អន្លឹប នាម
[អន់-លឹប] aonlueb
ឈ្មោះវល្លិតូចមួយប្រភេទ ស្លឹកស្រស់មានសាច់ស្អិតល្មួត គេច្រើនបេះយកមកឈ្លីឱ្យទន់ហើយបិទបូសដែលធ្លាយហើយ ឱ្យជក់ខ្ទុះឆាប់សះ :
ពាក្យខ្មែរ ការអាន និងអត្ថន័យ — បើកជាសាធារណៈ និងកែលម្អដោយអ្នកអាន។
[អន់-លឹប] aonlueb
ឈ្មោះវល្លិតូចមួយប្រភេទ ស្លឹកស្រស់មានសាច់ស្អិតល្មួត គេច្រើនបេះយកមកឈ្លីឱ្យទន់ហើយបិទបូសដែលធ្លាយហើយ ឱ្យជក់ខ្ទុះឆាប់សះ :
ប្រដាប់សម្រាប់វាយ, គោះ, ទូង :
[អន់-លូង] aonlung
ប្រដាប់សម្រាប់វាយ, គោះ, ទូង :
ឈ្មោះអន្លូងធំមួយប្រភេទធ្វើដោយឈើមូលទាំងដុំ មានរាងច្រឡោ មានដងដាក់ចំពាក់កណ្ដាល។
[អន់-លូង-ក្បាល-ស្វា] aonlungkbalsva
ឈ្មោះអន្លូងធំមួយប្រភេទធ្វើដោយឈើមូលទាំងដុំ មានរាងច្រឡោ មានដងដាក់ចំពាក់កណ្ដាល។
អន្លូញត្បាញចម្រុះព័ណ៌អំបោះឬសូត្រចាក់និងអន្ទងខុសគ្នាប៉ុន្តែស្មើភាគគ្នាឬត្បាញចាក់និងអន្ទងលាយសូត្រនិងអំបោះឆ្លាស់ពីរសរសៃៗស្មើគ្នា។
[អន់-លូញ] aanlunh
ឈ្មោះសំពត់ស្លៀកពួកមួយ មាន ៣ប្រភេទ។
[អន់-លូញ-ប៉-ប៉ក] aanlunh
អន្លូញត្បាញដោយអំបោះអន្ទងសចាក់ខ្មៅសាច់គ្រើមៗ។
[អន់-លូញ-ម-ក្លាំ] aanlunh
អន្លូញត្បាញចាក់ជាក្រឡាបួនជ្រុងល្អិតៗ លាយព័ណ៌ក្រហមនិងខ្មៅឆ្លាស់គ្នាស្រដៀងនឹងសម្បុរគ្រាប់អង្ក្រេមអង្ក្រមទុំ។
[អន់-លូញ-ស្មើ] aanlunh
អន្លូញត្បាញចម្រុះព័ណ៌អំបោះឬសូត្រចាក់និងអន្ទងខុសគ្នាប៉ុន្តែស្មើភាគគ្នាឬត្បាញចាក់និងអន្ទងលាយសូត្រនិងអំបោះឆ្លាស់ពីរសរសៃៗស្មើគ្នា។
(ម.ព. រាល់អន្លើ)។
[អន់-លើ] aanlau
កន្លែង; ប៉ែក; សង្កាត់; ឡែក :
[ដោយ-អន់-លើ] aanlau
ដោយកន្លែង; ដោយប៉ែក, ដោយឡែក :
[មួយ-អន់-ដោយ] aanlau
ព្រមដោយ, ព្រមទាំង, ជាមួយនឹង :
[រាល់-អន់-លើ] aanlau
រាល់ឬសព្វកន្លែង។
[លើក-ទុក-ដោយ-អន់-លើ] aanlau
លើកទុកដោយឡែក។
[សប់-អន់-ឡឺ] aanlau
(ម.ព. រាល់អន្លើ)។
ពាក្យសម្រាប់និយាយផ្សំជាមួយនឹងពាក្យ អន្លក់ ថា :
[អន់-លៃ] aonley
ពាក្យសម្រាប់និយាយផ្សំជាមួយនឹងពាក្យ អន្លក់ ថា :
អក្ខរៈបន្ទាប់គឺអក្សរតួចុង, ដូចជា រូប, តួ ប ជា អន្វក្ខរៈ។
[អ័ន-វ៉ាក់-ខៈ-រ៉ៈ] aonvokkhoreak
អក្ខរៈបន្ទាប់គឺអក្សរតួចុង, ដូចជា រូប, តួ ប ជា អន្វក្ខរៈ។
ពាក្យសម្រាប់តសេចក្ដីអនុលោមតាមគ្នា ប្រើពាក្យថា "និង, ទាំង, ផង", ដូចជា អ្នកនិងខ្ញុំ, ទាំងប្រុសទាំងស្រី, នេះផងនុះផង សំ.បា. ប្រើ ច សព្ទ (ព.វ.)។
[អ័ន-វៈ-យៈ-វា-ចៈ-កៈ] aanvoyoveachak
ពាក្យសម្រាប់តសេចក្ដីអនុលោមតាមគ្នា ប្រើពាក្យថា "និង, ទាំង, ផង", ដូចជា អ្នកនិងខ្ញុំ, ទាំងប្រុសទាំងស្រី, នេះផងនុះផង សំ.បា. ប្រើ ច សព្ទ (ព.វ.)។
(ម.ព. អន្វយវាចក)។
[អ័ន-វៈ-យៈ-សន់-ធាន] anveakyeaksnothean≈
(ម.ព. អន្វយវាចក)។
ការស្វះស្វែងតាមរក; ការខំប្រឹងរក :
[អ័ន-វេស] aonves
ការស្វះស្វែងតាមរក; ការខំប្រឹងរក :
អ្នកស្វែងរក។
[អ័ន-វេ-សក់] anveska≈
អ្នកស្វែងរក។
(ម.ព. អន្វេស)។
[អ័ន-វេស-សៈ-ណា] anvessakna≈
(ម.ព. អន្វេស)។
(ម.ព. អន្វេស)។
[អ័ន-វេស] anves≈
(ម.ព. អន្វេស)។
(ម.ព. អន្វេសក)។
[អ័ន-វេ-សិ-កា] anveseka≈
(ម.ព. អន្វេសក)។
លំដាប់កន្លះខែខាងចន្ទគតិ។
[អ័ន-វាត់-ធៈ-មាស] anveattheakmeas≈
លំដាប់កន្លះខែខាងចន្ទគតិ។
អាចោលម្សៀត! (ព.ទ្រ.)។
[អន់-សម] aansom
ឈ្មោះនំធ្វើដោយអង្ករដំណើបខ្ចប់ដោយស្លឹកស្រស់ (តាមធម្មតា ច្រើនប្រើស្លឹកចេក) មានរាងមូលរលស្មើចុងស្មើដើម ចម្អិនដោយស្ងោរឬអាំងក៏មាន។ អន្សម មានច្រើនប្រភេទ។
[អន់-សម] aansom
(ព.ទ.បុ.) មានគ្នាច្រើន ប៉ុន្តែធ្វើមិនកើតឬធ្វើដែរ ប៉ុន្តែប្រចាំគ្នាលែនលនៗមិនហើយការ។
[អន់-សម] aansom
(ម.ព. ដប់នាក់អន្សមខ្លោច)។
[វេច-អន់-សម] aansom
ខ្ចប់អង្ករដំណើបដោយស្លឹកស្រស់ឱ្យកើតបានជារូបអន្សម។
[អន់-សម-ចេក] aansom
អន្សមដាក់ចេកណាំវ៉ាទុំទាំងមូលជាស្នួល។
[អន់-សម-ជ្រូក] aansom
អន្សមដាក់សាច់ជ្រូកជាស្នូល។
[អន់-សម-ដូង] aansom
អន្សមដាក់ខ្ទិះដូងឬសាច់ដូងទុំកោសលាយផង។
[អន់-សម-ផ្អូម] aansom
(ព.ប្រ.) ដែលប្រើការមិនកើត :
[អន់-សម-អាំង] aansom
អន្សមដែលចម្អិនដោយអាំង។
[អា-អន់-សម-ផ្អូម] aansom
អាចោលម្សៀត! (ព.ទ្រ.)។
(ម.ព. អង្សា)។
[អន់-សា] ansa≈
(ម.ព. អង្សា)។
[អប] ob
ធ្វើឱ្យមានរណប, ដាក់រណបទប់ឱ្យមាំ ឱ្យរឹងប៉ឹងឬឱ្យត្រង់ :
[អប-ចិត] ob
(ព.ប្រ.) សម្រួលចិត្តឱ្យអនុលោមតាម, យកចិត្ត; បណ្ដោយតាមចិត្តមិនទទឹងទាស់ :
[អប-ស្ទប] ob
ប៉ះប៉ុនឱ្យខាងតែបានស្រួល, សម្រួលឱ្យខាងតែបានកើតការ។
[អប-អម] ob
ដើរអម; ចាក់បណ្ដោយតាម។
[អៈ-ប៉ៈ] ឬ [អ័ប] ob
ពាក្យប្រើសម្រាប់រៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ មានសេចក្ដីថា "ប្រាសចាក, ឃ្លាតចាក, ឃ្វាងចាក; ឆ្ងាយ, ទៅឆ្ងាយ; ត្រឡប់, ត្រឡប់ជា, បែរជា; ផុត, រួចផុត; មិន, ឥត"។
[អៈ-ប៉ៈ-ក] ob
ដំណើរប្រាសចាកអំពើ គឺការធ្វើមិនល្អ; ការឥតតម្លៃ; អំពើពុំប្រសើរ; ការធ្វើខុស, កំហុស។
[អៈ-បៈ-កា] ob
ទោស; កំហុស; អបករណ៍។
[អៈ-ប៉ៈ-ក្រំ] ob
ដំណើរថយចេញ; ការរត់គេចចេញ, ដំណើរវេះចេញឬគេចវេះ; ការលាឈប់។
[អៈ-បៈ-ក្រិ-យ៉ា] ob
(ម.ព. អបការ)។
[អៈ-ប៉ៈ-គត់] ob
ដែលទៅឆ្ងាយហើយ; ដែលទៅបាត់ហើយ; ដែលកន្លងទៅហើយ; ដែលព្រាត់ប្រាសគ្នាឬដែលស្លាប់ហើយ។
[អៈ-ប៉ៈ-គត់] ob
អ្នកដែលព្រាត់ប្រាសគ្នាឬដែលស្លាប់ហើយ។
[អៈ-ប៉ៈ-គៈ-តា] ob
(ម.ព. អបគត)។
[អៈ-ប៉័ច-ឆ៉ា-យ៉ៈ] ob
ដែលមិនមានស្រមោល; ដែលឥតម្លប់។
[អៈ-ប៉័ច-ឆ៉ា-យ៉ៈ-ព្រឹក] ob
ដើមឈើឥតម្លប់។
[អៈ-ប៉័ច-ឆ៉ា-យ៉ា] ob
(ម.ព. អបច្ឆាយ)។
[អៈ-ប៉ៈ-ចៃ] ob
ការមិនសន្សំទុក, មិនសំច័យទុក; សេចក្ដីគោរព។
[អៈ-ប៉ៈ-ទាន] ob
ដែលធ្វើរួចស្រេចហើយ; ការដែលសម្រេចហើយ។
[អៈ-ប៉ៈ-ទឹស] ob
កន្លះទិស, ទីឬប៉ែកជាចន្លោះនៃទិស (ដូចយ៉ាងប៉ែកក្នុងរវាងនៃទិសបូព៌និងទិសអាគ្នេយ៍ជាដើម) ; ការធ្វើឱ្យឃ្លាតចេញ; ការបណ្ដេញចេញ។
[អៈ-ប៉ៈ-ទេ-វៈ-ដា] ob
បិសាច។
[អៈ-ប្ទេស] ឬ [អប់-ប្ទេស] ob
បញ្ចៀស, បញ្ចេរឱ្យឃ្លាតចេញទៅ; បង្វែង; ពង្វាង :
[អៈ-ប្ទេស] ឬ [អប់-ប្ទេស] ob
គ្រឿងអាង, សំអាង; ហេតុ; ការបញ្ចៀសឬបញ្ចេរឱ្យចៀសវាងចេញឆ្ងាយ ឬក៏ឱ្យឃ្លាតចេញទៅ, ការបង្វែងឬពង្វាងមិនឱ្យត្រូវត្រង់។
[អៈ-ប៉ៈ-ទ្រាប់] ob
ដែលវិនាសទ្រព្យឬដែលឥតទ្រព្យ; ទ្រព្យមិនល្អ; របស់ក្លែង (ដូចយ៉ាងប្រាក់ក្លែងជាដើម)។
[អៈ-ប៉ៈ-ធន់] ob
អបទ្រព្យ; អ្នកទ័លក្រ, អ្នកកម្សត់, ទុគ៌ត។
[អៈ-ប៉ៈ-ភាក] ob
ដែលឥតជោគ, ឥតបុណ្យ, ឥតសិរី :
[អៈ-ប៉ៈ-ភាក] ob
គ្រោះកាច :
[អៈ-ប៉ៈ-ភាក] ob
(ម.ព. អបភាគ)។
[អៈ-ប៉ៈ-ភាស] ob
ការតិះដៀល; ពាក្យតិះដៀល។
[អៈ-ប៉ៈ-ភោក] ob
ដែលឥតភោគ, ដែលខ្សត់ទ្រព្យ។
[អៈ-ប៉ៈ-ម៉ាន] ob
ដែលឥតគេរាប់, អបយស; មនុស្សឥតគេរាប់។
[អៈ-ប៉ៈ-យស់] ob
ដែលប្រាសចាកយស គឺដែលខូចឈ្មោះ, ដែលឥតគេរាប់, ដែលអាប់មុខ :
[អៈ-ប៉ៈ-យស់] ob
(ម.ព. អបយស)។
ការបំបែកខ្លួនចេញនៃក្រុមសមាជិករបស់គណបក្សណាមួយ។
[អៈ-ប៉ៈ-គំ] aakbakkum≈
សេចក្ដីព្រាត់ប្រាសគ្នា; ការបែកចេញពីគ្នា។
[អៈ-ប៉ៈ-គំ] aakbakkum≈
អំពើបង្កើតឡើងដោយប្រជាជនមួយភាគនៃប្រទេសមួយដើម្បីបំបែកខ្លួនចេញពីការដឹកនាំរបស់រដ្ឋក្នុងគោលបំណងបង្កើតរដ្ឋមួយដាច់ដោយឡែកឬទៅចូលរួមជាមួយរដ្ឋដទៃទៀត។
[អៈ-ប៉ៈ-គំ] aakbakkum≈
ការបំបែកខ្លួនចេញនៃក្រុមសមាជិករបស់គណបក្សណាមួយ។
[អៈ-ប៉ៈ-ចា-យ៉ៈ-ណៈ] aobochayon
សេចក្ដីគោរព, កោតក្រែង; ការបូជា, ការធ្វើសក្ការៈ; ការគោរពចំពោះបុគ្គលដែលគួរគោរព :
[ជេត-ឋា-ប៉ៈ-ចា-យៈ-នៈ] aobochayon
ការគោរពកោតក្រែងចំពោះបុគ្គលជារៀមច្បងក្នុងត្រកូល (ក្នុងបាលីច្រើនប្រើជា កុលេជេដ្ឋាបចាយន)។
[អៈ-ប៉ៈ-ចា-យ៉ៈ-ណៈ-កាំ] aobochayon
ការធ្វើអបចាយនៈ។
[អៈ-ប៉ៈ-ចា-យ៉ៈ-ណៈ-ធ័រ] aobochayon
ច្បាប់ប្រាប់សេចក្ដីគោរពកោតក្រែង។
(ម.ព. អបចាយន)។
[អៈ-ប៉ៈ-ចា-យ៉ៈ-ណៈ] aakbakchayaknak≈
(ម.ព. អបចាយន)។
(ម.ព. អបចាយន) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងចុងសព្ទដទៃ :
[—អៈ-ប៉ៈ-ចា-យ៉ៈ-ណៈ] —aakbakchayaknak≈
(ម.ព. អបចាយន) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងចុងសព្ទដទៃ :
ដែលគេត្រូវគោរពកោតក្រែងឬអ្នកដែលគេត្រូវគោរពកោតក្រែង។
[អៈ-ប៉ៈ-ចា-យិ-តៈ] aabachayit
ដែលគេត្រូវគោរពកោតក្រែងឬអ្នកដែលគេត្រូវគោរពកោតក្រែង។
(ម.ព. អបចាយិត)។
[អៈ-ប៉ៈ-ចា-យិ-តា] aabachayita
(ម.ព. អបចាយិត)។
បដិបទាត្រូវ, ប្រតិបត្តិប្រពៃ គឺប្រតិបត្តិត្រូវត្រង់តាមធម៌តាមច្បាប់ ឬប្រតិបត្តិតាមគន្លងធម៌ដែលជាផ្លូវនៃមគ្គផលនិញ្វន :
[អៈ-បុ័ន-ណៈ-ក័ប-ប៉ៈ-ដិ-ប៉ៈ-ទា] aobonnokobbodebotea
បដិបទាត្រូវ, ប្រតិបត្តិប្រពៃ គឺប្រតិបត្តិត្រូវត្រង់តាមធម៌តាមច្បាប់ ឬប្រតិបត្តិតាមគន្លងធម៌ដែលជាផ្លូវនៃមគ្គផលនិញ្វន :
សេចក្ដីមិនចម្រើន; ហេតុដែលនាំឱ្យវិនាស :