ស្លឹករឹត

វចនានុក្រមខ្មែរ

ពាក្យខ្មែរ ការអាន និងអត្ថន័យ — បើកជាសាធារណៈ និងកែលម្អដោយអ្នកអាន។

៦៨,៣៦៩ ធាតុ

អបាយ នាម

[អៈ-ប៉ា-យ៉ៈ-គា-មិន] aabay

អ្នកដែលតែងតែឬដែលបម្រុងតែនឹងទៅកើតក្នុងអបាយភូមិ។

អបាយ នាម

[អៈ-ប៉ា-យ៉ៈ-គា-មិ-នី] aabay

(ម.ព. អបាយគាមិន)។

អបាយ នាម

[អៈ-ប៉ា-យ៉ៈ-ទុក] aabay

ទុក្ខក្នុងអបាយ។

អបាយ នាម

[អៈ-ប៉ា-យ៉ៈ-ទ្វា] aabay

ទ្វារនៃអបាយ, ផ្លូវចូលទៅកាន់អបាយ (ព.ប្រ.)។

អបាយ នាម

[អៈ-ប៉ា-យ៉ៈ-ប៉ៈ-រ៉ា-យ៉ៈ-ណៈ-កាំ] aabay

អំពើដែលបម្រុងនឹងនាំអ្នកធ្វើឱ្យទៅកើតក្នុងអបាយឬឱ្យបានសេចក្ដីវិនាសទៅខាងមុខ។

អបាយ នាម

[អៈ-ប៉ា-យ៉ៈ-ប៉ៈ-រ៉ា-យ៉ៈ-ណា] aabay

(ម.ព. អបាយបរាយនៈ)។

អបាយ នាម

[អៈ-ប៉ា-យ៉ៈ-ប៉ៈ-រ៉ា-យ៉ៈ-ណៈ] aabay

អ្នកដែលបម្រុងនឹងទៅកើតក្នុងអបាយ ឬដែលបម្រុងនឹងបានសេចក្ដីវិនាសទៅខាងមុខ។

អបាយ នាម

[អៈ-ប៉ា-យ៉័ប-ប៉ៈ-ដិ-សន់-ធិ] aabay

ការចាប់កំណើតក្នុងអបាយ។

អបាយ នាម

[អៈ-ប៉ា-យ៉ៈ-ភប់] aabay

ឋានអបាយ, អបាយភូមិ។

អបាយ នាម

[អៈ-បា-យ៉ៈ-ភូម] aabay

ជាន់ឬឋានអបាយ, កំណើតសត្វដែលប្រាសចាកសេចក្ដីចម្រើន :

អបាយ នាម

[អៈ-បា-យ៉ៈ-ភៃ] aabay

ការខ្លាចក្រែងទៅកើតក្នុងអបាយភូមិឬខ្លាចក្រែងមានសេចក្ដីវិនាស។

អបាយ នាម

[អៈ-បា-យ៉ៈ-មា-គា] aabay

ផ្លូវទៅកាន់អបាយ (ព.ប្រ.)។

អបាយ នាម

[អៈ-បា-យ៉ៈ-មុក] aabay

ហេតុឬអំពើឬផ្លូវជាប្រធាននៃសេចក្ដីវិនាស :

អបាយ នាម

[អៈ-បា-យ៉ៈ-ស័ត] aabay

សត្វដែលកើតក្នុងអបាយភូមិ។

អបាយ នាម

[អៈ-បា-យ៉ៈ-ស័ត] aabay

(ម.ព. អបាយសត្ត)។

អបាយ នាម

[អៈ-បា-យ៉ៈ-សៈ-ម៉ុត] aabay

អបាយភូមិដែលទុកដូចជាមហាសមុទ្រ។

អបាយ នាម

[អៈ-បា-យ៉ៈ-សៈ-ម៉ុត] aabay

(ម.ព. អបាយសមុទ្ទ)។

អបាយ នាម

[អៈ-បា-យ៉ៈ-ស័ង-វ័ត-តៈ-និ-កៈ] aabay

អំពើដែលនាំឱ្យអ្នកធ្វើទៅកើតក្នុងអបាយឬនាំឱ្យដល់នូវសេចក្ដីវិនាស (ហៅ អបាយសំវត្តនិកកម្ម ក៏បាន)។

អបាយ—

(ម.ព. អបាយ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

អបាយ— នាម

[អ-ប៉ា-យ៉ៈ—] abayak—≈

(ម.ព. អបាយ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

អបុញ្ញលាភ

ការបានបាប; ការជួបប្រទះអកុសល; ការប្រទះលើគ្រោះកាច :

អបុញ្ញលាភ នាម

[អៈ-បុញ-ញ៉ៈ-លាប] aobonhnholeaph

ការបានបាប; ការជួបប្រទះអកុសល; ការប្រទះលើគ្រោះកាច :

អបុញ្ញាភិសង្ខារ នាម

[អៈ-បុញ-ញ៉ា-ភិ-សង់-ខា] aobonhnheaphisngkhear

អ្វីៗដែលបាបអកុសលរបស់សត្វលោកតាក់តែងឬបង្កើតឱ្យមានឡើង។

អបុត្តក គុ., ន.

[អៈ-ប៉ុត-ដក់] ឬ [អៈ-ប៉ុត-តៈ-កៈ] aobottok

ដែលគ្មានកូន; អ្នកដែលឥតកូន (ព.កា.) ប្រុសប្រើជា អបុត្តកោ ក៏បាន; ស្រីជា អបុត្តិកា) :

អបុត្តកៈ គុ., ន.

[អៈ-ប៉ុត-តៈ-កៈ] aakbottakkak≈

(ម.ព. អបុត្តក)។

អបុព្វកិច្ច

សមិទ្ធផលឬស្នាដៃដែលសម្រេចបានដោយកម្រ ស្នាដៃល្អ។

អបុព្វកិច្ច នាម

[អៈ-ប៉ុប-ពៈ-កិច] aakbobpeakkech≈

សមិទ្ធផលឬស្នាដៃដែលសម្រេចបានដោយកម្រ ស្នាដៃល្អ។

អបេក្ខា

សេចក្ដីចម្រើនគំនិត; ការយល់ជាក់។

អបេក្ខា នាម

[អៈ-ប៉េក-ខា] aabekkha

ការសម្លឹងរំពឹងគិត, ការគិតជញ្ជឹង, ការទ្រឹងរំពឹងមើល; បំណង; ដំណើរដែលត្រូវតែ, ការខានពុំបាន។

អបេក្ខា នាម

[អៈ-ប៉េក-ខា-វុត-ធិ] ឬ [អៈ-ប៉េក-ខា-វុត] aabekkha

សេចក្ដីចម្រើនគំនិត; ការយល់ជាក់។

អបេក្សា នាម

[អៈ-ប៉េក-ក្សា] aakbekksa≈

(ម.ព. អបេក្ខា)។

អបេតវិញ្ញាណ

ដែលប្រាសចាកវិញ្ញាណ គឺដែលអស់ខ្យល់ អស់វិញ្ញាណហើយ (ដែលស្លាប់ហើយ) ; រូបកាយដែលស្លាប់ដេកស្ដូកស្ដឹង :

អបេតវិញ្ញាណ គុ., ន.

[អៈ-ប៉េ-តៈ-វិញ-ញាន] aobetvinhnhean

ដែលប្រាសចាកវិញ្ញាណ គឺដែលអស់ខ្យល់ អស់វិញ្ញាណហើយ (ដែលស្លាប់ហើយ) ; រូបកាយដែលស្លាប់ដេកស្ដូកស្ដឹង :

អបោគណ្ឌ

អ្នកដែលវិកលឬពិការរាងកាយ; មនុស្សកម្លាចកូនក្មេង :

អបោគណ្ឌ គុណនាម

[អៈ-ប៉ោ-គ័ន] aobaokondor

ដែលវិកលឬពិការរាងកាយ; ដែលជាអ្នកខ្លាចច្រើន (កម្លាច) :

អបោគណ្ឌ នាម

[អៈ-ប៉ោ-គ័ន] aobaokondor

អ្នកដែលវិកលឬពិការរាងកាយ; មនុស្សកម្លាចកូនក្មេង :

អប់

ការចម្អិនដោយវិធីអប់។

អប់ កិរិយាសព្ទ

[អប់] orb

បង្ហប់យកក្លិនឬឱ្យចាប់ក្លិន :

អប់ កិ., គុ.

[អប់] orb

ចំហុយគ្រឿងផ្សំលាយគ្នាដើម្បីយកក្លិននិងរសជាតិ :

អប់ នាម

[អប់] orb

ការចម្អិនដោយវិធីអប់។

អប់រំ

ឈ្មោះក្រសួងរដ្ឋមន្ត្រីកាន់កាប់មុខការផ្នែកខាងការអប់រំ, ការសិក្សា :

អប់រំ កិរិយាសព្ទ

[អប់-រំ] aoborum

អប់បង្ហប់ផ្សែងឬបង្ហប់ចំហាយ។

អប់រំ កិរិយាសព្ទ ១)

[អប់-រំ] aoborum

(ព.ប្រ.) ហាត់ចិត្ត, បង្វឹកចិត្ត; ជួសជុលចំពោះវិជ្ជាឬកិរិយាមារយាទ, ហ្វឹកហាត់ឱ្យស្ទាត់ជំនាញជាងមុន, កែឱ្យបានល្អប្រពៃជាងមុនជាលំដាប់; ខំប្រឹងបំពេញឧបនិស្ស័យឱ្យបរិបូណ៌, ខំកសាងសន្សំបុណ្យកុសលរក្សាទុកពុំឱ្យមានហ្មង, មិនឱ្យមានថ្នាំងថ្នាក់; បន្ទុំបារមី :

អប់រំ កិរិយាសព្ទ ២)

[អប់-រំ] aoborum

បង្រៀន ប្រៀនប្រដៅ ឬបណ្ដុះបណ្ដាលកាយសម្បទា សតិបញ្ញា និងសីលធម៌តាមគ្រប់សកម្មភាពដើម្បីទទួលបានចំណេះដឹង ជំនាញ សមត្ថភាព និងគុណតម្លៃ ហើយក្លាយខ្លួនជាបុគ្គលល្អនិងមានប្រយោជន៍សម្រាប់ខ្លួនឯង គ្រួសារ សហគមន៍ ប្រទេសជាតិ និងមនុស្សជាតិ។

អប់រំ នាម

[អប់-រំ] aoborum

ឈ្មោះក្រសួងរដ្ឋមន្ត្រីកាន់កាប់មុខការផ្នែកខាងការអប់រំ, ការសិក្សា :

អប្ប គុណនាម

[អ័ប-ប៉ៈ] aabb

តិច; តូច; ស្ដួចស្ដើងឬស្ដើងស្ដួច។

អប្ប នាម

[អ័ប-បុ័ក-ឃៈ-ព័ស] aabb

របស់ដែលមានតម្លៃតិច។

អប្ប នាម

[អ័ប-បុ័ក-ឃៈ-ភ័ន] aabb

(ម.ព. អប្បគ្ឃព័ស្ដុ)។

អប្ប នាម

[អ័ប-ប៉ៈ-ទ្រ័ប] aabb

ទ្រព្យតិច; អ្នកដែលមានទ្រព្យតិច។

អប្ប នាម

[អ័ប-ប៉ៈ-ធន់] aabb

(ម.ព. អប្បទ្រព្យ)។

អប្ប នាម

[អ័ប-ប៉ៈ-ប៉័ញ-ញ៉ា] aabb

ប្រាជ្ញាតិច, ប្រាជ្ញាអន់។

អប្ប នាម

[អ័ប-ប៉ៈ-ប៉ៈ-រ៉ិ-ម៉ាន] aabb

បរិមាណតិច, ចំនួនយ៉ាងតិច។

អប្ប នាម

[អ័ប-ប៉ៈ-ប្រាច-ញ៉ា] aabb

(ម.ព. អប្បបញ្ញា)។

អប្ប គុណនាម

[អ័ប-ប៉ៈ-ពុត-ធិ] aabb

ដែលមានសេចក្ដីចេះដឹងតិច; ដែលមិនឈ្លាស; ល្ងង់។

អប្ប នាម

[អ័ប-ប៉ៈ-ភោក] aabb

ភោគៈតិច; អ្នកដែលមានភោគៈតិច។

អប្ប គុណនាម

[អ័ប-ប៉ៈ-មូល] aabb

ថ្លៃតិច; ដែលមានតម្លៃតិច :

អប្ប នាម

[អ័ប-ប៉ៈ-លាប] aabb

លាភតិច; អ្នកដែលមានលាភតិច។

អប្ប គុ., ន.

[អ័ប-ប៉ៈ-វិច] aabb

ដែលចេះដឹងតិច, អ្នកដែលមានវិជ្ជាតិច។

អប្ប គុណនាម

[អ័ប-ប៉ៈ-វៃ] aabb

ដែលនៅក្មេង។

អប្ប នាម

[អ័ប-ប៉ៈ-ស័ក] aabb

ស័ក្ដិតូច, អ្នកដែលមានស័ក្ដិតូច។

អប្ប នាម

[អ័ប-ប៉ៈ-សុក] aabb

សុខតិច; អ្នកដែលមានសុខតិច។

អប្ប នាម

[អ័ប-ប៉ៈ-ស័ក] aabb

(ម.ព. អប្បសក្ដិ)។

អប្ប នាម

[អ័ប-ប្រៈ-ម៉ា-ទៈ-មូល] aabb

(ម.ព. អប្បមាទមូល)។

អប្ប នាម

[អ័ប-ប្រៈ-ម៉ា-ទៈ-ល័ក-សៈ-ណៈ] aabb

(ម.ព. អប្បមាទលក្ខណៈ)។

អប្ប នាម

[អ័ល-ប៉ៈ-វិត-ទ្យា] aabb

(ម.ព. អប្បវិជ្ជ)។

អប្បការ

ដែលមានរូបប្រែប្លែកខុសពីប្រក្រតីដើម; ដែលប្រែរូបប្រែទ្រង់ :

អប្បការ គុណនាម

[អ័ប-ប៉ៈ-កា] aobbokar

ដែលមានរូបប្រែប្លែកខុសពីប្រក្រតីដើម; ដែលប្រែរូបប្រែទ្រង់ :

អប្បច្ចយភាព

ដំណើរឥតហេតុ, ឥតទំនង, ការទាស់ទំនង; ដំណើរគ្មានគ្រឿងអាស្រ័យ។ ដំណើរមិនសប្បាយចិត្ត, ការមិនស្រួលចិត្ត :

អប្បច្ចយភាព នាម

[អ័ប-បុ័ច-ចៈ-យ៉ៈ-ភាប] aobbochchoyopheap

ដំណើរឥតហេតុ, ឥតទំនង, ការទាស់ទំនង; ដំណើរគ្មានគ្រឿងអាស្រ័យ។ ដំណើរមិនសប្បាយចិត្ត, ការមិនស្រួលចិត្ត :

អប្បជនាធិបតេយ្យ នាម

[អ័ប-ប៉ៈ-ជៈ-នា-ធិ-ប៉ៈ-តៃ] abbakcheakneathibaktai≈

របបគ្រប់គ្រងដែលអំណាចធ្លាក់ក្នុងដៃជនមួយចំនួនតូច។

អប្បដិ

ពាក្យបដិសេធន័យ សម្រាប់ប្រើភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

អប្បដិ នាម

[អ័ប-ប៉ៈ-ដិ] aobbode

ពាក្យបដិសេធន័យ សម្រាប់ប្រើភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

អប្បដិបត្តិ នាម

[អ័ប-ប៉ៈ-ដិ-បាត់] abbakdebat≈

ការមិនប្រតិបត្តិតាម ការមិនធ្វើតាម។

អប្បដិ— នាម

[អ័ប-ប៉ៈ-ដិ—] abbakde—≈

(ម.ព. អប្បដិ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

អប្បដិ— នាម

[អ័ប-ប៉ៈ-ដិ-កា] abbakdeka≈

ការមិនធ្វើតប, មិនធ្វើត្រឡប់ទៅវិញ។

អប្បដិ— នាម

[អ័ប-ប៉ៈ-ដិ-ឃៈ-ចិត] abbakdekheakchet≈

ចិត្តមិនក្នាញ់។

អប្បដិ— គុ., ន.

[អ័ប-ប៉ៈ-ដិ-ឃៈ] abbakdekheak≈

ដែលមិនគ្នាន់ក្នាញ់; សេចក្ដីមិនក្នាញ់, មិនគ្នាន់ចិត្ត; ដំណើរមិនប៉ះទង្គុកដោយសេចក្ដីក្រោធ។

អប្បដិ— នាម

[អ័ប-ប៉ៈ-ដិ-បុក-គល់] abbakdebokklo≈

ដែលឥតមានបុគ្គលប្រៀបផ្ទឹមបាន; អ្នកដែលប្រសើរបំផុតឥតមានបុគ្គលប្រៀបផ្ទឹម :

អប្បដិ— គុណនាម

[អ័ប-ប៉ៈ-ដិ-បុក-គល់] abbakdebokklo≈

ដែលឥតមានបុគ្គលប្រៀបផ្ទឹមបាន; អ្នកដែលប្រសើរបំផុតឥតមានបុគ្គលប្រៀបផ្ទឹម :

អប្បដិ— គុណនាម

[អ័ប-ប៉ៈ-ដិ-ភាក] abbakdepheak≈

ដែលឥតមានចំណែកប្រៀបផ្ទឹមឱ្យត្រឹមស្មើបាន។

អប្បដិ— គុណនាម

[អ័ប-ប៉ៈ-ដិ-រូប] abbakderub≈

ដែលពុំសមគួរ, ពុំគប្បី :

អប្បដិ— គុណនាម

[អ័ប-ប៉ៈ-ដិ-វ័ត] abbakdevta≈

ដែលប្រព្រឹត្តទៅពុំបាន; ដែលធ្វើពុំកើត :

អប្បដិ— នាម

[អ័ប-ប៉ៈ-ដិ-វ័ត] abbakdevta≈

អំពើឬអ្វីៗដែលប្រព្រឹត្តទៅពុំបាន, ដែលធ្វើពុំកើត :