ស្លឹករឹត

វចនានុក្រមខ្មែរ

ពាក្យខ្មែរ ការអាន និងអត្ថន័យ — បើកជាសាធារណៈ និងកែលម្អដោយអ្នកអាន។

៦៨,៣៦៩ ធាតុ

អតិកាយវិកល នាម

[អៈ-តិ-កាយ-វិ-កល់] aaktekayviklo≈

ការបាត់បង់អវយវៈឬសរីរាង្គណាមួយនៃរាងកាយ។

អតិចារជាត

អ្វីៗដែលកើតមិនស្របតាមច្បាប់ឬប្រព្រឹត្តខុសគន្លងប្រពៃណី។

អតិចារជាត នាម

[អៈ-តិ-ចា-រ៉ៈ-ជាត] aaktecharakcheat≈

អ្វីៗដែលកើតមិនស្របតាមច្បាប់ឬប្រព្រឹត្តខុសគន្លងប្រពៃណី។

អតិចារី នាម

[អៈ-តិ-ចា-រ៉ី] aaktecharei≈

អ្នកដែលផិតក្បត់។

អតិច្ចាគ នាម

[អៈ-តិច-ចាក] aaktechchak≈

ការខ្ជះខ្ជាយ។

អតិថិ នាម

[អៈ-តិ-ថិ] aotethe

ភ្ញៀវ, ភ្ញៀវពន្លឺ។

អតិថិ នាម

[អៈ-តិ-ថិ-ក្រិ-យ៉ា] aotethe

(ម.ព. អតិថិពលី)។

អតិថិ នាម

[អៈ-តិ-ថិ-គា-រៈ-វៈ] aotethe

ការគោរពភ្ញៀវ, ការគួរសមចំពោះភ្ញៀវ។

អតិថិ នាម

[អៈ-តិ-ថិ-គ្រឹះ] aotethe

(ម.ព. អតិថិវេស្ម័ន)។

អតិថិ នាម

[អៈ-តិ-ថិ-ធ័រ] aotethe

ច្បាប់ទទួលភ្ញៀវ, ច្បាប់គួរសមទៅរកភ្ញៀវ។

អតិថិ នាម

[អៈ-តិ-ថិ-ពៈ-លី] aotethe

ពលិការដល់ភ្ញៀវ, ការទទួលភ្ញៀវ។

អតិថិ នាម

[អៈ-តិ-ថិ-វ័ត] aotethe

សណ្ដាប់ធ្នាប់ឬបែបបទរបស់ភ្ញៀវឬរបស់អ្នកទទួលភ្ញៀវ។

អតិថិ នាម

[អៈ-តិ-ថិ-វិ-នៃ] aotethe

(ម.ព. អតិថិធម៌)។

អតិថិ នាម

[អៈ-តិ-ថិ-វេ-ស្ម័ន] aotethe

ផ្ទះសម្រាប់ទទួលភ្ញៀវ។

អតិថិ នាម

[អៈ-តិ-ថិ-សន់-និ-បាត] aotethe

ការប្រជុំភ្ញៀវ។

អតិថិជន

(សេ.ហិ.) អ្នកទិញទំនិញឬអ្នកប្រើផលិតផលឬទទួលសេវាពីបុគ្គលណាម្នាក់ឬពីក្រុមហ៊ុនណាមួយ។

អតិថិជន នាម

[អៈ-តិ-ថិ-ជន់] ah tek thekjun

(សេ.ហិ.) អ្នកទិញទំនិញឬអ្នកប្រើផលិតផលឬទទួលសេវាពីបុគ្គលណាម្នាក់ឬពីក្រុមហ៊ុនណាមួយ។

អតិថិតា

(សេ.ហិ.) សំណុំអតិថិជនរបស់អ្នកលក់ទំនិញ ឬសេវា ឬរបស់ហាងណាមួយ។

អតិថិតា នាម

[អៈ-តិ-ថិ-តា] aaktetheta≈

(សេ.ហិ.) សំណុំអតិថិជនរបស់អ្នកលក់ទំនិញ ឬសេវា ឬរបស់ហាងណាមួយ។

អតិថិ—

(ម.ព. អតិថិ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

អតិថិ— នាម

[អន់-ថិ—] anthe—≈

(ម.ព. អតិថិ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

អតិថី នាម

[អៈ-តិ-ថី] aaktethei≈

(ម.ព. អតិថិ)។

អតិថូបករណ៍

(ប.ព.) កម្មវិធីក្នុងកុំព្យូទ័រមួយដែលទទួលយកឬស្នើសុំទិន្នន័យពីកម្មវិធីក្នុងកុំព្យូទ័រមួយទៀតនៅលើបណ្ដាញ។

អតិថូបករណ៍ នាម ១)

[អៈ-តិ-ថូ-ប៉ៈ-ក] aaktethoubakka≈

(ប.ព.) កុំព្យូទ័រឬឧបករណ៍ដែលភ្ជាប់ទៅបណ្ដាញមួយ ហើយប្រើប្រាស់ប្រភពនានា (ទិន្នន័យ ឯកសារ ...) របស់កុំព្យូទ័រឬឧបករណ៍មួយទៀត។

អតិថូបករណ៍ នាម ២)

[អៈ-តិ-ថូ-ប៉ៈ-ក] aaktethoubakka≈

(ប.ព.) កម្មវិធីក្នុងកុំព្យូទ័រមួយដែលទទួលយកឬស្នើសុំទិន្នន័យពីកម្មវិធីក្នុងកុំព្យូទ័រមួយទៀតនៅលើបណ្ដាញ។

អតិទុព្វល

ដែលមិនត្រឹមត្រូវតាមលក្ខណៈច្បាប់ ដែលអស់សុពលភាព ដែលផុតកំណត់។

អតិទុព្វល គុណនាម

[អៈ-តិ-ទុប-ពល់] aaktetubplo≈

ដែលមិនត្រឹមត្រូវតាមលក្ខណៈច្បាប់ ដែលអស់សុពលភាព ដែលផុតកំណត់។

អតិផរណា

(សេ.ហិ.) ការកើនឡើងនៃកម្រិតថ្លៃជាទូទៅរបស់ទំនិញនិងសេវា ក្នុងប្រទេស ឬតំបន់ ក្នុងរយៈពេលជាក់លាក់ណាមួយ។

អតិផរណា នាម

[អៈ-តិ-ផៈ-រ៉ៈ-ណា] aaktephakrakna≈

(សេ.ហិ.) ការកើនឡើងនៃកម្រិតថ្លៃជាទូទៅរបស់ទំនិញនិងសេវា ក្នុងប្រទេស ឬតំបន់ ក្នុងរយៈពេលជាក់លាក់ណាមួយ។

អតិផល

(កសិ.) ដែលបានផលច្រើនក្រៃលែង :

អតិផល គុណនាម

[អៈ-តិ-ផល់] aaktephlo≈

(កសិ.) ដែលបានផលច្រើនក្រៃលែង :

អតិផលកម្ម នាម

[អៈ-តិ-ផៈ-ឡៈ-កាំ] aaktephaklakkaam≈

អំពើឬសកម្មភាពដែលបណ្ដាលឱ្យមានអតិផល។

អតិពលកម្ម

(សេ.ហិ.) ដំណើរការឬឧស្សាហកម្មដែលទាមទារនូវចំនួនកម្លាំងពលកម្មដ៏ច្រើនទើបអាចផលិតទំនិញឬសេវាបាន :

អតិពលកម្ម នាម

[អ-តិ-ពៈ-លៈ-កំា] atepeakleakkama≈

(សេ.ហិ.) ដំណើរការឬឧស្សាហកម្មដែលទាមទារនូវចំនួនកម្លាំងពលកម្មដ៏ច្រើនទើបអាចផលិតទំនិញឬសេវាបាន :

អតិភារភាព នាម

[អៈ-តិ-ភា-រៈ-ភាប] aaktepheareakpheab≈

(ម.ព. ឧត្តមានុភាព)។

អតិរេក

តោងទាមយក, ជ្រៀតបៀតយក; ទាមចំណែក :

អតិរេក គុណនាម

[អៈ-តិ-រ៉ែក] aaterek

ច្រើនក្រៃ, ច្រើនលើស; ដែលលើសពីកំណត់, ដែលហួសពីចំនួន, ពិសេស; ហ៊ឹកហ៊ាក់, អធិកអធម :

អតិរេក នាម

[អៈ-តិ-រ៉េ-កៈ-ចី-វ៉] aaterek

ចីវរដែលលើសពីចំនួនប្រើប្រាស់តាមពុទ្ធានុញ្ញាត (ព.វិ.) :

អតិរេក នាម

[អៈ-តិ-រ៉េ-កៈ-ភ័ន] aaterek

របស់លើសពីចំនួន; ភណ្ឌៈពិសេស។

អតិរេក នាម

[អៈ-តិ-រ៉េ-កៈ-លាប] aaterek

លាភដោយឡែក គឺលាភដែលកើតមានខុសពីប្រក្រតីដែលធ្លាប់តែបាន។

អតិរេក នាម

[អៈ-តិ-រ៉េ-កៈ-ហិ-រ៉ាញ់] aaterek

ប្រាក់បន្ថែម។

អតិរេក នាម

[អៈ-តិ-រ៉េ-កៈ-ហិ-រ៉ាន់] aaterek

(ម.ព. អតិរេកហិរញ្ញ)។

អតិរេក កិរិយាសព្ទ

[អៈ-តិ-រ៉ែក] aaterek

តោងទាមយក, ជ្រៀតបៀតយក; ទាមចំណែក :

អតិរេក—

(ម.ព. អតិរេក) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

អតិរេក— នាម

[អៈ-តិ-រ៉េ-កៈ—] aakterekak—≈

(ម.ព. អតិរេក) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

អតិលុទ្ធ កិរិយាសព្ទ

[អៈ-តិ-លុត] aaktelut≈

លោភលន់ ចង់ចំណេញហួសពេក។

អតិវេគភាព នាម

[អៈ-តិ-វេ-គៈ-ភាប] aaktevekeakpheab≈

ភាពលើសលប់, ទីខ្ពស់បំផុត។

អតិសទ្ទតា

(ភាសា.) សទ្ទតាពីរផ្សេងគ្នាដែលមានសូរច្រឡំគ្នាត្រង់ទីតាំងសូរខ្លះ ក្នុងពាក្យ :

អតិសទ្ទតា នាម

[អៈ-តិ-ស័ត-ទៈ-តា] aaktestateakta≈

(ភាសា.) សទ្ទតាពីរផ្សេងគ្នាដែលមានសូរច្រឡំគ្នាត្រង់ទីតាំងសូរខ្លះ ក្នុងពាក្យ :

អតិសារ នាម

[អៈ-តិ-សា-រ៉ៈ] ឬ [អៈ-តិ-សា] aotesar

រោគមួល ឬរោគមួលឈាម :

អតិសារ នាម

[អៈ-តិ-សា-រ៉ៈ-រោក] aotesar

(ម.ព. អតិសារ)។

អតិសុខុមាលភាព នាម

[អៈ-តិ-សុ-ខុ-ម៉ា-ឡៈ-ភាប] aaktesokhomalakpheab≈

ភាពនៃបុគ្គលអ្នកមានសេចក្ដីសុខស្រួលក្រៃពេក។

អតិសេដ្ឋ គុណនាម

[អៈ-តិ-សេត] aakteset≈

វិសេសវិសាល, ឧត្តុង្គឧត្តម, ប្រសើរបំផុត :

អតិសេដ្ឋ នាម

[អៈ-តិ-សេត-ឋៈ-ភាប] aaktesetthakpheab≈

ភាពវិសេសវិសាល, ភាពឧត្តុង្គឧត្តម :

អតិ—

(ម.ព. អតិ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

អតិ— នាម

[អៈ-តិ—] aakte—≈

(ម.ព. អតិ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

អតីត

ហេតុដែលកន្លងទៅហើយ, ហេតុពីមុន។

អតីត គុ., ន.

[អៈ-ដិត] ateitak

ដែលកន្លងទៅហើយ, ដែលហួសទៅហើយ; ដែលមានពីក្នុងកាលព្រេងនាយ; ដែលស្លាប់ហើយ :

អតីត នាម

[អៈ-តី-តៈ-ជន់] ateitak

ជនដែលស្លាប់បាត់ទៅហើយ។

អតីត នាម

[អៈ-តី-តៈ-ជាត] ateitak

ជាតិមុន ឬភពមុន។

អតីត នាម

[អៈ-តី-តៈ-និ-ទាន] ateitak

និទានឬរឿងដែលកន្លងទៅហើយ។

អតីត នាម

[អៈ-តី-តៈ-ភប់] ateitak

(ម.ព. អតីតជាតិ)។

អតីត នាម

[អៈ-តី-តៈ-មន់-ត្រី] ateitak

មន្ត្រីចាស់ (មន្ត្រីដែលឈប់លែងធ្វើរាជការហើយ)។

អតីត នាម

[អៈ-តី-តៈ-រ័ត-មន់-ត្រី] ឬ [អៈ-ដិត-រ័ត-មន់-ត្រី] ateitak

រដ្ឋមន្ត្រីចាស់ (រដ្ឋមន្ត្រីដែលឈប់លែងធ្វើរាជការហើយ)។

អតីត នាម

[អៈ-តី-តៈ-វ័ត-ថុ] ateitak

(ម.ព. អតីតនិទាន)។

អតីត នាម

[អៈ-តី-តៈ-សៈ-ម៉ៃ] ateitak

សម័យពីដើម, អតីតកាល។

អតីត នាម

[អៈ-តី-តៈ-ហែត] ateitak

ហេតុដែលកន្លងទៅហើយ, ហេតុពីមុន។

អតីតកាល

កាលដែលកន្លងទៅហើយ។ កាលប្រាប់ដំណើរដែលកន្លងទៅហើយ, ដែលរួចហើយ (ខ្មែរប្រើពាក្យ ហើយ ពីខាងចុង ឬប្រើពាក្យ បាន ពីខាងដើមជាគ្រឿងសម្គាល់) :

អតីតកាល នាម

[អៈ-តី-តៈ-កាល] aakteitakkal≈

កាលដែលកន្លងទៅហើយ។ កាលប្រាប់ដំណើរដែលកន្លងទៅហើយ, ដែលរួចហើយ (ខ្មែរប្រើពាក្យ ហើយ ពីខាងចុង ឬប្រើពាក្យ បាន ពីខាងដើមជាគ្រឿងសម្គាល់) :

អតីតភាព

រយៈពេលដែលបានបំពេញការងារ គិតចាប់ពីពេលដែលបានតែងតាំង, អត្ថប្រយោជន៍ឬតួនាទីដែលនិយោជិតទទួលបានដោយសាររយៈពេលបំពេញការងារយូរ :

អតីតភាព នាម

[អៈ-តី-តៈ-ភាប] aakteitakpheab≈

ភាពនៃអ្វីៗដែលចាស់, ដែលកន្លងទៅហើយ។

អតីតភាព នាម

[អៈ-តី-តៈ-ភាប] aakteitakpheab≈

រយៈពេលដែលបានបំពេញការងារ គិតចាប់ពីពេលដែលបានតែងតាំង, អត្ថប្រយោជន៍ឬតួនាទីដែលនិយោជិតទទួលបានដោយសាររយៈពេលបំពេញការងារយូរ :

អតីត—

(ម.ព. អតីត) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

អតីត— នាម

[អៈ-តី-តៈ—] aakteitak—≈

(ម.ព. អតីត) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

អតុល្យភាព នាម ១)

[អៈ-តុ-ល្យ៉ៈ-ភាប] aaktoloyakpheab≈

ការមិនមានតុល្យភាព, ស្ថានការណ៍មួយដែលភាគីទំនាស់ម្ខាងមានអំណាចខ្លាំងឬមានប្រៀបខ្លាំងលើភាគីម្ខាងទៀត។

អតុល្យភាព នាម ២)

[អៈ-តុ-ល្យ៉ៈ-ភាប] aaktoloyakpheab≈

ការខ្វះឬបាត់បង់តុល្យភាព :

អតេកិច្ឆ

ដែលមិនគួររក្សាបាន, ដែលអស់កែបាន, ដែលកែខៃលែងកើត :

អតេកិច្ឆ គុណនាម

[អៈ-តេ-កិច-ឆៈ] aotekechchhor

ដែលមិនគួររក្សាបាន, ដែលអស់កែបាន, ដែលកែខៃលែងកើត :

អតេកិច្ឆា គុណនាម

[អៈ-តេ-កិច-ឆា] aaktekechchha≈

(ម.ព. អតេកិច្ឆ)។

អតេកិច្ឆា នាម

[អៈ-តេ-កិច-ឆៈ-បុក-គល់] aaktekechchhakbokklo≈

បុគ្គលដែលមានទោសធ្ងន់ឥតអ្នកណាជួយបន្ធូរបន្ថយឬជួយសម្រាលបានឡើយ។

អតេកិច្ឆា នាម

[អៈ-តេ-កិច-ឆៈ-ភាប] aaktekechchhakpheab≈

ភាពឬដំណើរកែលែងកើត។

អតេកិច្ឆា នាម

[អៈ-តេ-កិច-ឆៈ-រោក] aaktekechchhakrok≈

រោគដែលពេទ្យអស់កែបាន។

អតេកិច្ឆា នាម

[អៈ-តេ-កិច-ឆា-ប័ត] aaktekechchhabta≈

អាបត្តិដែលភិក្ខុត្រូវហើយនឹងនៅជាភិក្ខុភាវៈតទៅទៀតពុំបាន (អាបត្តិបារាជិក)។

អតេកិច្ឆា នាម

[អៈ-តេ-កិច-ឆា-ពាត] aaktekechchhapeat≈

(ម.ព. អតេកិច្ឆរោគ)។