ស្លឹករឹត

វចនានុក្រមខ្មែរ

ពាក្យខ្មែរ ការអាន និងអត្ថន័យ — បើកជាសាធារណៈ និងកែលម្អដោយអ្នកអាន។

៦៨,៣៦៩ ធាតុ

អសន្យាណូវិទូ នាម

[អៈ-សន់-យ៉ា-ណូ-វិ-ទូ] aaksnoyanouvitu≈

អ្នកជំនាញឬវិស្វករខាងអេឡិចត្រូនិក។

អសប្បុរស នាម a

[អៈ-ស័ប-បុ-រ៉ស់] aosobboros

បុរសអ្នកមិនស្ងប់ គឺបុរសស្ត្រីអ្នកកាន់អំពើអាក្រក់ដោយកាយវាចាចិត្ត; អ្នកមានចិត្តអាក្រក់ :

អសប្បុរស គុណនាម b

[អៈ-ស័ប-បុ-រ៉ស់] aosobboros

អាក្រក់; ដែលមានចិត្តអាក្រក់ :

អសប្បុរិស នាម

[អៈ-ស័ប-ប៉ុ-រ៉ិ-សៈ] aasabboris

បុរសអ្នកមិនស្ងប់ (អសប្បុរស)។

អសប្បុរិស នាម

[អៈ-ស័ប-ប៉ុ-រ៉ិ-សៈ-កាំ] aasabboris

អំពើឬកិច្ចការរបស់អសប្បុរស។

អសប្បុរិស នាម

[អៈ-ស័ប-ប៉ុ-រ៉ិ-សៈ-ចៈ-រិ-យ៉ា] aasabboris

ចរិយារបស់អសប្បុរស។

អសប្បុរិស នាម

[អៈ-ស័ប-ប៉ុ-រ៉ិ-សៈ-ជាត] aasabboris

ជាតិនៃអសប្បុរស។

អសប្បុរិស នាម

[អៈ-ស័ប-ប៉ុ-រ៉ិ-សៈ-ទាន] aasabboris

ទានរបស់អសប្បុរស គឺទានដែលឱ្យដោយខ្ជីខ្ជា។

អសប្បុរិស នាម

[អៈ-ស័ប-ប៉ុ-រ៉ិ-សៈ-ធ័រ] aasabboris

ធម៌របស់អសប្បុរស (ទុច្ចរិតធម៌)។

អសប្បុរិស—

(ម.ព. អសប្បុរិស) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

អសប្បុរិស— នាម

[អៈ-ស័ប-ប៉ុ-រ៉ិ-សៈ—] aaksbaboresak—≈

(ម.ព. អសប្បុរិស) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

អសព្ភិ គុ., គុ.កិ.

[អៈ-ស័ប-ភិ] ឬ [អៈ-សប់-ភិ] aosopphi

ដោយអសប្បុរសទាំងឡាយ; ជាមួយនឹងពួកអសប្បុរស, របស់ពួកអសប្បុរស។

អសព្ភិ នាម

[អៈ-ស័ប-ភិ-កាំ] aosopphi

អំពើរបស់ពួកអសប្បុរស។

អសព្ភិ នាម

[អៈ-ស័ប-ភិ-ធ័រ] aosopphi

ធម៌របស់ពួកអសប្បុរស។

អសព្ភិ នាម

[អៈ-ស័ប-ភិ-វា-ចា] aosopphi

សម្ដីរបស់ពួកអសប្បុរស។

អសព្ភិ នាម

[អៈ-ស័ប-ភិ-វាត] aosopphi

(ម.ព. អសព្ភិវាចា)។

អសព្ភិ—

(ម.ព. អសព្ភិ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

អសព្ភិ— នាម

[អៈ-ស័ប-ភិ—] aaksbaphi—≈

(ម.ព. អសព្ភិ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

អសភាវៈ

ភាវៈដែលគ្មានរូប គ្មានជីវិត ឬភាវៈដែលមិនពិត។

អសភាវៈ នាម

[អៈ-សៈ-ភា-វៈ] aaksakpheaveak≈

ភាវៈដែលគ្មានរូប គ្មានជីវិត ឬភាវៈដែលមិនពិត។

អសមកាល

ដែលមានកាលមិនស្មើគ្នា ពេលមិនស្មើគ្នា។

អសមកាល គុណនាម

[អៈ-សៈ-ម៉ៈ-កាល] aaksakmakkal≈

ដែលមានកាលមិនស្មើគ្នា ពេលមិនស្មើគ្នា។

អសមត្ថភាព

ការមិនមានចំណេះដឹងឬបទពិសោធគ្រប់គ្រាន់សម្រាប់បំពេញកិច្ចការណាមួយ, ការមិនមានលក្ខណ :គ្រប់គ្រាន់ដូចប្រក្រតី (ដោយប្រការណាមួយ) :

អសមត្ថភាព នាម

[អៈ-សៈ-ម៉័ត-ថៈ-ភាប] aaksakmtathakpheab≈

ការមិនមានចំណេះដឹងឬបទពិសោធគ្រប់គ្រាន់សម្រាប់បំពេញកិច្ចការណាមួយ, ការមិនមានលក្ខណ :គ្រប់គ្រាន់ដូចប្រក្រតី (ដោយប្រការណាមួយ) :

អសមប្បមាណ

ដែលមិនស្មើគ្នា មិនស៊ីគ្នា ឬមិនអាចប្រមាណបាន។

អសមប្បមាណ គុណនាម

[អៈ-សៈ-ម៉ាប់-ប៉ៈ-ម៉ាន] aaksakmabbakman≈

ដែលមិនស្មើគ្នា មិនស៊ីគ្នា ឬមិនអាចប្រមាណបាន។

អសម្បជញ្ញៈ នាម

[អៈ-ស័ម-ប៉ៈ-ជ័ញ-ញៈ] aaksmobakchnhonheak≈

ទីទៃពីសម្បជញ្ញៈ។

អសម្ភិន្ន កិ., គុ.

[អៈ-សំ-ភិន] aasamphinn

មិនបែក, មិនធ្លាយ; ដែលមិនបែកឬមិនធ្លាយ; ដែលមិនលាយច្រឡំ, មិនច្រឡំបល់, មិនច្របូកច្របល់; ដែលមិនឈ្លោះប្រកែកបែកបាក់គ្នា។

អសម្ភិន្ន នាម

[អៈ-ស័ម-ភិន-នៈ-ញាត] aasamphinn

ញាតិដែលមិនឈ្លោះប្រកែកបែកបាក់គ្នា; ញាតិពិត។

អសម្ភិន្ន នាម

[អៈ-ស័ម-ភិន-នៈ-ពង់] aasamphinn

វង្ស, ត្រកូល ដែលមិនលាយច្រឡំ, មិនច្របូកច្របល់, សុទ្ធ។

អសម្ភិន្ន នាម

[អៈ-ស័ម-ភិន-នៈ-វង់] aasamphinn

(ម.ព. អសម្ភិន្នពង្ស)។

អសម្ភិន្ន—

(ម.ព. អសម្ភិន្ន) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

អសម្ភិន្ន— នាម

[អៈ-ស័ម-ភិន-នៈ—] aaksmophinneak—≈

(ម.ព. អសម្ភិន្ន) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

អសាកល្យត្ថវាចក នាម

[អៈ-សា-ក័ល-យ៉ាត់-ថៈ-វា-ចក់] aosaklyotthoveachok

ពាក្យប្រាប់សេចក្ដីថា "ចួន; ជួនកាល; ចួនណា; ចួនក្រែង, ចួនក្រែងលោ; ចួនជា; ខ្លះ; ណាខ្លះ?; អ្វីខ្លះ?" (ព.វ.) ដូចជា ចួនក៏បាន ចួនក៏ពុំបាន; ជួនកាលឃើញមក ជួនកាលបាត់, ចួនណាត្រូវ ចួនណាខុស។ល។

អសាទិស គុណនាម

[អ-សា-ទិ-សៈ-អ-សា-ទិស] asatisakasatis≈

(ម.ព. អសទិស)។

អសាធន

សេចក្ដីសម្រេចលើកលែងទោសព្រហ្មទណ្ឌ។

អសាធន នាម

[អៈ-សា-ធន់] aaksathno≈

សេចក្ដីសម្រេចលើកលែងទោសព្រហ្មទណ្ឌ។

អសាធនភាព

(ច្ប.) ភាពដែលមិនអាចសងបំណុលទាំងអស់បានតាមការកំណត់ត្រូវសង ឬភាពគ្មានធនធានសង។

អសាធនភាព នាម ១)

[អៈ-សា-ធៈ-ណៈ-ភាប] aaksatheaknakpheab≈

ភាពគ្មានប្រាក់សង។

អសាធនភាព នាម ២)

[អៈ-សា-ធៈ-ណៈ-ភាប] aaksatheaknakpheab≈

(ច្ប.) ភាពដែលមិនអាចសងបំណុលទាំងអស់បានតាមការកំណត់ត្រូវសង ឬភាពគ្មានធនធានសង។

អសាធនីយ គុណនាម

[អៈ-សា-ធៈ-នី] aaksatheakni≈

ដែលគ្មានប្រាក់សង ដែលគ្មានលទ្ធភាពសងបំណុលទាំងអស់បាន។

អសាធនីយ៍ គុណនាម

[អៈ-សា-ធៈ-នី] aaksatheakni≈

(ម.ព. អសាធនីយ)។

អសាធនីយ៍ នាម

[អៈ-សា-ធា-រៈ-ណៈ-ជន់] aaksatheareaknakchno≈

ជនថ្នាក់ខ្ពស់។

អសាធនីយ៍ នាម

[អៈ-សា-ធា-រៈ-ណាត់-ឋាន] aaksatheareaknatthan≈

ទី, កន្លែងសម្រាប់ជនម្នាក់ៗ។

អសាធនីយ៍ នាម

[អៈ-សា-ធា-រៈ-ណៈ-ទាន] aaksatheareaknaktean≈

ទានដែលទាយកឱ្យចំពោះបុគ្គល គឺឱ្យសំដៅបុគ្គលម្នាក់ៗមិនទូទៅដល់បុគ្គលឯទៀត, បុគ្គលិកទាន។

អសាធនីយ៍ នាម

[អៈ-សា-ធា-រៈ-ណៈ-ទ្រ័ប] aaksatheareaknaktorb≈

ទ្រព្យដែលមិនទូទៅដល់បុគ្គលដទៃ; ទ្រព្យឧត្តម។

អសាធនីយ៍ នាម

[អៈ-សា-ធា-រៈ-ណៈ-នាម] aaksatheareaknakneam≈

(ព.វ.) នាមដែលមិនទូទៅទៀត, វិសាមញ្ញនាម :

អសាធនីយ៍ នាម

[អៈ-សា-ធា-រៈ-ណៈ-ប័ន] aaksatheareaknakbno≈

សំបុត្រផ្ទាល់ខ្លួន។

អសាធនីយ៍ នាម

[អៈ-សា-ធា-រៈ-ណៈ-ប័ត] aaksatheareaknakbta≈

(ម.ព. អសាធារណបណ្ណ)។

អសាធនីយ៍ នាម

[អៈ-សា-ធា-រៈ-ណ័ប-ប័ញ-ញាត់] aaksatheareaknbabnhonheat≈

(ព.វិ.) ពុទ្ធប្បញ្ញត្តិ ដែលមិនទូទៅដល់សហធម្មិកទាំងប្រាំ។

អសាធនីយ៍ នាម

[អៈ-សា-ធា-រៈ-ណៈ-ប្រ-យ៉ោច] aaksatheareaknakbroyaoch≈

ប្រយោជន៍ផ្ទាល់ខ្លួន។

អសាធនីយ៍ នាម

[អៈ-សា-ធា-រៈ-ណៈ-សុក] aaksatheareaknaksok≈

សេចក្ដីសុខផ្ទាល់ខ្លួន។

អសាធនីយ៍ នាម

[អៈ-សា-ធា-រៈ-ណៈ-ស្ថាន] aaksatheareaknaksthan≈

(ម.ព. អសាធារណដ្ឋាន)។

អសាធារណៈ

របស់ដែលត្រូវតែមនុស្សម្នាក់ៗប្រើចំពោះខ្លួន។

អសាធារណៈ គុណនាម

[អៈ-សា-ធា-រៈ-ណៈ] aosathearonak

ដែលមិនមែនសាធារណៈ, ដែលមិនទូទៅ, ដែលចំពោះតែមួយៗ; ផ្ទាល់ខ្លួន :

អសាធារណៈ នាម

[រ-បស់-អៈ-សា-ធា-រៈ-ណៈ] aosathearonak

របស់ដែលត្រូវតែមនុស្សម្នាក់ៗប្រើចំពោះខ្លួន។

អសាធារណ—

(ម.ព. អសាធារណៈ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

អសាធារណ— នាម

[អៈ-សា-ធា-រៈ-ណៈ—] aaksatheareaknak—≈

(ម.ព. អសាធារណៈ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

អសាធុ គុណនាម

[អៈ-សា-ធុ] aasathu

ដែលមិនល្អ, ពុំប្រពៃ, មិនត្រឹមត្រូវ; អាក្រក់។

អសាធុ នាម

[អៈ-សា-ធុ] aasathu

អសប្បុរស, ជនចិត្តអាក្រក់, មនុស្សចិត្តបាប។

អសាធុ នាម

[អៈ-សា-ធុ-កាំ] aasathu

អំពើមិនល្អ, អំពើរបស់អសប្បុរស។

អសាធុ នាម

[អៈ-សា-ធុ-ជន់] aasathu

ជនចិត្តអាក្រក់។

អសាធុ នាម

[អៈ-សា-ធុ-បត់] aasathu

ផ្លូវនៃអំពើពុំប្រសើរ, ផ្លូវអកុសល។

អសាធុ នាម

[អៈ-សា-ធុ-វា-ចា] aasathu

សម្ដីអាក្រក់, សម្ដីអសប្បុរស។

អសាធុ នាម

[អៈ-សា-ធុ-វាត] aasathu

(ម.ព. អសាធុវាចា)។

អសាធុ នាម

[អៈ-សា-ធុ-វា-ទិន] aasathu

អ្នកដែលច្រើនតែប្រើសម្ដីផ្ដន្ទាឬប្រើសម្ដីនៃអសប្បុរស។

អសាធុ នាម

[អៈ-សា-ធុ-វា-ទិ-នី] aasathu

(ម.ព. អសាធុវាទិន)។

អសាធុ—

(ម.ព. អសាធុ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

អសាធុ— នាម

[អៈ-សា-ធុ—] aaksathu—≈

(ម.ព. អសាធុ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

អសារ គុណនាម a

[អៈ-សា] aosar

ដែលឥតខ្លឹម; ឥតប្រយោជន៍, ឥតអំពើ; ដែលមិនកើតការឬមិនបានការ; ដែលមិនខ្ជាប់ខ្ជួន, មិនរឹងប៉ឹង; ដែលគ្មានតម្លៃ; ដែលមិនពិត, ពុំប្រាកដ; ...(ច្រើនប្រើផ្សំជាមួយនឹងពាក្យ ឥតការ) :

អសារ គុណកិរិយា b

[អៈ-សា] aosar

ដែលឥតប្រយោជន៍, ដែលមិនកើតការឬមិនបានការ; ដែលមិនខ្ជាប់ខ្ជួន, មិនរឹងប៉ឹង; ដែលគ្មានតម្លៃ; ដែលមិនពិត, ពុំប្រាកដ :

អសារ នាម

[អៈ-សា-រ៉ៈ-គៈ-តិ] aosar

គតិមិនខ្ជាប់ខ្ជួន; គតិមិននឹង។

អសារ នាម

[អៈ-សា-រ៉ៈ-ជាត] aosar

ឈើឥតខ្លឹម មានសុទ្ធតែសាច់ស្រាយ :

អសារ នាម

[អៈ-សា-រ៉ៈ-ទ្រ័ព] aosar

ទ្រព្យថយថោក, ទ្រព្យឥតតម្លៃ។

អសារ នាម

[អៈ-សា-រ៉ៈ-ធន់] aosar

(ម.ព. អសារទ្រព្យ)។

អសារ នាម

[អៈ-សា-រ៉ៈ-ធ័រ] aosar

(ម.ព. អសារធម្ម)។

អសារ នាម

[អៈ-សា-រ៉ៈ-ធ័ម] aosar

ធម៌ឥតខ្លឹម, ធម៌ឥតគោល គឺមិច្ឆាប្រតិប័ទ។

អសារ នាម

[អៈ-សា-រ៉ៈ-ព្រឹក] aosar

(ម.ព. អសារជាត)។

អសារ នាម

[អៈ-សា-រ៉ៈ-វា-ចា] aosar

សម្ដីឥតសារៈ, សម្ដីឥតសព្ទឥតសារ។

អសារ នាម

[អៈ-សា-រ៉ៈ-វាត] aosar

(ម.ព. អសារវាចា)។

អសារ នាម

[អៈ-សា-រ៉ៈ-វា-ទិន] aosar

អ្នកដែលច្រើនតែប្រើសម្ដីសារៈ។

អសារ នាម

[អៈ-សា-រ៉ៈ-វា-ទិ-នី] aosar

(ម.ព. អសារវាទិន)។

អសារកជាត នាម

[អៈ-សា-រ៉ៈ-កៈ-ជាត] aaksarakkakcheat≈

(ម.ព. អសារជាត)។

អសារៈ គុណនាម

[អៈ-សា-រ៉ៈ] aaksarak≈

(ម.ព. អសារ) :

អសារ—

(ម.ព. អសារ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

អសារ— គុណនាម

[អៈ-សា-រ៉ៈ—] aaksarak—≈

(ម.ព. អសារ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។