ស្លឹករឹត

វចនានុក្រមខ្មែរ

ពាក្យខ្មែរ ការអាន និងអត្ថន័យ — បើកជាសាធារណៈ និងកែលម្អដោយអ្នកអាន។

៦៨,៣៦៩ ធាតុ

អាបណក នាម

[អា-ប៉ៈ-ណិក] aabonok

សំដៅសេចក្ដីថា "ពន្ធផ្សារ គឺភាស៊ី ឬភាស៊ីផ្សារ"។

អាបណសញ្ញា នាម

[អា-ប៉ៈ-ណៈ-ស័ញ-ញ៉ា] aabaknaksnhonha≈

លិខិតឬសំបុត្របញ្ជាក់ការទិញឬលក់។

អាបណ–

(ម.ព. អាបណ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងចុងសព្ទដទៃ។

អាបណ– នាម

[—អា-ប៉ៈ-ណៈ] —aabaknak≈

(ម.ព. អាបណ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងចុងសព្ទដទៃ។

អាបត្តិ

ភិក្ខុប្រកាសទោសដែលខ្លួនត្រូវព្រោះល្មើសពុទ្ធប្បញ្ញត្តិ (ចំពោះមុខសង្ឃឬគណៈឬក៏ភិក្ខុផងគ្នា...)។

អាបត្តិ នាម

[អា-ប័ត] aabtte

(ព.វិ.) ទោសដែលភិក្ខុត្រូវព្រោះកន្លងឬល្មើសពុទ្ធប្បញ្ញត្តិ :

អាបត្តិ នាម

[ភិក-ខុ-សំ-ដែង-អា-បាត់] aabtte

ភិក្ខុប្រកាសទោសដែលខ្លួនត្រូវព្រោះល្មើសពុទ្ធប្បញ្ញត្តិ (ចំពោះមុខសង្ឃឬគណៈឬក៏ភិក្ខុផងគ្នា...)។

អាបទា នាម

[អា-ប៉ៈ-ទា] aabaktea≈

(ម.ព. អាប័ទ)។

អាបឡាប

ព្រវីព្រវារ, តតេបតតាប; កខ្វេសកខ្វាស :

អាបឡាប គុណនាម

[អាប-ឡាប] aabalab

ព្រវីព្រវារ, តតេបតតាប; កខ្វេសកខ្វាស :

អាបាន នាម

[អា-ប៉ា-ណៈ] aabanak≈

ការផឹកសុរា។

អាបាន នាម

[អា-ប៉ា-ណៈ-គ្រឹះ] aabanakkroeeah≈

ផ្ទះសម្រាប់ផឹកសុរា គឺផ្ទះលក់សុរា, តៀមស្រា។

អាបាន នាម

[អា-ប៉ា-ណៈ-ភូម] aabanakphum≈

កន្លែងសម្រាប់ផឹកសុរា, កន្លែងសម្រាប់ស៊ីផឹក; ទីប្រជុំលៀងភោជនាហារមានសុរាផង។

អាបាន នាម

[អា-ប៉ា-ណា-គា] aabanakea≈

(ម.ព. អាបានគ្រឹះ)។

អាបានៈ នាម

[អា-ប៉ា-ណៈ] aabanak≈

(ម.ព. អាបាន)។

អាបាយិកសត្ត

សត្វដែលកើតក្នុងអបាយ, វិនិបាតិកសត្វ (ហៅ អបាយសត្វ ក៏បាន)។

អាបាយិកសត្ត នាម

[អា-ប៉ា-យិ-កៈ-ស័ត] aabayiksott

សត្វដែលកើតក្នុងអបាយ, វិនិបាតិកសត្វ (ហៅ អបាយសត្វ ក៏បាន)។

អាបុច្ឆន នាម

[អា-ប៉ុច-ឆន់] aabochchhon

ការលា (ការប្រាប់ថាទៅឯណោះៗ) :

អាបុច្ឆនៈ នាម

[អា-ប៉ុច-ឆៈ-ណៈ-កៈ-ថា] aabochchhaknakkaktha≈

ពាក្យលា។

អាបុច្ឆនៈ នាម

[អា-ប៉ុច-ឆៈ-ណៈ-ប័ន] aabochchhaknakbno≈

សំបុត្រលា។

អាបុច្ឆនៈ នាម

[អា-ប៉ុច-ឆៈ-ណៈ-ប័ត] aabochchhaknakbta≈

(ម.ព. អាបុច្ឆនបណ្ណ)។

អាបុច្ឆន—

(ម.ព. អាបុច្ឆន) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

អាបុច្ឆន— នាម

[អា-ប៉ុច-ឆៈ-ណៈ—] aabochchhaknak—≈

(ម.ព. អាបុច្ឆន) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

អាបុច្ឆា នាម

[អា-ប៉ុច-ឆា] aabochchha

ការសួរនាំឬសន្ទនារកគ្នាដោយរាក់ទាក់, ដោយរួសរាយ :

អាបុច្ឆា នាម

[អា-ប៉ុច-ឆា] aabochchha

ការលា (អាបុច្ឆនៈ) :

អាបោ នាម

[អា-ប៉ោ] aabao

ទឹក :

អាបោ នាម

[អា-ប៉ោ-កៈ-សិន] aabao

កសិណកម្មដ្ឋានដែលយោគីសម្លឹង ទឹកជាអារម្មណ៍ រំពឹងថា "ទឹកៗ ..." ដើម្បីឱ្យមូលចិត្តស្លុងស៊ប់ទៅរកសមាធិ។

អាបោ នាម

[អា-ប៉ោ-ទេប] aabao

ទេវតាឈ្មោះ អាបោ គឺព្រហ្មដែលកាលនៅជាមនុស្ស បានចម្រើនអាបោកសិណ។

អាបោ នាម

[អា-ប៉ោ-ធាត] aabao

ធាតុទឹក គឺធាតុរាវៗ ដែលរាប់បញ្ចូលក្នុងធាតុ ៤យ៉ាង ឬ ៥យ៉ាងគឺ បឋវីធាតុ ធាតុដី, អាបោធាតុ ធាតុទឹក, តេជោធាតុ ធាតុភ្លើង, វាយោធាតុ ធាតុខ្យល់; អាកាសធាតុ ធាតុអាកាស។

អាបោ នាម

[អា-ប៉ោ-មា-ត្រា] aabao

មាត្រាស្ទង់ទឹក, រង្វាស់ស្ទង់ទឹក; គ្រឿងស្ទង់ទឹក។

អាបោ គុណនាម

[អា-ប៉ោ-ម៉ៃ] aabao

ដែលសុទ្ធតែទឹក។

អាបោ គុណនាម

[អា-ប៉ោ-ស័ង-ស័ត] aabao

ដែលលាយទឹក។

អាបោ គុណនាម

[អា-ប៉ោ-ស័ង-ស័ត-ឋៈ] aabao

(ម.ព. អាបោសំសដ្ឋ)។

អាបោ—

(ម.ព. អាបោ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

អាបោ— គុណនាម

[អា-ប៉ោ—] aabao—≈

(ម.ព. អាបោ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

អាប៉ារថេដ

(ភូមិ.) ប្រព័ន្ធនៃនយោបាយមួយដែលតាំងឡើងនៅប្រទេសអាហ្វ្រិកខាងត្បូងពីឆ្នាំ១៩៤៨ដល់ទសវត្សចុងក្រោយនៃស.វ.ទី២០ដោយឈរលើការប្រកាន់ពូជសាសន៍និងការសង្កត់សង្កិនលើប្រជាជនស្បែកខ្មៅភាគច្រើន ពីសំណាក់ប្រជាជនស្បែកសភាគតិចដែលកាន់អំណាច ដោយមិនឱ្យលាយឡំប្រជាជនស្បែកខ្មៅជាមួយប្រជាជនស្បែកស។

អាប៉ារថេដ នាម

[អា-ប៉ា-ថេត] aabathet≈

(ភូមិ.) ប្រព័ន្ធនៃនយោបាយមួយដែលតាំងឡើងនៅប្រទេសអាហ្វ្រិកខាងត្បូងពីឆ្នាំ១៩៤៨ដល់ទសវត្សចុងក្រោយនៃស.វ.ទី២០ដោយឈរលើការប្រកាន់ពូជសាសន៍និងការសង្កត់សង្កិនលើប្រជាជនស្បែកខ្មៅភាគច្រើន ពីសំណាក់ប្រជាជនស្បែកសភាគតិចដែលកាន់អំណាច ដោយមិនឱ្យលាយឡំប្រជាជនស្បែកខ្មៅជាមួយប្រជាជនស្បែកស។

អាប៉ោង

ដាក់ប្រាក់ក្រយាតំណាងក្នុងល្បែងអាប៉ោង :

អាប៉ោង នាម

[អា-ប៉ោង] aapaong

ឈ្មោះជូតកម្មមួយយ៉ាង លេងស៊ីសងដោយមានមេបង្វិលឱ្យវិលឈរ ហើយគ្របបំបាត់មិនឱ្យឃើញ, លុះបើកគម្របឡើង ទើបដឹងថាត្រូវស៊ីត្រូវសងតាមលក្ខណៈដែលកំណត់ :

អាប៉ោង កិរិយាសព្ទ

[ចាក់-អា-ប៉ោង] aapaong

ដាក់ប្រាក់ក្រយាតំណាងក្នុងល្បែងអាប៉ោង :

អាប់

សុកមម៉ុក ពុំស្អាត, ពុំស្រឡះ, កខ្វិកកខ្វក់, គគ្រិកគគ្រក់។

អាប់ គុណនាម

[អាប់] aab

ដែលអន់ឬតិចពន្លឺ, អន់សម្បុរ; ថយលម្អ, មិនរុងរឿង; ថោក, ថោកថយ; សាបរលាប, ទន់ទាប; ខ្សោយ, ទន់ខ្សោយ; តិច, តិចផ្លូវដឹង, យឺតក្រយល់; ដែលឥតគេរាប់។

អាប់ កិរិយាសព្ទ

[អាប់] aab

ផាត់ប្រាក់កាក់ឬលុយឱ្យទៅអ្នកទិញ :

អាប់ នាម

[គំ-និត-អាប់] aab

(ម.ព. អាប់គំនិត)។

អាប់ នាម

[ប្រាច-ញ៉ា-អាប់] aab

(ម.ព. អាប់ប្រាជ្ញា)។

អាប់ កិរិយាសព្ទ

[អន់-អាប់] aab

(ម.ព. អាប់អន់)។

អាប់ កិរិយាសព្ទ

[អាប់-គំ-និត] aab

ខ្សោយគំនិត ឬគំនិតខ្សោយ, គំនិតតិច។

អាប់ កិរិយាសព្ទ

[អាប់-ជាត] aab

ថោកជាតិ។

អាប់ កិរិយាសព្ទ

[អាប់-ប្រាច-ញ៉ា] aab

ខ្សោយប្រាជ្ញា ឬប្រាជ្ញាខ្សោយ, ប្រាជ្ញាតិច, ប្រាជ្ញាអន់។

អាប់ កិរិយាសព្ទ

[អាប់-មុក] aab

ដែលមានមុខអាប់អន់, មិនរីកមុខ (ព្រោះមានសេចក្ដីអៀនខ្មាសក្នុងកណ្ដាលជំនុំជាដើម)។

អាប់ គុណនាម

[អាប់-រ័ស-ស្មី] aab

ដែលទន់ខ្សោយថយរស្មី; អន់រស្មី។

អាប់ គុណនាម

[អាប់-អោន] aab

ដែលអាប់អន់ទន់ទាប; ដែលខ្វះលម្អ, ខ្វះស្រីសួស្ដី; ថយថោក។

អាប់ គុណនាម

[អាប់-អន់] aab

ទន់ខ្សោយថយលម្អ។

អាប់ គុណនាម

[អាប់-អូន] aab

(ម.ព. អាប់ឱន)។

អាប់ កិរិយាសព្ទ

[អាប់-អួ] aab

សុកមម៉ុក ពុំស្អាត, ពុំស្រឡះ, កខ្វិកកខ្វក់, គគ្រិកគគ្រក់។

អាប់ចុន

ដែលទាល់គំនិត, ទាល់ផ្លូវទាល់ដំណើរ; តោកយ៉ាក, ដុនដាប; ទន់ថយ, ខ្សោយអំណាច, ខ្សោយអានុភាព :

អាប់ចុន កិរិយាសព្ទ

[អាប់-ចុន] aabochon

សម្រាប់ប្រើក្នុងកាព្យជាង តាមចំនួនកាព្យដែលមានសម្ផស្សចាប់ចួនតាមដំណើរសេចក្ដីកវីក៏យល់ថាគួរប្រើ, ដូចជា :

អាប់ចុន គុណនាម

[អាប់-ចុន] aabochon

ដែលទាល់គំនិត, ទាល់ផ្លូវទាល់ដំណើរ; តោកយ៉ាក, ដុនដាប; ទន់ថយ, ខ្សោយអំណាច, ខ្សោយអានុភាព :

អាប់ដុកម្ម

ចលនាសរីរាង្គដែលទាញចេញទៅខាងក្រៅខុសពីទម្រង់ដើម។

អាប់ដុកម្ម នាម

[អាប់-ដុ-កាំ] aabdokaam≈

ចលនាសរីរាង្គដែលទាញចេញទៅខាងក្រៅខុសពីទម្រង់ដើម។

អាប់ដេត

(ប.ព.) ការបន្ថែមព័ត៌មាន, លក្ខណៈទម្រង់ថ្មីចូលទៅក្នុងកម្មវិធី ឬ ផលិតផលដែលបានចេញផ្សាយរួច ឬដែលមានស្រាប់។

អាប់ដេត នាម

[អាប់-ដេត] aabdet≈

(ប.ព.) ការបន្ថែមព័ត៌មាន, លក្ខណៈទម្រង់ថ្មីចូលទៅក្នុងកម្មវិធី ឬ ផលិតផលដែលបានចេញផ្សាយរួច ឬដែលមានស្រាប់។

អាប់ប៉ត្រាប់ គុណនាម a

[អាប់-ប៉-ត្រាប់] aabopotrab

ដែលអួអាប់; ប្រឡាក់ប្រឡូស, ព្រលូស, កខ្វក់ :

អាប់ប៉ត្រាប់ គុណកិរិយា b

[អាប់-ប៉-ត្រាប់] aabopotrab

ដែលអួអាប់; ដែលប្រឡាក់ប្រឡូស :

អាប់រេអាក់ស្យុង

សភាពចិត្តរបស់អ្នកមានវិបត្តិផ្លូវចិត្ត ដែលកើតឡើងវិញនូវស្មារតីចង់ចំាចំពោះហេតុការណ៍ដែលបានភ្លេចបាត់ពីពេលកន្លងមក។

អាប់រេអាក់ស្យុង នាម

[អាប់-រ៉េ-អាក់-ស្យុង] aabreaaksyung≈

សភាពចិត្តរបស់អ្នកមានវិបត្តិផ្លូវចិត្ត ដែលកើតឡើងវិញនូវស្មារតីចង់ចំាចំពោះហេតុការណ៍ដែលបានភ្លេចបាត់ពីពេលកន្លងមក។

អាប់សែ

(វេជ្ជ.) ការបង្កខ្ទុះនៅក្នុងជាលិកាដែលរលួយខូចដោយសារមេរោគ។

អាប់សែ នាម

[អាប់-សែ] aabsae≈

(វេជ្ជ.) ការបង្កខ្ទុះនៅក្នុងជាលិកាដែលរលួយខូចដោយសារមេរោគ។

អាប់ស៊ីស

(គណិត.) x កូអ័រដោណេ, ធាតុទីមួយនៃគូលំដាប់ណាមួយនៅក្នុងប្លង់កូអ័រដោណេ :

អាប់ស៊ីស នាម

[អាប់-ស៊ីស] aabsis≈

(គណិត.) x កូអ័រដោណេ, ធាតុទីមួយនៃគូលំដាប់ណាមួយនៅក្នុងប្លង់កូអ័រដោណេ :

អាប់ស្ទែស្យុង នាម

[អាប់-ស្ទែ-ស្យុង] aabstesyung≈

(វេជ្ជ.) ការលាងរបួស ការសម្អាតរបួសដោយប្រើឱសថលាងរបួស។

អាប់ស្ទ្រីម

សកម្មភាពទាក់ទងនឹងខ្សែច្រវាក់ផលិតកម្មដែលមានបុរេសនា ការស្វែងរុករក ការអភិវឌ្ឍ និងការធ្វើផលិតកម្ម។

អាប់ស្ទ្រីម នាម

[អាប់-ស្ទ្រីម] aabstrim≈

សកម្មភាពទាក់ទងនឹងខ្សែច្រវាក់ផលិតកម្មដែលមានបុរេសនា ការស្វែងរុករក ការអភិវឌ្ឍ និងការធ្វើផលិតកម្ម។

អាប័ណ នាម

[អា-ប័ន] aabno≈

(ម.ព. អាបណ)។

អាប័ទ

គ្រោះកាច; អន្តរាយ; វិបត្តិ :

អាប័ទ នាម

[អា-បាត់] aaboat

គ្រោះកាច; អន្តរាយ; វិបត្តិ :

អាពាធ កិរិយាសព្ទ b

[អា-ពាត] aapeath

(ស.ស.) ឈឺ :

អាពាធិក

អ្នកមានជំងឺ, មនុស្សអ្នកឈឺ, អ្នកជំងឺ :

អាពាធិក គុណនាម a

[អា-ពា-ធិ-កៈ] ឬ [អា-ពា-ធិក] aapeathik

ដែលមានជំងឺ :