អាកោខ្ទិះ
ឈ្មោះនំមួយប្រភេទធ្វើពីម្សៅខ្សាយ ស្ករ ច្របល់ជាមួយមេដំបែ ដាក់ចំហុយក្នុងពែងឬចានមួយរយៈ រួចចាក់ខ្ទិះដូងពីលើចម្អិនបន្ត (អាចរោយល្ងម៉ដ្ឋឬសាច់ដូងកោសពីលើនៅពេលឆ្អិន) :
ពាក្យខ្មែរ ការអាន និងអត្ថន័យ — បើកជាសាធារណៈ និងកែលម្អដោយអ្នកអាន។
ឈ្មោះនំមួយប្រភេទធ្វើពីម្សៅខ្សាយ ស្ករ ច្របល់ជាមួយមេដំបែ ដាក់ចំហុយក្នុងពែងឬចានមួយរយៈ រួចចាក់ខ្ទិះដូងពីលើចម្អិនបន្ត (អាចរោយល្ងម៉ដ្ឋឬសាច់ដូងកោសពីលើនៅពេលឆ្អិន) :
[អា-កោ-ខ្ទិះ] aakaokhtieah≈
ឈ្មោះនំមួយប្រភេទធ្វើពីម្សៅខ្សាយ ស្ករ ច្របល់ជាមួយមេដំបែ ដាក់ចំហុយក្នុងពែងឬចានមួយរយៈ រួចចាក់ខ្ទិះដូងពីលើចម្អិនបន្ត (អាចរោយល្ងម៉ដ្ឋឬសាច់ដូងកោសពីលើនៅពេលឆ្អិន) :
សូរវាយ, សំពង, ទួង; ដំ; គោះ។
[អា-កោ-ដៈ] ឬ [អា-កោត] aakaod
វាយ, សំពង, ទួង; ដំ; គោះ។
[អា-កោ-ដៈ-កាំ] aakaod
ការវាយ, សំពង, ទួង; ដំ; គោះ។
[អា-កោ-ដៈ-ទ័ន] aakaod
អន្លូង។
[អា-កោ-ដៈ-ស័ប] aakaod
សូរវាយ, សំពង, ទួង; ដំ; គោះ។
(ម.ព. អ័ក្ស{¥¥}១{££})។
[អាក់] aak
ទើសទាក់, ខកខាន, ឈប់ដោយមានអាការៈទើសទាក់ :
[អាក់] aak
មានថ្នាំងថ្នាក់ក្នុងចិត្ត នាំឱ្យមិនចង់ចួប មិនចង់ឃើញ :
[អន់-អាក់] aak
អន់ចិត្តមានថ្នាំងថ្នាក់ឬស្រយង់ចិត្ត, តូចចិត្ត, រវាតគំនិតបន្តិចៗ; អន់ចិត្តស្រឡេត។
[អន់-អាក់] aak
(ម.ព. អាក់អន់ ក្នុង អន់)។
[អាក់] aak
(ម.ព. អ័ក្ស១)។
(ម.ព. ខកខាន)។
[អាក់-ខាន] aakkhan≈
(ម.ព. ខកខាន)។
(វេជ្ជ.) វិធីព្យាបាលជំងឺ ដោយប្រើកាំរស្មីស្វាយអ៊ុលត្រា, កាំរស្មីក្រហមអាំងប្រា។
[អាក់-ទី-ណូ-ព្យា-បាល] aaktinoupyeabal≈
(វេជ្ជ.) វិធីព្យាបាលជំងឺ ដោយប្រើកាំរស្មីស្វាយអ៊ុលត្រា, កាំរស្មីក្រហមអាំងប្រា។
(វេជ្ជ.) ជំងឺមហារីកស្បែក ដែលបង្កឡើងដោយរំភាយរស្មីព្រះអាទិត្យ។
[អាក់-ទី-ណូ-ម-ហា-រីក] aaktinoumoharik≈
(វេជ្ជ.) ជំងឺមហារីកស្បែក ដែលបង្កឡើងដោយរំភាយរស្មីព្រះអាទិត្យ។
(វេជ្ជ.) វិទ្យាសាស្ត្រដែលសិក្សាអំពីផលប៉ះពាល់នៃរំភាយរស្មី ជាពិសេសកាំរស្មីស្វាយអ៊ុលត្រា, ក្រហមអាំងប្រា... នៃព្រះអាទិត្យ ក្នុងផ្នែកជីវវេជ្ជសាស្ត្រ។
[អាក់-ទី-ណូ-វិត-ទ្យា] aaktinouvittyea≈
(វេជ្ជ.) វិទ្យាសាស្ត្រដែលសិក្សាអំពីផលប៉ះពាល់នៃរំភាយរស្មី ជាពិសេសកាំរស្មីស្វាយអ៊ុលត្រា, ក្រហមអាំងប្រា... នៃព្រះអាទិត្យ ក្នុងផ្នែកជីវវេជ្ជសាស្ត្រ។
(វេជ្ជ.) អាការៈរលាកស្បែក ដែលបង្កឡើងដោយរំភាយរស្មីព្រះអាទិត្យ។
[អាក់-ទី-នីត] aaktinit≈
(វេជ្ជ.) អាការៈរលាកស្បែក ដែលបង្កឡើងដោយរំភាយរស្មីព្រះអាទិត្យ។
(គីមី.) វត្ថុធាតុរូបឬគីមី ដែលជួយពន្លឿនជីវប្រតិកម្ម។
[អាក់-ទី-វ៉ា-ទ័រ] aaktivatro≈
(គីមី.) វត្ថុធាតុរូបឬគីមី ដែលជួយពន្លឿនជីវប្រតិកម្ម។
ការពន្លឿនជីវប្រតិកម្មដោយប្រើអាក់ទីវ៉ាទ័រ។
[អាក់-ទី-វ៉ា-ស្យុង] aaktivasyung≈
ការពន្លឿនជីវប្រតិកម្មដោយប្រើអាក់ទីវ៉ាទ័រ។
ពយធំវែងមួយបែកចេញពីតួកោសិកាណឺរ៉ូន មានមុខងារបញ្ជូនព័ត៌មានចេញពីតួកោសិកាណឺរ៉ូន។
[អាក់-សូន] aaksoun≈
ពយធំវែងមួយបែកចេញពីតួកោសិកាណឺរ៉ូន មានមុខងារបញ្ជូនព័ត៌មានចេញពីតួកោសិកាណឺរ៉ូន។
(ប.ព.) លទ្ធភាពក្នុងការចូលទៅប្រើប្រព័ន្ធកុំព្យូទ័រឬកម្មវិធីកុំព្យូទ័រ។
[អាក់-សេស] aakses≈
(ប.ព.) ការបញ្ជូនទិន្នន័យទៅវិញទៅមកក្នុងមេម៉ូរី។
[អាក់-សេស] aakses≈
(ប.ព.) លទ្ធភាពក្នុងការចូលទៅប្រើប្រព័ន្ធកុំព្យូទ័រឬកម្មវិធីកុំព្យូទ័រ។
(វេជ្ជ.) អាការៈជំងឺកើតឡើងយ៉ាងទាន់ហន់ខ្លាំងក្លា ដែលមានរយៈពេលខ្លីជាបន្តបន្ទាប់និងទៀងទាត់។
[អាក់-សែ] aaksae≈
(វេជ្ជ.) អាការៈជំងឺកើតឡើងយ៉ាងទាន់ហន់ខ្លាំងក្លា ដែលមានរយៈពេលខ្លីជាបន្តបន្ទាប់និងទៀងទាត់។
ដែលមិនល្អ, ពុំប្រសើរ, ពុំប្រពៃ :
[អា-ក្រក់] ah krork
ដែលមិនល្អ, ពុំប្រសើរ, ពុំប្រពៃ :
ការឆ្លងរួចផុត; ការចូលលុក; ការចូលតយុទ្ធគ្នា; ការប្រាបប្រាម :
[អា-ក្រំ] aakram
ការឆ្លងរួចផុត; ការចូលលុក; ការចូលតយុទ្ធគ្នា; ការប្រាបប្រាម :
(ម.ព. អាក្រម)។
[អា-ក្រំ] aakrum≈
(ម.ព. អាក្រម)។
ស្រាត :
[អា-ក្រាត] aakrat
ដែលលែងខ្លួនធ្លាំងទទេ ឥតស្លៀកដណ្ដប់សោះ ឬដែលគ្រាន់តែដណ្ដប់ ប៉ុន្តែមិនស្លៀកបិទបាំងកេរខ្មាស, ដែលស្រាតធ្លាំង :
[អា-ក្រាត] aakrat
ស្រាត :
ពាក្យសម្រាប់និយាយផ្សំនឹងពាក្យ អាក្រក់ ថា អាក្រក់អាក្រី គឺមិនសមរម្យ មិនគប្បីសោះ (ជាពិសេសទាក់ទងនឹងសីលធម៌) :
[អា-ក្រី] aakri≈
ពាក្យសម្រាប់និយាយផ្សំនឹងពាក្យ អាក្រក់ ថា អាក្រក់អាក្រី គឺមិនសមរម្យ មិនគប្បីសោះ (ជាពិសេសទាក់ទងនឹងសីលធម៌) :
ទីសម្រាប់លេង, ទីលេងកម្សាន្ត, កីឡាឋាន ឬកីឡាភូមិ :
[អា-ក្រេត] aakreid
ការលេង, ការលេងកម្សាន្ត, ល្បែងកម្សាន្ត, កីឡា។
[អា-ក្រី-ឌៈ-គិ-រី] aakreid
ភ្នំសម្រាប់ឡើងទៅលេងកម្សាន្ត, ភ្នំកីឡា។
[អា-ក្រី-ឌៈ-ប-រ៉ៈ-ពត់] aakreid
(ម.ព. អាក្រីឌគិរី)។
[អា-ក្រី-ឌៈ-ភូម] aakreid
(ម.ព. អាក្រីឌស្ថាន)។
[អា-ក្រី-ឌៈ-ស្ថាន] aakreid
ទីសម្រាប់លេង, ទីលេងកម្សាន្ត, កីឡាឋាន ឬកីឡាភូមិ :
(ម.ព. អាក្រីឌ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។
[អា-ក្រី-ឌៈ—] aakrideak—≈
(ម.ព. អាក្រីឌ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។
(វេជ្ជ.) អាការៈឈឺចុកចាប់នៅប្រអប់ដៃនិងប្រអប់ជើងនៃកុមារដែលមានអាយុពី៦ទៅ៨ឆ្នាំ។
[អា-ក្រូ-ឌី-នី] aakrudini≈
(វេជ្ជ.) អាការៈឈឺចុកចាប់នៅប្រអប់ដៃនិងប្រអប់ជើងនៃកុមារដែលមានអាយុពី៦ទៅ៨ឆ្នាំ។
(វេជ្ជ.) វិទ្យាសាស្ត្រដែលសិក្សាអំពីជំងឺនៅផ្នែកចុងនៃសព៌ាង្គកាយ។
[អា-ក្រូ-ប៉ា-តូ-វិត-ទ្យា] aakrubatouvittyea≈
(វេជ្ជ.) វិទ្យាសាស្ត្រដែលសិក្សាអំពីជំងឺនៅផ្នែកចុងនៃសព៌ាង្គកាយ។
(វេជ្ជ.) ជំងឺដែលកើតមាននៅតែខាងចុងដៃ ចុងជើង និងក្បាល។
[អា-ក្រូ-ប៉ា-ទី] aakrubati≈
(វេជ្ជ.) ជំងឺដែលកើតមាននៅតែខាងចុងដៃ ចុងជើង និងក្បាល។
(វេជ្ជ.) អាការៈរលាកផ្នែកខាងចុងស្បែកគ្របក្បាលលិង្គ។
[អា-ក្រូ-ប៉ូ-ស្ទីត] aakruboustit≈
(វេជ្ជ.) អាការៈរលាកផ្នែកខាងចុងស្បែកគ្របក្បាលលិង្គ។
(វេជ្ជ.) អាការៈរួមតូចខុសប្រក្រតីនៃក្បាល ចុងដៃ និងចុងជើងពីកំណើត។
[អា-ក្រូ-មី-គ្រី] aakrumikri≈
(វេជ្ជ.) អាការៈរួមតូចខុសប្រក្រតីនៃក្បាល ចុងដៃ និងចុងជើងពីកំណើត។
(វេជ្ជ.) ផ្នែកខាងចុងនៃដៃនិងជើង។
[អា-ក្រូ-មេ-លី] aakrumeli≈
(វេជ្ជ.) ផ្នែកខាងចុងនៃដៃនិងជើង។
(វេជ្ជ.) អាការៈក្រិនស្បែកផ្នែកខាងចុងដៃ ចុងជើង និងក្បាល។
[អា-ក្រូស-ក្លេ-រ៉ូស] aakrusklerous≈
(វេជ្ជ.) អាការៈក្រិនស្បែកផ្នែកខាងចុងដៃ ចុងជើង និងក្បាល។
(វេជ្ជ.) វិរូបភាពដែលចុងម្រាមដៃឬចុងម្រាមជើង ស្អិតជាប់គ្នាពីកំណើត។
[អា-ក្រូ-សាំង-ដាក់-ទី-លី] aakrusaamngdaktili≈
(វេជ្ជ.) វិរូបភាពដែលចុងម្រាមដៃឬចុងម្រាមជើង ស្អិតជាប់គ្នាពីកំណើត។
(វេជ្ជ.) អាការៈមិនប្រក្រតីរបស់ស្បែក ដោយចុងដៃ ចុងជើង ឡើងពណ៌ខៀវស្លេកជាប្រចាំ។ អាការៈនេះកម្រកើតមាននៅច្រមុះ ត្រចៀក ថ្ពាល់ និងផ្នែកខាងក្រោយនៃដើមដៃ។
[អា-ក្រូ-ស្យា-ណូស] aakrusyeanous≈
(វេជ្ជ.) អាការៈមិនប្រក្រតីរបស់ស្បែក ដោយចុងដៃ ចុងជើង ឡើងពណ៌ខៀវស្លេកជាប្រចាំ។ អាការៈនេះកម្រកើតមាននៅច្រមុះ ត្រចៀក ថ្ពាល់ និងផ្នែកខាងក្រោយនៃដើមដៃ។
ចិត្តក្រោធខ្លាំង។
[អា-ក្រោត] aakraoth
ក្រោធខ្លាំង, ខឹងច្រឡោត។
[អា-ក្រោត] aakraoth
ដែលខឹងខ្លាំង។
[អា-ក្រោ-ធៈ-ចិត] aakraoth
ចិត្តក្រោធខ្លាំង។
[អា-ក្រោ-ធន់] aakraothon
កំហឹងខ្លាំង (ប្រើជា អាក្រោធន៍ ក៏បាន)។
(ម.ព. អាក្រោធន)។
[អា-ក្រោ-ធៈ-នៈ] aakrotheakneak≈
(ម.ព. អាក្រោធន)។
ការបណ្ដើរមនុស្សមានទោសឱ្យដើរស្រែកប្រកាសទោសកំហុសរបស់ខ្លួនឱ្យសាធារណជនបានឮទូទៅ (ធ្វើជាផ្លូវរាជការ) :
[អា-ក្រោស] aakraos
ពាក្យគរហា, ពាក្យនិន្ទា; បណ្ដាសា; ពាក្យជេរប្រទេចឮខ្លាំងៗ; ការស្រែកគំហកឬគំរាម, ការសង្ឃកដាក់។
[អា-ក្រោស] aakraos
ការស្រែកដោយមានកំហឹងខ្លាំងភ្លេចគិតដល់សេចក្ដីអៀនខ្មាស ប្រកាសទោសអ្នកដែលឈ្លោះប្រកែកនឹងខ្លួន ឱ្យអ្នកស្រុកភូមិផងរបងជាមួយបានឮរាល់គ្នា :
[អា-ក្រោស] aakraos
ការបណ្ដើរមនុស្សមានទោសឱ្យដើរស្រែកប្រកាសទោសកំហុសរបស់ខ្លួនឱ្យសាធារណជនបានឮទូទៅ (ធ្វើជាផ្លូវរាជការ) :
(ម.ព. អាក្រោស)។
[អា-ក្រោស] aakros≈
(ម.ព. អាក្រោស)។
នាម, ឈ្មោះ, អធិវចនៈ; ការស្រែកហៅ; ការហៅឈ្មោះ, ការហៅតាមឈ្មោះដែលរៀងក្នុងបញ្ជី :
[អា-ខ្យា] aakhya
នាម, ឈ្មោះ, អធិវចនៈ; ការស្រែកហៅ; ការហៅឈ្មោះ, ការហៅតាមឈ្មោះដែលរៀងក្នុងបញ្ជី :
ឈ្មោះប្រភេទមួយនៃវេយ្យាករណ៍ភាសាសំស្ក្រឹតនិងបាលី និយាយអំពីកិរិយាសព្ទផ្សេងៗ :
[អា-ខ្យាត] aakhyat
ដែលបានពោលឬនិយាយរួចហើយ។
[អា-ខ្យា-តៈ-កិ-រ៉ិ-យ៉ា] aakhyat
កិរិយាអាខ្យាតឬបទអាខ្យាត (សំ. អាខ្យាតក្រិយា ឬ អាខ្យាតបទ)។
[អា-ខ្យា-តៈ-ប៉័ច-ចៃ] aakhyat
បច្ច័យអាខ្យាត (សំ. អាខ្យាតប្រត្យយ)។
[អា-ខ្យា-តៈ-បត់] aakhyat
(ម.ព. អាខ្យាតកិរិយា)។
[អា-ខ្យាត] aakhyat
ឈ្មោះប្រភេទមួយនៃវេយ្យាករណ៍ភាសាសំស្ក្រឹតនិងបាលី និយាយអំពីកិរិយាសព្ទផ្សេងៗ :
ការប្រាប់, ការនិយាយប្រាប់; ការបូរបាច់ឬរៀបរាប់ប្រាប់, ការតំណាលប្រាប់; រឿងតំណាល, រឿងនិទានដែលនិយាយតំណាលតៗមក។
[អា-ខ្យាន] aakhyan
ការប្រាប់, ការនិយាយប្រាប់; ការបូរបាច់ឬរៀបរាប់ប្រាប់, ការតំណាលប្រាប់; រឿងតំណាល, រឿងនិទានដែលនិយាយតំណាលតៗមក។
(ច្ប.) ទីដែលដកស្រង់ឬចម្លងយកមក។
[អា-គៈ-ត័ត-ឋាន] aaktodthan
ទីដែលមក គឺទីដែលស្រង់ឬចម្លងយកមក, ទីដើម; ដំណើរសេចក្ដីឬរឿង, ពាក្យដែលមានគោលចារឹក :
[អា-គៈ-ត័ត-ឋាន] aaktodthan
(ច្ប.) ទីដែលដកស្រង់ឬចម្លងយកមក។
សញ្ញាប្រាប់សេចក្ដីថា មកពី មានរូបសណ្ឋានជាធ្នូ () នេះដែលត្រូវប្រើជា ទស្សន + អាការៈ > ទស្សនាការ (ទស្សន និង អាការៈ ទៅជា ទស្សនាការ)។
[អា-គៈ-តៈ-ស័ញ-ញ៉ា] aaktosonhnhea
សញ្ញាប្រាប់សេចក្ដីថា មកពី មានរូបសណ្ឋានជាធ្នូ () នេះដែលត្រូវប្រើជា ទស្សន + អាការៈ > ទស្សនាការ (ទស្សន និង អាការៈ ទៅជា ទស្សនាការ)។
អ្នកដែលទើបមកដល់ថ្មី, ភ្ញៀវ, ភ្ញៀវដែលមករក។