អាមិស នាម
[អា-មិស-សន់-និ-ចៃ] aamis
ការសន្សំអាមិសៈ, ការលាក់សុំអាមិសៈ។
ពាក្យខ្មែរ ការអាន និងអត្ថន័យ — បើកជាសាធារណៈ និងកែលម្អដោយអ្នកអាន។
[អា-មិស-សន់-និ-ចៃ] aamis
ការសន្សំអាមិសៈ, ការលាក់សុំអាមិសៈ។
[អា-មិ-សៈ-ហែត] aamis
ព្រោះហេតុតែអាមិសៈ; ដោយសារតែអាមិសៈ គឺដោយសារសម្លឹងឃើញលាភឬផលប្រយោជន៍នៅមុខ។
(ម.ព. អាមិស)។
[អា-មិ-សៈ] aamisak≈
(ម.ព. អាមិស)។
(ម.ព. អាមិស) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។
[អា-មិ-សៈ—] aamisak—≈
(ម.ព. អាមិស) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។
(គីមី.) សមាសធាតុសរីរាង្គនិងក្រុមនាទី ដែលមានផ្ទុកអាតូមអាសូតជាគោល ជាមួយទ្វេតាអេឡិចត្រុងសេរី។ រូបមន្តទូទៅគឺៈ R-NH2 (R ជាក្រុមអ៊ីដ្រូកាបួ) :
[អា-មីន] aamin≈
(គីមី.) សមាសធាតុសរីរាង្គនិងក្រុមនាទី ដែលមានផ្ទុកអាតូមអាសូតជាគោល ជាមួយទ្វេតាអេឡិចត្រុងសេរី។ រូបមន្តទូទៅគឺៈ R-NH2 (R ជាក្រុមអ៊ីដ្រូកាបួ) :
(វេជ្ជ.) បរាសិតឯកកោសិកាមានក្បាល ដងខ្លួន និងកន្ទុយ អាចធ្វើចលនាបានយ៉ាងរហ័ស ដែលជាភ្នាក់ងារបង្កជំងឺមួលឈាម។
[អា-មីប] aamib≈
(វេជ្ជ.) បរាសិតឯកកោសិកាមានក្បាល ដងខ្លួន និងកន្ទុយ អាចធ្វើចលនាបានយ៉ាងរហ័ស ដែលជាភ្នាក់ងារបង្កជំងឺមួលឈាម។
ពាក្យទ្រគោះថា អា ហើយថែម មឹង ទៀតផង :
[អា-មឹង] aamoeng≈
ពាក្យទ្រគោះថា អា ហើយថែម មឹង ទៀតផង :
ផ្កាដែលទើបរីកបានពាក់កណ្ដាល។
[អា-មុ-កុ-លិត] aamukolit
ដែលទើបរីកបានពាក់កណ្ដាល :
[អា-មុ-កុ-លិ-តៈ-បុស] aamukolit
ផ្កាដែលទើបរីកបានពាក់កណ្ដាល។
[អា-មេន-ឌន់] aamendon
ពាក្យពោលផ្ទួន, សម្ដីផ្ទួន, ដូចជា ទីទៃៗ, ផ្សេងៗ, ចាស់ៗ, ក្មេងៗ; អ្នកៗ, នាងៗ, ជាដើម :
(ម.ព. អាមេណ្ឌន)។
[អា-មេន-ឌៈ-នៈ] aamendeakneak≈
(ម.ព. អាមេណ្ឌន)។
ពាក្យផ្ទួន (ដូចគ្នានឹង អាមេណ្ឌន)។
[អា-មេន-ឌិត] ឬ [អា-មេន-ឌិ-តៈ] aamendet
ដែលផ្ទួនពីរដង, ដែលផ្ទួនៗ, ថែមៗ, ដែលថាដដែលៗ, ច្រំដែល (ប្រើចំពោះតែសម្ដី :
[អា-មេន-ឌិត] ឬ [អា-មេន-ឌិ-តៈ] aamendet
ពាក្យផ្ទួន (ដូចគ្នានឹង អាមេណ្ឌន)។
សព្ទផ្ទួនៗ, ដូចជា បា. អាបោ អាបោ "ទឹកៗ"; ភិយ្យោ ភិយ្យោ, សំ. ភូយស៑ ភូយស៑ "ច្រើនៗ (ច្រើនក្រៃលែង) " ជាដើម; ខ្មែរដូចជា ផ្សេងៗ, ទីទៃៗ; ច្រើនៗ; តិចៗ; ដដែលៗ ជាដើម។
[អា-មេន-ឌិ-តៈ-ឡេក] aamendetalekh
លេខផ្ទួនឬគ្រឿងសម្គាល់ពាក្យផ្ទួន។
[អា-មេន-ឌិ-តៈ-ពាក] aamendetalekh
ពាក្យផ្ទួន, សម្ដីថែមៗ ដូចយ៉ាង ទៅៗ!, កុំៗ, បងៗ ជាដើម (ហៅ អនុលាប ក៏បាន)។
[អា-មេន-ឌិ-តៈ-វា-ចា] aamendetalekh
(ម.ព. អាមេណ្ឌិតពាក្យ)។
[អា-មេន-ឌិ-តៈ-វា-ទិ-នី] aamendetalekh
(ម.ព. អាមេណ្ឌិតវាទី)។
[អា-មេន-ឌិ-តៈ-វា-ទី] aamendetalekh
អ្នកដែលច្រើនតែនិយាយផ្ទួនៗ, ដូចជា លោកៗ, អ្នកៗ, តាៗ, យាយៗ ជាដើម។
[អា-មេន-ឌិ-តៈ-ស័ប] aamendetalekh
សព្ទផ្ទួនៗ, ដូចជា បា. អាបោ អាបោ "ទឹកៗ"; ភិយ្យោ ភិយ្យោ, សំ. ភូយស៑ ភូយស៑ "ច្រើនៗ (ច្រើនក្រៃលែង) " ជាដើម; ខ្មែរដូចជា ផ្សេងៗ, ទីទៃៗ; ច្រើនៗ; តិចៗ; ដដែលៗ ជាដើម។
ឈ្មោះវណ្ណយុត្តមួយប្រភេទ មានសណ្ឋានខាងក្បាលឬខាងលើជាលេខ ២ប៉ុន្តែខាងកន្ទុយឬខាងក្រោមទាញចុះ (ៗ) នេះសម្រាប់សរសេររៀងពីខាងមុខពាក្យដែលត្រូវថា ផ្ទួន, ដូចជា ផ្សេងៗ, ទីទៃៗ, បងៗ, ប្អូនៗ ជាដើម, ប៉ុន្តែពាក្យ បា. ដូចយ៉ាង អាបោ អាបោ ជាដើមកុំប្រើ អាបោៗ ត្រូវប្រើ អាបោ អាបោ តាមរូបដ
[អា-មេន-ឌិ-តៈ-ស័ញ-ញ៉ា] ឬ [អា-មេន-ឌិត-ស័ញ-ញ៉ា] aamenditaksnhonha]rue[aamenditsnhonha≈
(ម.ព. អាមេណ្ឌិតលេខ)។
[អា-មេន-ឌិ-តៈ-ស័ញ-ញ៉ា] ឬ [អា-មេន-ឌិត-ស័ញ-ញ៉ា] aamenditaksnhonha]rue[aamenditsnhonha≈
ឈ្មោះវណ្ណយុត្តមួយប្រភេទ មានសណ្ឋានខាងក្បាលឬខាងលើជាលេខ ២ប៉ុន្តែខាងកន្ទុយឬខាងក្រោមទាញចុះ (ៗ) នេះសម្រាប់សរសេររៀងពីខាងមុខពាក្យដែលត្រូវថា ផ្ទួន, ដូចជា ផ្សេងៗ, ទីទៃៗ, បងៗ, ប្អូនៗ ជាដើម, ប៉ុន្តែពាក្យ បា. ដូចយ៉ាង អាបោ អាបោ ជាដើមកុំប្រើ អាបោៗ ត្រូវប្រើ អាបោ អាបោ តាមរូបដ
(ម.ព. អាមេណ្ឌិត) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។
[អា-មេន-ឌិត—] aamendit—≈
(ម.ព. អាមេណ្ឌិត) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។
(ម.ព. មោឃ!)។
[អា-មោក] aamok≈
(ម.ព. មោឃ!)។
[អា-មោ-ទៈ] aamout
សេចក្ដីរីករាយច្រើន; គ្រឿងឬក្លិនក្រអូបខ្លាំងឬក្រអូបសាយ, ក្រអូបឈ្ងប់,ដែលរីករាយច្រើន, ដែលមានអំណរខ្លាំង; ក្រអូបខ្លាំង, ក្រអូបសាយ។
[អា-មោ-ទៈ] aamout
ដែលរីករាយច្រើន, ដែលមានអំណរខ្លាំង; ក្រអូបខ្លាំង, ក្រអូបសាយ។
[អា-មោ-ទៈ-កៈ-ថា] aamout
សម្ដីរួសរាយឬស្រស់ស្រាយ, រាក់ទាក់, ចចាកអារ៉ាក, ចៅរ៉ៅ ដោយមានសេចក្ដីរីករាយ ឬដោយមានអំណរខ្លាំង។ (ព.កា.) :
[អា-មោ-ទៈ-គន់] aamout
ក្លិនក្រអូបខ្លាំង, ក្លិនក្រអូបសាយ។
[អា-មោ-ទៈ-បុស] aamout
ផ្កាដែលមានក្លិនក្រអូបខ្លាំងឬក្រអូបសាយ។
[អា-មោ-ទៈ-ភាប] aamout
ភាពឬដំណើរនៃអាមោទៈ។
[អា-មោ-ទៈ-រស់] aamout
រសនៃអាមោទៈ។
[អា-មោ-ទៈ-វា-ចា] aamout
(ម.ព. អាមោទកថា)។
[អា-មោ-ទៈ-វាត] aamout
(ម.ព. អាមោទវាចា)។
(ម.ព. អាមោទ)។
[អា-មោ-ទៈ] aamoteak≈
(ម.ព. អាមោទ)។
(ម.ព. អាមោទ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។
[អា-មោ-ទៈ—] aamoteak—≈
(ម.ព. អាមោទ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។
ថោកមុខ, អាប់មុខ។
[អា-ម៉ាស់] aamas
ថោក, ថោកទាបឬទាបថោក; អាស្រូវ; អាប់, អាប់ឱន។
[អា-ម៉ាស់-កេ] aamas
ថោកកេរ្តិ៍ឈ្មោះ។
[អា-ម៉ាស់-មុក] aamas
ថោកមុខ, អាប់មុខ។
(ម.ព.កង្វាក់)។
[អា-ម៉ូ-រ៉ូស] aamourous≈
(ម.ព.កង្វាក់)។
ជាតិមនុស្សអ្នកមានពូជកំណើតនៅក្នុងទ្វីបអាម៉េរិកនោះ។
[អា-ម៉េ-រិច] aamerik
(ភូមិ.) ឈ្មោះទ្វីបមួយក្នុងមនុស្សលោក នៅក្នុងចន្លោះលំហនៃមហាសមុទ្រអាត្លង់ទិកនិងមហាសមុទ្រប៉ាស៊ីហ្វិក (រាប់ចូលក្នុងចំនួនមហាទ្វីបទាំង ៥) :
[អា-ម៉េ-រិច] aamerik
ជាតិមនុស្សអ្នកមានពូជកំណើតនៅក្នុងទ្វីបអាម៉េរិកនោះ។
ប្រទេសនៅទ្វីបអាម៉េរិកប៉ែកកណ្ដាលនិងខាងត្បូង។ ប្រទេសតំបន់នេះច្រើនប្រើភាសាអេស្ប៉ាញនិងព័រទុយកាល់។
[អា-ម៉េ-រិច-ឡា-ទីន] aamerichlatin≈
ប្រទេសនៅទ្វីបអាម៉េរិកប៉ែកកណ្ដាលនិងខាងត្បូង។ ប្រទេសតំបន់នេះច្រើនប្រើភាសាអេស្ប៉ាញនិងព័រទុយកាល់។
(វេជ្ជ.) ស្រទាប់ក្នុងនៃភ្នាសទារកដែលអភិវឌ្ឍទៅតាមការរីកធំធាត់របស់ទារកនៅក្នុងផ្ទៃម្ដាយ :
[អា-ម៉្ញូស] aamnhus≈
(វេជ្ជ.) ស្រទាប់ក្នុងនៃភ្នាសទារកដែលអភិវឌ្ឍទៅតាមការរីកធំធាត់របស់ទារកនៅក្នុងផ្ទៃម្ដាយ :
(ម.ព. អាមយ)។
[អា-ម៉ៃ] aamai≈
(ម.ព. អាមយ)។
[អាយ] ay
ដែលទីទៃពីពាក្យថា នាយ ឬ ខាងនាយ គឺខាងនេះ, ខាងឯណេះ :
[ថា-នាយ-ថា-អាយ] ay
ថានេះថានោះ, ថានេះហើយថានោះទៀត :
[នាយ-អាយ] ay
ពីនេះពីនោះ, ខាងណេះខាងណោះ, ត្រង់ណេះត្រង់ណោះ :
វិទ្យុទាក់ទង, ពាក្យនេះហៅតាមឈ្មោះក្រុមហ៊ុនផលិតវិទ្យុទាក់ទង។
[អាយ-កូម] aaykoum≈
វិទ្យុទាក់ទង, ពាក្យនេះហៅតាមឈ្មោះក្រុមហ៊ុនផលិតវិទ្យុទាក់ទង។
(ប.ព.) រូបគំនូរតូចលើអេក្រង់ដែលតំណាងឱ្យការបំពេញកិច្ចការអ្វីមួយ។
[អាយ-ខន] aaykhno≈
(ប.ព.) រូបគំនូរតូចលើអេក្រង់ដែលតំណាងឱ្យការបំពេញកិច្ចការអ្វីមួយ។
ទីបំផុតនៃនាមសព្ទដែលសម្រេចដោយវិភត្តិនាមស្រេចហើយឬពាក្យប្រែរបស់វិភត្តិនាម, ដូចជា បុរិស "បុរស" ផ្សំនឹងវិភត្តិនាមជា បុរិសោ "រីបុរស", បុរិសំ "នូវបុរស", បុរិសេន "ដែលបុរស", បុរិសស្ស "ដល់បុរស" ឬ "នៃបុរស" ជាដើម; ឱ, º, ឯន, ស្ស ឬ រី, នូវ, ដែល, ដល់, នៃ ជា អាយតនិបាត (ព.វ.)។
[អា-យ៉ៈ-តៈ-និ-បាត] aaytonibat
ទីបំផុតនៃនាមសព្ទដែលសម្រេចដោយវិភត្តិនាមស្រេចហើយឬពាក្យប្រែរបស់វិភត្តិនាម, ដូចជា បុរិស "បុរស" ផ្សំនឹងវិភត្តិនាមជា បុរិសោ "រីបុរស", បុរិសំ "នូវបុរស", បុរិសេន "ដែលបុរស", បុរិសស្ស "ដល់បុរស" ឬ "នៃបុរស" ជាដើម; ឱ, º, ឯន, ស្ស ឬ រី, នូវ, ដែល, ដល់, នៃ ជា អាយតនិបាត (ព.វ.)។
សញ្ជាតិប្រទេសឬជាតិភូមិនៃហ្វូងសេះ (ប្រទេសដើមកំណើតសេះ)។
[អា-យ៉ៈ-តៈ-ណៈ] aayotaneak
លំនៅ; អណ្ដូង; សមោសរណដ្ឋាន; សញ្ជាតិប្រទេស ឬជាតិភូមិ; ហេតុឬការណ៍។ (ព.ពុ.) ភ្នែក, ត្រចៀក, ច្រមុះ, អណ្ដាត, កាយ, មនោ ទាំង ៦នេះ ហៅថា អាយតនៈ ខាងក្នុង (ហៅឱ្យពេញថា ចក្ខ្វាយតនៈ, សោតាយតនៈ, ឃានាយតនៈ, ជិវ្ហាយតនៈ, កាយាយតនៈ, មនាយតនៈ) ព្រោះជាលំនៅនៃអារម្មណ៍, ជាអណ្ដូងរបស់អារម្ម
[គៈ-វា-យៈ-តៈ-ណៈ] aayotaneak
សញ្ជាតិប្រទេសនៃហ្វូងគោ។
[ទេ-វា-យ៉ៈ-តៈ-ណៈ] aayotaneak
លំនៅរបស់ទេវតា (អាស្រមបង់បត់, មន្ទីរធំតូចដែលគេធ្វើចំពោះជាលំនៅនៃទេវតា, ដើមឈើធំឬទីណាមួយដែលជាចេតិយដ្ឋានរបស់ប្រជុំជន ដោយគេសន្មតជឿកាន់ថាជាលំនៅនៃទេវតា។
[មុត-តា-យៈ-តៈ-ណៈ] aayotaneak
ហេតុឬការណ៍ដែលនាំឱ្យរួច (ចាកទុក្ខ)។ល។ (ព.វ.) អាយតនៈ នេះជួនកាលគ្រាន់តែភ្ជាប់មកសម្រួលមាត់ឥតប្រែថាជាអ្វីក៏មាន (ហៅថា បទបូរណៈ ឬ សកត្ថ), ដូចជា កម្មាយតនៈ ការងារ, កិច្ចការ, របរ; អំពើ (ដូចគ្នានឹង កម្ម ទទេដែរ) ; សិប្បាយតនៈ សិប្បៈឬសិល្បៈ, សិល្ប៍ (ដូចគ្នានឹង សិប្ប ទទេដែរ)។
[រៈ-តៈ-ណា-យ៉ៈ-តៈ-ណៈ] aayotaneak
អណ្ដូងរតនវត្ថុ, អណ្ដូងត្បូង។
[សៈ-កុ-ណា-យ៉ៈ-តៈ-ណៈ] aayotaneak
សមោសរណដ្ឋាននៃហ្វូងបក្សី។
[សុ-វ៉ាន់-ណា-យៈ-តៈ-ណៈ] aayotaneak
កន្លែងកើតមាសឬអណ្ដូងមាស។
[អ៊ិស-សៈ-រ៉ា-យ៉ៈ-តៈ-ណៈ] aayotaneak
លំនៅរបស់ឥស្សរជន។
[អ័ស-សា-យ៉ៈ-តៈ-ណៈ] aayotaneak
សញ្ជាតិប្រទេសឬជាតិភូមិនៃហ្វូងសេះ (ប្រទេសដើមកំណើតសេះ)។
(ម.ព. អាយតនៈ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងចុងសព្ទដទៃ។
[—អា-យ៉ៈ-តៈ-ណៈ] —aayaktaknak≈
(ម.ព. អាយតនៈ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងចុងសព្ទដទៃ។
ភាពដែលពឹងអាស្រ័យលើអ្នកដទៃ។
[អា-យ៉ៈ-តៈ-ភាប] aayaktakpheab≈
ភាពដែលពឹងអាស្រ័យលើអ្នកដទៃ។
ពាក្យក្លាយឃ្លាតពី អាលម្ពាយ (គួរឈប់ប្រើពាក្យឃ្លាតក្លាយនេះ, គួរប្រើពាក្យ អាលម្ពាយ វិញ)។
[អាយ-ល័ម-ពាយ] aaylompeay
ពាក្យក្លាយឃ្លាតពី អាលម្ពាយ (គួរឈប់ប្រើពាក្យឃ្លាតក្លាយនេះ, គួរប្រើពាក្យ អាលម្ពាយ វិញ)។
(ម.ព. អាយុស្មន្ត)។
[អា-យ៉័ស-ស្មន់] aayssamn≈
(ម.ព. អាយុស្មន្ត)។
(ម.ព. អាយុស្មន្ត)។
[អា-យ៉័ស-ស្មា] aayssmea≈
(ម.ព. អាយុស្មន្ត)។
ភាពឬដំណើរនៃការអញ្ជើញឬការនិមន្ត។
[អា-យ៉ា-ចៈ-ណៈ] aayeachaneak
ការទទូចសូម; ការអង្វរ; ការជម្រាប; ការអញ្ជើញ, ការនិមន្ត, ការអារាធនា :
[អា-យ៉ា-ចៈ-ណៈ-កៈ-ថា] aayeachaneak
ពាក្យសូម; ពាក្យអង្វរ; ពាក្យនិមន្តឬអញ្ជើញ។
[អា-យ៉ា-ចៈ-ណៈ-បាត់] aayeachaneak
សំបុត្រអញ្ជើញឬនិមន្ត។
[អា-យ៉ា-ចៈ-ណៈ-ភាប] aayeachaneak
ភាពឬដំណើរនៃការអញ្ជើញឬការនិមន្ត។
(ម.ព. អាយាចនៈ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។
[អា-យ៉ា-ចៈ-ណៈ—] aayachaknak—≈
(ម.ព. អាយាចនៈ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។
(ម.ព. រយៈបណ្ដោយ)។