អាករា— នាម
[អា-កៈ-រ៉ា—] aakakra—≈
(ម.ព. អាករ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។
ពាក្យខ្មែរ ការអាន និងអត្ថន័យ — បើកជាសាធារណៈ និងកែលម្អដោយអ្នកអាន។
[អា-កៈ-រ៉ា—] aakakra—≈
(ម.ព. អាករ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។
(ម.ព. អាករ{¥¥}១{££}) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។
[អា-កៈ-រ៉ៈ—] aakakrak—≈
(ម.ព. អាករ១) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។
[អា-កា-រ៉ៈ] ឬ [អា-កា] aakar
គ្រឿងសម្គាល់, លក្ខណៈជាគ្រឿងសម្គាល់, ជាគ្រឿងសង្កេត; រូបរាង, ទ្រង់ទ្រាយ; ភិនភេទ, ភិនភាគ; វិធី, បែបបទ, បែបភាព, លំនាំ; ទំនង; ឫកពា, កិរិយា; សភាព; គុណសម្បត្តិ :
[អា-កា-រ៉ៈ-កិ-រ៉ិ-យ៉ា] aakar
ឫកពាកិរិយា, លំនាំសមសារ។
[អា-កា-រ៉ៈ-សន់-ឋាន] aakar
ទ្រង់ទ្រាយជាគ្រឿងសម្គាល់, បែបភាពច្បាស់លាស់ :
[អា-កា-រ៉ៈ] ឬ [អា-កា] aakar
ចំណែកឬអវយវៈតូចធំរបស់រូបកាយ :
(សព្ទអារក្ស) ស្រា (មេមត់ខ្លះហៅ ទឹកសាហាវ)។
[អា-កា-សា-ហាវ] aakarsahav
(សព្ទអារក្ស) ស្រា (មេមត់ខ្លះហៅ ទឹកសាហាវ)។
(ម.ព. អាការៈ{¥¥}១{££})។
[អា-កា-រ៉ៈ] aakarak≈
(ម.ព. អាការៈ១)។
(ម.ព. អាកាសានញ្ចាយតន)។
[អា-កាស] akas
ប្រទេសវាលល្ហល្ហេវធ្លុងត្លេវ, ទីវាលធេងទទេ, ចន្លោះធេងទទេ; លំហមេឃ; ទីឱកាសដែលមានផ្លូវខ្យល់; ចន្លោះដែលមានខ្យល់ចេញចូលបាន :
[អា-កាស] akas
លំហមានខ្យល់, ផ្លូវខ្យល់ :
[អា-កា-សៈ-ក័ក-ក្សា] akas
កណ្ដាប់មេឃ។
[អា-កា-សៈ-កៈ-សិន] akas
កសិណដែលមានអាកាសជាអារម្មណ៍ឬដែលយកអាកាសជាអារម្មណ៍។
[អា-កា-សៈ-គង់-គា] akas
គង្គានាអាកាស គឺធារទឹកឬធ្នារទឹកឯអាកាស (ទឹកក្នុងអាកាស)។
[អា-កា-សៈ-គា-មិន] akas
អ្នកដែលទៅតាមអាកាសបាន គឺពួកសត្វដែលហើរបាន (ប្រើដោយសន្មតតាមសម័យនិយម, អ្នកជិះយន្តហោះ ក៏គួរហៅដូច្នេះបានដែរ។
[អា-កា-សៈ-គា-មិ-នី] akas
(ម.ព. អាកាសគាមិន)។
[អា-កា-សៈ-ជៈ-នៈ-និន] akas
ចន្លោះដែលខ្យល់ចេញចូលបាន, ចន្លោះសម្រាប់បញ្ចេញបញ្ចូលខ្យល់; ទ្វារ; បង្អួច។
[អា-កា-សៈ-ជៈ-នៈ-នី] akas
(ម.ព. អាកាសជននិន)។
[អា-កា-ស័ត-ឋៈ-កៈ-ទេ-វៈ-ដា] akas
ទេវតាដែលស្ថិតឬអាស្រ័យនៅនាអាកាស។
[អា-កា-សៈ-ទីប] akas
ប្រទីបឬគោមដែលអុជដាក់កណ្ដាលវាលឬគោមដែលចងព្យួរនឹងដងខ្ពស់ក្នុងទីវាល។
[អា-កា-សៈ-ទេស] akas
ទីវាល; ទីទំនេរ។
[អា-កា-សៈ-និន-នាត] akas
សូរគឹកកងឯអាកាសឬសូរសព្ទឯអាកាស (សូរផ្គរឬរន្ទះ)។
[អា-កា-សៈ-បត់] akas
ផ្លូវអាកាស។
[អា-កា-សៈ-ប៉ៈ-ថិក] akas
ព្រះអាទិត្យ។
[អា-កា-សៈ-ប្រ-ទីប] akas
(ម.ព. អាកាសទីប)។
[អា-កា-សៈ-ប្រ-ទេស] akas
(ម.ព. អាកាសទេស)។
[អា-កា-សៈ-ព័ត-ធៈ-ល័ក] akas
ការសម្លឹងស្ទង់មើលទៅទីឆ្ងាយ, ការស្ទង់ចម្ងាយ។
[អា-កា-សៈ-ព័ត-ធៈ-ល័ក] akas
(ម.ព. អាកាសពទ្ធលក្ស)។
[អា-កា-សៈ-មា-គា] akas
(ម.ព. អាកាសបថ)។
[អា-កា-សៈ-យា-ត្រា] akas
ការទៅដោយអាកាសយាន។
[អា-កា-សៈ-វេ-ហា] akas
កណ្ដាលអាកាស (ព.ទេ.) ឬ (ព.កា.)។
[អា-កា-សៈ-ស័ប] akas
(ម.ព. អាកាសនិន្នាទ)។
[អា-កា-សៈ-សៈ-យ៉ៈ-ណា] akas
(ម.ព. អាកាសស័យន៍)។
[អា-កា-សៈ-សៃ] akas
ការដេកហាលឬសំដិលខ្លួនកណ្ដាលវាល, ការដេកហាលអាកាស។
[អា-កា-សា-ណ័ញ-ចា-យ៉ៈ-តៈ-ណៈ] akas
ការផ្គងអារម្មណ៍សំដៅឆ្ពោះត្រង់ទៅរកអាកាស រំពឹងរឿយៗថា "អាកាសឥតមានទីបំផុតៗ ..." (ព.ពុ.) ជាឈ្មោះនៃអរូបជ្ឈានទី ១ក្នុងអរូបជ្ឈាន ៤)។ល។ (ព.កា.) ប្រើជា អាកាសេ "នាអាកាស, ក្នុងអាកាស" ឬ អាកាសោ, អាកាសា "អាកាស" ក៏បាន។
[អា-កា-សា-ណ័ញ-ជា-យ៉ៈ-តៈ-ណៈ] akas
(ម.ព. អាកាសានញ្ចាយតន)។
ការត្រាច់តាមអាកាស; ការធ្វើដំណើរតាមអាកាសដោយយន្តហោះ។
[អា-កា-សៈ-ច] aakasakcha≈
ការត្រាច់តាមអាកាស; ការធ្វើដំណើរតាមអាកាសដោយយន្តហោះ។
(ភូមិ.) ស្ថានភាពនៃបរិយាកាសនៅពេលណាមួយឬនៅក្នុងរយៈពេលខ្លីនិងនៅកន្លែងណាមួយ ដែលបញ្ជាក់ដោយបាតុភូតឧតុភូតនានា ដូចជាសម្ពាធបរិយាកាស សូរ្យការ សីតុណ្ហភាព សំណើម ទឹកភ្លៀង ពពក ខ្យល់ជាដើម :
[អា-កា-សៈ-ធាត] aakastheato
ធាតុអាកាស (រាប់បញ្ចូលក្នុងពួកធាតុ ៥យ៉ាងគឺ ដី, ទឹក, ភ្លើង, ខ្យល់, អាកាស)។
[អា-កា-សៈ-ធាត] aakastheato
លក្ខខណ្ឌនៃបរិយាកាស ដូចជា ភាពសើម សម្ពាធ សីតុណ្ហភាពសម្រាប់កន្លែងឬតំបន់ណាមួយ :
[អា-កា-សៈ-ធាត] aakastheato
(ភូមិ.) ស្ថានភាពនៃបរិយាកាសនៅពេលណាមួយឬនៅក្នុងរយៈពេលខ្លីនិងនៅកន្លែងណាមួយ ដែលបញ្ជាក់ដោយបាតុភូតឧតុភូតនានា ដូចជាសម្ពាធបរិយាកាស សូរ្យការ សីតុណ្ហភាព សំណើម ទឹកភ្លៀង ពពក ខ្យល់ជាដើម :
(ភូមិ.) វិទ្យាសាស្ត្រដែលសិក្សាអំពីអាកាសធាតុនិងបាតុភូតរបស់វា។
[អា-កា-សៈ-ធា-តុ-វិត-ទ្យា] aakasaktheatovittyea≈
(ភូមិ.) វិទ្យាសាស្ត្រដែលសិក្សាអំពីអាកាសធាតុនិងបាតុភូតរបស់វា។
ការប្រែប្រួលរយៈពេលវែងនៃអាកាសធាតុរបស់ផែនដី ជាពិសេសការប្រែប្រួលដោយសារការកើនឡើងនៃសីតុណ្ហភាពមធ្យមរបស់បរិយាកាស។
[អា-កា-សៈ-ធា-តុ-សាស] aakasaktheatosas≈
(ម.ព. អាកាសធាតុវិទ្យា)។
[បំ-រ៉ែ-បំ-រួល-អា-កា-សៈ-ធាត] bamraebamruolaakasaktheat≈
ការប្រែប្រួលរយៈពេលវែងនៃអាកាសធាតុរបស់ផែនដី ជាពិសេសការប្រែប្រួលដោយសារការកើនឡើងនៃសីតុណ្ហភាពមធ្យមរបស់បរិយាកាស។
យានដែលទៅតាមអាកាសបាន, យន្តហោះ, យានទាំងឡាយណាដែលអាចរក្សាទម្របានក្នុងលម្ហអាកាសដោយបានមកពីផលនៃប្រតិកម្មខ្យល់ក្នុងសម្ពាធបរិយាកាស។
[អា-កា-សៈ-យាន] aakasakyean≈
យានដែលទៅតាមអាកាសបាន, យន្តហោះ, យានទាំងឡាយណាដែលអាចរក្សាទម្របានក្នុងលម្ហអាកាសដោយបានមកពីផលនៃប្រតិកម្មខ្យល់ក្នុងសម្ពាធបរិយាកាស។
ការត្រាច់ទៅដោយអាកាសយាន, ការធ្វើដំណើរតាមអាកាសដោយយន្តហោះ។
[អា-កា-សៈ-យា-នៈ-ច] aakasakyeaneakcha≈
ការត្រាច់ទៅដោយអាកាសយាន, ការធ្វើដំណើរតាមអាកាសដោយយន្តហោះ។
ឋាននៃអាកាសយាន, ចំណតអាកាសយាន, ទីសម្រាប់យន្តហោះចុះចតនិងចេញដំណើរទៅ :
[អា-កា-សៈ-យា-ណ័ត-ឋាន] aakasakyeantathan≈
ឋាននៃអាកាសយាន, ចំណតអាកាសយាន, ទីសម្រាប់យន្តហោះចុះចតនិងចេញដំណើរទៅ :
វិជ្ជាផ្នែកខាងធ្វើអាកាសយាននិងផ្នែកខាងត្រាច់ទៅឰដ៏អាកាស។
[អា-កា-សៈ-យា-នៈ-វិច-ជា] aakasakyeaneakvichchea≈
វិជ្ជាផ្នែកខាងធ្វើអាកាសយាននិងផ្នែកខាងត្រាច់ទៅឰដ៏អាកាស។
(ម.ព. អាកាសយានវិជ្ជា)។
[អា-កា-សៈ-យា-នៈ-វិត-ទ្យា] aakasakyeaneakvittyea≈
(ម.ព. អាកាសយានវិជ្ជា)។
អ្នកបើកបរយន្តហោះ; អ្នកទៅមកដោយអាកាសយាន, អ្នកជិះយន្តហោះ។
[អា-កា-សៈ-យា-និក] aakasakyeanik≈
អ្នកបើកបរយន្តហោះ; អ្នកទៅមកដោយអាកាសយាន, អ្នកជិះយន្តហោះ។
(ម.ព. អាកាសយានិក)។
[អា-កា-សៈ-យា-និ-កា] aakasakyeanika≈
(ម.ព. អាកាសយានិក)។
(ភូមិ.) ផ្នែកមួយនៃឧតុភូតវិទ្យា ដែលសិក្សាអំពីលក្ខណៈនៃស្រទាប់ខ្ពស់ៗរបស់បរិយាកាស។
[អា-កា-សៈ-វិត-ទ្យា] aakasakvittyea≈
(ភូមិ.) ផ្នែកមួយនៃឧតុភូតវិទ្យា ដែលសិក្សាអំពីលក្ខណៈនៃស្រទាប់ខ្ពស់ៗរបស់បរិយាកាស។
(ម.ព. អាកាស) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។
[អា-កា-សា—] aakasa—≈
(ម.ព. អាកាស) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។
(ម.ព. អាកាស)។
[អា-កា-សេ] aakase≈
(ម.ព. អាកាស)។
(ម.ព. អាកាស)។
[អា-កា-សោ] aakasao≈
(ម.ព. អាកាស)។
(កសិ.) ឈ្មោះរុក្ខជាតិមួយប្រភេទ មែកមានបន្លា ផ្កាជាចង្កោមពណ៌សឬលឿង :
[អា-កា-ស្យា] aakasyea≈
(កសិ.) ឈ្មោះរុក្ខជាតិមួយប្រភេទ មែកមានបន្លា ផ្កាជាចង្កោមពណ៌សឬលឿង :
(ម.ព. អាកាស) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។
[អា-កា-សៈ—] aakasak—≈
(ម.ព. អាកាស) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។
ប្រជុំជនច្រើនណែនណាន់ប្រជ្រៀតប្របៀតគ្នា។
[អា-កិន] aakenn
ដែលលាយគ្នា, លាយឡំ, ច្របូកច្របល់, ច្រឡំបល់; កុះ, កុះកុំ; ណែនណាន់, ថ្ដែថ្ដុក, តាន់តាប់ឬណែនណាន់តាន់តាប់; ត្រៀបត្រា; ដេរដាស, ពាសពេញ :
[អា-កិន-ណៈ-គ្រឹះ] aakenn
ផ្ទះកុះកុំ; ភូមិដែលមានផ្ទះកុះ, ដែលមានផ្ទះច្រើនត្រៀបត្រា :
[អា-កិន-ណៈ-ភ័ន] aakenn
អីវ៉ាន់ដែលដាក់លាយឡំឬច្របូកច្របល់គ្នា។
[អា-កិន-ណៈ-មៈ-នុស] aakenn
មនុស្សច្រើនត្រៀបត្រា ឬណែនណាន់។
[អា-កិន-ណៈ-វ័ត-ថុ] aakenn
(ម.ព. អាកិណ្ណភណ្ឌ)។
[អា-កិន-ណៈ-វ៉ាស] aakenn
(ម.ព. អាកិណ្ណវិហារ)។
[អា-កិន-ណៈ-វិ-ហ៊ា] aakenn
ការនៅច្របូកច្របល់គ្នា។
[អា-កិន-ណៈ-សន់-និ-បាត] aakenn
ប្រជុំជនច្រើនណែនណាន់ប្រជ្រៀតប្របៀតគ្នា។
(ម.ព. អាកិណ្ណ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។
[អា-កិន-ណៈ—] aakennak—≈
(ម.ព. អាកិណ្ណ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។
(ម.ព. អាកូល) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។ សរសេរជា អាកុល តាមរូបដើមនៃ សំ.បា.។
[អា-កុ-ឡៈ—] aakolak—≈
(ម.ព. អាកូល) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។ សរសេរជា អាកុល តាមរូបដើមនៃ សំ.បា.។
(ម.ព. អាកុលដ្ឋាន)។
[អា-កូល] aakoul
ដែលច្រឡូកច្រឡំ, ច្របូកច្របល់, អាកិណ្ណ; សៅហ្មង; ដែលវីវរ, វឹកវរ; វិលវល់; សុកមម៉ុក; មិងមាំង, មមិងមមាំង, ស្រឡាំងកាំង; តេងតាង, តតេងតតាង; ដែលខ្វល់ខ្វាយ, ខ្នះខ្នែង :
[អា-កូល] aakoul
សេចក្ដីវឹកវរ; ដំណើរសុកមម៉ុក; ដំណើរច្របូកច្របល់; ពួក, បន។
[អា-កុ-ឡៈ-កាំ] aakoul
អំពីសៅហ្មង, ពុំប្រសើរ។
[អា-កុ-ឡៈ-ចិត] aakoul
ចិត្តវិលវល់, ចិត្តសៅហ្មង។
[អា-កុ-ឡៈ-ចិន-ដា] aakoul
គំនិតវិលវល់; គំនិតតេងតាង។
[អា-កុ-ឡ័ត-ឋាន] aakoul
ទីសុកមម៉ុក។
[អា-កុ-ឡៈ-ស្ថាន] aakoul
(ម.ព. អាកុលដ្ឋាន)។
អាកោដែលធ្វើដោយលាយសាច់ត្នោតទុំជាមួយនឹងម្សៅខ្សាយនិងស្ករ។
[អា-កោ] aakao
ឈ្មោះនំចំហុយមួយប្រភេទ ធ្វើដោយម្សៅខ្សាយលាយស្ករ ដាក់ក្នុងពែងចំហុយ មានមេដាក់លាយផង ដើម្បីឱ្យឡើងសាច់ធូរៗ :
[អា-កោ-ត្នោត] aakao
អាកោដែលធ្វើដោយលាយសាច់ត្នោតទុំជាមួយនឹងម្សៅខ្សាយនិងស្ករ។