ស្លឹករឹត

វចនានុក្រមខ្មែរ

ពាក្យខ្មែរ ការអាន និងអត្ថន័យ — បើកជាសាធារណៈ និងកែលម្អដោយអ្នកអាន។

៦៨,៣៦៩ ធាតុ

អថព្វ នាម

[អៈ-ថ័រ-ពៈ-វេត] aothopvor

(ម.ព. អថព្វវេទ)។

អថព្វ នាម

[អៈ-ថ័ប-ពៈ-វេត] aothopvor

ឈ្មោះវេទទី ៤និយាយអំពីមន្តវិជ្ជាសម្រាប់សូត្រសែកហៅឬបណ្ដេញភូតបិសាចជាដើម។

អថាមភាព

ភាពទន់ខ្សោយ ភាពអន់ថយ ភាពអស់កម្លាំង ភាពល្វើយ។

អថាមភាព នាម

[អៈ-ថា-ម៉ៈ-ភាប] aakthamakpheab≈

ភាពទន់ខ្សោយ ភាពអន់ថយ ភាពអស់កម្លាំង ភាពល្វើយ។

អថាវរភាព

ភាពមិនទៀង ភាពងាយប្រេះស្រាំ ភាពងាយរងគ្រោះ ភាពងាយដួលរលំ។

អថាវរភាព នាម

[អៈ-ថា-វៈ-រៈ-ភាប] aakthaveakreakpheab≈

ភាពមិនទៀង ភាពងាយប្រេះស្រាំ ភាពងាយរងគ្រោះ ភាពងាយដួលរលំ។

អថាវរៈ

ដែលមិនទៀង ដែលងាយរងគ្រោះ។

អថាវរៈ គុណនាម

[អៈ-ថា-វៈ-រៈ] aakthaveakreak≈

ដែលមិនទៀង ដែលងាយរងគ្រោះ។

អថិរភាព

ភាពដែលមិនឋិតថេរ, លក្ខណៈដែលមិនតាំងនៅមាំមួន, ការមិនទៀងទាត់, ការប្រែប្រួល :

អថិរភាព នាម

[អ-ថិ-រ៉ៈ-ភាប] aatheropheap

ភាពដែលមិនឋិតថេរ, លក្ខណៈដែលមិនតាំងនៅមាំមួន, ការមិនទៀងទាត់, ការប្រែប្រួល :

អថិរវន្ត

ដែលមិនឋិតថេរ មិនជាប់ មិនមានមធ្យោបាយ។

អថិរវន្ត គុណនាម

[អៈ-ថិ-រ៉ៈ-វ័ន] aaktherakvno≈

ដែលមិនឋិតថេរ មិនជាប់ មិនមានមធ្យោបាយ។

អថេរ

(គណិត.) និមិត្តសញ្ញាដែលតាងឱ្យបរិមាណឬតម្លៃមិនស្គាល់។

អថេរ នាម

[អៈ-ថេ] aakthe≈

(គណិត.) និមិត្តសញ្ញាដែលតាងឱ្យបរិមាណឬតម្លៃមិនស្គាល់។

អថ៌

ធម៌និងអត្ថគឺបាលីនិងអដ្ឋកថាឬបាលីព្រមទាំងសេចក្ដីអធិប្បាយ :

អថ៌ នាម

[អ័រ] aathr

អត្ថ។

អថ៌ នាម

[ធ័រ-អ័រ] aathr

ធម៌និងអត្ថគឺបាលីនិងអដ្ឋកថាឬបាលីព្រមទាំងសេចក្ដីអធិប្បាយ :

អថ័ន នាម

[អៈ-ថ័ន] aathoan

(ម.ព. អថព្វ)។

អទត្តពល

មិនទាន់មានផលក្នុងបច្ចុប្បន្ន អាចកើតមានទៅខាងមុខ។

អទត្តពល កិរិយាសព្ទ

[អៈ-ទ័ត-តៈ-ពល់] aakttatakplo≈

មិនទាន់មានផលក្នុងបច្ចុប្បន្ន អាចកើតមានទៅខាងមុខ។

អទត្ថពល កិរិយាសព្ទ

[អៈ-ទ័ត-ថៈ-ពល់] aakttathakplo≈

(ម.ព. អទត្តពល)។

អទលី

ដែលគ្មានត្របក (ផ្កា)។

អទលី គុណនាម

[អៈ-ទៈ-លី] aakteakli≈

ដែលគ្មានត្របក (ផ្កា)។

អទាយាទ

ដែលមិនមានអំណាចត្រូវបានទ្រព្យសម្បាច់ :

អទាយាទ គុណនាម

[អៈ-ទា-យាត] aateayeat

ដែលមិនមានអំណាចត្រូវបានទ្រព្យសម្បាច់ :

អទាយាទា គុណនាម

[អៈ-ទា-យា-ទា] aakteayeatea≈

(ម.ព. អទាយាទ)។

អទារជន

មនុស្សឥតភរិយា; មនុស្សពុំទាន់មានភរិយា (ប្រុសលីវ)។

អទារជន នាម

[អៈ-ទា-រៈ-ជន់] aatearochon

មនុស្សឥតភរិយា; មនុស្សពុំទាន់មានភរិយា (ប្រុសលីវ)។

អទារុណ គុណនាម

[អៈ-ទា-រុន] aotearun

ដែលមិនកាច (ស្លូត)។

អទារុណ នាម

[អៈ-ទា-រុ-ណៈ-កាំ] aotearun

អំពើស្លូត; អំពើល្អ :

អទារុណ នាម

[អៈ-ទា-រុ-ណៈ-ភាប] aotearun

ភាវៈស្លូត។

អទាសតា នាម

[អៈ-ទា-សៈ-តា] aoteasota

(ម.ព. អទាសព្យ)។

អទាសព្យ

ភាវៈមិនមែនជាទាសៈឬទាសីគេ; ភាពជាអ្នកជា, ភុជិស្សតាឬភុជិស្សភាព (ប្រើជា អទាសតា ក៏បាន)។

អទាសព្យ នាម

[អៈ-ទា-ស័ប] aateasapyor

ភាវៈមិនមែនជាទាសៈឬទាសីគេ; ភាពជាអ្នកជា, ភុជិស្សតាឬភុជិស្សភាព (ប្រើជា អទាសតា ក៏បាន)។

អទាសភាព នាម

[អៈ-ទា-សៈ-ភាប] aakteasakpheab≈

(ម.ព. អទាសព្យ)។

អទិដ្ឋ

ហេតុដែលមិនដែលឃើញ, ហេតុចម្លែក។

អទិដ្ឋ គុណនាម

[អៈ-ទិត-ឋៈ] aatidthar

ដែលមិនឃើញ, ដែលមិនបានឃើញ។

អទិដ្ឋ នាម

[អៈ-ទិត-ឋៈ-បុប-ពៈ] aatidthar

ដែលមិនធ្លាប់បានឃើញ :

អទិដ្ឋ នាម

[អៈ-ទិត-ឋៈ-មិត] aatidthar

មិត្តមិនដែលឃើញគ្នា គឺអ្នកដែលរាប់អានគ្នាជាមិត្ត ប៉ុន្តែមិនដែលបានចួប មិនដែលបានឃើញគ្នាសោះ គ្រាន់តែបានផ្ញើសំបុត្រឬផ្ដាំដំណឹងទៅវិញទៅមករកគ្នា ឬក៏ផ្ញើទ្រព្យរបស់ភ័ស្ដុភារអ្វីៗទៅវិញទៅមកដោយអ្នកដទៃ។

អទិដ្ឋ នាម

[អៈ-ទិត-ឋៈ-មិត] aatidthar

(ម.ព. អទិដ្ឋមិត្ត)។

អទិដ្ឋ នាម

[អៈ-ទិត-ឋៈ-ហែត] aatidthar

ហេតុដែលមិនដែលឃើញ, ហេតុចម្លែក។

អទិតិ

ព្រះនាមរបស់ទេពធីតាមួយអង្គ នៅឋានសួគ៌មានបុត្រឈ្មោះអាទិត្យ ឬសូរ្យទិត្យក្នុងចំណោមបុត្រជាច្រើន (តាមលទ្ធិបុរាណ ឬលទ្ធិព្រាហ្មណ៍)។

អទិតិ នាម

[អៈ-ទិ-តិ] aaktite≈

ព្រះនាមរបស់ទេពធីតាមួយអង្គ នៅឋានសួគ៌មានបុត្រឈ្មោះអាទិត្យ ឬសូរ្យទិត្យក្នុងចំណោមបុត្រជាច្រើន (តាមលទ្ធិបុរាណ ឬលទ្ធិព្រាហ្មណ៍)។

អទិន្ន គុណនាម

[អៈ-ទិន-នៈ] aatinn

ដែលមិនឱ្យ, ដែលគេមិនបានឱ្យ។

អទិន្ន នាម

[អៈ-ទិន-នៈ-ភ័ន] aatinn

ភណ្ឌៈដែលគេមិនបានឱ្យ។

អទិន្ន នាម

[អៈ-ទិន-នៈ-វ័ត-ថុ] aatinn

វត្ថុដែលគេមិនបានឱ្យ។

អទិន្នហារី នាម

[អៈ-ទិន-នៈ-ហា-រី] aaktinneakhari≈

អ្នកយករបស់ដែលគេមិនឱ្យ (ចោរ)។

អទិន្នហារី នាម

[អៈ-ទិន-នា-ទា-យិ-នី] aaktinneateayini≈

(ម.ព. អទិន្នាទាយី)។

អទិន្នា—

(ម.ព. អទិន្ន) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

អទិន្នា— នាម

[អៈ-ទិន-នា—] aaktinnea—≈

(ម.ព. អទិន្ន) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

អទិន្ន—

(ម.ព. អទិន្ន) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

អទិន្ន— នាម

[អៈ-ទិន-នៈ—] aaktinneak—≈

(ម.ព. អទិន្ន) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

អទិស្សមាន គុណនាម

[អៈ-ទិស-សៈ-ម៉ា-ណៈ] ឬ [អៈ-ទិស-សៈ-ម៉ាន] aatissamean

ដែលមើលពុំឃើញ; ដែលពុំប្រាកដ :

អទិស្សមាន នាម

[អៈ-ទិ-សៈ-ម៉ា-ណៈ-កាយ] aatissamean

អ្នកដែលមានខ្លួនគេមើលមិនឃើញ :

អទិស្សមាន នាម

[អៈ-ទិ-សៈ-ម៉ា-ណៈ-កា] aatissamean

ដំណើរឬហេតុពុំប្រាកដ។

អទិស្សមាន នាម

[អៈ-ទិ-សៈ-ម៉ា-ណៈ-ភាប] aatissamean

ភាពដែលមើលពុំឃើញ, ភាពដែលពុំប្រាកដ។

អទិស្សមាន នាម

[អៈ-ទិ-សៈ-ម៉ា-ណៈ-ហែត] aatissamean

(ម.ព. អទិស្សមានការណ៍)។

អទុរាគត

ដែលមកដោយមិនលំបាក, ដោយងាយស្រួល ឬដោយសួស្ដី; អ្នកដែលមកដល់ដោយសុខស្រួល :

អទុរាគត គុ., ន.

[អៈ-ទុ-រា-គត់] aatureakot

ដែលមកដោយមិនលំបាក, ដោយងាយស្រួល ឬដោយសួស្ដី; អ្នកដែលមកដល់ដោយសុខស្រួល :

អទុរាគតា នាម

[អៈ-ទុ-រា-គៈ-តា] aatureakota

(ម.ព. អទុរាគត)។

អទេវនិយម

(ទស្សនៈ.) លទ្ធិឬជំនឿដែលបដិសេធអត្ថិភាពរបស់អាទិទេព :

អទេវនិយម នាម

[អៈ-ទេ-វៈ-និ-យំ] aakteveakniyum≈

(ទស្សនៈ.) លទ្ធិឬជំនឿដែលបដិសេធអត្ថិភាពរបស់អាទិទេព :

អទ្ធគូ

អ្នកដំណើរ, អ្នកដើរផ្លូវឆ្ងាយ :

អទ្ធគូ នាម

[អ័ត-ធៈ-គូ] aatthoku

អ្នកដំណើរ, អ្នកដើរផ្លូវឆ្ងាយ :

អទ្ធា

កាល, សម័យ; ផ្លូវ, អធ្វា, ផ្លូវឆ្ងាយ :

អទ្ធា នាម

[អ័ត-ធា] aotthea

កាល, សម័យ; ផ្លូវ, អធ្វា, ផ្លូវឆ្ងាយ :

អទ្ធាន នាម ១)

[អ័ត-ធា-នៈ] ឬ [អ័ត-ធាន] aotthean

ផ្លូវ, ផ្លូវឆ្ងាយ :

អទ្ធាន នាម ២)

[អ័ត-ធា-នៈ] ឬ [អ័ត-ធាន] aotthean

កាល, សម័យ; វេលា។

អទ្ធាន នាម

[អ័ត-ធា-នៈ-គៈ-មៈ-នៈ-សៈ-ម៉ៃ] aotthean

(ម.ព. អទ្ធានសម័យ)។

អទ្ធាន នាម

[អ័ត-ធា-នៈ-គៈ-មៈ-នា-គំ] aotthean

ការទៅមកតាមផ្លូវឆ្ងាយ; ការធ្វើដំណើរទៅមកឆ្ងាយ។

អទ្ធាន នាម

[អ័ត-ធា-នៈ-គំ] aotthean

ការដើរផ្លូវឆ្ងាយ, ការធ្វើដំណើរទៅឆ្ងាយ។

អទ្ធាន នាម

[អ័ត-ធា-នៈ-សៈ-ម៉ៃ] aotthean

វេលាដើរផ្លូវឆ្ងាយ។

អទ្ធាន—

(ម.ព. អទ្ធាន) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

អទ្ធាន— នាម

[អ័ត-ធា-នៈ—] attheaneak—≈

(ម.ព. អទ្ធាន) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

អធម គុណនាម

[អៈ-ធំ] aathom

ថយថោកឬថោកថយ, ថោកទាបឬទាបថោក; ដែលមិនរុងរឿង; លាមក; សាបរលាប; រម៉េះរម៉ោះ; រប៉ិចរប៉ី; រាយរង; បន្ទាប់បន្សំ :

អធម បុព្វបទ

[អៈ-ធំ] aathom

ប្រើផ្សំជាមួយនឹង អធិក ផងជា :

អធម នាម

[អៈ-ធៈ-មៈ-បុ-រ៉ស់] aathom

បុរសថយថោក។

អធម នាម

[អៈ-ធៈ-មៈ-ភាន់] aathom

របស់រប៉ិចរប៉ី។

អធម នាម

[អៈ-ធៈ-មៈ-វៈ-ណិច-ជា] aathom

ជំនួញរាយរង។

អធម៌

ដូចគ្នានឹង អធម្ម (ម.ព. អធម្ម)។

អធម៌ គុណនាម

[អៈ-ធ័រ] aothomr

ដូចគ្នានឹង អធម្ម (ម.ព. អធម្ម)។