ស្លឹករឹត

វចនានុក្រមខ្មែរ

ពាក្យខ្មែរ ការអាន និងអត្ថន័យ — បើកជាសាធារណៈ និងកែលម្អដោយអ្នកអាន។

៦៨,៣៦៩ ធាតុ

អប្បដិ— នាម

[អ័ប-ប៉ៈ-ដិ-វ័ត-តិ-យ៉ៈ-កាំ] abbakdevtateyakkaam≈

អំពើឬការជាអប្បដិវត្តិយ៍។

អប្បដិ— គុណនាម

[អ័ប-ប៉ៈ-ដិ-វ័ត-តិ-យ៉ៈ] abbakdevtateyak≈

ដែលឥតមានអ្នកណាអាចឱ្យប្រព្រឹត្តទៅបាន គឺអ្នកណាក៏ធ្វើពុំកើត, និយាយប្រាប់គ្នាមិនកើត។

អប្បដិ— គុណនាម

[អ័ប-ប៉ៈ-ដិ-វ័ត] abbakdevta≈

(ម.ព. អប្បដិវត្តិយៈ)។

អប្បនា

ការតម្កល់ចិត្តស៊ប់មាំឬការទប់ចិត្តឱ្យតាំងនៅស្មើក្នុងអារម្មណ៍ដែលប្រកបដោយអង្គឈាន (ពាក្យប្រើក្នុងកម្មដ្ឋាន)។

អប្បនា នាម

[អ័ប-ប៉ៈ-ណា] aabbanea

ការអែបនែប, អែបផ្ទាប់, អែបជិត, អែបស៊ប់; ការចូលឈាន។

អប្បនា នាម

[អ័ប-ប៉ៈ-ណា-ចិត] aabbanea

(ព.ពុ.) ចិត្តដែលចុះស៊ប់ក្នុងអង្គឈាន។

អប្បនា នាម

[អ័ប-ប៉ៈ-ណា-ជៈ-វាន់] aabbanea

សន្ទុះចិត្តដែលស្ទុះទៅចាប់អារម្មណ៍ក្នុងអង្គឈាន។

អប្បនា នាម

[អ័ប-ប៉ៈ-ណា-ឈាន] aabbanea

ឈានដែលចុះស៊ប់ក្នុងអង្គតាមលំដាប់។

អប្បនា នាម

[អ័ប-ប៉ៈ-ណា-សៈ-ម៉ា-ធិ] aabbanea

ការតម្កល់ចិត្តស៊ប់មាំឬការទប់ចិត្តឱ្យតាំងនៅស្មើក្នុងអារម្មណ៍ដែលប្រកបដោយអង្គឈាន (ពាក្យប្រើក្នុងកម្មដ្ឋាន)។

អប្បនា—

(ម.ព. អប្បនា) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

អប្បនា— នាម

[អ័ប-ប៉ៈ-ណា—] abbakna—≈

(ម.ព. អប្បនា) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

អប្បបរមា

ដែលតិចបំផុត, ដែលមានកំណត់យ៉ាងតូចបំផុត, កម្រិតយ៉ាងតិចឬយ៉ាងតូចបំផុត :

អប្បបរមា គុ., ន.

[អ័ប-ប៉ៈ-ប៉ៈ-រ៉ៈ-ម៉ា] abbakbakrakma≈

ដែលតិចបំផុត, ដែលមានកំណត់យ៉ាងតូចបំផុត, កម្រិតយ៉ាងតិចឬយ៉ាងតូចបំផុត :

អប្បផរណា

(សេ.ហិ.) ការធ្លាក់ចុះនៃកម្រិតថ្លៃជាទូទៅរបស់ទំនិញនិងសេវា ក្នុងប្រទេសឬតំបន់ ក្នុងរយៈពេលជាក់លាក់ណាមួយ ក្នុងពេលដែលអត្រាអតិផរណាធ្លាក់ចុះក្រោមសូន្យភាគរយ។

អប្បផរណា នាម

[អ័ប-ប៉ៈ-ផៈ-រ៉ៈ-ណា] abbakphakrakna≈

(សេ.ហិ.) ការធ្លាក់ចុះនៃកម្រិតថ្លៃជាទូទៅរបស់ទំនិញនិងសេវា ក្នុងប្រទេសឬតំបន់ ក្នុងរយៈពេលជាក់លាក់ណាមួយ ក្នុងពេលដែលអត្រាអតិផរណាធ្លាក់ចុះក្រោមសូន្យភាគរយ។

អប្បផរណាករ

(សេ.ហិ.) អត្រាអតិផរណាដែលប្រើជាតួចែកដើម្បីបំប្លែងថ្លៃទំនិញនិងសេវាពីចំនួនណូមីណាល់ទៅចំនួនពិត។

អប្បផរណាករ នាម

[អ័ប-ប៉ៈ-ផៈ-រ៉ៈ-ណា-ក] abbakphakraknaka≈

(សេ.ហិ.) អត្រាអតិផរណាដែលប្រើជាតួចែកដើម្បីបំប្លែងថ្លៃទំនិញនិងសេវាពីចំនួនណូមីណាល់ទៅចំនួនពិត។

អប្បមាណ គុណនាម

[អ័ប-ប៉ៈ-ម៉ាន] aobbomean

ដែលឥតប្រមាណ, ប្រមាណពុំបាន, ដែលស្មានពុំត្រូវ, ដែលមិនមានចំនួន, ដែលរាប់ពុំអស់, ច្រើនក្រៃលែង :

អប្បមាណ នាម

[អ័ប-ប៉ៈ-ម៉ា-ណៈ-ភ័ន] aobbomean

របស់ច្រើនរាប់ពុំអស់។

អប្បមាណ នាម

[អ័ប-ប៉ៈ-ម៉ា-ណៈ-ភាប] aobbomean

ភាវៈឬដំណើរនៃអ្វីៗដែលមានច្រើនក្រៃលែង។

អប្បមាណ នាម

[អ័ប-ប៉ៈ-ម៉ា-ណៈ-វ័ត-ថុ] aobbomean

(ម.ព. អប្បមាណភណ្ឌ)។

អប្បមាណ—

(ម.ព. អប្បមាណ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

អប្បមាណ— នាម

[អ័ប-ប៉ៈ-ម៉ា-ណៈ—] abbakmanak—≈

(ម.ព. អប្បមាណ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

អប្បមាទ

ការផ្ដល់ឬបំពេញអប្បមាទ គឺការធ្វើអប្បមាទឱ្យបរិបូណ៌, ឱ្យគ្រប់គ្រាន់, ឱ្យពេញ។ល។ គួររលឹកនឹកដល់ :

អប្បមាទ នាម

[អ័ប-ប៉ៈ-ម៉ាត] aabbameat

សេចក្ដីមិនធ្វេស, មិនប្រហែស ឬមិនធ្វេសប្រហែស; ការមិនធ្វេសស្មារតី; ការប្រុងប្រយ័ត្នជានិច្ច, ការប្រុងមិនឱ្យភ្លាំងភ្លាត់; ការប្រយ័ត្នមិនធ្វើអំពើអាក្រក់ :

អប្បមាទ នាម

[អ័ប-ប៉ៈ-ម៉ា-ទ័ប-ប៉ៈ-ដិ-ប៉ៈ-ទា] aabbameat

បដិបទាឬប្រតិប័ទដោយអប្បមាទ។

អប្បមាទ នាម

[អ័ប-ប៉ៈ-ម៉ា-ទៈ-មូល] aabbameat

កុសលធម៌មានអប្បមាទជាឫសឬជាទីតាំង, អប្បមាទទុកថាជាឫសនៃកុសលធម៌។

អប្បមាទ នាម

[អ័ប-ប៉ៈ-ម៉ា-ទៈ-ល័ក-ខៈ-ណៈ] aabbameat

លក្ខណៈនៃអប្បមាទ។

អប្បមាទ នាម

[អ័ប-ប៉ៈ-ម៉ា-ទៈ-ស័ម-ប៉ា-ទៈ-ណៈ] aabbameat

ការផ្ដល់ឬបំពេញអប្បមាទ គឺការធ្វើអប្បមាទឱ្យបរិបូណ៌, ឱ្យគ្រប់គ្រាន់, ឱ្យពេញ។ល។ គួររលឹកនឹកដល់ :

អប្បមាទ—

(ម.ព. អប្បមាទ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

អប្បមាទ— នាម

[អ័ប-ប៉ៈ-ម៉ា-ទៈ—] abbakmateak—≈

(ម.ព. អប្បមាទ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

អប្បមេយ្យ

ដែលច្រើនរាប់ពុំបានប្រមាណពុំអស់, ដែលឥតបើគណនាត្រារាប់បាន :

អប្បមេយ្យ គុណនាម

[អ័ប-ប៉ៈ-ម៉ៃ] aabbameyy

ដែលច្រើនរាប់ពុំបានប្រមាណពុំអស់, ដែលឥតបើគណនាត្រារាប់បាន :

អប្បមេយ្យគុណ នាម

[អ័ប-ប៉ៈ-ម៉ៃ-យ៉ៈ-គុន] abbakmaiyakkun≈

អ្នកដែលមានគុណអនេកអនន្ត :

អប្បសាន្ត គុណនាម a

[អប់-ប្សាន] aobbosantor

ដែលមានសេចក្ដីស្ងប់តិច គឺដែលព្រួយចិត្ត, រសាប់រសល់ឬខ្វល់ចិត្ត។

អប្បសាន្ត បុព្វបទ b

[អប់-ប្សាន] aobbosantor

ពាក្យផ្សំជាមួយនឹងពាក្យ អផ្សុក :

អប្បហារ

ទឹកប្រាក់ដែលទទួលបានឬយល់ព្រមនៅពេលដែលមានការទូទាត់មុនឥណប្រតិទានកម្រៃដែលបង្វិលឱ្យសងមុនពេលកំណត់ការបញ្ចុះតម្លៃ។

អប្បហារ នាម ១)

[អ័ប-ប៉ៈ-ហា] abbakha≈

ការបញ្ចុះតម្លៃ។

អប្បហារ នាម ២)

[អ័ប-ប៉ៈ-ហា] abbakha≈

ទឹកប្រាក់ដែលទទួលបានឬយល់ព្រមនៅពេលដែលមានការទូទាត់មុនឥណប្រតិទានកម្រៃដែលបង្វិលឱ្យសងមុនពេលកំណត់ការបញ្ចុះតម្លៃ។

អប្បិច្ឆ

ដែលមានសេចក្ដីប្រាថ្នាតិច; អ្នកដែលមានសេចក្ដីប្រាថ្នាតិច។

អប្បិច្ឆ គុ., ន.

[អ័ប-ប៉ិច-ឆៈ] aabbechchhar

ដែលមានសេចក្ដីប្រាថ្នាតិច; អ្នកដែលមានសេចក្ដីប្រាថ្នាតិច។

អប្បិច្ឆា

សេចក្ដីប្រាថ្នាតិច; ការមិនរវះរវាម, មិនវាតអាទិ៍; ស្ត្រីឬបុរសទាំងឡាយអ្នកមានសេចក្ដីប្រាថ្នាតិច (ព.កា.)។

អប្បិច្ឆា នាម

[អ័ប-ប៉ិច-ឆា] aobbechchha

សេចក្ដីប្រាថ្នាតិច; ការមិនរវះរវាម, មិនវាតអាទិ៍; ស្ត្រីឬបុរសទាំងឡាយអ្នកមានសេចក្ដីប្រាថ្នាតិច (ព.កា.)។

អប្បិច្ឆោ នាម

[អ័ប-ប៉ិច-ឆៈ-តា] aobbechchhao

ភាពឬបែបបទនៃអ្នកដែលមានសេចក្ដីប្រាថ្នាតិច :

អប្បិច្ឆោ នាម

[អ័ប-ប៉ិច-ឆៈ-តា-គុន] aobbechchhao

គុណនៃអប្បិច្ឆតា។

អប្បិច្ឆោ នាម

[អ័ប-ប៉ិច-ឆៈ-បុក-គល់] aobbechchhao

បុគ្គលមានសេចក្ដីប្រាថ្នាតិច។

អប្បិច្ឆោ នាម

[អ័ប-ប៉ិច-ឆៈ-ភាប] aobbechchhao

(ម.ព. អប្បិច្ឆតា)។

អប្បិច្ឆ—

(ម.ព. អប្បិច្ឆ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

អប្បិច្ឆ— គុ., ន.

[អ័ប-ប៉ិច-ឆៈ—] abbechchhak—≈

(ម.ព. អប្បិច្ឆ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

អប្បិយ គុណនាម

[អ័ប-ប៉ិ-យ៉ៈ] aobbey

ដែលមិនជាទីស្រឡាញ់, ដែលពុំគួរស្រឡាញ់។

អប្បិយ នាម

[អ័ប-ប៉ិ-យ៉ៈ] aobbey

បុគ្គលឬអ្វីៗដែលមិនជាទីស្រឡាញ់។

អប្បិយ នាម

[អ័ប-ប៉ិ-យ៉ៈ-ជន់] aobbey

ជនមិនជាទីស្រឡាញ់។

អប្បិយ នាម

[អ័ប-ប៉ិ-យ៉ៈ-បុត] aobbey

បុត្រដែលមាតាបិតាស្អប់, កូនសម្អប់។

អប្បិយ នាម

[អ័ប-ប៉ិ-យ៉ៈ-ភ័ន] aobbey

របស់ដែលពុំគួរស្រឡាញ់, របស់សម្អប់។

អប្បិយ នាម

[អ័ប-ប៉ិ-យ៉ៈ-ភាប] aobbey

ភាពអប្រិយ។

អប្បិយ នាម

[អ័ប-ប៉ិ-យ៉ៈ-វ័ត-ថុ] aobbey

(ម.ព. អប្បិយភណ្ឌ)។

អប្បិយ នាម

[អ័ប-ប៉ិ-យ៉ៈ-វា-ចា] aobbey

សម្ដីដែលមិនជាទីស្រឡាញ់។

អប្បិយ នាម

[អ័ប-ប៉ិ-យ៉ៈ-វាត] aobbey

(ម.ព. អប្បិយវាចា)។

អប្បិយ នាម

[អ័ប-ប៉ិ-យ៉ៈ-វា-ទិ-នី] aobbey

(ម.ព. អប្បិយវាទី)។

អប្បិយ នាម

[អ័ប-ប៉ិ-យ៉ៈ-វា-ទី] aobbey

អ្នកដែលច្រើនតែនិយាយសម្ដីឱ្យគេស្អប់។

អប្បិយ នាម

[អ័ប-ប៉ិ-យ៉ៈ-ស័ប] aobbey

(ម.ព. អប្រិយសព្ទ)។

អប្បិយជំនឿ នាម

[អ័ប-ប៉ិ-យ៉ៈ-ជំ-នឿ] ឬ [អ័ប-ប៉ី-ជំ-នឿ] abbeyakchumneu]rue[abbeichumneu≈

ជំនឿពុំសមហេតុផល :

អប្បិយ—

(ម.ព. អប្បិយ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

អប្បិយ— នាម

[អ័ប-ប៉ិ-យ៉ៈ—] abbeyak—≈

(ម.ព. អប្បិយ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

អប្បេសក្ខ គុណនាម

[អ័ប-ប៉េ-ស័ក] aobbesokkhor

ដែលមានអំណាចតិច, ដែលខ្សោយអំណាចជាងគេ, ដែលតូចជាងគេ :

អប្បេសក្ខោ នាម

[អ័ប-ប៉េ-ស័ក-ខៈ-ទេ-វៈ-ដា] abbeskakhakteveakda≈

ទេវតាមានស័ក្ដិតូចឬមានអំណាចតិច។

អប្បេសក្ខោ នាម

[អ័ប-ប៉េ-ស័ក-ខៈ-ទេ-វៈ-បុត] abbeskakhakteveakbot≈

ទេវបុត្តមានស័ក្ដិតូចឬមានអំណាចតិច។

អប្បេសក្ខោ នាម

[អ័ប-ប៉េ-ស័ក-ខៈ-ទេ-វៈ-រាច] abbeskakhakteveakreach≈

ទេវរាជមានស័ក្ដិតូចឬមានអំណាចតិច។

អប្បេសក្ខ—

(ម.ព. អប្បេសក្ខ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

អប្បេសក្ខ— គុណនាម

[អ័ប-ប៉េ-ស័ក-ខៈ—] abbeskakhak—≈

(ម.ព. អប្បេសក្ខ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

អប្បោទក គុ., ន.

[អ័ប-ប៉ោ-ទៈ-កៈ] ឬ [អ័ប-ប៉ោ-ទក់] aobbaotok

ដែលមានទឹកតិច; ទឹកតិច; អ្វីៗឬម្ហូបចំណីដែលមិនសូវមានទឹក, ដែលខាប់ :

អប្បោទក នាម

[អ័ប-ប៉ោ-ទៈ-កៈ-បា-យ៉ាស] aobbaotok

បាយាសតិចទឹក, បាយាសខាប់។

អប្បោទក នាម

[អ័ប-ប៉ោ-ទៈ-កៈ-យា-គូ] aobbaotok

បបរខាប់។

អប្បោទក នាម

[អ័ប-ប៉ោ-ទៈ-កៈ-សូ-ប៉ៈ] aobbaotok

សម្លតិចទឹក។

អប្បោទក—

(ម.ព. អប្បោទក) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

អប្បោទក— នាម

[អ័ប-ប៉ោ-ទៈ-កៈ—] abbaoteakkak—≈

(ម.ព. អប្បោទក) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

អប្ប—

(ម.ព. អប្ប) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

អប្ប— នាម

[អ័ប-ប៉ៈ—] abbak—≈

(ម.ព. អប្ប) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

អប្ផោដនសព្ទ នាម

[អ័ប-ផោ-ដៈ-ណៈ-ស័ប] aabphaodnosaptor

សូរទះដៃ; សូរទះដៃទទួលអំណរឬឱ្យពរ :