អាត្ម នាម
[អា-ត្មៈ-ទ្រោ-ហិន] aatmar
ដំណើរធ្វើខ្លួនឱ្យលំបាកហួសហេតុ (ដូចយ៉ាងការបង្អត់អាហារខ្លួនជាដើម)។
ពាក្យខ្មែរ ការអាន និងអត្ថន័យ — បើកជាសាធារណៈ និងកែលម្អដោយអ្នកអាន។
[អា-ត្មៈ-ទ្រោ-ហិន] aatmar
ដំណើរធ្វើខ្លួនឱ្យលំបាកហួសហេតុ (ដូចយ៉ាងការបង្អត់អាហារខ្លួនជាដើម)។
[អា-ត្មៈ-ហន់] aatmar
(ម.ព. អាត្មឃាត)។
ខ្លួនអញ។
[អា-ត្មា] aatma
ខ្លួន :
[អា-ត្មា] aatma
ចិត្ត :
[អា-ត្មា] aatma
ពាក្យសម្រាប់ឮបព្វជិតពុទ្ធសាសនិកនិយាយទៅរកគ្រហស្ថជាសាធារណជន, សំដៅសេចក្ដីថា "ខ្ញុំ, អាចក្ដី" :
[ចិញ-ចឹម-អា-ត្មា] aatma
ចិញ្ចឹមខ្លួន។
[អា-ត្មា-យើង] aatma
ខ្លួនយើង។
[អា-ត្មា-អែង] aatma
ខ្លួនឯង។
[អា-ត្មា-អាញ់] aatma
ខ្លួនអញ។
ដូចគ្នានឹង អត្តាធីន (ម.ព. អត្ត)។
[អា-ត្មា-ធីន] aatmathin
ដូចគ្នានឹង អត្តាធីន (ម.ព. អត្ត)។
ការប្រកាន់យកតែខ្លួនឯងឬប្រយោជន៍ផ្ទាល់ខ្លួន :
[អា-ត្មា-និ-យំ] aatmaniyom
ការប្រកាន់យកតែខ្លួនឯងឬប្រយោជន៍ផ្ទាល់ខ្លួន :
(ម.ព. អាត្មា សព្វ.) :
[អា-ត្មា-ភាប] aatmeapheab≈
(ម.ព. អាត្មា សព្វ.) :
(ម.ព. អាត្មា) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។
[អា-ត្មា—] aatmea—≈
(ម.ព. អាត្មា) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។
អ្នកចិញ្ចឹមជីវិតដោយអាស្រ័យកម្លាំងខ្លួន :
[អា-ត្មោ-ប៉ៈ-ជី-វិន] aatmaobchivin
អ្នកចិញ្ចឹមជីវិតដោយអាស្រ័យកម្លាំងខ្លួន :
(ម.ព. អាត្មោបជីវិន)។
[អា-ត្មោ-ប៉ៈ-ជី-វិ-នី] aatmaobchivini
(ម.ព. អាត្មោបជីវិន)។
តាមលទ្ធិខ្លះប្រែថា "ព្រលឹង" ក៏មាន, គេនិយាយថា ក្នុងរូបយើងមានអាត្ម័ន, កាលណាយើងដេកលក់ស៊ប់, ចួនកាលអាត្ម័នចេញពីរូប ត្រាច់ចរទៅខាងក្រៅ, លុះដល់វេលា ទើបវិលត្រឡប់ចូលមកក្នុងរូបវិញ (គេថា ព្រលឹងតូច ព្រលឹងធំ តាមទម្លាប់ជឿ) :
[អា-ត្មាន់] aatmoan
អាត្មា (ខ្លួន; ចិត្ត)។
[អា-ត្មាន់] aatmoan
តាមលទ្ធិខ្លះប្រែថា "ព្រលឹង" ក៏មាន, គេនិយាយថា ក្នុងរូបយើងមានអាត្ម័ន, កាលណាយើងដេកលក់ស៊ប់, ចួនកាលអាត្ម័នចេញពីរូប ត្រាច់ចរទៅខាងក្រៅ, លុះដល់វេលា ទើបវិលត្រឡប់ចូលមកក្នុងរូបវិញ (គេថា ព្រលឹងតូច ព្រលឹងធំ តាមទម្លាប់ជឿ) :
(ម.ព. អាត្ម) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។
[អា-ត្មៈ—] aatmeak—≈
(ម.ព. អាត្ម) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។
(ម.ព. អថ៌)។
[អា] aathr
(ម.ព. អថ៌)។
អ្វីៗដែលពុំអាចយល់ដឹងបាន ឬអ្វីៗដែលស្ថិតក្នុងភាពលាក់បាំង :
[អា-កំ-បាំង] aathrkambang
អ្វីៗដែលពុំអាចយល់ដឹងបាន ឬអ្វីៗដែលស្ថិតក្នុងភាពលាក់បាំង :
(ម.ព. អាទរមិត្ត)។
[អា-ទៈ-រៈ] aator
សេចក្ដីអើពើ, ការគោរព; ការយកចិត្តទុកដាក់; ការប្រុងប្រយ័ត្ន; ការស្រវាស្រទេញ, ការនាំពា។
[អា-ទៈ-រ៉័ប-ប៉ៈ-ដិ-សន់-ឋា-រ៉ៈ] aator
ការទទួលរាក់ទាក់ដោយគោរព, ដោយស្រវាស្រទេញ។
[អា-ទៈ-រៈ-ប្រៈ-តិ-ប័ត] aator
ប្រតិបត្តិដោយយកចិត្តទុកដាក់, ដោយគោរព។
[អា-ទៈ-រៈ-ភាប] aator
ភាវៈនៃសេចក្ដីអើពើ។
[អា-ទៈ-រៈ-មិត] aator
មិត្រដែលរាប់រកគ្នាដោយយកចិត្តទុកដាក់។
[អា-ទៈ-រៈ-មិត] aator
(ម.ព. អាទរមិត្ត)។
(ម.ព. អាទរ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។
[អា-ទៈ-រៈ—] aateakreak—≈
(ម.ព. អាទរ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។
(ម.ព. អាឡាហណដ្ឋាន)។
[អា-ទា-ហៈ-ណាស់-ស្ថាន] aateahnosthan
(ម.ព. អាឡាហណដ្ឋាន)។
[អា-ទិ] aati
ដើម, ខាងដើម; ដើមដំបូង; ការផ្ដួចផ្ដើមមុន :
[អា-ទិ-កាំ-មិក] aati
បុគ្គលដើមបញ្ញត្តិ។
[អា-ទិ-កាំ-មិ-កៈ-បុក-គល់] aati
(ម.ព. អាទិកម្មិក)។
[អា-ទិ-កល់-យ៉ាន] aati
លម្អឬពីរោះខាងដើម; ដែលមានលម្អឬពីរោះខាងដើម។
[អា-ទិ-កា] aati
ហេតុដើមឬដើមហេតុ, ហេតុដំបូង, មូលហេតុ, ប្រថមហេតុ។
[អា-ទិ-កាល] aati
កាលខាងដើម, កាលពីដើម។
[អា-ទិ-គៈ-រុ] aati
អក្សរគរុនៅខាងដើម; ដែលមានអក្សរគរុនៅខាងដើម (ព.វ.)។
[អា-ទិ-គុ-រុ] aati
គ្រូដើម; សេនាបតីទី ១។
[អា-ទិ-ប៉ៈ-រ៉ិ-យ៉ោ-សាន] aati
ខាងដើមនិងខាងចុង។
[អា-ទិ-បុ-រ៉ស់] aati
បុព្វបុរស; វិស្ណុ។
[អា-ទិ-ប្រ-យោក] aati
ប្រយោគដើម, ប្រយោគមុន។
[អា-ទិ-ពុត] aati
ព្រះពុទ្ធដើម គឺព្រះពុទ្ធដែលបង្កើតព្រះពុទ្ធនិងពោធិសត្វគ្រប់ព្រះអង្គ :
[អា-ទិ-ព្រៈ-ហ្មៈ-ចៈ-រ៉ិ-យ៉ៈ-ធ័រ] aati
ព្រហ្មចរិយធម៌ដែលត្រូវសិក្សាមុនដំបូង; បាតិមោក្ខសំវរសីល។
[អា-ទិ-ព្រៈ-ហ្មៈ-ចៈ-រ៉ិ-យ៉ៈ-សិក-ខា] aati
ការសិក្សាអាទិព្រហ្មចរិយធម៌; សិក្ខាបទក្នុងបាតិមោក្ខ។
[អា-ទិ-ម័ច-ឈិម] aati
ខាងដើមនិងកណ្ដាល។
[អា-ទិ-មៈ-ធ្យំ] aati
(ម.ព. អាទិមជ្ឈិម)។
[អា-ទិ-មូល] aati
(ម.ព. អាទិការណ៍)។
[អា-ទិ-រាច] aati
ព្រះរាជាដើមវង្សនៃក្សត្រិយ៍ក្នុងលោក, ប្រថមក្សត្រិយ៍ (ព្រះបាទមនុ)។
[អា-ទិ-លុប] aati
(ព.វ.) ការលុបអក្សរដើមនៃពាក្យមួយៗចេញ, ដូចជា ឧបាសក ជា បាសក, ឧបាសិកា ជា សិកា, ឧបាធ្យាយ ជា បាធ្យាយ ជាដើម (ក្នុងវេយ្យាករណ៍សំស្ក្រឹតនិងបាលីមានន័យប្លែកៗ ពីនេះទៅទៀត)។
[អា-ទិ-លោប] aati
(ម.ព. អាទិលុប)។
[អា-ទិ-វា-ចា] aati
សម្ដីដើម។
[អា-ទិ-វាត] aati
(ម.ព. អាទិវាចា)។
[អា-ទិ-សង់-កេត] aati
អក្សរសង្ខេបដែលដកយកតែមួយតួៗខាងដើមពីក្នុងពាក្យមួយៗមកប្រើ, ដូចជា កិ. គឺកិរិយាសព្ទ; គុ. គឺគុណសព្ទ; ន. គឺនាមសព្ទ; ពុ.ស. ឬ ព.ស. គឺពុទ្ធសករាជ; ភ.ព. គឺភ្នំពេញ ជាដើម :
[អា-ទិ-ស័ប] aati
សព្ទដែលជាដើម គឺសព្ទមានចំនួនច្រើន ប៉ុន្តែយកតែចំនួនប៉ុណ្ណោះៗមកប្រាប់ថា "មាននេះមួយៗ ជាដើម", ដូចជា សង្ហារិមទ្រព្យមានចាន, ឆ្នាំង, កែវ, គោម ជាដើម (ចាន, ឆ្នាំង, កែវ, គោម ជាដើម ជាអាទិសព្ទ)។
[អា-ទិ-សំ-ភាស] aati
ការនិយាយរាក់ទាក់ទៅរកមុនឬមករកមុន, សម្ដីរួសរាយរកមុន។
[អា-ទិ-សំ-ភាស] aati
(ម.ព. អាទិសម្ភាស)។
ថ្នាក់ទី១០ជំនាន់មុន គឺឆ្នាំទី៣នៃកម្រិតបឋមសិក្សា :
[អា-ទិ-ក័ត-ឋាន] aatiktathan≈
ថ្នាក់ទី១០ជំនាន់មុន គឺឆ្នាំទី៣នៃកម្រិតបឋមសិក្សា :
អ្នកសាងលោក គឺព្រះព្រហ្មឬវិស្ណុ (តាមលទ្ធិព្រាហ្មណ៍)។
[អា-ទិ-ក] aatika≈
អ្នកផ្ដើមធ្វើមុន។
[អា-ទិ-ក] aatika≈
អ្នកសាងលោក គឺព្រះព្រហ្មឬវិស្ណុ (តាមលទ្ធិព្រាហ្មណ៍)។
ការនិយមកាលខាងដើម, កាលពីដើម។
[អា-ទិ-កាល-និ-យំ] aatikalniyum≈
ការនិយមកាលខាងដើម, កាលពីដើម។
(ម.ព. អាទិច្ចពារ)។
[អា-ទិច-ចៈ] aatichch
ព្រះអាទិត្យ។
[អា-ទិច-ចៈ-ព័ន-ធុ] aatichch
(ម.ព. អាទិច្ចគោត្ត)។
[អា-ទិច-ចៈ-គោត] aatichch
សុរិយគោត្ត។
[អា-ទិច-ចៈ-ពា] aatichch
ថ្ងៃអាទិត្យ។
[អា-ទិច-ចៈ-មា-លា] aatichch
សុរិយមាលា។
[អា-ទិច-ចៈ-វង់] aatichch
សុរិយវង្ស។
[អា-ទិច-ចៈ-វា-រៈ] aatichch
(ម.ព. អាទិច្ចពារ)។
សព្ទដែលអាទេស គឺសព្ទដែលផ្លាស់អក្សរនេះជាអក្សរនោះតាមវិធីវេយ្យាករណ៍, ដូចជា អានុភាវ ផ្លាស់ វ ជា ព ទៅជា អានុភាព; អា ទិប្ប > អាទិច្ច (ប្ប > ច្ច) ; អទិតិ > អាទិត្យ (តិ > ត្យ) ជាដើម :
[អា-ទិត-ឋៈ-ស័ប] aatidthsoptor
សព្ទដែលអាទេស គឺសព្ទដែលផ្លាស់អក្សរនេះជាអក្សរនោះតាមវិធីវេយ្យាករណ៍, ដូចជា អានុភាវ ផ្លាស់ វ ជា ព ទៅជា អានុភាព; អា ទិប្ប > អាទិច្ច (ប្ប > ច្ច) ; អទិតិ > អាទិត្យ (តិ > ត្យ) ជាដើម :
ឈ្មោះនៃសប្ដាហៈ គឺកាលមួយជុំឬមួយខួបនៃថ្ងៃទាំង ៧:
[អា-ទិត] atit
ពន្លឺដ៏ក្រៃលែង គឺដួងពន្លឺដែលបំភ្លឺលោកក្នុងវេលាថ្ងៃ :
[អា-ទិត] atit
តាមលទ្ធិបុរាណឬលទ្ធិព្រាហ្មណ៍, អាទិត្យ ឬ អាទិច្ច ថា "បុត្រនៃនាងអទិតិ", ជានាមនៃទេវតាពួកមួយជាបុត្រនាង អទិតិ, បណ្ដាបុត្រទាំងនោះ មានបុត្រមួយឈ្មោះ អាទិត្យ ឬ សូរ្យាទិត្យ ជាទេវបុត្រអ្នកបំភ្លឺលោក ហៅ ព្រះអាទិត្យ។ (គម្ពីរពុទ្ធសាសនាក៏ប្រើពាក្យនេះអនុលោមតាមលទ្ធិបុរាណនោះដែរ)
[អា-ទិត] atit
ឈ្មោះនក្សត្រនព្វគ្រោះទី១ក្នុងពួកផ្កាយនព្វគ្រោះ៩:
[អា-ទិត] atit
ឈ្មោះថ្ងៃទី ១នៃសប្ដាហ៍ :
[អា-ទិត] atit
ឈ្មោះនៃសប្ដាហៈ គឺកាលមួយជុំឬមួយខួបនៃថ្ងៃទាំង ៧:
កម្រងឬខ្សែរស្មីព្រះអាទិត្យ។
[អា-ទិត-មា-លា] aatitymealea
កម្រងឬខ្សែរស្មីព្រះអាទិត្យ។
(ម.ព. អាទិត្យ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមឬខាងចុងសព្ទដទៃ :
[អា-ទិត-ត្យៈ—] aatittyeak—≈
(ម.ព. អាទិត្យ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមឬខាងចុងសព្ទដទៃ :
ពាក្យសន្មតហៅអនុត្តរបុគ្គលដែលគេជឿសម្គាល់ទុកថាជាព្រះជាអ្នកបង្កើតទឹកដីនិងសត្វលោក, ជាអ្នករក្សាការពារនិងឱ្យសុខទុក្ខដល់មនុស្សលោក :
[អា-ទិ-ទេប] aatiteb≈
ទេព្តាខាងដើម, ទេព្តាមុនបង្អស់។
[អា-ទិ-ទេប] aatiteb≈
ពាក្យសន្មតហៅអនុត្តរបុគ្គលដែលគេជឿសម្គាល់ទុកថាជាព្រះជាអ្នកបង្កើតទឹកដីនិងសត្វលោក, ជាអ្នករក្សាការពារនិងឱ្យសុខទុក្ខដល់មនុស្សលោក :
(ម.ព. អាទិទេពវិចារណញ្ញាណ)។
[អា-ទិ-ទេប-និ-យំ] aatitebniyum≈
(ម.ព. អាទិទេពវិចារណញ្ញាណ)។