អសេរី នាម
[អៈ-សេ-រ៉ី-បៈ-ទេស] aoseri
ប្រទេសឥតអំណាច, ប្រទេសជាចំណុះគេ។
ពាក្យខ្មែរ ការអាន និងអត្ថន័យ — បើកជាសាធារណៈ និងកែលម្អដោយអ្នកអាន។
[អៈ-សេ-រ៉ី-បៈ-ទេស] aoseri
ប្រទេសឥតអំណាច, ប្រទេសជាចំណុះគេ។
[អៈ-សេ-រ៉ី-ភាប] aoseri
ភាវៈនៃអ្នកឥតអំណាច។
[អ័ស-ស្វៃ-រី-ប្រ-ទេស] aoseri
(ម.ព. អសេរីបទេស)។
[អ័ស-ស្វៃ-រី-ភាប] aoseri
(ម.ព. អសេរីភាព)។
(ម.ព. អសេរី) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។
[អៈ-សេ-រ៉ី—] aakserei—≈
(ម.ព. អសេរី) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។
ព្រះនាមមហាក្សត្រិយ៍មួយព្រះអង្គក្នុងប្រទេសឥណ្ឌា ក្នុងសតវត្សរ៍ទី ៣នៃពុទ្ធសករាជ ជាក្សត្រិយ៍មានតេជានុភាពច្រើន ជាពុទ្ធសាសនូបត្ថម្ភកៈ បានទំនុកបម្រុងព្រះពុទ្ធសាសនាដោយពេញព្រះសមត្ថភាព :
[អៈ-សោក] aasaok
ដែលឥតសោក, ឥតស្តាយស្រណោះ។
[អៈ-សោក] aasaok
ឈ្មោះឈើមួយប្រភេទ ស្លឹកខ្ចីសម្បុរសភាវ ផ្កាសម្បុរក្រហមប្រឿង ក្លិនស្រដៀងនឹងផ្កាអម្ពិល, ត្រួយខ្ចីប្រើជាអន្លក់បាន, ផ្កាប្រើជាបន្លែស្លម្ជូរឬជ្រក់បាន, ជាឈើមានលម្អនិងប្រយោជន៍ដោយឡែក គួរដាំក្នុងវត្តអារាមឬក្នុងភូមិ :
[អៈ-សោក] aasaok
ព្រះនាមមហាក្សត្រិយ៍មួយព្រះអង្គក្នុងប្រទេសឥណ្ឌា ក្នុងសតវត្សរ៍ទី ៣នៃពុទ្ធសករាជ ជាក្សត្រិយ៍មានតេជានុភាពច្រើន ជាពុទ្ធសាសនូបត្ថម្ភកៈ បានទំនុកបម្រុងព្រះពុទ្ធសាសនាដោយពេញព្រះសមត្ថភាព :
ស្អុយកេរ្តិ៍ឈ្មោះ។
[អៈ-សោច] aosaoch
ដែលមិនស្អាត, មិនបរិសុទ្ធ; សោគ្រោក; កខ្វក់; អាក្រក់; ស្អុយអាក្រក់គួរខ្ពើម, គួរឆ្អើម :
[កេ-អៈ-សោច] aosaoch
កេរ្តិ៍ឈ្មោះអាក្រក់។
[មៈ-នុស-អៈ-សោច] aosaoch
មនុស្សដែលមានឈ្មោះអាក្រក់ក្រៃពេក។
[អៈ-សោច-កេ-ឈ្មោះ] aosaoch
ស្អុយកេរ្តិ៍ឈ្មោះ។
(ម.ព. អសោច)។
[អៈ-សោច] aaksaoch≈
(ម.ព. អសោច)។
(ម.ព. អសង្ហារិមៈ)។
[អៈ-ស័ង-ហា-រិ-មៈ] aosamharimeak
(ម.ព. អសង្ហារិមៈ)។
(សំនួន.) ដល់ថ្ងៃអន្សា អស់រាសី អស់បុណ្យ អស់សំណាង :
[អស់] os
មិនមាន, លែងមាន; មិនសល់, ឥតសេសសល់; ចប់; ស្រេច; ផុត; រលត់; សូន្យ :
[អស់-ដៃ] os
អស់កម្លាំងដៃ។
[អស់-ដៃ-អស់-ជើង] os
អស់កម្លាំងដៃជើង។
[អស់-ពឹស] os
លែងមានពិស។
[អស់-រឿង] os
អស់ដំណើរ, អស់អាថ៌កំបាំង, អស់យ៉ាង :
[អស់-ដៃ] os
(សំនួន.) ធ្វើទៅទៀតមិនកើត, ធ្វើលែងកើត។
[អស់-ដៃ-អស់-ជើង] os
(សំនួន.) អស់ពីចិត្ត, អស់បែប, អស់យ៉ាង :
[អស់-ពឹស] os
(សំនួន.) អស់អំណាច, អស់ពុតកំណាច។
[អស់-រឿង] os
គ្រប់សព្វ :
[ពោ-អស់-រាច] os
(ព.ប្រ.) ដើមពោធិ៍តាយសាក (ចំពោះតែដើមពោធិ៍ដែលមានគេគោរព)។
[មៈ-នុស-អស់-ជំ-រើស] os
មនុស្សមិនបានការ។
[អស់-កាំ] os
រដោះបាប។
[អស់-កាំ-នឹង-គ្នា] os
(សំនួន.) លាកចិត្តលែងរាប់រកគ្នាជាគូស្រករតទៅទៀត។
[អស់-កំ-ឡាំង] os
ថយឬស្បើយកម្លាំង។
[អស់-កាស់] os
(ព.ប្រ.) ខ្សត់ខ្សោយជាងពីដើម :
[អស់-កើត] os
លែងកើត, ធ្វើមិនកើត, មិនសម្រេច។
[អស់-ក្បាច់] os
(ព.ប្រ.) ទ័លគំនិត ទ័លប្រាជ្ញា; ទ័លឧបាយត្រឹមប៉ុណ្ណោះ។
[អស់-ក្បួន] os
អស់ចំណេះ; អស់ពីចិត្ត។
[អស់-ក្លាក់] os
(ព.សា.) អស់កែទៅទៀតបាន; ដែលគេរកឧបាយស្ដីប្រដៅឬជួយជ្រោមជ្រែងតទៅទៀតពុំកើត :
[អស់-ខុស] os
លែងខុស។
[អស់-គេ] os
គេទាំងឡាយ :
[អស់-ចង់] os
លែងចង់ឬលែងមានចំណង់; ពេញចំណង់។
[អស់-ចិត] os
ស្កប់ចិត្ត, ល្មមដល់ចិត្ត។
[អស់-ច្បាប់] os
ពេញច្បាប់, ត្រឹមត្រូវតាមច្បាប់; ពេញលក្ខណៈគ្រប់គ្រាន់។
[អស់-ចំ-ណង់] os
(ម.ព. អស់ចង់)។
[អស់-ចំ-ណេះ] os
ផុតការចេះ, លែងចេះតទៅទៀត :
[អស់-ជំ-រើស] os
ដែលសល់ពីគេជ្រើសសម្រាំងយកតែល្អៗអស់ទៅហើយ, ដែលអន់ :
[អស់-ជើង] os
សព្វគ្រប់, គ្រប់គ្រាន់; ពេញល្បិច, ពេញបន្ទុក។
[អស់-ជំ-នុំ] os
(ព.បុ.) ប្រជុំសេនាបតីអ្នកជំនុំសម្រេចការផែនដី (ច្រើនហៅ) :
[អស់-តំ-រ៉ិះ] os
អស់គំនិតត្រិះរិះ, ត្រិះរិះតទៅទៀតមិនលេចឬមិនចេញគំនិត, ទ័លគំនិត។
[អស់-ទាំង] os
ទាំងឡាយ :
[អស់-ទាំង-គេ] os
(ម.ព. អស់គេ)។
[អស់-ទ្រ័ប] os
អស់សម្បត្តិ អស់ប្រាក់កាស។
[អស់-ទំ-ហ៊ឹង] os
ពេញទំហឹង :
[អស់-នុះ] os
ទាំងនុ៎ះ, ទាំងហ្នឹង, អស់ហ្នឹង, ឬទាំងនោះ។
[អស់-និះ] os
ទាំងនេះ :
[អស់-នុះ] os
(ម.ព. អស់នុ៎ះ)។
[អស់-បែប] os
គ្រប់បែប, ពេញបែប :
[អស់-ពី] os
រួចពី។
[អស់-ពី-នុះ-នុះ] os
រួចពីនុ៎ះហើយនោះទៀត។
[អស់-យ៉ាង] os
គ្រប់យ៉ាង គ្រប់បែប; សព្វគ្រប់; ក្រៃពេក, ណាស់, ពេកណាស់ :
[អស់-រាច] os
អស់ព្រះជន្ម (ក្សត្រិយ៍អស់ព្រះជន្ម)។
[អស់-លោក-នាក់] os
លោកនិងអ្នកទាំងឡាយ :
[អស់-សាច់] os
(សំនួន.) អស់ស្ដីថាកើត, លែងស្ដីប្រដៅកើត; អស់កែកើត។
[អស់-ហើយ] os
គ្មានហើយ, ឥតមានសេសសល់ឡើយ; សព្វគ្រប់ហើយ, ល្មមដល់ការហើយ; ស្រេចហើយ, ស្រេចបាច់ហើយ :
[អស់-នឹង] os
ទាំងហ្នឹង, អស់នុះ :
[អស់-អែង] os
ឯងទាំងអស់គ្នា :
[អស់-អង់] os
អស់ទាំងខ្លួន, សព្វសព៌ាង្គកាយ :
[អស់-អ័រ] os
អស់សេចក្ដី, អស់ដំណើរសេចក្ដី; ដោយសព្វគ្រប់ :
[អស់-អា] os
(ម.ព. អស់អថ៌)។
[អស់] os
(ព.វ.) ពាក្យជាធ្នាក់ ប្រាប់សេចក្ដីថា "ប្រព្រឹត្តទៅរហូត, លុះដល់, កំណត់ត្រឹម" គឺតាំងនៅឬប្រព្រឹត្តទៅក្នុងកាលមានកំណត់ត្រឹមប៉ុណ្ណោះៗ :
[អស់-ល័ក] os
(សំនួន.) ដល់ថ្ងៃអន្សា អស់រាសី អស់បុណ្យ អស់សំណាង :
អស់កម្លាំង មិនអាចបន្តទៀតបាន :
[អស់-ខ្យល់] askhayl≈
ស្ងប់លែងមានខ្យល់។
[អស់-ខ្យល់] askhayl≈
ផុតរលត់ខ្យល់ដង្ហើម (ស្លាប់)។
[អស់-ខ្យល់] askhayl≈
អស់កម្លាំង មិនអាចបន្តទៀតបាន :
សព្ទអារក្សថា "បង់បត់, មេមត់, បិសាច, ខ្មោចអារក្ស" :
[អស់-លោក] aosolouk
ពួកមន្ត្រី :
[អស់-លោក] aosolouk
សព្ទអារក្សថា "បង់បត់, មេមត់, បិសាច, ខ្មោចអារក្ស" :
(ម.ព. អស់អញលំគេញ)។
[អស់-អាញ់] aasaaanh
ដែលអស់ពីចិត្តពីថ្លើមរបស់ខ្លួន, ដែលយកចិត្តទុកដាក់ពេញទី :
[អស់-អាញ់-លំ-គិញ] aasaaanh
ដែលយកចិត្តទុកដាក់ពេញទី ដោយចង់ឱ្យបានសម្រេចការឆាប់, ឱ្យបានដូចបំណងយ៉ាងឆាប់, ឱ្យបរិសុទ្ធល្អ។
[អស់-អាញ់-លំ-គិញ] aasaaanh
ការយកចិត្តទុកដាក់ពេញទី :
[អស់-អាញ់-លំ-គិញ-អា-ត្មា] aasaaanh
(ម.ព. អស់អញលំគេញ)។
ស្ត្រីព្រះស្នំ :
[អស់-នាក់] aosoanok
អ្នកទាំងអស់គ្នា :
[អស់-នាក់] aosoanok
ស្ត្រីព្រះស្នំ :
ហេតុឬដំណើរដែលគួរស្ងើចក្រៃពេក :
[អស់-ចា] os ja
ដែលគួរស្ងើចក្រៃពេក, ដែលគួរទះដៃស្ងើចសរសើរ; ដែលគួរស្ញែងក្រៃពេក :
[អស់-ចា] os ja
ហេតុឬដំណើរដែលគួរស្ងើចក្រៃពេក :
ដល់នូវភាវៈមិនប្រាកដ; ធ្លាក់ចុះបាត់ទៅ; លិចបាត់ទៅ; បាត់ពន្លឺទៅ; ដែលដល់នូវភាវៈមិនប្រាកដ; ដែលលិចបាត់ទៅហើយ :
[អស់-ស្ដង់-គត់] aosdongkot
ដល់នូវភាវៈមិនប្រាកដ; ធ្លាក់ចុះបាត់ទៅ; លិចបាត់ទៅ; បាត់ពន្លឺទៅ; ដែលដល់នូវភាវៈមិនប្រាកដ; ដែលលិចបាត់ទៅហើយ :
(ម.ព. អស្ដង្គតសូរ្យ)។
[អ័ស-ស្ដ័ង-គៈ-តៈ—] assadngkeaktak—≈
(ម.ព. អស្តង្គត) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។
[ពេល-អស់-ស្ដង់-គត់] pelassadngkta≈
ពេលថ្ងៃលិច។
[អ័ស-ស្ដ័ង-គៈ-តៈ-កាល] assadngkeaktakkal≈
កាលនៃព្រះអាទិត្យលិច (ពេលថ្ងៃលិច)។
[អ័ស-ស្ដ័ង-គៈ-តៈ-វេ-លា] assadngkeaktakvelea≈
វេលានៃព្រះអាទិត្យលិច (ពេលថ្ងៃលិច)។
[អ័ស-ស្ដ័ង-គៈ-តៈ-សៈ-ម៉ៃ] assadngkeaktaksakmai≈
សម័យនៃព្រះអាទិត្យលិច (ពេលថ្ងៃលិច)។
[អ័ស-ស្ដ័ង-គៈ-តៈ-សូ] assadngkeaktaksou≈
ព្រះអាទិត្យលិច (ព.កា.)។
[អ័ស-ស្ដ័ង-គៈ-តៈ-សូ-រ-យ៉ា] assadngkeaktaksouroya≈
(ម.ព. អស្ដង្គតសូរ្យ)។