ទៈ-កា] uboveat
ហេតុនៃឧបវាទ។
[អ៊ុ-ប៉ៈ-វា-ទៈ-ទោស] uboveat
ទោសដែលកើតព្រោះឧបវាទ។
[អ៊ុ-ប៉ៈ-វា-ទ័ន-តៈ-រ៉ាយ] uboveat
(ព.ពុ.) អន្តរាយដែលកើតមានព្រោះការពោលតិះដៀលព្រះអរហន្ត។
[អ៊ុ-ប៉ៈ-វា-ទៈ-ភៃ] uboveat
ភ័យដែលកើតអំពីឧបវាទ; ការខ្លាចឧបវាទ។
(ម.ព. ឧបវាទី)។
[អ៊ុ-ប៉ៈ-វា-ទិ-នី] uboveatini
(ម.ព. ឧបវាទី)។
អ្នកដែលហៃខាងការនិយាយតិះដៀលគេ; អ្នកនិយាយពាក្យឧបវាទ។
[អ៊ុ-ប៉ៈ-វា-ទី] ubaveati
អ្នកដែលហៃខាងការនិយាយតិះដៀលគេ; អ្នកនិយាយពាក្យឧបវាទ។
(ម.ព. ឧបវាទ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។
[អ៊ុ-ប៉ៈ-វា-ទៈ—] aubakveateak—≈
(ម.ព. ឧបវាទ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។
វេលាសម្រាក :
[អ៊ុ-ប៉ៈ-វេស] uboveson
ការអង្គុយសម្រាក; ការឈប់សម្រាក; ការសម្រាកលម្ហែកម្លាំង :
[វេ-លា-អ៊ុ-ប៉ៈ-វេស] uboveson
វេលាសម្រាក :
[អ៊ុ-ប៉ៈ-ស័ក] ubasakk
ឧបទ្រព, ចង្រៃ; គ្រឿងទើសទាក់, គ្រឿងជំទាស់, គ្រឿងរារាំងដំណើរ :
[អ៊ុ-ប៉ៈ-ស័ក-គៈ-កា] ubasakk
ហេតុជាគ្រឿងជំទាស់។
[អ៊ុ-ប៉ៈ-ស័ក-គៈ-ហែត] ubasakk
(ម.ព. ឧបសគ្គការណ៍)។
[អ៊ុ-ប៉ៈ-ស័ក] ubasakk
(ព.វ.) ឈ្មោះសព្ទពួកមួយ សម្រាប់ប្រើចំពោះតែជាបុព្វបទរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមនាមសព្ទនិងកិរិយាសព្ទតាមគួរដល់ការប្រកប, ដូចជា អតិ, អនុ, អភិ ជាដើម :
[អ៊ុ-ប៉ៈ-ស័ក-គៈ-និ-បាត] ubasakk
(ព.វ.) សព្ទជាឧបសគ្គៈ។
(ម.ព. ឧបសគ្គ)។
[អ៊ុ-ប៉ៈ-ស័ក-គៈ] aubakskakeak≈
(ម.ព. ឧបសគ្គ)។
(ម.ព. ឧបសគ្គ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។
[អ៊ុ-ប៉ៈ-ស័ក-គៈ—] aubakskakeak—≈
(ម.ព. ឧបសគ្គ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។
សង្ខិតវណ្ណនា សរុបនិទ្ទេស តារាងរួបរួមសេចក្ដីដែលរៀបរាប់ហើយ។
[អ៊ុ-ប៉ៈ-សង់-ហា] aubaksngoha≈
សង្ខិតវណ្ណនា សរុបនិទ្ទេស តារាងរួបរួមសេចក្ដីដែលរៀបរាប់ហើយ។
ដំណើរឈានទៅរកសន្តិភាព។
[អ៊ុ-ប៉ៈ-សន់-តិ-ភាប] aubaksnotepheab≈
ដំណើរឈានទៅរកសន្តិភាព។
(ម.ព. ឧបសម្ប័ទ)។
[អ៊ុ-ប៉ៈ-ស័ម-ប៉ៈ-ទា] aubaksmobaktea≈
(ម.ព. ឧបសម្ប័ទ)។
(ម.ព. ឧបសម្ប័ទ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។
[អ៊ុ-ប៉ៈ-ស័ម-ប៉ៈ-ទា—] aubaksmobaktea—≈
(ម.ព. ឧបសម្ប័ទ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។
(ម.ព. ឧបសម្ប័ទ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។
[អ៊ុ-ប៉ៈ-ស័ម-ប៉ៈ-ទៈ—] aubaksmobakteak—≈
(ម.ព. ឧបសម្ប័ទ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។
ដែលបានឧបសម្បទាហើយ; សាមណេរដែលបានឧបសម្បទាហើយ (ភិក្ខុ)។
[អ៊ុ-ប៉ៈ-ស័ម-ប័ន] ឬ [អ៊ុ-ប៉ៈ-សំ-ប័ន] ubosombonn
ដែលបានឧបសម្បទាហើយ; សាមណេរដែលបានឧបសម្បទាហើយ (ភិក្ខុ)។
ភាពជាឧបសម្បន្ន (ភិក្ខុភាព ឬ ភិក្ខុភាវៈ)។
[អ៊ុ-ប៉ៈ-ស័ម-បុ័ន-ណា] ubosombonnea
(ម.ព. ឧបសម្បន្ន)។
[អ៊ុ-ប៉ៈ-ស័ម-ប៉ៈ-ទ័ន-តេ-វា-សិក] ubosombonnea
សិស្សសូត្រ។
[អ៊ុ-ប៉ៈ-ស័ម-ប៉ៈ-ទា-កាំ] ubosombonnea
ការបំបួសសាមណេរឱ្យបានជាភិក្ខុភាព។
[អ៊ុ-ប៉ៈ-ស័ម-ប៉ៈ-ទា-ចា] ubosombonnea
លោកគ្រូសូត្រ។
[អ៊ុ-ប៉ៈ-ស័ម-ប៉ៈ-ទា-ប៉េក] ubosombonnea
សាមណេរអ្នកសូមឧបសម្បទា (នាគអ្នកសូមផ្នួសជាភិក្ខុ) :
[អ៊ុ-ប៉ៈ-ស័ម-ប៉ៈ-ទា-ប៉េក-ខៈ] ubosombonnea
(ម.ព. ឧបសម្បទាបេក្ខ)។
[អ៊ុ-ប៉ៈ-ស័ម-បុ័ន-ណៈ-ភាប] ubosombonnea
ភាពជាឧបសម្បន្ន (ភិក្ខុភាព ឬ ភិក្ខុភាវៈ)។
បួសភិក្ខុ, បំបួសភិក្ខុ :
[អ៊ុ-ប៉ៈ-ស័ម-ប័ត] ubosomboat
ការដល់នូវភាពជាភិក្ខុ ឬការបានជាភិក្ខុភាព គឺការបួសជាភិក្ខុ ឬការបំបួសសាមណេរឱ្យបានជាភិក្ខុ (ដោយញត្តិចតុត្ថកម្មវាចាតាមលក្ខណប្បញ្ញត្តិក្នុងវិន័យពុទ្ធសាសនា) :
[អ៊ុ-ប៉ៈ-ស័ម-ប័ត] ubosomboat
បួសភិក្ខុ, បំបួសភិក្ខុ :
(ច្ប.) លិខិតភ្ជាប់ទៅនឹងលិខិតសំខាន់មួយ ដើម្បីបំពេញលិខិតសំខាន់នេះ ឬដើម្បីបញ្ជាក់ថាលិខិតសំខាន់នេះត្រឹមត្រូវ :
[អ៊ុ-ប៉ៈ-សំ-ព័ន] aubaksampno≈
អ្វីដែលនៅជាប់អាស្រ័យនឹងគេ, ការតភ្ជាប់នឹងគេ :
[អ៊ុ-ប៉ៈ-សំ-ព័ន] aubaksampno≈
(ច្ប.) លិខិតភ្ជាប់ទៅនឹងលិខិតសំខាន់មួយ ដើម្បីបំពេញលិខិតសំខាន់នេះ ឬដើម្បីបញ្ជាក់ថាលិខិតសំខាន់នេះត្រឹមត្រូវ :
គ្រឿងបន្ទាប់បន្សំ, អ្វីៗដែលអាចផ្លាស់ប្ដូរជំនួសគ្នាបាន, គ្រឿងតាំងកន្លែងលេងល្ខោន។
[អ៊ុ-ប៉ៈ-សា-ធន់] aubaksathno≈
គ្រឿងបន្ទាប់បន្សំ, អ្វីៗដែលអាចផ្លាស់ប្ដូរជំនួសគ្នាបាន, គ្រឿងតាំងកន្លែងលេងល្ខោន។
សេនាបតីបន្ទាប់, សេនាបតីរង ឬជំទប់សេនាបតី :
[អ៊ុ-ប៉ៈ-សេ-ណា-ប៉ៈ-ដី] ubaseneabatei
សេនាបតីបន្ទាប់, សេនាបតីរង ឬជំទប់សេនាបតី :
ផ្ទះ, គ្រឹះស្ថាន; សាលាសម្នាក់។
[អ៊ុ-ប៉័ស-ស័យ] ubassai
ផ្ទះ, គ្រឹះស្ថាន; សាលាសម្នាក់។
អាការៈនៃឧបហាស។
[អ៊ុ-ប៉ៈ-ហាស] ubohas
ការសើចសប្បាយ, ការសើចក្អាកក្អាយ; ការរីករាយសប្បាយឥតបើគិត :
[អ៊ុ-ប៉ៈ-ហា-សៈ-កា] ubohas
(ម.ព. ឧបហាសហេតុ)។
[អ៊ុ-ប៉ៈ-ហា-សៈ-ភាប] ubohas
ភាពនៃឧបហាស។
[អ៊ុ-ប៉ៈ-ហា-សៈ-ស័ប] ubohas
សូរសើចក្អាកក្អាយ។
[អ៊ុ-ប៉ៈ-ហា-សៈ-ហែត] ubohas
ហេតុដែលនាំឱ្យសើចកក្អាកក្អាយ។
[អ៊ុ-ប៉ៈ-ហា-សា-កា] ubohas
អាការៈនៃឧបហាស។
(ម.ព. ឧបហាស) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។
[អ៊ុ-ប៉ៈ-ហា-សា—] aubakhasa—≈
(ម.ព. ឧបហាស) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។
(ម.ព. ឧបហាស) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។
[អ៊ុ-ប៉ៈ-ហា-សៈ—] aubakhasak—≈
(ម.ព. ឧបហាស) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។
ហេតុជិត, ហេតុដែលប្រាកដនៅមុខ, ដំណើរឬទំនងដែលបណ្ដាលឱ្យឃើញនៅមុខ :
[អ៊ុ-ប៉ៈ-ហែត] ឬ [អុប-ប៉ៈ-ហែត] ubaheto
ហេតុជិត, ហេតុដែលប្រាកដនៅមុខ, ដំណើរឬទំនងដែលបណ្ដាលឱ្យឃើញនៅមុខ :
ឧបទ្រព :
[អ៊ុ-បាត] ubatov
ឧបទ្រព :
ពូជ; គ្រឿងឆេះ; គ្រឿងដុត, ឧស; ស្បៀង, អាហារ។
[អ៊ុ-ប៉ា-ទាន] ubatean
ការប្រកាន់មាំ, ការប្រតោងចិត្តគំនិត, សេចក្ដីប្រកាន់ជាប់ស្អិត, សេចក្ដីជំពាក់ចិត្ត; ...(ព.ពុ.) :
[អ៊ុ-ប៉ា-ទា-នៈ-កា] ubatean
ហេតុនៃឧបាទាន, ឧបហេតុ។
[អ៊ុ-ប៉ា-ទា-ណ័ក-ខ័ន] ubatean
ខន្ធ៥គឺ រូប, វេទនា, សញ្ញា, សង្ខារ, វិញ្ញាណ ជាគ្រឿងតោងនៃចិត្ត (ព.ពុ.)។
[អ៊ុ-ប៉ា-ទា-នៈ-និ-រោត] ubatean
សេចក្ដីរលត់ឧបាទាន (ព.ពុ.)។
[អ៊ុ-ប៉ា-ទា-នៈ-សៈ-មុ-ទៃ] ubatean
កំណើតនៃឧបាទាន, ហេតុដែលនាំឱ្យកើតឧបាទាន :