ស្លឹករឹត

វចនានុក្រមខ្មែរ

ពាក្យខ្មែរ ការអាន និងអត្ថន័យ — បើកជាសាធារណៈ និងកែលម្អដោយអ្នកអាន។

៦៨,៣៦៩ ធាតុ

អស្ដង្គមន៍

ដំណើរលិចបាត់ទៅ; សេចក្ដីវិនាសបាត់រូបបាត់អង្គ; ដំណើរលិចនៃព្រះអាទិត្យឬវេលាព្រះអាទិត្យលិច។

អស្ដង្គមន៍ នាម

[អ័ស-ស្ដង់-គំ] aasdangkomon

ដំណើរលិចបាត់ទៅ; សេចក្ដីវិនាសបាត់រូបបាត់អង្គ; ដំណើរលិចនៃព្រះអាទិត្យឬវេលាព្រះអាទិត្យលិច។

អស្ដា

ឈ្មោះវណ្ណយុត្តមួយយ៉ាងមានសណ្ឋានជាលេខប្រាំបី (៨) សម្រាប់ដាក់លើអក្សរទោលនាំអក្សរនោះឱ្យមានសំឡេងកញ្ឆក់ខ្លីរហ័ស, ដូចជា ក៏បាន, ក៏ដែរ, ក៏ដោយ, ដ៏បវរ, ដ៏ប្រសើរ, ដ៏ហើយដោយមាស, ឰដ៏អាកាស; ហ៏!, ហ៏យកចុះ!, ន៏!, នុ៎ះន៏!, អុញន៏! ជាដើម។

អស្ដា គុណនាម

[អ័ស-ស្ដា] aosda

ប្រាំបី (៨)។

អស្ដា គុណនាម

[អ័ស-ស្ដាង] aosda

អង្គ ៨។

អស្ដា នាម

[អ័ស-ស្ដាង-គៈ-សីល] aosda

សីលមានអង្គ ៨គឺសីលមាន ៨សិក្ខាបទ (សីល ៨)។

អស្ដា នាម

[អ័ស-ស្ដាង-គិ-កៈ-សីល] aosda

(ម.ព. អស្ដាង្គសីល)។

អស្ដា នាម

[អ័ស-ស្ដា-ពីស] aosda

ម្ភៃប្រាំបី (២៨)។

អស្ដា នាម

[អ័ស-ស្ដា-រ្យ៉ៈ-សង់] aosda

អរិយសង្ឃឬអារ្យសង្ឃ ៨ពួក (ព.ពុ.)។

អស្ដា នាម

[អ័ស-ស្ដា-លេក] aosda

(ម.ព. លេខអស្តា)។

អស្ដា នាម

[អ័ស-ស្ដា] aosda

ឈ្មោះវណ្ណយុត្តមួយយ៉ាងមានសណ្ឋានជាលេខប្រាំបី (៨) សម្រាប់ដាក់លើអក្សរទោលនាំអក្សរនោះឱ្យមានសំឡេងកញ្ឆក់ខ្លីរហ័ស, ដូចជា ក៏បាន, ក៏ដែរ, ក៏ដោយ, ដ៏បវរ, ដ៏ប្រសើរ, ដ៏ហើយដោយមាស, ឰដ៏អាកាស; ហ៏!, ហ៏យកចុះ!, ន៏!, នុ៎ះន៏!, អុញន៏! ជាដើម។

អស្ដា—

(ម.ព. អស្ដា{¥¥}១{££}) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

អស្ដា— នាម

[អ័ស-ស្ដា—] assda—≈

(ម.ព. អស្ដា១) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

អស្ដិទស្សនវិជ្ជា

(ទស្សនៈ.) ទស្សនវិជ្ជាដែលសិក្សាអំពីទស្សនវិជ្ជាខ្លួនឯង ពោលគឺសិក្សាពីធម្មជាតិ វិធី គោលបំណង ស្វ័យភាព សត្យានុម័តភាព និងសំណួររបស់ទស្សនវិជ្ជា ព្រមទាំងទំនាក់ទំនងរវាងទស្សនវិជ្ជានិងមុខវិជ្ជាដទៃទៀត :

អស្ដិទស្សនវិជ្ជា នាម

[អៈ-ស្ដិ-ទ័ស-សៈ-ណៈ-វិច-ជា] aaksdetsasaknakvichchea≈

(ទស្សនៈ.) ទស្សនវិជ្ជាដែលសិក្សាអំពីទស្សនវិជ្ជាខ្លួនឯង ពោលគឺសិក្សាពីធម្មជាតិ វិធី គោលបំណង ស្វ័យភាព សត្យានុម័តភាព និងសំណួររបស់ទស្សនវិជ្ជា ព្រមទាំងទំនាក់ទំនងរវាងទស្សនវិជ្ជានិងមុខវិជ្ជាដទៃទៀត :

អស្ថិរភាព នាម

[អៈ-ស្ថិ-រ៉ៈ-ភាប] aakstherakpheab≈

(ម.ព. អថិរភាព)។

អស្មិ នាម

[អ័ស-ស្មិ] aasme

(ម.ព. អស្មិមានះ)។

អស្មិមានះ

សេចក្ដីប្រកាន់ចិត្តរឹងត្អឹងថាអញថាគេឬថាយើងថាគេមិនព្រមទទួលជឿស្ដាប់អ្នកណា :

អស្មិមានះ នាម

[អ័ស-ស្មិ-មា-នះ] aasmemeaneah

សេចក្ដីប្រកាន់ចិត្តរឹងត្អឹងថាអញថាគេឬថាយើងថាគេមិនព្រមទទួលជឿស្ដាប់អ្នកណា :

អស្រី គុណនាម

[អ័ស-ស្រី] aosrei

(ម.ព. អសិរី)។

អស្វ នាម

[អ័ស-ស្វៈ] aosvor

សេះ។

អស្វ នាម

[អ័ស-ស្វៈ-កុ-ដី] aosvor

រោងសេះ។

អស្វ នាម

[អ័ស-ស្វៈ-កោ-វិត] aosvor

អ្នកដែលស្ទាត់ជំនាញខាងសេះ គឺអ្នកដែលប៉ិនប្រសប់ខាងបង្ហាត់សេះ, ប្រើសេះ, ជិះសេះ។

អស្វ នាម

[អ័ស-ស្វៈ-ជប់] aosvor

ល្បឿនសេះ។

អស្វ នាម

[អ័ស-ស្វៈ-ជៈ-វាន់] aosvor

(ម.ព. អស្វជពន៍)។

អស្វ នាម

[អ័ស-ស្វៈ-ដ] aosvor

សេះល្អ; សេះលឿន។

អស្វ នាម

[អ័ស-ស្វៈ-ទូត] aosvor

អ្នកជិះសេះនាំសំបុត្រឬនាំដំណឹងទៅមក។

អស្វ នាម

[អ័ស-ស្វៈ-ធន់] aosvor

សេះជាទ្រព្យ; អ្នកដែលមានសេះជាទ្រព្យ គឺអ្នកដែលមានសេះជារបរ។

អស្វ នាម

[អ័ស-ស្វៈ-នាយ] aosvor

អ្នកបរសេះ។

អស្វ នាម

[អ័ស-ស្វៈ-ប៉ៈ-ដី] aosvor

ម្ចាស់សេះ; អ្នកត្រួតត្រាខាងការរក្សាសេះ (នៃព្រះរាជាជាដើម)។

អស្វ នាម

[អ័ស-ស្វៈ-បាល] aosvor

អ្នករក្សាសេះ; គង្វាលសេះ។

អស្វ នាម

[អ័ស-ស្វៈ-ប៉ោ-សៈ-កៈ] ឬ [អ័ស-ស្វៈ-ប៉ោ-សក់] aosvor

អ្នកចិញ្ចឹមសេះ។

អស្វ នាម

[អ័ស-ស្វៈ-ប៉ោ-សិ-កា] aosvor

(ម.ព. អស្វបោសក)។

អស្វ នាម

[អ័ស-ស្វៈ-ពា-និច] aosvor

ឈ្មួញសេះ។

អស្វ នាម

[អ័ស-ស្វៈ-ពា-និច] aosvor

ជំនួញសេះ។

អស្វ នាម

[អ័ស-ស្វៈ-ពា-និច] aosvor

(ម.ព. អស្វពាណិជ្ជ)។

អស្វ នាម

[អ័ស-ស្វៈ-ពា] aosvor

ពាហនៈសេះ ឬសេះជាពាហនៈ។

អស្វ នាម

[អ័ស-ស្វៈ-ពែត] aosvor

ពេទ្យព្យាបាលសេះ, ពេទ្យសេះ (ហៅដោយរួបរួមថា បសុពេទ្យ "ពេទ្យព្យាបាលសត្វចិញ្ចឹម ឬពេទ្យសត្វ" ក៏បាន)។

អស្វ នាម

[អ័ស-ស្វៈ-ភា-រៈ] aosvor

អ្វីៗជាគ្រឿងធ្ងន់ដែលដឹកនាំទៅមកដោយខ្នងសេះ។

អស្វ នាម

[អ័ស-ស្វៈ-មេត] aosvor

ឈ្មោះពិធីមហាយញ្ញមួយយ៉ាងគេលែងសេះសមួយឱ្យចេញដើរទៅ, មានព្យុហយាត្រាតាមទៅជាមួយផង សំដៅទៅត្រង់ប្រទេសឬក្រុងដែលគេត្រូវការយកជាចំណុះ ..., ចេញទៅពេញមួយឆ្នាំតាមកាលកំណត់នៃយញ្ញពិធីនោះ ..., លុះដល់ត្រឡប់មកវិញ (ក្នុងខែថ្ងៃត្រូវនឹងខែថ្ងៃ កាលដែលចេញទៅ) គេពិឃាតសេះសនោះធ្វើបូជាយញ្ញ (ជា

អស្វ នាម

[អ័ស-ស្វៈ-យាត-ត្រា] aosvor

យាត្រាដោយសេះ; ដំណើរទៅដោយសេះ។

អស្វ នាម

[អ័ស-ស្វៈ-យាន] aosvor

យានសេះ។

អស្វ នាម

[អ័ស-ស្វៈ-យុក] aosvor

សេះមួយគូឬសេះមួយនឹម។

អស្វ នាម

[អ័ស-ស្វៈ-យុត] aosvor

ការប្រយុទ្ធគ្នានៃសេះនិងសេះ (សេះប្រខាំគ្នា) ; ការច្បាំងគ្នាដោយកងទ័ពសេះ, ចម្បាំងទ័ពសេះ។

អស្វ នាម

[អ័ស-ស្វៈ-រត់] aosvor

រថទឹមសេះ (រទេះសេះ)។

អស្វ នាម

[អ័ស-ស្វៈ-រាច] aosvor

ស្ដេចសេះ គឺសេះដែលមានអានុភាពជាងអស់សេះ ឬសេះព្រះទីន័ងនៃព្រះរាជា, សេះមង្គល។

អស្វ នាម

[អ័ស-ស្វៈ-រឹត] aosvor

(ម.ព. អស្វឫទ្ធិ)។

អស្វ នាម

[អ័ស-ស្វៈ-រ័ត] aosvor

សេះរ័ត្ន (សេះកែវ សម្រាប់ព្រះរាជាចក្រពត្តិ)។

អស្វ នាម

[អ័ស-ស្វៈ-សា-ទិន] aosvor

ទាហានសេះ; អ្នកជិះសេះ។

អស្វ នាម

[អ័ស-ស្វៈ-សាវ] aosvor

កូនសេះ។

អស្វ នាម

[អ័ស-ស្វៈ-សិល] aosvor

សិល្បសាស្ត្រខាងសេះ។

អស្វ នាម

[អ័ស-ស្វៈ-សូត] aosvor

សារថី, អ្នកបររថសេះ។

អស្វ នាម

[អ័ស-ស្វា-ជា-នៃ] aosvor

សេះអាជានេយ្យ (សេះដែលមានល្បឿនលឿនឆាប់ទាន់ចិត្ត)។

អស្វ នាម

[អ័ស-ស្វា-និក] aosvor

កងទ័ពសេះ, ក្បួនទ័ពសេះ។

អស្វ នាម

[អ័ស-ស្វា-រោ-ហៈ] aosvor

អ្នកជិះសេះ, ជំនិះសេះ។

អស្វ នាម

[អ័ស-ស្វា-រោ] aosvor

(ម.ព. អស្វារោហៈ)។

អស្វ នាម

[អ័ស-ស្វា-រោ] aosvor

(ម.ព. អស្វានិក)។

អស្វឃោសៈ

នាមបព្វជិតពុទ្ធសាសនិក ១រូបខាងពួកមហាយាន ជាអ្នកប្រាជ្ញមាននាមល្បីល្បាញក្នុងប្រទេសឥណ្ឌាប៉ែកខាងលិច (ក្នុងបុរាណសម័យ) បានតែងគម្ពីរពុទ្ធសាសនាជាភាសាសំស្ក្រឹតច្រើនគម្ពីរ មានគម្ពីរ ពុទ្ធចរិត ជាដើម ...។

អស្វឃោសៈ នាម

[អ័ស-ស្វៈ-ឃោ-សៈ] assveakkhosak≈

សម្រែកសេះ។

អស្វឃោសៈ នាម

[អ័ស-ស្វៈ-ឃោ-សៈ] assveakkhosak≈

នាមបព្វជិតពុទ្ធសាសនិក ១រូបខាងពួកមហាយាន ជាអ្នកប្រាជ្ញមាននាមល្បីល្បាញក្នុងប្រទេសឥណ្ឌាប៉ែកខាងលិច (ក្នុងបុរាណសម័យ) បានតែងគម្ពីរពុទ្ធសាសនាជាភាសាសំស្ក្រឹតច្រើនគម្ពីរ មានគម្ពីរ ពុទ្ធចរិត ជាដើម ...។

អស្វយុជ

ឈ្មោះគ្រឿងឥស្សរិយៈមួយបែប ដែលបារាំងសែសហៅថា សឺវ៉ាលីយេរ :

អស្វយុជ នាម

[អ័ស-ស្វៈ-យុច] aosvoyuch

ការទឹមសេះពីរ។

អស្វយុជ នាម

[អ័ស-ស្វៈ-យុច] aosvoyuch

ឈ្មោះផ្កាយនក្សត្រឫក្ស។

អស្វយុជ នាម

[អ័ស-ស្វៈ-យុច] aosvoyuch

ឈ្មោះខែទី ១១នៃចន្ទគតិកាល (ខែអស្សុជ)។

អស្វយុជ នាម

[អ័ស-ស្វៈ-រឹត] aosvoyuch

ឫទ្ធិរបស់សេះ។

អស្វយុជ នាម

[អ័ស-ស្វៈ-រឹត] aosvoyuch

ឈ្មោះគ្រឿងឥស្សរិយៈមួយបែប ដែលបារាំងសែសហៅថា សឺវ៉ាលីយេរ :

អស្វា—

(ម.ព. អស្វ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

អស្វា— នាម

[អ័ស-ស្វា—] assvea—≈

(ម.ព. អស្វ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

អស្វិន

ឈ្មោះផ្កាយនក្សត្រឫក្ស ...។

អស្វិន នាម

[អ័ស-ស្វិន] aasven

អ្នកជិះសេះ; អ្នកបង្ហាត់សេះ; ទាហានសេះ។

អស្វិន នាម

[អ័ស-ស្វិន] aasven

ឈ្មោះផ្កាយនក្សត្រឫក្ស ...។

អស្វ—

(ម.ព. អស្វ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

អស្វ— នាម

[អ័ស-ស្វៈ—] assveak—≈

(ម.ព. អស្វ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

អស្ស នាម

[អ័ស-សៈ] aass

(ម.ព. អស្វ)។

អស្ស នាម

[អ័ស-សៈ-កុត] aass

(ម.ព. អស្វកុដី)។

អស្ស នាម

[អ័ស-សៈ-កោ-វិត] aass

(ម.ព. អស្វកោវិទ)។

អស្ស នាម

[អ័ស-សៈ-ជប់] aass

(ម.ព. អស្វជពន៍)។

អស្ស នាម

[អ័ស-សៈ-ដ] aass

(ម.ព. អស្វតរ)។

អស្ស នាម

[អ័ស-សៈ-ទូត] aass

(ម.ព. អស្វទូត)។

អស្ស នាម

[អ័ស-សៈ-ធន់] aass

(ម.ព. អស្វធន)។

អស្ស នាម

[អ័ស-សៈ-ប៉ៈ-ដី] aass

(ម.ព. អស្វបតី)។

អស្ស នាម

[អ័ស-សៈ-បាល] aass

(ម.ព. អស្វបាល)។