ឧត្បល នាម
[អ៊ុត-ត្ប៉ៈ-ឡៈ-វ័ន] utbol
ព្រៃឧត្បល។
ពាក្យខ្មែរ ការអាន និងអត្ថន័យ — បើកជាសាធារណៈ និងកែលម្អដោយអ្នកអាន។
[អ៊ុត-ត្ប៉ៈ-ឡៈ-វ័ន] utbol
ព្រៃឧត្បល។
[អ៊ុត-ត្ប៉ៈ-ឡៈ-ស្រះ] utbol
ត្រពាំងមានឧត្បល, ត្រពាំងមានព្រលិត លំចង់។
(ម.ព. ឧត្បល) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។
[អ៊ុត-ត្ប៉ៈ-ឡៈ—] auttabaklak—≈
(ម.ព. ឧត្បល) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។
ហេតុឬភាពអាក្រក់ដែលបណ្ដាលកើតឡើងខុសពីធម្មតា; ផ្នូលនៃគ្រោះកាច, នៃហេតុអាក្រក់; អាភេទ; ចង្រៃ :
[អ៊ុត-ត្បាត] utbat
ហេតុឬភាពអាក្រក់ដែលបណ្ដាលកើតឡើងខុសពីធម្មតា; ផ្នូលនៃគ្រោះកាច, នៃហេតុអាក្រក់; អាភេទ; ចង្រៃ :
[អ៊ុ-ត្រាស] autreas≈
(ម.ព. ឧត្តាស)។
(ម.ព. ឧត្តាស)។
[អ៊ុត-ត្រា-សៈ] utrasak
(ម.ព. ឧត្តាស)។
[អ៊ុត-សា-ហៈ] utsahak
(ម.ព. ឧស្សាហៈ)។
(ម.ព. ឧស្សាហៈ)។
[អ៊ុត-សា] autsa≈
(ម.ព. ឧស្សាហៈ)។
[អ៊ុ-ទៈ-កៈ] ឬ [អ៊ុ-ទក់] utok
ទឹក។
[អ៊ុ-ទៈ-កៈ-ប៉ៈ-រ៉ិ-យ័ន] ឬ [អ៊ុ-ទក់-ប-រ៉ិ-យន់] utok
កិច្ចដែលមានទឹកជាទីបំផុត គឺកិច្ចដែលស្រេចត្រឹមការលាងទឹក។
[អ៊ុ-ទៈ-កៈ-ប៉ៈ-រ៉ិ-យ័ន] ឬ [អ៊ុ-ទក់-ប-រ៉ិ-យន់] utok
ប្រទេសជាទីបំផុតត្រឹមទឹកទ្រដី, ផ្ទៃផែនដីដែលមានទឹកជាទីបំផុតគឺទីបំផុតនៃទឹកទ្រដីទល់នឹងខ្យល់ទ្រទឹក :
[អ៊ុ-ទៈ-កៈ-កាល] utok
កាលឬសម័យមានទឹក គឺរដូវមានភ្លៀង។
[អ៊ុ-ទៈ-កៈ-កិច] utok
ការដែលត្រូវប្រើទឹក។
[អ៊ុ-ទៈ-កៈ-កី-ឡា] utok
ការលេងទឹក, ល្បែងហែលទឹក។
[អ៊ុ-ទៈ-កៈ-ក្រី-ឌា] utok
(ម.ព. ឧទកកីឡា)។
[អ៊ុ-ទៈ-កៈ-គំ-ភី] utok
ជម្រៅទឹក, ទឹកជ្រៅ។
[អ៊ុ-ទៈ-ក័ត-ឋាន] utok
ទីដែលមានទឹក; ទីដក់ទឹក។
[អ៊ុ-ទៈ-កន់-នប់] utok
មហាសមុទ្រ។
[អ៊ុ-ទៈ-កៈ-ទាន] utok
ទានទឹក។
[អ៊ុ-ទៈ-កៈ-ធា] utok
ធារទឹក, ទនៃទឹក គឺខ្សែឬសំណុំទឹកដែលធ្លាក់ចុះ។
[អ៊ុ-ទៈ-កៈ-ធា-រា] utok
(ម.ព. ឧទកធារ)។
[អ៊ុ-ទៈ-កន់-ដ] utok
ការឆ្លងទឹក។
[អ៊ុ-ទៈ-កៈ-បាត] utok
ពាងទឹក, អាងដាក់ទឹក។
[អ៊ុ-ទៈ-កាប់-ប៉ៈ-ទេស] utok
(ម.ព. ឧទកដ្ឋាន)។
[អ៊ុ-ទៈ-កៈ-ពិន-ទុ] utok
តំណក់ទឹក។
[អ៊ុ-ទៈ-កៈ-ភៃ] utok
ភ័យអំពីទឹក គឺភ័យដែលកើតអំពីទឹកលិចឬអំពីលង់ទឹក។
[អ៊ុ-ទៈ-កៈ-ម៉ៃ] utok
ដែលសុទ្ធតែទឹក។
[អ៊ុ-ទៈ-កៈ-វា-រី] utok
ទឹកសម្រាប់ក្សត្រិយ៍ទ្រង់ស្រង់ (សំ.បា. ឧទក "ទឹក", វារិ "ទឹក" ដែរ ប៉ុន្តែខ្មែរផ្សំប្រើសន្មតជាពាក្យខ្ពស់)។
[អ៊ុ-ទៈ-កៈ-សៈ-មៃ] utok
(ម.ព. ឧទកកាល)។
[អ៊ុ-ទៈ-កៈ-សា-ដក់] utok
សំពត់ងូត (រ.ស.) ព្រះឧទកសាដក)។
[អ៊ុ-ទៈ-កៈ-សាស] utok
វិជ្ជាស្ទង់ទឹក (ក្នុងមហាសមុទ្រជាដើម)។
[អ៊ុ-ទៈ-កៈ-សោត] utok
ខ្សែទឹក។
[អ៊ុ-ទៈ-កៈ-ស្រោ-តាស់] utok
(ម.ព. ឧទកសោត)។
(ម.ព. ឧទក)។
[អ៊ុ-ទៈ-ក័ង] auteakkngo≈
(ម.ព. ឧទក)។
(ម.ព. ឧទក) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។
[អ៊ុ-ទៈ-កៈ—] auteakkak—≈
(ម.ព. ឧទក) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។
[អ៊ុ-ទៈ-យៈ] utoy
ការលេចឡើង, ការរះ (នៃព្រះអាទិត្យជាដើម) ; សេចក្ដីចម្រើន; ចំណេញ :
[អ៊ុ-ទៈ-យៈ] utoy
រះ :
[អ៊ុ-ទៈ-យៈ] utoy
ឋានន្តរនៃមន្ត្រី :
[អ៊ុ-ទៈ-យៈ-កាល] utoy
ពេលថ្ងៃរះ (អរុណោទ័យ ឬ សុរិយោទ័យ)។
[អ៊ុ-ទៈ-យ៉័ប-ប៉ៈ-ទេស] utoy
ប្រទេសថ្ងៃរះ គឺប្រទេសដែលនៅខាងកើតគេបំផុត។
[អ៊ុ-ទៈ-យ៉័ប-ប្រ-ទេស] utoy
(ម.ព. ឧទយប្បទេស)។
[អ៊ុ-ទៈ-យៈ-ភាប] utoy
ភាពនៃថ្ងៃរះ; ដំណើរចំណេញ; ភាពនៃសេចក្ដីចម្រើន។
[អ៊ុ-ទៈ-យៈ-លាប] utoy
ការបានចំណេញ; ការបានសេចក្ដីចម្រើន។
[អ៊ុ-ទៈ-យៈ-វេ-លា] utoy
(ម.ព. ឧទយកាល)។
[—អ៊ុ-ទៈ-យៈ] —auteakyeak≈
(ម.ព. ឧទយ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងចុងសព្ទដទៃ :
(ម.ព. ឧទ័យ{¥¥}១{££}) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។
[អ៊ុ-ទៈ-យៈ—] auteakyeak—≈
(ម.ព. ឧទ័យ១) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។
(ម.ព. ឧទររោគ)។
[អ៊ុ-ទ] utor
ពោះ, ផ្ទៃ។ (រ.ស.) ព្រះឧទរ។
[អ៊ុ-ទ] utor
ប្រើជាឥស្សរសព្ទនិងសមណសព្ទក៏បាន :
[អ៊ុ-ទៈ-រៈ-កា] utor
ហេតុនៃពោះគឺដំណើរគ្រាន់តែចម្អែតពោះ :
[អ៊ុ-ទៈ-រ៉័ប-ប៉ៈ-ម៉ាន] utor
ការស្មានឬស្ទង់ឱ្យល្មមតែមួយឆ្អែត :
[អ៊ុ-ទៈ-រៈ-កា] utor
ប្រើដូចជា គុ. ក៏បាន :
[អ៊ុ-ទៈ-រ៉័ប-ប៉ៈ-ម៉ាន] utor
ដែលស្មានឬស្ទង់ឱ្យល្មមតែមួយឆ្អែត :
[អ៊ុ-ទៈ-រៈ-បាត] utor
ក្រពះ។
[អ៊ុ-ទៈ-រ៉័ប-ប្រ-ម៉ាន] utor
(ម.ព. ឧទរប្បមាណ)។
[អ៊ុ-ទៈ-រៈ-រោក] utor
រោគឈឺពោះ, ជំងឺពោះ។
[អ៊ុ-ទៈ-រា-ពាត] utor
(ម.ព. ឧទររោគ)។
ពពួកសត្វដែលយកពោះនិងមាត់ជាជើង ពពួកសត្វខ្យង។
[អ៊ុ-ទៈ-រៈ-បាត] auteakreakbat≈
ពពួកសត្វដែលយកពោះនិងមាត់ជាជើង ពពួកសត្វខ្យង។
(ម.ព. ឧទរ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។
[អ៊ុ-ទៈ-រា—] auteakrea—≈
(ម.ព. ឧទរ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។
[អ៊ុ-ទៈ-រិ-យ៉័ង] auteakriyng≈
(ម.ព. ឧទរិយៈ)។
រោគដែលកើតបណ្ដាលពីអាហារថ្មី (មានអាហារមិនរលាយជាដើម)។
[អ៊ុ-ទៈ-រិ-យៈ] utoriyeak
អាហារថ្មី។ (រ.ស.) ព្រះឧទរិយៈ ឬ ព្រះឧទរិយំ។
[អ៊ុ-ទៈ-រិ-យៈ-សៈ-មុត-ឋាន] utoriyeak
រោគដែលកើតបណ្ដាលពីអាហារថ្មី (មានអាហារមិនរលាយជាដើម)។
(ម.ព. ឧទរ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។
[អ៊ុ-ទៈ-រៈ—] auteakreak—≈
(ម.ព. ឧទរ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។
ឈ្មោះអង្គមួយប្រភេទ រាប់ចូលក្នុងអង្គ ៩នៃពុទ្ធសាសនា។
[អ៊ុ-ទាន] utean
ការបន្លឺ, ការកម្ទរ គឺការបន្លឺឬកម្ទរសម្ដីឮខ្លាំងៗ ដោយមានអំណរឬទុក្ខព្រួយ, ដោយមានសេចក្ដីអស្ចារ្យ, ដោយមានកំហឹងជាដើម :
[អ៊ុ-ទាន] utean
(ម.ព. ឧទានសព្ទ)។
[អ៊ុ-ទា-នៈ-កៈ-ថា] utean
សម្ដីជាឧទាន។
[អ៊ុ-ទា-នៈ-វា-ចា] utean
(ម.ព. ឧទានកថា)។
[អ៊ុ-ទាន] utean
(ព.ពុ.) ឈ្មោះគម្ពីរសុត្តន្តបិដកមួយផ្នែក ក្នុងពួកខុទ្ទកនិកាយ ដែលនិយាយអំពីឧទានកថានៃ ព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធ :
[អ៊ុ-ទាន] utean
ឈ្មោះអង្គមួយប្រភេទ រាប់ចូលក្នុងអង្គ ៩នៃពុទ្ធសាសនា។
គ្រឿងសម្គាល់របស់ឧទានឬរបស់វិម្ហយៈ, ជាពាក្យសន្មតហៅវណ្ណយុត្តមួយយ៉ាងរបស់អ្នកប្រទេសអឺរ៉ុប (!) នេះសម្រាប់ប្រើដាក់ពីខាងចុងពាក្យឧទានអស្ចារ្យជាដើម, ដូចជា :
[អ៊ុ-ទា-នៈ-ស័ញ-ញ៉ា] auteaneaksnhonha≈
គ្រឿងសម្គាល់របស់ឧទានឬរបស់វិម្ហយៈ, ជាពាក្យសន្មតហៅវណ្ណយុត្តមួយយ៉ាងរបស់អ្នកប្រទេសអឺរ៉ុប (!) នេះសម្រាប់ប្រើដាក់ពីខាងចុងពាក្យឧទានអស្ចារ្យជាដើម, ដូចជា :
(ព.វ.) សូរលាន់មាត់ឬសម្រែកសត្វជាដើម, ដូចជា អា៎!, អូ៎យ!, យី!, យីអើ!; ខ្វកៗ! ចេចៗ! ជាដើមហៅថា ឧទាន ក៏បាន (ប្រើអក្សរសង្ខេបក្នុងវចនានុក្រមនេះ ថា ឧ.)។
[អ៊ុ-ទា-នៈ-ស័ប] auteaneaksba≈
សព្ទជាឧទាន; សូរសំឡេងឧទាន :
[អ៊ុ-ទា-នៈ-ស័ប] auteaneaksba≈
(ព.វ.) សូរលាន់មាត់ឬសម្រែកសត្វជាដើម, ដូចជា អា៎!, អូ៎យ!, យី!, យីអើ!; ខ្វកៗ! ចេចៗ! ជាដើមហៅថា ឧទាន ក៏បាន (ប្រើអក្សរសង្ខេបក្នុងវចនានុក្រមនេះ ថា ឧ.)។
(ម.ព. ឧទាន) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។
[អ៊ុ-ទា-នៈ—] auteaneak—≈
(ម.ព. ឧទាន) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។
ភាពនៃវត្ថុដែលលេចឡើងឬផុសឡើង ដូចជាទឹក ជាដើម។
[អ៊ុ-ទា-បត់] auteabta≈
ភាពនៃវត្ថុដែលលេចឡើងឬផុសឡើង ដូចជាទឹក ជាដើម។
ការលើកឡើងឱ្យឃើញ, ការនាំមកពន្យល់ឬចង្អុលឱ្យឃើញ; ព័ស្ដុតាង, បែបយ៉ាង, តួយ៉ាង; គ្រឿងអាង, សំអាង :
[អ៊ុ-ទា-ហ] uteahoron
ការលើកឡើងឱ្យឃើញ, ការនាំមកពន្យល់ឬចង្អុលឱ្យឃើញ; ព័ស្ដុតាង, បែបយ៉ាង, តួយ៉ាង; គ្រឿងអាង, សំអាង :
ឧទាហរណ៍ជាបែបយ៉ាងជាក់ស្ដែងចង្អុលឱ្យឃើញច្បាស់ក្រឡែត។
[អ៊ុ-ទា-ហ-គំ-រូ] auteahakumru≈
ឧទាហរណ៍ជាបែបយ៉ាងជាក់ស្ដែងចង្អុលឱ្យឃើញច្បាស់ក្រឡែត។
(ម.ព. ឧទាហរណនិទាន)។
[អ៊ុ-ទា-ហ-ប-រ៉ិ-យ៉ាយ] auteahabareyay≈
បរិយាយដោយមានឧទាហរណ៍ផង។
[អ៊ុ-ទា-ហៈ-រៈ-ណៈ-កៈ-ថា] auteahakreaknakkaktha≈
កថាមានឧទាហរណ៍ជាអាងឬកថាជាឧទាហរណ៍។
[អ៊ុ-ទា-ហៈ-រៈ-ណៈ-និ-ទស់] auteahakreaknaknitsa≈
ការចង្អុលឧទាហរណ៍ឱ្យឃើញ, ការទាញយកបែបយ៉ាងមកជាអាង។
[អ៊ុ-ទា-ហៈ-រៈ-ណៈ-និ-ទាន] auteahakreaknaknitean≈
និទានឬរឿងជាតួយ៉ាង។
[អ៊ុ-ទា-ហៈ-រៈ-ណៈ-វ័ត-ថុ] auteahakreaknakvtatho≈
(ម.ព. ឧទាហរណនិទាន)។