អនុសារ នាម
[អៈ-នុ-សា] aonusar
សេចក្ដីចម្លងឬដកស្រង់ចេញពីឯកសារដើម :
ពាក្យខ្មែរ ការអាន និងអត្ថន័យ — បើកជាសាធារណៈ និងកែលម្អដោយអ្នកអាន។
[អៈ-នុ-សា] aonusar
សេចក្ដីចម្លងឬដកស្រង់ចេញពីឯកសារដើម :
[អៈ-នុ-សា-សៈ-ណៈ] aaknusasaknak≈
ពាក្យប្រៀនប្រដៅ, ការប្រៀនប្រដៅ។
ពាក្យប្រៀនប្រដៅ, ការប្រៀនប្រដៅ; ពាក្យពេចន៍ឬសេចក្ដីណែនាំ ការចង្អុលបង្ហាញ; មតិយោបល់ឬការយល់ឃើញ :
[អៈ-នុ-សាស] aonusason
ពាក្យប្រៀនប្រដៅ, ការប្រៀនប្រដៅ; ពាក្យពេចន៍ឬសេចក្ដីណែនាំ ការចង្អុលបង្ហាញ; មតិយោបល់ឬការយល់ឃើញ :
ការសុំជនណាម្នាក់ឱ្យជួយជ្រោមជ្រែងដោយក្ដីទំនុកបម្រុងដល់ជនណាម្នាក់ឬច្រើននាក់។
[អៈ-នុ-សិត] aaknuset≈
ការសុំជនណាម្នាក់ឱ្យជួយជ្រោមជ្រែងដោយក្ដីទំនុកបម្រុងដល់ជនណាម្នាក់ឬច្រើននាក់។
អ្នកផ្ដល់អនុសិដ្ឋ។
[អៈ-នុ-សិត-ឋៈ-ជន់] aaknusetthakchno≈
អ្នកផ្ដល់អនុសិដ្ឋ។
នាយទាហានជាន់ទាបតាមលំដាប់ថ្នាក់ចាប់ពីអនុសេនីយ៍ត្រី ដល់អនុសេនីយ៍ឯក។
[អៈ-នុ-សេ-ណា-នី] aaknusenani≈
នាយទាហានជាន់ទាបតាមលំដាប់ថ្នាក់ចាប់ពីអនុសេនីយ៍ត្រី ដល់អនុសេនីយ៍ឯក។
ឋានន្តរសក្ដិនាយទាហានបន្ទាប់ពីអនុសេនីយ៍ទោ (សក្ដិ ១)។
[អៈ-នុ-សេ-ណី-ត្រី] aaknuseneitri≈
ឋានន្តរសក្ដិនាយទាហានបន្ទាប់ពីអនុសេនីយ៍ទោ (សក្ដិ ១)។
ឋានន្តរសក្ដិនាយទាហានបន្ទាប់ពីអនុសេនីយ៍ឯក (សក្ដិ ២)។
[អៈ-នុ-សេ-ណី-ទោ] aaknuseneito≈
ឋានន្តរសក្ដិនាយទាហានបន្ទាប់ពីអនុសេនីយ៍ឯក (សក្ដិ ២)។
ឋានន្តរសក្ដិនាយទាហានខ្ពស់ផុតក្នុងថ្នាក់អនុសេនានី, បន្ទាប់ពីវរសេនីយ៍ត្រី (សក្ដិ ៣)។
[អៈ-នុ-សេ-ណី-អែក] aaknuseneiaaek≈
ឋានន្តរសក្ដិនាយទាហានខ្ពស់ផុតក្នុងថ្នាក់អនុសេនានី, បន្ទាប់ពីវរសេនីយ៍ត្រី (សក្ដិ ៣)។
និគ្គហិតឬដំលើ (º) :
[អៈ-នុស-ស្វា-រ៉ៈ] aanusvar
និគ្គហិតឬដំលើ (º) :
[អៈ-នុស-សៈ-រ៉ៈ-ណៈ] aaknussakraknak≈
(វិ.ន.) ឯកសារជាលាយលក្ខណ៍អក្សរនៅក្នុងវិស័យធុរកិច្ចឬការទូត លិខិតផ្លូវច្បាប់ម្យ៉ាងដែលមានចែងអំពីថិរវេលានៃកិច្ចសន្យាឬសេចក្ដីលម្អិតផ្នែកច្បាប់ដទៃទៀត :
(វិ.ន.) ឯកសារអន្តរជាតិទាំងឡាយណាដែលមានទម្រង់ជាលិខិតទោល ហើយមិនតម្រូវឱ្យមានការផ្ដល់សច្ចាប័ន :
[អៈ-នុស-ស] aaknussa≈
(ម.ព. អនុស្សរណៈ)។
[អៈ-នុស-សៈ-រ៉ៈ-ណៈ-នៃ-កា-យោក-យល់-គ្នា] aaknussakraknakneykayokylknea≈
(វិ.ន.) ឯកសារអន្តរជាតិទាំងឡាយណាដែលមានទម្រង់ជាលិខិតទោល ហើយមិនតម្រូវឱ្យមានការផ្ដល់សច្ចាប័ន :
(ម.ព. អនុស្វារ)។
[អៈ-នុស-សា-រ៉ៈ] aaknussarak≈
(ម.ព. អនុស្វារ)។
[អៈ-នុស-សា-វ៉ៈ-ណៈ-ក] aanussavonok
(ម.ព. អនុស្សាវនា)។
(ម.ព. អនុស្សាវនា)។
[អៈ-នុស-សា-វៈ-ណៈ-កៈ] aaknussaveaknakkak≈
(ម.ព. អនុស្សាវនា)។
ការសូត្រប្រកាសសេចក្ដីតាមលក្ខណប្បញ្ញត្តិក្នុងទីប្រជុំឱ្យគេឮរាល់គ្នា។ វាចាដែលសូត្រឬការសូត្រផ្ដៀងជំនុំសង្ឃតាមលក្ខណវិនយប្បញ្ញត្តិ (ព.វិ.)។
[អៈ-នុស-សា-វ៉ៈ-ណា] aanussavonea
ការសូត្រប្រកាសសេចក្ដីតាមលក្ខណប្បញ្ញត្តិក្នុងទីប្រជុំឱ្យគេឮរាល់គ្នា។ វាចាដែលសូត្រឬការសូត្រផ្ដៀងជំនុំសង្ឃតាមលក្ខណវិនយប្បញ្ញត្តិ (ព.វិ.)។
[អៈ-នុស-សា-វ៉ៈ-រី] aanussavoriy
ពាក្យសន្មតហៅចេតិយដ្ឋានដែលសាងទុកជាទីរឭកដល់ហេតុឬរឿងឬក៏បុគ្គលដែលពុំគួរបំភ្លេចចោល :
[អៈ-នុស-សា-វ៉ៈ-រី] aanussavoriy
ការដែលគួររលឹកនឹកឃើញ :
[អៈ-នុស-សា-វ៉ៈ-រី] aanussavoriy
វត្ថុជាអំណោយដែលទុកជាទីរលឹក :
ភិក្ខុជាអាចារ្យអ្នកសូត្រអនុស្សាវនា; ហៅ អនុស្សាវនក ឬ អនុស្សាវនកៈ ក៏បាន (ហៅតាមទម្លាប់ថា គ្រូសូត្រឆ្វេង)។
[អៈ-នុស-សា-វ៉ៈ-រី] aaknussavakri≈
(ម.ព. អនុស្សាវរីយ)។
[អៈ-នុស-សា-វ៉ៈ-ណា-ចា] aaknussavaknacha≈
ភិក្ខុជាអាចារ្យអ្នកសូត្រអនុស្សាវនា; ហៅ អនុស្សាវនក ឬ អនុស្សាវនកៈ ក៏បាន (ហៅតាមទម្លាប់ថា គ្រូសូត្រឆ្វេង)។
(ម.ព. អនុ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ :
[អៈ-នុ—] aaknu—≈
(ម.ព. អនុ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ :
ដែលច្រើនណាស់កាត់ថ្លៃពុំបាន។
[អៈ-ណែក] aanek
មិនមែនតែមួយ គឺច្រើនដែលរាប់ពុំបាន, ប្រមាណពុំអស់ :
[អៈ-ណេ-កៈ-ជាត] aanek
ជាតិច្រើនរាប់ពុំអស់។
[អៈ-ណែក-នៃ] aanek
ន័យដ៏ច្រើន; ដែលមានន័យច្រើន។
[អៈ-ណែក-ប-រ៉ិ-យ៉ាយ] aanek
បរិយាយច្រើន; ដែលមានបរិយាយច្រើន។
[អៈ-ណែ-ក័ប-ប៉ៈ-ភេត] aanek
ប្រភេទច្រើន; ដែលមានប្រភេទច្រើន។
[អៈ-ណែ-ក័ប-ប៉ៈ-ម៉ាន] aanek
ចំនួនច្រើន; ដែលមានចំនួនច្រើន។
[អៈ-ណែក-ប្រ-កា] aanek
(ម.ព. អនេកប្បការ)។
[អៈ-ណែក-ប្រ-ភេត] aanek
(ម.ព. អនេកប្បភេទ)។
[អៈ-ណែក-ប្រ-ម៉ាន] aanek
(ម.ព. អនេកប្បមាណ)។
[អៈ-ណែក-ពាន់-ជាត] aanek
ជាតិច្រើនពាន់ ឬ ច្រើនពាន់ជាតិ, អនេកជាតិ :
[អៈ-ណេ-កៈ-ពិត] aanek
ច្រើនយ៉ាង, ច្រើនបែប។
[អៈ-ណេ-កៈ-វិត] aanek
(ម.ព. អនេកពិធ)។
[អៈ-ណែក-អៈ-ណន់] aanek
ច្រើនក្រៃលែងមិនមានទីបំផុត។
[អៈ-ណែក-អៈ-ណាក់] aanek
ដែលច្រើនណាស់កាត់ថ្លៃពុំបាន។
សំខ្យាសព្ទប្រាប់សេចក្ដីថា "ច្រើន" គឺ សត, សហស្ស កុំប្រែថា "រយ, ពាន់" ឱ្យប្រែថា "ច្រើន" ឬថា "អនេក" វិញ, ដូចជា សតបទី, សហស្សបទី "សត្វមានជើងច្រើន" គឺម្រើមព្រះ, ក្អែប; សតតេជះ "មានតេជះច្រើន", សហស្សរំសី "មានរស្មីច្រើន" (ព្រះអាទិត្យ) ; សតបុញ្ញលក្ខណៈ "មានលក្ខណៈនៃបុណ្យច្
[អៈ-ណេ-ក័ត-ថៈ-ស័ង-ខ្យា] aanektthasamkhya
សំខ្យាសព្ទប្រាប់សេចក្ដីថា "ច្រើន" គឺ សត, សហស្ស កុំប្រែថា "រយ, ពាន់" ឱ្យប្រែថា "ច្រើន" ឬថា "អនេក" វិញ, ដូចជា សតបទី, សហស្សបទី "សត្វមានជើងច្រើន" គឺម្រើមព្រះ, ក្អែប; សតតេជះ "មានតេជះច្រើន", សហស្សរំសី "មានរស្មីច្រើន" (ព្រះអាទិត្យ) ; សតបុញ្ញលក្ខណៈ "មានលក្ខណៈនៃបុណ្យច្
ការច្រើន; ដែលមានប្រការច្រើន។
[អៈ-ណែ-ក័ប-ប៉ៈ-កា] aaknaekbabakka≈
ការច្រើន; ដែលមានប្រការច្រើន។
(ម.ព. អនេក) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។
[អៈ-ណេ-កៈ—] aaknekak—≈
(ម.ព. អនេក) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។
(ម.ព. អនេសនៈ)។
[អៈ-នេ-សៈ-ណា] aaknesakna≈
(ម.ព. អនេសនៈ)។
ការលះអនេសនៈ គឺការស្វែងរកត្រូវតាមធម៌។
[អៈ-នេ-សៈ-ណៈ] aanesaneak
ការស្វែងរកពុំត្រូវតាមធម៌ឬពុំត្រូវតាមបែបបទ :
[អៈ-នេ-សៈ-ណៈ] aanesaneak
ការចិញ្ចឹមជីវិតដោយដំណើរស្វែងរកចតុប្បច្ច័យ មិនត្រូវតាមធម៌វិន័យ :
[អៈ-ណេ-សៈ-ណ័ប-ប៉ៈ-ហាន] aanesaneak
ការលះអនេសនៈ គឺការស្វែងរកត្រូវតាមធម៌។
(ម.ព. អនេសនៈ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។
[អៈ-នេ-សៈ-ណៈ—] aaknesaknak—≈
(ម.ព. អនេសនៈ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។
ទីដែលមិនមានឱកាស, ទីមិនទំនេរ។
[អៈ-ណោ-កាស] aonoukas
ដែលមិនមានឱកាស :
[អៈ-ណោ-កាស] aonoukas
ប្រទេសឬទីដែលមិនទំនេរ :
[អៈ-ណោ-កា-សៈ-គ្រឹះ] aonoukas
ផ្ទះដែលមិនទំនេរ។
[អ-ណោ-កា-ស័ត-ឋាន] aonoukas
ទីដែលមិនមានឱកាស, ទីមិនទំនេរ។
ឈ្មោះស្រះធំឬបឹងធំមួយក្នុងពួកស្រះធំឬបឹងធំដែលហៅ មហាស្រះ ទាំង ៧ក្នុងទីប្រជុំភ្នំហិមពាន្ត :
[អៈ-ណោ-ត័ត] aanoutatt
ឈ្មោះស្រះធំឬបឹងធំមួយក្នុងពួកស្រះធំឬបឹងធំដែលហៅ មហាស្រះ ទាំង ៧ក្នុងទីប្រជុំភ្នំហិមពាន្ត :
(ម.ព. អនោតត្ត)។
[អៈ-ណោ-ត័ត-តៈ-ស្រះ] aanoutttasrah
(ម.ព. អនោតត្ត)។
(ម.ព. អនោតត្ត)។
[អៈ-ណោ-តៈ-ស្រះ] aaknaotaksreah≈
(ម.ព. អនោតត្ត)។
ដែលគ្មានទឹក។
[អៈ-ណោ-ទៈ-កៈ] aaknaoteakkak≈
ដែលគ្មានទឹក។
(ម.ព. អនោមសត្ត)។
[អៈ-ណោ-មៈ] ឬ [អៈ-ណោម] aanoum
ដែលមិនថោកទាប, មិនទន់ទាប, មិនថយថោក, មិនមែនល្មាក់ល្មម (លើសលែង, ប្រសើរ, ថ្លៃថ្លា, ខ្ពង់ខ្ពស់)។
[អៈ-ណោ-មៈ-កៈ-ស័ត] aanoum
(ម.ព. អនោមសត្ត)។
[អៈ-ណោ-មៈ-គុន] aanoum
គុណខ្ពង់ខ្ពស់; ដែលមានគុណខ្ពង់ខ្ពស់ :
[អៈ-ណោ-ម័ញ-ញាន] aanoum
ញាណដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់; ដែលមានញាណខ្ពង់ខ្ពស់។
[អៈ-ណោ-ម័ប-ប៉័ញ-ញ៉ា] aanoum
ប្រាជ្ញាស្រួចស្រាល់, ប្រាជ្ញាមុត។
[អៈ-ណោ-មៈ-ស័ត] aanoum
សត្វប្រសើរ (បរមពោធិសត្វ, មហាសត្វ) ; ប្រើជា អនោមសត្វ ក៏បាន។
ព្រះនាមព្រះសព្វញ្ញុពុទ្ធមួយព្រះអង្គ បានត្រាស់ក្នុងអតីតកាលយូរអង្វែងណាស់ទៅហើយ ប៉ុន្តែមានសេចក្ដីតំណាលញឹកញយក្នុងគម្ពីរពុទ្ធសាសនា។
[អៈ-ណោ-ម៉ៈ-ទ័ស-សី] aanoumtossei
ព្រះនាមព្រះសព្វញ្ញុពុទ្ធមួយព្រះអង្គ បានត្រាស់ក្នុងអតីតកាលយូរអង្វែងណាស់ទៅហើយ ប៉ុន្តែមានសេចក្ដីតំណាលញឹកញយក្នុងគម្ពីរពុទ្ធសាសនា។
(ម.ព. អនោម) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។
[អៈ-ណោ-មៈ—] aaknaomeak—≈
(ម.ព. អនោម) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។
ការមិនលះបង់ព្យាយាមឬគំនិតឬក៏កិច្ចការណាមួយ :
[អៈ-ណោ-ស័ច-ជៈ-ភាប] aanouschchopheap
ការមិនលះបង់ព្យាយាមឬគំនិតឬក៏កិច្ចការណាមួយ :
មានថ្នាំងថ្នាក់ចិត្ត, ខឹងសម្បាបន្តិចបន្តួច, អន់ចិត្តមានថ្នាំងថ្នាក់ឬស្រយង់ចិត្ត, តូចចិត្ត, រវាតគំនិតបន្តិចៗ; អន់ចិត្តស្រឡេត។
[អន់] aan
ដែលថយចុះ, ទន់ចុះ; តិចចុះ; ខ្សោយ :
[ចំ-ណេះ-អន់] aan
ចំណេះខ្សោយ។
[អន់-ចិត] aan
ស្រពន់ចិត្ត, តូចចិត្ត។
[អន់-ឈឺ] aan
ស្រាលឈឺ។
[អាក់-អន់] aan
មានថ្នាំងថ្នាក់ចិត្ត, ខឹងសម្បាបន្តិចបន្តួច, អន់ចិត្តមានថ្នាំងថ្នាក់ឬស្រយង់ចិត្ត, តូចចិត្ត, រវាតគំនិតបន្តិចៗ; អន់ចិត្តស្រឡេត។
(ម.ព. អនគ្ឃ)។
[អៈ-ន័ក] aaknka≈
(ម.ព. អនគ្ឃ)។