អាពាធិក នាម b
[អា-ពា-ធិ-កៈ] ឬ [អា-ពា-ធិក] aapeathik
អ្នកមានជំងឺ, មនុស្សអ្នកឈឺ, អ្នកជំងឺ :
ពាក្យខ្មែរ ការអាន និងអត្ថន័យ — បើកជាសាធារណៈ និងកែលម្អដោយអ្នកអាន។
[អា-ពា-ធិ-កៈ] ឬ [អា-ពា-ធិក] aapeathik
អ្នកមានជំងឺ, មនុស្សអ្នកឈឺ, អ្នកជំងឺ :
(ម.ព. អាពាធិក)។
[អា-ពា-ធិ-កា] aapeathika
(ម.ព. អាពាធិក)។
មង្គលការ គូបុរសស្ត្រីដែលបាននាំមកហើយនាំត្រឡប់ទៅវិញ (ពីរលើក) : តាមរូបសព្ទ អាវាហ (អាពាហ៍) ថា "នាំមក", វិវាហ (ពិពាហ៍) ថា "នាំត្រឡប់ទៅវិញ"; តាមអធិប្បាយក្នុងគម្ពីរកែសព្ទថា ការនាំកូនស្រីមកខាងលំនៅកូនប្រុស ហៅថា អាវាហៈ (អាពាហ៍), ការនាំកូនប្រុសត្រឡប់ទៅខាងលំនៅកូនស្រីវិញ ហ
[អា-ពា-ពិ-ពា] aapeahopipeah
មង្គលការ គូបុរសស្ត្រីដែលបាននាំមកហើយនាំត្រឡប់ទៅវិញ (ពីរលើក) : តាមរូបសព្ទ អាវាហ (អាពាហ៍) ថា "នាំមក", វិវាហ (ពិពាហ៍) ថា "នាំត្រឡប់ទៅវិញ"; តាមអធិប្បាយក្នុងគម្ពីរកែសព្ទថា ការនាំកូនស្រីមកខាងលំនៅកូនប្រុស ហៅថា អាវាហៈ (អាពាហ៍), ការនាំកូនប្រុសត្រឡប់ទៅខាងលំនៅកូនស្រីវិញ ហ
ឪ, ឪពុក, បិតា (ឥណ្ឌា អាវុក āvuka)។
[អា-ពុក] aapuk
ឪ, ឪពុក, បិតា (ឥណ្ឌា អាវុក āvuka)។
ពាក្យខ្មែរសម័យបុរាណ ប្រើក្លាយឃ្លាតមកពី អាពេស ដែលក្លាយមកពី សំ. អាវេឝ ។
[អា-ពៀស] aapies
ពាក្យខ្មែរសម័យបុរាណ ប្រើក្លាយឃ្លាតមកពី អាពេស ដែលក្លាយមកពី សំ. អាវេឝ ។
ដែលគង់ គឺស្វិតសាច់កាប់មិនមុត (ដោយសូត្រមន្តអាគមសែកទឹកឬសែកសុរាផឹកជាដើម ...) :
[អា-ពាត់] aapoatthor
ដែលចងភ្ជាប់ឬចងរួតរឹត, ចងក្រៀក, ត្របែង; ដែលជាប់តៗមក។
[អា-ពាត់] aapoatthor
ដែលគង់ គឺស្វិតសាច់កាប់មិនមុត (ដោយសូត្រមន្តអាគមសែកទឹកឬសែកសុរាផឹកជាដើម ...) :
[អា-ភៈ-រៈ-ណៈ] aaphoronak
គ្រឿងប្រដាប់កាយ, អលង្ករណ៍, អលង្ការ :
[អា-ភៈ-រៈ-ណៈ] aaphoronak
គ្រឿងឥស្សរិយយសឬគ្រឿងតម្កើងកិត្តិយស (មេដាយ) ហៅថា អាភរណៈ ដែរ :
(ម.ព. អាភរណៈ)។
[អា-ភ] aapho≈
(ម.ព. អាភរណៈ)។
[អា-ភ័ស-សៈ-រ៉ៈ] aaphssor
ឈ្មោះព្រហ្មលោកជាន់ទី ៦ក្នុង ឋានរូបព្រហ្ម ១៦ជាន់ :
[អា-ភ័ស-សៈ-រ៉ៈ-ព្រំ] aaphssor
(ព.ពុ.) ពួកព្រហ្មដែលកើតនៅក្នុងឋានអាភស្សរ (កើតដោយផលនៃទុតិយជ្ឈាន)។
(ម.ព. អាភស្សរ)។
[អា-ភ័ស-សៈ-រ៉ៈ] aaphsasakrak≈
(ម.ព. អាភស្សរ)។
មណ្ឌលរស្មី :
[អា-ភា] aaphea
រស្មី, ពន្លឺរស្មី។
[អា-ភា-ក] aaphea
ព្រះអាទិត្យ។
[អា-ភា-មន់-ឌល់] aaphea
មណ្ឌលរស្មី :
(គីមី.) ផ្នែកមួយនៃគីមីវិទ្យាដែលសិក្សាអំពីប្រតិកម្មនៃពន្លឺ។
[អា-ភា-គី-មី] aapheakimi≈
(គីមី.) ផ្នែកមួយនៃគីមីវិទ្យាដែលសិក្សាអំពីប្រតិកម្មនៃពន្លឺ។
សុភាសិត, ពាក្យទំនឹមទំនៀម។
[អា-ភាស] aapheas
ការនិយាយរកគ្នា, ការចរចាទៅវិញទៅមក, សន្ទនា។
[អា-ភាស] aapheas
សុភាសិត, ពាក្យទំនឹមទំនៀម។
អ្នករៀនព្រះអភិធម្ម; អ្នកចេះព្រះអភិធម្ម។
[អា-ភិ-ធ័ម-មិក] aaphithmmik
អ្នករៀនព្រះអភិធម្ម; អ្នកចេះព្រះអភិធម្ម។
(ម.ព. អាភិធម្មិក)។
[អា-ភិ-ធ័ម-មិ-កា] aaphithmmika
(ម.ព. អាភិធម្មិក)។
ការមានអភិសមាចារ; អ្នកដែលប្រកបដោយអភិសមាចារ។
[អា-ភិ-សៈ-ម៉ា-ចា-រ៉ិក] aaphismeacharik
ការមានអភិសមាចារ; អ្នកដែលប្រកបដោយអភិសមាចារ។
(ម.ព. អាភិសមាចារិក)។
[អា-ភិ-សៈ-ម៉ា-ចា-រ៉ិ-កា] aaphismeacharika
(ម.ព. អាភិសមាចារិក)។
ដំណាំមួយប្រភេទ ដើមតូចៗកម្ពស់ប្រហែលនឹងដើមថ្នាំជក់ឬប្រហែលនឹងដើមស្ពៃដែលចេញផ្កាហើយ, ផ្លែមានជ័រ គេយកជ័រនោះមកកូរឱ្យខាប់សម្រាប់ប្រើការជក់បឺតលេបផ្សែង (នាំឱ្យញៀនជាប់) ឬប្រើការផ្សំថ្នាំកែរោគក៏បាន :
[អា-ភៀន] aaphien
ដំណាំមួយប្រភេទ ដើមតូចៗកម្ពស់ប្រហែលនឹងដើមថ្នាំជក់ឬប្រហែលនឹងដើមស្ពៃដែលចេញផ្កាហើយ, ផ្លែមានជ័រ គេយកជ័រនោះមកកូរឱ្យខាប់សម្រាប់ប្រើការជក់បឺតលេបផ្សែង (នាំឱ្យញៀនជាប់) ឬប្រើការផ្សំថ្នាំកែរោគក៏បាន :
គេចវេះភៀសខ្លួន, ភៀសខ្លួនមិនឱ្យគេស្គាល់ :
[អា-ភៀស] aaphies
គេចវេះភៀសខ្លួន, ភៀសខ្លួនមិនឱ្យគេស្គាល់ :
ហេតុចម្លែកដែលស្រាប់តែកើតឡើង ឱ្យឃើញជាផ្នូល (ដូចយ៉ាងផ្កាយដុះកន្ទុយជាដើម) ឬអ្វីៗដែលមិនធ្លាប់ឃើញមានសោះ ស្រាប់តែបណ្ដាលកើតមានឡើងជាផ្នូល :
[អា-ភេត] aaphet
ហេតុចម្លែកដែលស្រាប់តែកើតឡើង ឱ្យឃើញជាផ្នូល (ដូចយ៉ាងផ្កាយដុះកន្ទុយជាដើម) ឬអ្វីៗដែលមិនធ្លាប់ឃើញមានសោះ ស្រាប់តែបណ្ដាលកើតមានឡើងជាផ្នូល :
ដំណើរនឹកជញ្ជឹង; ការតាំងចិត្ត, ការចងចិត្តនឹក, ការនឹកៗតែក្នុងចិត្តមិនបាច់ចេញវាចា :
[អា-ភោ-គៈ-ចិត] aaphoukchett
ដំណើរនឹកជញ្ជឹង; ការតាំងចិត្ត, ការចងចិត្តនឹក, ការនឹកៗតែក្នុងចិត្តមិនបាច់ចេញវាចា :
ពាក្យឆ្លើយ, ឆ្លើយទទួល "ករុណា, កណា, បាទ, ច៎ាស, ចា, ច៎ា, អើ ...", ដូចជា អាម ភន្តេ! ករុណា ទានប្រោស! (សម្រាប់ប្រើតែខាង សំ. និង បា.)។
[អាម] aam
ពាក្យសម្រាប់និយាយផ្សំជាមួយនឹងពាក្យ ឩម ថា ឩមអាម អាគមដែលមានពាក្យ ឩម ផ្ដើមជាមុន :
[អា-ម៉ៈ] aam
ពាក្យឆ្លើយ, ឆ្លើយទទួល "ករុណា, កណា, បាទ, ច៎ាស, ចា, ច៎ា, អើ ...", ដូចជា អាម ភន្តេ! ករុណា ទានប្រោស! (សម្រាប់ប្រើតែខាង សំ. និង បា.)។
(ម.ព. អាមកសុសាន)។
[អា-ម៉ៈ-កៈ] aamok
ឆៅ; ស្រស់។
[អា-ម៉ៈ-កៈ-និ-វាប] aamok
បន្លែឬអន្លក់ស្រស់, ឆៅ។
[អា-ម៉ៈ-កៈ-និ-វា-ប៉ៈ] aamok
(ម.ព. អាមកនិវាប)។
[អា-ម៉ៈ-កៈ-បាត] aamok
បាត្រឆៅ (បាត្រដីដែលមិនទាន់បានដុត)។
[អា-ម៉ៈ-កៈ-ភ័ត] aamok
បាយឆៅ។
[អា-ម៉ៈ-កៈ-ភោ-ជន់] aamok
ភោជនឆៅ។
[អា-ម៉ៈ-កៈ-ភោ-ជី] aamok
អ្នកដែលចូលចិត្តបរិភោគអន្លក់ឆៅ; សត្វតិរច្ឆាន។
[អា-ម៉ៈ-កៈ-សុ-សាន] aamok
ស្មសានសម្រាប់ចោលអសុភស្រស់, ស្មសានដែលតម្កល់ឬកប់ខ្មោចស្រស់។
[អា-ម៉ៈ-កៈ-សូប] aamok
សម្លឆៅ។
[អា-ម៉ៈ-កៈ-ស្មៈ-សាន] aamok
(ម.ព. អាមកសុសាន)។
(ម.ព. អាមក) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។
[អា-ម៉ៈ-កៈ—] aamakkak—≈
(ម.ព. អាមក) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។
ដែលរាលដាលឬដាលរាល; ដែលឆ្លងពីមួយដាលរាលទៅរកមួយ :
[អាម-ណាម] aamonam
ដរធរ, រាលដាលឬដាលរាល; ប្រែក្លាយជា; ឆ្លងពីមួយដាលរាលទៅរកមួយ :
[អាម-ណាម] aamonam
ដែលរាលដាលឬដាលរាល; ដែលឆ្លងពីមួយដាលរាលទៅរកមួយ :
[អា-ម៉ន់-តៈ-ណៈ] aamnton
ការហៅរក; ការអញ្ជើញ, ការនិមន្ត :
[អា-ម៉ន់-តៈ-ណៈ-កៈ-ថា] aamnton
ពាក្យហៅរក; ពាក្យអញ្ជើញ ឬពាក្យនិមន្ត។
[អា-ម៉ន់-តៈ-ណៈ-កិច] aamnton
កិច្ចនិមន្តឬអញ្ជើញ។
[អា-ម៉ន់-តៈ-ណៈ-ប័ន] aamnton
សំបុត្រអញ្ជើញ, សំបុត្រអញ្ជើញភ្ញៀវ, សំបុត្រនិមន្ត។
[អា-ម៉ន់-តៈ-ណៈ-បាត់] aamnton
(ម.ព. អាមន្តនបណ្ណ)។
[អា-ម៉ន់-តៈ-ណៈ-ភាប] aamnton
ដំណើរអញ្ជើញឬនិមន្ត។
(ម.ព. អាមន្តន)។
[អា-ម៉ន់-តៈ-ណៈ] aamnotaknak≈
(ម.ព. អាមន្តន)។
(ម.ព. អាមន្តន) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។
[អា-ម៉ន់-តៈ-ណៈ—] aamnotaknak—≈
(ម.ព. អាមន្តន) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។
[អា-ម៉ៈ-យ៉ៈ] aamoy
រោគ, អាពាធ, ព្យាធិ, ជំងឺ :
[អា-ម៉ៈ-យ៉ៈ-ភាប] aamoy
ភាពនៃជំងឺ; ដំណើរមានជំងឺ, ការខ្វះសុខភាព។
ខ្យល់ដែលបណ្ដាលឱ្យហើមពោះ, ខ្យល់ហើមពោះ; រោគហើមពោះ (បណ្ដាលអំពីការបរិភោគអាហារឆៅឬព្រោះអាហារមិនរលួយ)។ (ព.កា.) ប្រើជា អាមវាតោ, អាមវាតា តាមចំនួនកាព្យក៏បាន) :
[អា-ម៉ៈ-វាត] aamoveat
ខ្យល់ដែលបណ្ដាលឱ្យហើមពោះ, ខ្យល់ហើមពោះ; រោគហើមពោះ (បណ្ដាលអំពីការបរិភោគអាហារឆៅឬព្រោះអាហារមិនរលួយ)។ (ព.កា.) ប្រើជា អាមវាតោ, អាមវាតា តាមចំនួនកាព្យក៏បាន) :
(ម.ព. អាមវាត)។
[អា-ម៉ៈ-វា-តា] aamakveata≈
(ម.ព. អាមវាត)។
(ម.ព. អាមវាត)។
[អា-ម៉ៈ-វា-តោ] aamakveatao≈
(ម.ព. អាមវាត)។
ជំងឺចុកសៀតពោះ, ជំងឺចុកពោះ (បណ្ដាលអំពីការបរិភោគអាហារឆៅជាដើម) :
[អា-ម៉ៈ-សូល] aamosoul
ជំងឺចុកសៀតពោះ, ជំងឺចុកពោះ (បណ្ដាលអំពីការបរិភោគអាហារឆៅជាដើម) :
ជំងឺមួល (ព្រោះទាស់ចំណីណាមួយមានអាហារឆៅជាដើម)។
[អា-ម៉ា-តិ-សា] aameatesar
ជំងឺមួល (ព្រោះទាស់ចំណីណាមួយមានអាហារឆៅជាដើម)។
ដូចគ្នានឹង អមាត្យ ១ន. ដែរ។ សំ. ជា អមាត្យ ក៏បាន, អាមាត្យ ក៏បាន។
[អា-ម៉ាត] aameatyar
ដូចគ្នានឹង អមាត្យ ១ន. ដែរ។ សំ. ជា អមាត្យ ក៏បាន, អាមាត្យ ក៏បាន។
(ម.ព. អាមាសយរោគ)។
[អា-ម៉ា-សៈ-យ៉ៈ] aameasoy
ក្រពះអាហារ, ក្រពះបាយ។
[អា-ម៉ា-សៈ-យ៉ា-ពាត] aameasoy
(ម.ព. អាមាសយរោគ)។
ជំងឺក្រពះ គឺជាជំងឺដែលកើតនៅក្រពះ, ជំងឺក្រពះពិការ។
[អា-ម៉ា-សៈ-យ៉ៈ-រោក] aameasyorouk
ជំងឺក្រពះ គឺជាជំងឺដែលកើតនៅក្រពះ, ជំងឺក្រពះពិការ។
(ម.ព. អាមាសយ)។
[អា-ម៉ា-ស្រៃ] aamasrey≈
(ម.ព. អាមាសយ)។
[អា-មិស] aamis
សាច់ (ដែលប្រើជាអាហារ) ; នុយ; របស់ជាគ្រឿងទាក់ចិត្តឬជាគ្រឿងជន្លជន្លេញចិត្ត; លាភៈ, សក្ការៈ ឬលាភសក្ការៈ; ទាន, ទេយ្យទាន ឬទេយ្យវត្ថុ; ចតុប្បច្ច័យ; អាហារ :
[អា-មិ-សៈ-ទាន] aamis
ការឱ្យអាមិសៈ; ការឱ្យចតុប្បច្ច័យ (ជាគូគ្នានឹង ធម្មទាន)។
[អា-មិ-សៈ-ទា-យក់] aamis
អ្នកឱ្យអាមិសៈ។
[អា-មិ-សៈ-ទា-យិ-កា] aamis
(ម.ព. អាមិសទាយក)។
[អា-មិ-សៈ-បូ-ជា] aamis
បូជាដោយអាមិសៈ។