ស្លឹករឹត

វចនានុក្រមខ្មែរ

ពាក្យខ្មែរ ការអាន និងអត្ថន័យ — បើកជាសាធារណៈ និងកែលម្អដោយអ្នកអាន។

៦៨,៣៦៩ ធាតុ

អន្ទះសា កិរិយាសព្ទ

[អន់-ទះ-សា] aanteahsa

ចេញអាការៈឡេះឡះប្រះដៃប្រះជើងឬប្រះប្រាណ :

អន្ទះសា កិរិយាសព្ទ ១)

[អន់-ទះ-សា-ស្ល-ឈាម] aanteahsa

អន្ទះសាក្នុងវេលាជិតអស់ជីវិត :

អន្ទះសា កិរិយាសព្ទ ២)

[អន់-ទះ-សា-ស្ល-ឈាម] aanteahsa

(ព.ប្រ.) ប្រញាប់ប្រញាល់រហាល់ហួសពេក។

អន្ទះសា កិរិយាសព្ទ

[អន់-ទះ-សា-ខ្វា-ក] aanteahsa

(ព.ប្រ.) ប្រញាប់រួសរាន់ស្លន់ស្លោពេក :

អន្ទះសា កិរិយាសព្ទ

[អន់-ទះ-សា-រត់-ទន់-លោង] aanteahsa

(ព.ប្រ.) ដោយការប្រញឹកប្រញាប់ខ្លាំងព្រោះមានភ័យអាសន្ន។

អន្ទះសា កិរិយាសព្ទ

[អន់-ទះ-សា-អន់-ទា-លោង] aanteahsa

អន្ទះសារត់ទន់លោង ដោយការប្រញឹកប្រញាប់ខ្លាំងព្រោះមានភ័យអាសន្ន។

អន្ទះអន្ទែង កិរិយាសព្ទ ១)

[អន់-ទះ-អន់-ទែង] aonteahaonteaeng

រសាប់រសល់ប្រះប្រាណ, ឡេះឡះដោយឈឺចាប់ពើត, ក្ដៅ, ក្រហល់ក្រហាយ ជាដើម :

អន្ទះអន្ទែង កិរិយាសព្ទ ២)

[អន់-ទះ-អន់-ទែង] aonteahaonteaeng

(ព.ប្រ.) ក្ដៅក្រហាយព្រោះភ្លើងកាមដុតកម្ដៅ :

អន្ទះអន្ទែង គុណកិរិយា a

[អន់-ទះ-អន់-ទែង] aonteahaonteaeng

ដែលក្ដៅក្រហាយព្រោះមិនដូចបំណង :

អន្ទ្រត គុ.កិ., គុ.

[អន់-ទ្រត] aantrot

ទ្រតៗរឿយៗ :

អន្ទ្រាក គុ.កិ., គុ.

[អន់-ទ្រាក] aantreak

ទ្រាកៗរឿយៗ (អ៊‌ីកអ៊ាកៗ) :

អន្ទ្រាម

ដែលមានអាការៈលំនាំដើរលឿនឬរត់យាងយាវល្មមៗ :

អន្ទ្រាម គុ.កិ., គុ.

[អន់-ទ្រាម] aantream

ដែលមានអាការៈលំនាំដើរលឿនឬរត់យាងយាវល្មមៗ :

អន្ទ្រឺត ឧទានសព្ទ

[អន់-ទ្រឺត] aantrueut

សូរឮទ្រឺតៗ រឿយៗ។

អន្ទ្រូត

ដែលមានអាការៈលំនាំដំណើរធ្ងន់គូទ ឬដែលមានសម្លៀកស៊ូប៉ទ្រូ ហើយថែមទាំងមានដំណើរបញ្ជច់ជង្គង់ផង :

អន្ទ្រូត គុ.កិ., គុ.

[អន់-ទ្រូត] aantrut

ដែលមានអាការៈលំនាំដំណើរធ្ងន់គូទ ឬដែលមានសម្លៀកស៊ូប៉ទ្រូ ហើយថែមទាំងមានដំណើរបញ្ជច់ជង្គង់ផង :

អន្ទ្រើតៗ

ដែលមានលំនាំដើរចុចចុងម្រាមជើងឬចុចកែងហើបៗ ទ្រើតៗ :

អន្ទ្រើតៗ គុ.កិ., គុ.

[អន់-ទ្រើត-អន់-ទ្រើត] aontraut

ដែលមានលំនាំដើរចុចចុងម្រាមជើងឬចុចកែងហើបៗ ទ្រើតៗ :

អន្ទ្រើម

ទ្រើមៗ គឺដែលមានលំនាំដើរលឿនឬរត់បោះជំហានវែងៗរង្វើលៗ :

អន្ទ្រើម គុ.កិ., គុ.

[អន់-ទ្រើម] aantraum

ទ្រើមៗ គឺដែលមានលំនាំដើរលឿនឬរត់បោះជំហានវែងៗរង្វើលៗ :

អន្ធ គុណនាម

[អន់-ធៈ] aanthor

ខ្វាក់ (ទាំងពីរខាង) ប្រើក្នុង ព.កា., បើបុរសប្រើជា អន្ធោ; ស្ត្រីជា អន្ធា ក៏បាន :

អន្ធ នាម

[អន់-ធៈ-កា-រ៉ៈ-គ្រឹះ] aanthor

(ម.ព. អន្ធការពន្ធនាគារ)។

អន្ធ នាម

[អន់-ធៈ-កា-រ៉ាត់-ឋាន] aanthor

ទីងងឹត។

អន្ធ នាម

[អន់-ធៈ-កា-រ៉ៈ-ព័ន-ធៈ-នា-គា] aanthor

គុកងងឹត។

អន្ធ នាម

[អន់-ធៈ-កា-រ៉ៈ-ស្ថាន] aanthor

(ម.ព. អន្ធការដ្ឋាន)។

អន្ធ នាម

[អន់-ធៈ-កូប] aanthor

អណ្ដូងងងឹត គឺអណ្ដូងដែលមានមាត់តូចក្រហួចងងឹត ឈ្ងោកមើលទឹកពុំឃើញ។

អន្ធ គុណនាម

[អន់-ធៈ-ពាល] aanthor

ល្ងង់ងងឹតសូន្យឈឹង (ដូចមនុស្សខ្វាក់) :

អន្ធ គុណនាម

[អន់-ធូ-ប៉ៈ-ម៉ា] aanthor

ឧបមាឬប្រៀបដូចមនុស្សខ្វាក់។

អន្ធ គុណនាម

[អន់-ធោ-ប៉ៈ-ម៉ា] aanthor

(ម.ព. អន្ធូបមា)។

អន្ធភាព នាម

[អន់-ធៈ-ភាប] antheakpheab≈

(ម.ព. អន្ធការ)។

អន្ធា នាម

[អន់-ធា] anthea≈

(ម.ព. អន្ធ)។

អន្ធិកា

រាត្រី (យប់)។ សម្រាប់ប្រើក្នុងកាព្យ តាមដោយកវីត្រូវការប្រើ, ដូចជាកាព្យ (ព.ប្រ.) ថា :

អន្ធិកា នាម

[អន់-ធិ-កា] aonthika

រាត្រី (យប់)។ សម្រាប់ប្រើក្នុងកាព្យ តាមដោយកវីត្រូវការប្រើ, ដូចជាកាព្យ (ព.ប្រ.) ថា :

អន្ធិល

ដែលខាប់ខន់ទន់ក្រាស់អាចរង្គើឬកម្រើករញ្ជួយបាន (ច្រើនប្រើ អន្ធឹល ជាង) :

អន្ធិល គុណនាម

[អន់-ធិល] aenthil

ដែលខាប់ខន់ទន់ក្រាស់អាចរង្គើឬកម្រើករញ្ជួយបាន (ច្រើនប្រើ អន្ធឹល ជាង) :

អន្ធឹល គុណនាម

[អន់-ធឹល] anthoel≈

(ម.ព. អន្ធិល)។

អន្ធួម

ដែលមានលំនាំដំណើរទួមៗគឃ្លើន :

អន្ធួម គុ.កិ., គុ.

[អន់-ធួម] aonthuom

ដែលមានលំនាំដំណើរទួមៗគឃ្លើន :

អន្ធើតៗ គុ.កិ., គុ.

[អន់-ទើត-អន់-ទើត] anteutanteut≈

(ម.ព. អន្ទើត)។

អន្ធើម គុ.កិ., គុ.

[អន់-ធើម] aanthaum

(ម.ព. អន្ទ្រើម)។

អន្ធោ នាម

[អន់-ធោ] aanthou

(ម.ព. អន្ធ)។

អន្ធោភាសន៍ នាម

[អន់-ធោ-ភាស] anthopheas≈

ភាពនៃវត្ថុឬអ្វីៗដែលបញ្ចេញពន្លឺវេលាយប់។

អន្ធ—

(ម.ព. អន្ធ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

អន្ធ— នាម

[អន់-ធៈ—] antheak—≈

(ម.ព. អន្ធ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

អន្ន

របស់ដែលត្រូវស៊ីក្រោយ។

អន្ន នាម

[អ័ន-ណៈ] aann

របស់ដែលត្រូវស៊ី (គ្រឿងស៊ីមានបាយជាដើម)។

អន្ន នាម

[បុប-វ័ន-ណៈ] aann

របស់ដែលត្រូវស៊ីមុន។

អន្ន នាម

[បុប-ព័ន-ណា-ប៉ៈ-រ៉ន់] aann

របស់ដែលត្រូវស៊ីមុននិងរបស់ដែលត្រូវស៊ីក្រោយ។

អន្ន នាម

[អ័ន-ណៈ-កាល] aann

ពេលបាយ។

អន្ន នាម

[អ័ន-ណៈ-កិច] aann

កិច្ចបរិភោគអាហារ។

អន្ន នាម

[អ័ន-ណៈ-ទាន] aann

ការឱ្យបាយចំណី (ដល់បដិគ្គាហកឬបដិគ្គាហិកា)។

អន្ន នាម

[អ័ន-ណៈ-ប៉ា-ណៈ] aann

គ្រឿងស៊ីនិងគ្រឿងផឹក, បាយទឹក។ល។

អន្ន នាម

[អៈ-ប៉ៈ-រ៉ាន់-ណៈ] aann

របស់ដែលត្រូវស៊ីក្រោយ។

អន្ន—

(ម.ព. អន្ន) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

អន្ន— នាម

[អ័ន-ណៈ—] annak—≈

(ម.ព. អន្ន) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

អន្យតិរ្ថិយ នាម a

[អន់-ដេ-រ-ថី] aanyoterthiy

តិរ្ថិយដទៃ គឺដទៃក្រៅពីពុទ្ធសាសនិកជន :

អន្យតិរ្ថិយ គុណនាម b

[អន់-ដេ-រ-ថី] aanyoterthiy

(ព.ប្រ.) ដែលជាជនដទៃក្រៅពីពុទ្ធសាសនិកជន។

អន្យតិរ្ថីយ៍ នាម

[មៈ-នុស-អន់-ដេ-រ-ថី] meaknusanderothei≈

មនុស្សក្រៅធម៌ ក្រៅច្បាប់ :

អន្យបទ នាម

[អ័ន-យ៉ៈ-បត់] aonyobot

ដូចគ្នានឹង អញ្ញបទ ដែរ។

អន្លក់ នាម

[អន់-លក់] aonlok

បន្លែដែលប្រើជ្រលក់បរិភោគផ្សំជាមួយនឹងទឹកគ្រឿង ឬផ្អក, ម៉ាំ, អំបិលម្ទេស, ... :

អន្លក់ នាម

[អន់-លក់-អន់-លៃ] aonlok

(ម.ព. អន្លៃ)។

អន្លង គុណនាម

[អន់-លង] aonlong

ខៀវឡើងទឹកដមឬឡើងសម្បុររលោង :

អន្លង់

(ព.ប្រ.) កាមដែលទុកដូចជាអន្លង់ (ព្រោះអាចញ៉ាំងសត្វលោកឱ្យលិចលង់បាន)។

អន្លង់ នាម ១)

[អន់-លង់] aanlong

ឧទកដ្ឋានដែលមានជម្រៅអាចឱ្យលង់បាន គឺទីដក់ទឹកត្រង់ដែលជ្រៅជាងគេ ក្នុងទន្លេ, បឹង, ស្ទឹងជាដើម :

អន្លង់ នាម ២)

[អន់-លង់] aanlong

(ព.ពុ.) និយាយដោយពាក្យប្រៀបមាន ៤យ៉ាងគឺ អន្លង់កាម, អន្លង់ភព, អន្លង់ទិដ្ឋិ, អន្លង់អវិជ្ជា (ព.ពុ.)។

អន្លង់ កិរិយាសព្ទ

[ធ្លាក់-អន់-លង់] aanlong

ធ្លាក់ក្នុងសេចក្ដីវិនាស។

អន្លង់ នាម

[អន់-លង់-កាម] aanlong

(ព.ប្រ.) កាមដែលទុកដូចជាអន្លង់ (ព្រោះអាចញ៉ាំងសត្វលោកឱ្យលិចលង់បាន)។

អន្លាយ គុណនាម ១)

[អន់-ឡាយ] aanleay

ដែលជ្រាយជាប់គ្នាវែងមិនដាច់ :

អន្លាយ គុណនាម ២)

[អន់-ឡាយ] aanleay

ដែលវែងដូចគេបន្លាយ :

អន្លីង

ឈើសម្រាប់កាន់កកូរលីងអ្វីៗ :

អន្លីង នាម

[អន់-លីង] aanling

ឈើសម្រាប់កាន់កកូរលីងអ្វីៗ :

អន្លឹប

ឈ្មោះវល្លិតូចមួយប្រភេទ ស្លឹកស្រស់មានសាច់ស្អិតល្មួត គេច្រើនបេះយកមកឈ្លីឱ្យទន់ហើយបិទបូសដែលធ្លាយហើយ ឱ្យជក់ខ្ទុះឆាប់សះ :