អប្រការ គុណនាម
[អ័ប-ប្រៈ-កា] aabrakar
(ម.ព. អប្បការ)។
ពាក្យខ្មែរ ការអាន និងអត្ថន័យ — បើកជាសាធារណៈ និងកែលម្អដោយអ្នកអាន។
[អ័ប-ប្រៈ-កា] aabrakar
(ម.ព. អប្បការ)។
ភាពមិនប្រក្រតី, ដំណើរមិនប្រព្រឹត្តទៅដូចធម្មតា :
[អៈ-ប្រក់-ក្រ-ដី-ភាប] aakbarkkrodeipheab≈
ភាពមិនប្រក្រតី, ដំណើរមិនប្រព្រឹត្តទៅដូចធម្មតា :
គ្មានប្រជាប្រិយភាព, ភាពមិនជាទីពេញនិយម, មិនត្រូវបានទទួលការគាំទ្រពីអ្នកដទៃ។
[អៈ-ប្រ-ជា-ប្រិ-យ៉ៈ-ភាប] aakbrocheabriyakpheab≈
គ្មានប្រជាប្រិយភាព, ភាពមិនជាទីពេញនិយម, មិនត្រូវបានទទួលការគាំទ្រពីអ្នកដទៃ។
(ម.ព. អប្បដិរូប)។
[អ័ប-ប្រៈ-តិ] aabrate
(ម.ព. អប្បដិ)។
[អ័ប-ប្រៈ-តិ-ឃៈ-ចិត] aabrate
(ម.ព. អប្បដិឃចិត្ត)។
[អ័ប-ប្រៈ-តិ-ឃៈ] aabrate
(ម.ព. អប្បដិឃៈ)។
[អ័ប-ប្រៈ-តិ-ភាក] aabrate
(ម.ព. អប្បដិភាគ)។
[អ័ប-ប្រៈ-តិ-រូប] aabrate
(ម.ព. អប្បដិរូប)។
បទដ្ឋានគតិយុត្តថ្មីដែលមិនត្រូវយកទៅអនុវត្តលើអំពើទាំងឡាយណាដែលកើតឡើងមុនបទដ្ឋានចូលជាធរមាន។
[អៈ-ប្រ-តិ-សៈ-កាំ-ម៉ៈ-ភាប] aakbrotesakkaammakpheab≈
បទដ្ឋានគតិយុត្តថ្មីដែលមិនត្រូវយកទៅអនុវត្តលើអំពើទាំងឡាយណាដែលកើតឡើងមុនបទដ្ឋានចូលជាធរមាន។
(ម.ព. អប្បដិ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។
[អ័ប-ប្រៈ-តិ—] abbreakte—≈
(ម.ព. អប្បដិ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។
(ម.ព. អប្បមាណ)។
[អ័ប-ប្រៈ-ម៉ាន] aabramean
(ម.ព. អប្បមាណ)។
(ម.ព. អប្បមាណ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។
[អ័ប-ប្រៈ-ម៉ាន—] abbreakman—≈
(ម.ព. អប្បមាណ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។
ការមិនបៀតបៀន; ការមិនធ្វើទុក្ខបុកម្នេញអ្នកដទៃ។
[អ័ប-ប្រៈ-ម៉ាត] aobromeath
ការមិនបៀតបៀន; ការមិនធ្វើទុក្ខបុកម្នេញអ្នកដទៃ។
(ម.ព. អប្បមាទប្បដិបទា)។
[អ័ប-ប្រៈ-ម៉ាត] abbreakmat≈
(ម.ព. អប្បមាទ)។
[អ័ប-ប្រៈ-ម៉ា-ទ័ប-ប្រៈ-តិ-ប័ត] abbreakmatbabreaktebta≈
(ម.ព. អប្បមាទប្បដិបទា)។
វិរូបភាពគ្មានដៃពីកំណើត។
[អៈ-ប្រា-ស៊ី] aakbreasi≈
វិរូបភាពគ្មានដៃពីកំណើត។
សំឡេងឬសូរមិនជាទីស្រឡាញ់គឺមិនគួរឱ្យចង់ឮចង់ស្ដាប់។
[អ័ប-ប្រី] aabrey
(ម.ព. អប្បិយ) :
[អ័ប-ប្រិ-យ៉ៈ-ជន់] aabrey
(ម.ព. អប្បិយជន)។
[អ័ប-ប្រិ-យ៉ៈ-បុត] aabrey
(ម.ព. អប្បិយបុត្ត)។
[អ័ប-ប្រិ-យ៉ៈ-ពាក] aabrey
(ម.ព. អប្បិយវាចា)។
[អ័ប-ប្រិ-យ៉ៈ-ព័ស] (ជើង ត)] aabrey
(ម.ព. អប្បិយភណ្ឌ)។
[អ័ប-ប្រិ-យ៉ៈ-ភាប] aabrey
(ម.ព. អប្បិយភាព)។
[អ័ប-ប្រិ-យ៉ៈ-វា-ទិន] aabrey
(ម.ព. អប្បិយវាទី)។
[អ័ប-ប្រិ-យ៉ៈ-ស័ប] aabrey
សំឡេងឬសូរមិនជាទីស្រឡាញ់គឺមិនគួរឱ្យចង់ឮចង់ស្ដាប់។
(ម.ព. អប្រិយ) :
[អ័ប-ប្រី] abbri≈
(ម.ព. អប្រិយ) :
(ម.ព. អប្សរទេពី)។
[អ័ប-ប្ស] aobsor
ស្ត្រីសួគ៌ :
[អ័ប-ប្ស-ទេ-ពី] aobsor
(ព.ប្រ.) ទេពីឬទេវីមានលម្អដូចស្រីអប្សរ ឬក៏ដូចអប្សរា។
[អ័ប-ប្ស-ទេ-វី] aobsor
(ម.ព. អប្សរទេពី)។
ដូចគ្នានឹង អច្ឆរា :
[អ័ប-ប្សៈ-រ៉ា] aobsorea
ដូចគ្នានឹង អច្ឆរា :
(ម.ព. អប្បសាន្ត)។
[អប់-ប្សាន] aobsantor
(ម.ព. អប្បសាន្ត)។
(ម.ព. អប{¥¥}២{££}) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។
[អៈ-ប៉ៈ—] aakbak—≈
(ម.ព. អប២) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។
(ម.ព. អផលព្រឹក្ស)។
[អៈ-ផៈ-ឡ័ប-ប្រៈ-ទា-នៈ-ព្រឹក] aopholobroteanprueksor
(ម.ព. អផលព្រឹក្ស)។
ឈើដែលឥតផ្លែ ឬឈើដែលមានផ្កាតែឥតផ្លែ (ហៅ អផលប្រទានព្រឹក្ស ក៏បាន អ.ថ. អៈផៈលុ័ប ប្រៈទានៈ ព្រឹក) "ឈើដែលមិនផ្ដល់ផ្លែឱ្យ" (ឈើដែលឥតផ្លែសោះ)។
[អៈ-ផៈ-ឡៈ-ព្រឹក] aaphaloprueksar
ឈើដែលឥតផ្លែ ឬឈើដែលមានផ្កាតែឥតផ្លែ (ហៅ អផលប្រទានព្រឹក្ស ក៏បាន អ.ថ. អៈផៈលុ័ប ប្រៈទានៈ ព្រឹក) "ឈើដែលមិនផ្ដល់ផ្លែឱ្យ" (ឈើដែលឥតផ្លែសោះ)។
សេចក្ដីមិនសប្បាយ; សេចក្ដីអផ្សុក; ដំណើរព្រួយចិត្ត។
[អៈ-ផា-សុ] aaphaso
សេចក្ដីមិនសប្បាយ; សេចក្ដីអផ្សុក; ដំណើរព្រួយចិត្ត។
សេចក្ដីមិនសប្បាយ; សេចក្ដីអផ្សុក; សេចក្ដីព្រួយចិត្ត; ដំណើរមិនស្រួលចិត្ត; ដំណើរមិនសូវបានសុខ, ការប្រដាក់ប្រទុក្ខ (ដោយហេតុមានជំងឺតម្កាត់ជាដើម) :
[អៈ-ផា-សុក] aaphasok
សេចក្ដីមិនសប្បាយ; សេចក្ដីអផ្សុក; សេចក្ដីព្រួយចិត្ត; ដំណើរមិនស្រួលចិត្ត; ដំណើរមិនសូវបានសុខ, ការប្រដាក់ប្រទុក្ខ (ដោយហេតុមានជំងឺតម្កាត់ជាដើម) :
ភាពមិនស្រណុកសុខស្រួល ភាពគ្មានសេចក្ដីសុខសប្បាយ :
[អៈ-ផា-សុ-កៈ-ភាប] aakphasokakpheab≈
ភាពមិនស្រណុកសុខស្រួល ភាពគ្មានសេចក្ដីសុខសប្បាយ :
អ្វីៗដែលអរូបី, អ្វីៗដែលមិនអាចប៉ះពាល់បាន។
[អៈ-ផុ-សៈ-នី-យៈ] ឬ [អៈ-ផុ-សៈ-នី] aakphosakniyeak]rue[aakphosakni≈
អ្វីៗដែលអរូបី, អ្វីៗដែលមិនអាចប៉ះពាល់បាន។
ឈ្មោះវល្លិដើមរឹងមួយប្រភេទផ្លែមានគន្លាក់ :
[អៈ-ផ្ទក់] aophtok
ឈ្មោះវល្លិដើមរឹងមួយប្រភេទផ្លែមានគន្លាក់ :
ឈ្មោះរោគមួយប្រភេទកើតត្រង់អង្គជាតបុរស, មុនដំបូង ផ្ដួចឡើងមានខ្ទុះមានគ្រាប់ដូចគ្រាប់មុនតពីនោះមក បណ្ដាលបែកជាដំបៅរទុះៗ ..., ជារោគរឹងត្អឹងពិបាករក្សាឱ្យសះជា :
[អៈ-ផ្ទង់] aaphtang
ឈ្មោះរោគមួយប្រភេទកើតត្រង់អង្គជាតបុរស, មុនដំបូង ផ្ដួចឡើងមានខ្ទុះមានគ្រាប់ដូចគ្រាប់មុនតពីនោះមក បណ្ដាលបែកជាដំបៅរទុះៗ ..., ជារោគរឹងត្អឹងពិបាករក្សាឱ្យសះជា :
ឈ្មោះរោគមួយប្រភេទកើតត្រង់បបូរមាត់, បណ្ដាលឱ្យរលាកៗ ស្តើងបបូរមាត់, កាលណាត្រូវរសជាតិប្រៃឬហឹរ ក៏ក្ដៅផ្សា :
[អៈ-ផ្ទាញ] aaphtanh
ឈ្មោះរោគមួយប្រភេទកើតត្រង់បបូរមាត់, បណ្ដាលឱ្យរលាកៗ ស្តើងបបូរមាត់, កាលណាត្រូវរសជាតិប្រៃឬហឹរ ក៏ក្ដៅផ្សា :
(ម.ប្រ.) (ម.ព. អប្បសាន្ត)។
[អ័ប-ប្សាន] aophsan
(ម.ប្រ.) (ម.ព. អប្បសាន្ត)។
(ម.ព. អផ្សុកអប្បសាន្ត)។
[អប់-សុក] ឬ [អៈ-ផ្សុក] aaphsok
មិនសប្បាយចិត្ត, ព្រួយចិត្ត, ខ្វល់ចិត្ត; ធុញទ្រាន់នៅមិនសុខ :
[អប់-សុក] ឬ [អៈ-ផ្សុក] aaphsok
(ស.ស.) មានជំងឺ, ឈឺ :
[អប់-សុក-អប់-ប្សាន] aaphsok
(ម.ព. អប្បសាន្ត) :
[អប់-សុក-អប់-ប្សាន] aaphsok
(ម.ព. អផ្សុកអប្បសាន្ត)។
(ព.វិ.) សីមាដែលសង្ឃមិនបាច់សូត្រចងមាន៣យ៉ាង គឺ ១គាមសីមា ព្រំដែនស្រុក; ២ឧទកុក្ខេបសីមា ព្រំដែនដែលសាចទឹកក្នុងទឹកនឹងថ្កល់មិនហូរ; ៣អព្ភន្តរសីមា ព្រំដែនក្នុងព្រៃសុទ្ធដែលវាស់ប្រវែង ៧អព្ភន្តរ គឺ ៤៩ព្យាម ឬ ១៩៦ហត្ថជុំវិញរៀងខ្លួន។
[អៈ-ព័ត-ធៈ-សី-ម៉ា] aapotthoseimea
(ព.វិ.) សីមាដែលសង្ឃមិនបាច់សូត្រចងមាន៣យ៉ាង គឺ ១គាមសីមា ព្រំដែនស្រុក; ២ឧទកុក្ខេបសីមា ព្រំដែនដែលសាចទឹកក្នុងទឹកនឹងថ្កល់មិនហូរ; ៣អព្ភន្តរសីមា ព្រំដែនក្នុងព្រៃសុទ្ធដែលវាស់ប្រវែង ៧អព្ភន្តរ គឺ ៤៩ព្យាម ឬ ១៩៦ហត្ថជុំវិញរៀងខ្លួន។
សំខ្យាចំនួនមួយរយសែនអហហៈ។
[អៈ-ពៈ-ពៈ] aopopeak
សំខ្យាចំនួនមួយរយសែនអហហៈ។
សេចក្ដីមិនចម្រើន; ហេតុដែលនាំឱ្យវិនាស, ឱ្យអាប់ឱន :
[អៈ-ពៈ-មង់-គល់] ឬ [អប់-ពៈ-មង់-គល់] aopomongkol
ដែលប្រាសចាកមង្គល, ដែលឃ្វាងផុតពីមង្គល :
[អៈ-ពៈ-មង់-គល់] ឬ [អប់-ពៈ-មង់-គល់] aopomongkol
សេចក្ដីមិនចម្រើន; ហេតុដែលនាំឱ្យវិនាស, ឱ្យអាប់ឱន :
នាំគ្រួសារឬលើកគ្នាទាំងពួកទាំងក្រុមចេញចោលទីកន្លែងដែលធ្លាប់នៅ ទៅនៅក្នុងទីដទៃ :
[អប់-ព្យប់] aopoyop
អវយវៈ, អង្គ, រូបអង្គ, រូបរាង, សព៌ាង្គ, រាងកាយ, ខ្លួនប្រាណ; ចំណែក; ប៉ែកឬចំណែកតូចធំនៃរូបកាយ (ច្រើនប្រើក្នុងកាព្យ) :
[អប់-ព្យប់] aopoyop
នាំគ្រួសារឬលើកគ្នាទាំងពួកទាំងក្រុមចេញចោលទីកន្លែងដែលធ្លាប់នៅ ទៅនៅក្នុងទីដទៃ :
[អៈ-ពល់] aapol
ដែលឥតកម្លាំង, ខ្សោយ; ដែលឥតរេហ៍ពល; ដែលមិនមែនជាពល។
[អៈ-ពៈ-លា] aapol
ប្រែថា "ស្ត្រី" ក៏បាន ព្រោះជាមនុស្សរមែងតែខ្សោយជាងបុរស :
ដែលមិនមានទោស។
[អៈ-ពិ-រុត] aakpirut≈
ការលើកលែងការចោទប្រកាន់។
[អៈ-ពិ-រុត] aakpirut≈
ដែលមិនមានទោស។
ភាវៈនៃអពុទ្ធិ។
[អៈ-ពុត-ធិ] aaputthi
សេចក្ដីល្ងង់; ដំណើរមមិងមមាំង, ការមិនដឹងង៉េះង៉ោះ; ការមិនយល់អ្វីសោះ។
[អៈ-ពុត-ធិ-ភាប] aaputthi
ភាវៈនៃអពុទ្ធិ។
ឈ្មោះមន្តអាគមមួយប្រភេទ គេតំណាលថា សម្រាប់សូត្រសែកឱ្យស្ពឹកសាច់គង់វាយមិនបែកមិនសូវឈឺ :
[អៈ-ព័ត] aopoatthor
ឈ្មោះមន្តអាគមមួយប្រភេទ គេតំណាលថា សម្រាប់សូត្រសែកឱ្យស្ពឹកសាច់គង់វាយមិនបែកមិនសូវឈឺ :
[អ័ប] aapphor
ពពក, ពពកខាប់ឬពពកក្រាស់; មេឃ; អ័ព្ទ។
[អ័ប-ភៈ-មុត] aapphor
ដែលផុតស្រឡះពីពពក ឬដែលស្រឡះផុតពីពពក :
[អ័ប-ភៈ-សន់-និ-បាត] aapphor
ប្រជុំពពក គឺពពកក្រាស់ដែលឈរច្រូងឬពពកខ្មៅខាប់រកកល់បង្អុរភ្លៀង; អ័ព្ទក្រាស់ជិតជាដុំដោយអន្លើៗ។
អារម្មណ៍ដែលអស់សង្ឃឹមខ្លាំង។
[អ័ប-ភៈ-កាំ] abpheakkaam≈
ទីងងឹត, ភាពងងឹត។
[អ័ប-ភៈ-កាំ] abpheakkaam≈
ភាពពិបាកយល់, ស្ថានភាពមិនរុងរឿង, ដំណើរបាត់កិត្តិសព្ទ។
[អ័ប-ភៈ-កាំ] abpheakkaam≈
អារម្មណ៍ដែលអស់សង្ឃឹមខ្លាំង។
ការពោលបង្កាច់, ការនិយាយកាច់មួលឬមួលកាច់។