អាលុលិក នាម
[អា-លុ-លិ-កៈ-វា-ទិ-នី] aalulik
(ម.ព. អាលុលិកវាទី)។
ពាក្យខ្មែរ ការអាន និងអត្ថន័យ — បើកជាសាធារណៈ និងកែលម្អដោយអ្នកអាន។
[អា-លុ-លិ-កៈ-វា-ទិ-នី] aalulik
(ម.ព. អាលុលិកវាទី)។
[អា-លុ-លិ-កៈ-វា-ទី] aalulik
អ្នកដែលច្រើនតែនិយាយពាក្យអាលុលិក, មនុស្សឡេះឡោះ :
(ម.ព. អាលុលិក) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។
[អា-លុ-លិ-កៈ—] aalulikak—≈
(ម.ព. អាលុលិក) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។
ឈ្មោះបែបចម្រើនសមថកម្មដ្ឋានមួយយ៉ាង មានវិធីឱ្យសម្លឹងពន្លឺដែលភ្លឺច្បាស់យកជាអារម្មណ៍ រាប់ចូលក្នុងកសិណកម្មដ្ឋាន ១០យ៉ាង (ព.ពុ.)។
[អា-លោ-កៈ-កៈ-សិន] aaloukkosen
ឈ្មោះបែបចម្រើនសមថកម្មដ្ឋានមួយយ៉ាង មានវិធីឱ្យសម្លឹងពន្លឺដែលភ្លឺច្បាស់យកជាអារម្មណ៍ រាប់ចូលក្នុងកសិណកម្មដ្ឋាន ១០យ៉ាង (ព.ពុ.)។
(គីមី.) អ៊ីដ្រូកាបួមួយដែលមានតែសម្ព័ន្ធកាបូនទោល :
[អាល់-កាន] aalkan≈
(គីមី.) អ៊ីដ្រូកាបួមួយដែលមានតែសម្ព័ន្ធកាបូនទោល :
(គីមី.) សមាសធាតុសរីរាង្គមួយប្រភេទដែលមានផ្ទុកបង្គុំនាទី (OH) យ៉ាងតិចមួយភ្ជាប់ទៅនឹងក្រុមអ៊ីដ្រូកាបួ :
[អាល់-កុល] aalkol≈
(គីមី.) សមាសធាតុសរីរាង្គមួយប្រភេទដែលមានផ្ទុកបង្គុំនាទី (OH) យ៉ាងតិចមួយភ្ជាប់ទៅនឹងក្រុមអ៊ីដ្រូកាបួ :
ពពួកអាល់កានដែលបាត់អាតូមអ៊ីដ្រូសែនមួយ។
[អាល់-គីល] aalkil≈
ពពួកអាល់កានដែលបាត់អាតូមអ៊ីដ្រូសែនមួយ។
(គីមី.) សមាសធាតុសរីរាង្គមួយប្រភេទដែលមានផ្ទុកបង្គុំនាទី (CHO) :
[អាល់-ដេ-អ៊ីត] aaldeait≈
(គីមី.) សមាសធាតុសរីរាង្គមួយប្រភេទដែលមានផ្ទុកបង្គុំនាទី (CHO) :
(ជីវ.) ក្រុមប្រូតេអ៊ីនរលាយក្នុងទឹកនិងសូលុយស្យុងអំបិលដែលប្រទះឃើញមាននៅក្នុងសត្វនិងរុក្ខជាតិ។
[អាល់-ប៊ុយ-មីន] aalbuymin≈
(វេជ្ជ.) ប្រូតេអ៊ីនម្យ៉ាងនៅក្នុងឈាមដែលផលិតឡើងដោយថ្លើម។
[អាល់-ប៊ុយ-មីន] aalbuymin≈
(ជីវ.) ក្រុមប្រូតេអ៊ីនរលាយក្នុងទឹកនិងសូលុយស្យុងអំបិលដែលប្រទះឃើញមាននៅក្នុងសត្វនិងរុក្ខជាតិ។
(គីមី.) អ៊ីដ្រូកាបួមួយប្រភេទដែលមានផ្ទុកសម្ព័ន្ធកាបូនពីរជាន់មួយយ៉ាងតិច :
[អាល់-សែន] aalsaen≈
(គីមី.) អ៊ីដ្រូកាបួមួយប្រភេទដែលមានផ្ទុកសម្ព័ន្ធកាបូនពីរជាន់មួយយ៉ាងតិច :
(គីមី.) អ៊ីដ្រូកាបួមួយប្រភេទដែលមានផ្ទុកសម្ព័ន្ធកាបូនបីជាន់មួយយ៉ាងតិច :
[អាល់-ស៊ីន] aalsin≈
(គីមី.) អ៊ីដ្រូកាបួមួយប្រភេទដែលមានផ្ទុកសម្ព័ន្ធកាបូនបីជាន់មួយយ៉ាងតិច :
(ម.ព. អាល័ក្ស)។
[អា-ឡាក់] aaleakkhan
(ម.ព. អាល័ក្ស)។
ឈ្មោះក្រុមអ្នករាជការមួយក្រុមក្នុងព្រះបរមរាជវាំងមានមុខការជាអ្នកកត់ត្រាប្រាក់ព្រះរាជទ្រព្យផ្សេងៗ ព្រមទាំងការបើកដាក់គ្រប់ចំពូកផង មានការទាក់ទងប្រាស្រ័យគ្នារឿយៗជាមួយនឹងក្រុមព្រះឃ្លាំង :
[អា-ឡាក់] aaleaks
ឈ្មោះក្រុមអ្នករាជការមួយក្រុមក្នុងព្រះបរមរាជវាំងមានមុខការជាអ្នកកត់ត្រាប្រាក់ព្រះរាជទ្រព្យផ្សេងៗ ព្រមទាំងការបើកដាក់គ្រប់ចំពូកផង មានការទាក់ទងប្រាស្រ័យគ្នារឿយៗជាមួយនឹងក្រុមព្រះឃ្លាំង :
(ម.ព. អាល័ក្ស)។
[អា-ឡាក់] aaleakson
(ម.ព. អាល័ក្ស)។
ជាប់ចិត្ត, នឹកឆ្ពោះទៅរកដោយសេចក្ដីជាប់ចិត្តស្រឡាញ់ឬដោយនឹកស្ដាយ :
[អា-ឡៃ] aaley
លំនៅ, ផ្ទះលំនៅ។
[អា-ឡៃ] aaley
សេចក្ដីជាប់ចិត្ត, ការកួចកាន់, ដំណើរនឹកឆ្ពោះទៅរកដោយសេចក្ដីជាប់ចិត្ត; តណ្ហា :
[អា-ឡៃ] aaley
ជាប់ចិត្ត, នឹកឆ្ពោះទៅរកដោយសេចក្ដីជាប់ចិត្តស្រឡាញ់ឬដោយនឹកស្ដាយ :
រវល់តែ, ជាប់ដៃតែ, អាត់តែ :
[អា-ឡៃ-តែ] aaleytae
រវល់តែ, ជាប់ដៃតែ, អាត់តែ :
(ព.ប្រ.) ដែលបានសិក្សាវិជ្ជាណាមួយយូរឆ្នាំ ប៉ុន្តែរៀនព្រួលៗ ចេះពុំប្រាកដ យកជាការប្រាកដប្រជាពុំកើត :
[អាវ] av
សំពត់ដែលគេវាស់កាត់តាមខ្នាតរួចដេរស្រេចហើយ មានតួ មានក មានដៃ មានឡេវ សម្រាប់ប្រើជាគ្រឿងពាក់ស្រោបខ្លួនពីត្រឹមកចុះមក មានបែបនិងឈ្មោះផ្សេងៗ ហៅដោយសង្ខេបមានត្រឹមតែពីរយ៉ាងគឺអាវប្រុស អាវស្រី។
[អាវ] av
ប្រវែងសាច់សំពត់ដែលល្មមកាត់ដេរជាអាវមួយបាន តាមខ្នាតអាវវែងឬខ្លី ក៏ហៅ អាវ ដែរ :
[អាវ-ក-ត្រង់] av
អាវមួយប្រភេទមានកត្រង់ ដៃវែង និងមានឡេវមូលធំៗនៅពីមុខ :
[អាវ-កុត] av
អាវក្រៅសាច់ក្រាស់បែបបស្ចិមប្រទេសមួយប្រភេទ, អាវធំ, អាវក្រ័រសេ។
[អាវ-ម៉ង់-តូ] av
អាវរងាមួយប្រភេទធ្វើពីក្រណាត់ជិតក្រាស់ រាងស្រុង ច្រើនមានដៃវែង សម្រាប់ពាក់ពីក្រៅអាវដទៃទៀត។
[អាវ] av
ឈូងសមុទ្រ (ចំពោះតែប៉ែកសមុទ្រដែលលូកចូលមករកផែនដី ត្រង់ទីប្រទល់ចុងបំផុតទន្លេ គឺត្រង់ទីដែលទន្លេហូរចុះទៅចួបនឹងសមុទ្រ, ហៅថា អាវសមុទ្រ) :
[អាវ] av
ដែលមានសាច់រឹងខុសពីប្រក្រតីដើម (ព្រោះជីកឬគាស់យកមកទុកយូរហួសកំណត់) ទុកជាស្ងោរច្រើនអំពុះឬប៉ុន្មានទឹកក៏មិនរលួយ គ្រាន់តែឆ្អិនប៉ុន្តែច្រុបៗ (ចំពោះតែមើមបែបខ្លះ) :
[អាវ] av
(ព.ប្រ.) ដែលបានសិក្សាវិជ្ជាណាមួយយូរឆ្នាំ ប៉ុន្តែរៀនព្រួលៗ ចេះពុំប្រាកដ យកជាការប្រាកដប្រជាពុំកើត :
ប្រភេទអាវធ្វើពីអំបោះចាក់វេញភ្ជាប់គ្នាដោយម្ជុល :
[អាវ-ចាក់] aavchak≈
ប្រភេទអាវធ្វើពីអំបោះចាក់វេញភ្ជាប់គ្នាដោយម្ជុល :
អាវក្នុងស្ត្រីមួយប្រភេទសម្រាប់គ្របនិងទ្រសុដន់។
[អាវ-ទ្រ-នាប់] aavtroneab≈
អាវក្នុងស្ត្រីមួយប្រភេទសម្រាប់គ្របនិងទ្រសុដន់។
អាវក្រៅមួយប្រភេទធ្វើពីសាច់ក្រណាត់ក្រាស់ តាមធម្មតាមានដៃវែង សម្រាប់ពាក់ពីលើអាវក្នុង ដូចជាអាវសឺមីសជាដើម, អាវក្រ័រសេ :
[អាវ-ធំ] aavthum≈
អាវក្រៅមួយប្រភេទធ្វើពីសាច់ក្រណាត់ក្រាស់ តាមធម្មតាមានដៃវែង សម្រាប់ពាក់ពីលើអាវក្នុង ដូចជាអាវសឺមីសជាដើម, អាវក្រ័រសេ :
[អា-វ៉ៈ-ប៉ៈ-ណៈ] aavobon
ការសាបព្រោះ, ការបណ្ដុះដាំ, ការដាំដំណាំ។
[អា-វ៉ៈ-ប៉ៈ-ណៈ-កាំ] aavobon
របរដាំដំណាំ។
[អា-វ៉ៈ-ប៉ៈ-ណៈ-ក] aavobon
អ្នកធ្វើរបរដាំដំណាំ។
[អា-វ៉ៈ-ប៉ៈ-ណៈ-កា] aavobon
(ម.ព. អាវបនករ)។
[អា-វ៉ៈ-ប៉ៈ-ណៈ-នា-យក់] aavobon
អ្នកត្រួតត្រាខាងការរបរដាំដំណាំ។
[អា-វ៉ៈ-ប៉ៈ-ណៈ-នា-យិ-កា] aavobon
(ម.ព. អាវបននាយក)។
[អា-វ៉ៈ-ប៉ៈ-ណា-ធិ-កា] aavobon
ក្រសួងរាជការត្រួតត្រាខាងការដាំដំណាំ។
(ម.ព. អាវបន)។
[អា-វ៉ៈ-ប៉ៈ-ណា] aavakbakna≈
(ម.ព. អាវបន)។
(ម.ព. អាវបន)។
[អា-វ៉ៈ-ប៉ៈ-ណៈ] aavakbaknak≈
(ម.ព. អាវបន)។
(ម.ព. អាវបន) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។
[អា-វ៉ៈ-ប៉ៈ-ណៈ—] aavakbaknak—≈
(ម.ព. អាវបន) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។
អាវមួយប្រភេទរាងស្រុងរហូតក្រោមក្បាលជង្គង់ ដៃវែង កមូលឬវៀលក មិនមានឡេវនៅខាងមុខទេ :
[អាវ-បំ-ពង់-វែង] aavbampngoveng≈
អាវមួយប្រភេទរាងស្រុងរហូតក្រោមក្បាលជង្គង់ ដៃវែង កមូលឬវៀលក មិនមានឡេវនៅខាងមុខទេ :
អាវស្ត្រីមួយប្រភេទធ្វើពីក្រណាត់ប៉ាក់ស្ដើង និងទ្រាប់ក្រណាត់សាច់ជិតពីក្នុងផង មានដៃវែងឬខ្លី និងច្រើនប្រើខ្សែរូតឬឡេវនៅពីក្រោយ :
[អាវ-ប៉ាក់] aavbak≈
អាវស្ត្រីមួយប្រភេទធ្វើពីក្រណាត់ប៉ាក់ស្ដើង និងទ្រាប់ក្រណាត់សាច់ជិតពីក្នុងផង មានដៃវែងឬខ្លី និងច្រើនប្រើខ្សែរូតឬឡេវនៅពីក្រោយ :
(ម.ព. អាវបន)។
[អា-វ៉ាប់-ប៉ៈ-ណៈ] aavabbaknak≈
(ម.ព. អាវបន)។
ស្រោមអនាម័យ។
[អាវ-ភ្លៀង] aavphlieng≈
អាវមួយប្រភេទសម្រាប់ពាក់ការពារមិនឱ្យទទឹកភ្លៀង :
[អាវ-ភ្លៀង] aavphlieng≈
ស្រោមអនាម័យ។
អាវមួយប្រភេទច្រើនមានសាច់យឺតៗ ស្ដើងឬក្រាស់ វៀលកឬមានក ដៃវែងឬដៃខ្លី ឬវៀលក្លៀក :
[អាវ-យឺត] aavyeut≈
អាវមួយប្រភេទច្រើនមានសាច់យឺតៗ ស្ដើងឬក្រាស់ វៀលកឬមានក ដៃវែងឬដៃខ្លី ឬវៀលក្លៀក :
អាវទាំងឡាយណាដែលមានសាច់ជិតក្រាស់ៗ ដែលអាចធន់បាននឹងធាតុអាកាសត្រជាក់ :
[អាវ-រ-ងា] aavorongea
អាវទាំងឡាយណាដែលមានសាច់ជិតក្រាស់ៗ ដែលអាចធន់បាននឹងធាតុអាកាសត្រជាក់ :
[អា-វៈ-រៈ-ណៈ] aavoron
គ្រឿងការពារ, រារាំង; គ្រឿងបិទ, បិទបាំង, គ្រឿងរាំង; គ្រឿងទប់, គ្រឿងខាំង, ទំនប់; គ្រឿងហាមឃាត់ ឬ ការហាមឃាត់ :
[អា-វៈ-រៈ-ណៈ-កាំ] aavoron
ការហាមឃាត់។
[អា-វៈ-រៈ-ណៈ-កា] aavoron
ហេតុនៃអាវរណកម្ម។
[អា-វៈ-រៈ-ណៈ-បាត់] aavoron
(ម.ព. អាវរណប័ណ្ណ)។
[អា-វៈ-រៈ-ណៈ-ប័ន] aavoron
សំបុត្រហាមឃាត់ឬសំបុត្រហាមប្រាម, បម្រាម :
[អា-វៈ-រៈ-ណៈ-ភាប] aavoron
ភាវៈនៃអាវរណៈ។
(ម.ព. អាវរណ)។
[អា-វៈ-រៈ-ណៈ] aaveakreaknak≈
(ម.ព. អាវរណ)។
(ម.ព. អាវរណ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។
[អា-វៈ-រៈ-ណៈ—] aaveakreaknak—≈
(ម.ព. អាវរណ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។
អាវមួយប្រភេទជាពិសេសសម្រាប់បុរស ច្រើនធ្វើពីក្រណាត់ស្ដើងៗ មានពណ៌លាតឬចម្រុះ មានដៃវែងឬដៃខ្លី និងមានកនិងឡេវនៅពីមុខ :
[អាវ-សឺ-មីស] aavseumis≈
អាវមួយប្រភេទជាពិសេសសម្រាប់បុរស ច្រើនធ្វើពីក្រណាត់ស្ដើងៗ មានពណ៌លាតឬចម្រុះ មានដៃវែងឬដៃខ្លី និងមានកនិងឡេវនៅពីមុខ :
អ្វីៗដែលអាចទារបានឬយកបាន។
[អា-វ៉័ស-សៈ-កា] aavsasakka≈
អ្វីៗដែលអាចទារបានឬយកបាន។
ដូចគ្នានឹង អវាដ ដែរ។
[អា-វ៉ាត] aavead
ដូចគ្នានឹង អវាដ ដែរ។
(ម.ព. អារាមាធិការ ក្នុង អារាម)។
[អា-វ៉ាស] aaveas
ទីនៅឬលំនៅ, ផ្ទះ, ផ្ទះលំនៅ; វត្ត; ការនៅគ្រប់គ្រង។
[ចៅ-អា-វ៉ាស] aaveas
មេវត្ត (ចៅអធិការវត្ត)។
[សង់-ឃា-វាស] aaveas
ទីនៅរបស់សង្ឃគឺវត្ត។
[អា-កិន-ណា-វ៉ាស] aaveas
ការនៅច្របូកច្របល់។
[អា-វ៉ា-សា-ធិ-កា] aaveas
(ម.ព. អារាមាធិការ ក្នុង អារាម)។
[អា-វ៉ា-សិ-កៈ] ឬ [អា-វ៉ា-សិក] aaveasek
អ្នកនៅគ្រប់គ្រងផ្ទះ, អ្នកនៅផ្ទះ, (គ្រហស្ថ)។
[អា-វ៉ា-សិ-កៈ] ឬ [អា-វ៉ា-សិក] aaveasek
(ព.ពុ.) បព្វជិតអ្នកនៅគ្រប់គ្រងវត្ត, បព្វជិតអ្នកនៅក្នុងវត្ត (លោកវត្ត)។
[អា-វ៉ា-សិ-កៈ-ភិក-ខុ] aaveasek
ភិក្ខុអ្នកនៅក្នុងវត្ត។
[អា-វ៉ា-សិ-កៈ-វ័ត] aaveasek
កិច្ចវត្តដែលអាគន្តុកភិក្ខុត្រូវធ្វើចំពោះអាវាសិកភិក្ខុ។