ស្លឹករឹត

វចនានុក្រមខ្មែរ

ពាក្យខ្មែរ ការអាន និងអត្ថន័យ — បើកជាសាធារណៈ និងកែលម្អដោយអ្នកអាន។

៦៨,៣៦៩ ធាតុ

អណ្ដោត

ឈើឬដែកជាដើមដែលមានមុខស្រួចវែងសម្រាប់ដោត, សម្រាប់ជង់, ដែលគេប្រើសម្រាប់ដោត, សម្រាប់ជង់ :

អណ្ដោត ន., គុ.

[អន់-ដោត] aandaot

ឈើឬដែកជាដើមដែលមានមុខស្រួចវែងសម្រាប់ដោត, សម្រាប់ជង់, ដែលគេប្រើសម្រាប់ដោត, សម្រាប់ជង់ :

អណ្ឌគោល

សំណុំបាតុភូតដែលរួមចំណែកដល់ការបង្កើតអូវុល ដុំមូលនៅក្នុងបុប្ផាណ្ឌដែលផ្សំនឹងជាតិឈ្មោលក្លាយទៅជាពង។

អណ្ឌគោល នាម

[អន់-ឌៈ-គោល] andeakkol≈

សំណុំបាតុភូតដែលរួមចំណែកដល់ការបង្កើតអូវុល ដុំមូលនៅក្នុងបុប្ផាណ្ឌដែលផ្សំនឹងជាតិឈ្មោលក្លាយទៅជាពង។

អណ្ឌជា គុណនាម

[អន់-ឌៈ-ជា] andeakchea≈

ដែលកើតពីស៊ុត។

អណ្ឌប្រណាលី នាម

[អន់-ឌៈ-ប្រៈ-ណា-លី] andeakbreaknali≈

ពងដែលកើតនៅក្នុងដៃស្បូន។

អណ្ឌសេត

ផ្នែកពណ៌សថ្លាដែលស្រោបផ្នែកក្រហមនៃស៊ុត។

អណ្ឌសេត នាម

[អន់-ឌៈ-សែត] andeaksaet≈

ផ្នែកពណ៌សថ្លាដែលស្រោបផ្នែកក្រហមនៃស៊ុត។

អណ្ឌៈ នាម ១)

[អន់-ឌៈ] aandak

ស៊ុត (ពងសត្វ មានពងមាន់, ពងទា ជាដើម) :

អណ្ឌៈ នាម ២)

[អន់-ឌៈ] aandak

អវយវៈមួយប៉ែកនៅត្រង់ខាងក្រោមអង្គជាតបុរស (ព.ខ្ព.) (ព.សា.) ពងស្វាស ឬ ពងល្វា) :

អណ្ឌៈ នាម

[អន់-ឌៈ-កោស] aandak

សំបកស៊ុត; ស្បែកអណ្ឌៈ។

អណ្ឌៈ នាម

[អន់-ឌៈ-ជៈ] aandak

សត្វដែលកើតអំពីស៊ុត (ហៅ អណ្ឌជសត្ត ឬ អណ្ឌជសត្វ ក៏បាន)។

អណ្ឌៈ នាម

[អន់-ឌៈ-ជៈ-កំ-ណើត] aandak

កំណើតអំពីស៊ុត (ហៅ ទ្វិជសត្វ ក៏បាន)។

អណ្ឌៈ គុណនាម

[អន់-ឌៈ-ពិ-កល់] aandak

ពិកលអណ្ឌ (មានកោបជាដើម)។

អណ្ឌៈ គុណនាម

[អន់-ឌៈ-ពិ-កា] aandak

ពិការអណ្ឌៈ។

អណ្ឌៈ នាម

[អន់-ឌៈ-រោក] aandak

រោគកើតនៅអណ្ឌៈ (មានស្រែងកង្កែបជាដើម)។

អណ្ឌៈ គុណនាម

[អន់-ឌៈ-វិ-កល់] aandak

(ម.ព. អណ្ឌពិកល)។

អណ្ឌៈ គុណនាម

[អន់-ឌៈ-វិ-កា] aandak

(ម.ព. អណ្ឌពិការ)។

អណ្ឌៈ គុ., ន.

[អន់-ឌៈ-សន់-ថាន] aandak

ដែលមានសណ្ឋានឬអាការៈដូចរាងស៊ុត; សណ្ឋានស៊ុត; រាងពងក្រពើ។

អណ្ឌៈ គុ., ន.

[អន់-ឌា-កា] aandak

(ម.ព. អណ្ឌសណ្ឋាន)។

អណ្ឌៈ នាម

[អន់-ឌា-សៃ] aandak

ចំណែកសរីរាវយវៈសត្វដែលកកើតបានជាពង, លំនៅនៃពង; ផ្នែកខាងក្នុងនៃគ្រាប់រុក្ខជាតិដែលជាទីដុះពូជ។

អណ្ឌៈ នាម

[អន់-ឌៈ-ធំ] aandak

អណ្ឌៈកោប (ពងកោប)។

អណ្ឌៈ—

(ម.ព. អណ្ឌៈ បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ)។

អណ្ឌៈ— នាម

[អន់-ឌៈ—] andeak—≈

(ម.ព. អណ្ឌៈ បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ)។

អណ្ណព នាម

[អ័ន-នប់] aonnop

សមុទ្រ។

អណ្ណព នាម

[អ័ន-នប់-ប្រ-ទេស] aonnop

(ម.ព. អណ្ណវប្បទេស)។

អណ្ណព នាម

[អ័ន-ណៈ-វ័ប-ប៉ៈ-ទេស] aonnop

លំហសមុទ្រ។

អណ្ណវៈ នាម

[អ័ន-ណៈ-វៈ] annakveak≈

(ម.ព. អណ្ណព)។

អណ្ណាម

ឈ្មោះដែនឬប្រទេសមួយក្នុងប្រជុំឥណ្ឌូចិន មានក្រុងវ៉េជារាជធានី, មនុស្សដែលមានសញ្ជាតិក្នុងប្រទេសនោះក៏ហៅ អណ្ណាម ដែរ :

អណ្ណាម នាម

[អ័ន-ណាម] aonnam

ឈ្មោះដែនឬប្រទេសមួយក្នុងប្រជុំឥណ្ឌូចិន មានក្រុងវ៉េជារាជធានី, មនុស្សដែលមានសញ្ជាតិក្នុងប្រទេសនោះក៏ហៅ អណ្ណាម ដែរ :

អត កិរិយាសព្ទ

[អត] aat

ស្រែកថ្ងូររនរន្ថាន់ហាក់ដូចជាត្អូញ (ចំពោះតែមាន់ញី) :

អត ឧទានសព្ទ

[អត] aat

សូរមាន់ញីអត។

អតប្បា

ឈ្មោះឋានព្រហ្មសុទ្ធាវាសជាន់ទី ២:

អតប្បា នាម

[អៈ-ត័ប-ប៉ា] aotobba

ឈ្មោះឋានព្រហ្មសុទ្ធាវាសជាន់ទី ២:

អតិ

ច្រើនក្រៃ, ច្រើនណាស់។

អតិ គុណនាម

[អៈ-តិ] ak tek

កន្លង; ក្រៃ, ពេក, ក្រៃពេក, ពន់ពេក, ក្រៃលែង; លើស, លើសលែង, ហួស, ហួសពេក; ផុត, បំផុត, ណាស់។

អតិ គុណនាម

[អៈ-តិ-កល់-យ៉ាន] ak tek

ដែលមានលម្អក្រៃពេក។

អតិ គុណនាម

[អៈ-តិ-កល់-យ៉ា-ណី] ak tek

(ម.ព. អតិកល្យាណ)។

អតិ គុណនាម

[អៈ-តិ-ក្រិស] ak tek

ស្គមណាស់; ក្ដៀបពេក។

អតិ កិរិយាសព្ទ

[អៈ-តិ-ក្រឹត] ak tek

ធ្វើល្មើស។

អតិ កិរិយាសព្ទ

[អៈ-តិ-ក្រោត] ak tek

ក្រោធខ្លាំង។

អតិ គុណនាម

[អៈ-តិ-គ័ម-ភី] ak tek

ជ្រៅក្រៃពេក។

អតិ នាម

[អៈ-តិ-គ័ម-ភី-រៈ-ភាប] ak tek

ភាវៈជ្រៅក្រៃពេក។

អតិ នាម

[អៈ-តិ-គត់] ak tek

(ម.ព. អតិទុគ្គត)។

អតិ នាម

[អៈ-តិ-គា-រៈ-វៈ-វា-ចា] ak tek

សម្ដីគោរពជាអតិបរមា។

អតិ គុណនាម

[អៈ-តិ-ច័ន-ឌាល] ak tek

កាចក្រៃពេក។

អតិ នាម

[អៈ-តិ-ចៈ-រ៉ិ-យ៉ា] ak tek

ការប្រព្រឹត្តកន្លង; ការផិតក្បត់ចិត្តស្វាមីឬក្បត់ចិត្តភរិយា។

អតិ នាម

[អៈ-តិ-ចា] ak tek

(ម.ព. អតិចរិយា)។

អតិ នាម

[អៈ-តិ-ចា-រិ-នី] ak tek

ស្រីផិតប្ដី។

អតិ នាម

[អៈ-តិ-ជា-តៈ-បុត] ak tek

កូនប្រសើរកន្លង។

អតិ នាម

[អៈ-តិ-ជា-តៈ-បុត] ak tek

(ម.ព. អតិជាតបុត្ត)។

អតិ គុណនាម

[អៈ-តិ-តៈ-រ៉ុន] ak tek

ក្មេងពេក; ខ្ចីណាស់។

អតិ គុណនាម

[អៈ-តិ-តៈ-រ៉ុ-ណី] ak tek

(ម.ព. អតិតរុណ)។

អតិ នាម

[អៈ-តិ-ទាន] ak tek

អំណោយយ៉ាងធំ។

អតិ គុណនាម

[អៈ-តិ-ទា-រុន] ak tek

អាក្រក់ក្រៃ; កាចឆ្នើម។

អតិ គុណនាម

[អៈ-តិ-ទា-រ៉ុ-ណី] ak tek

(ម.ព. អតិទារុណ)។

អតិ គុណនាម

[អៈ-តិ-ទុក-កៈ-រ៉ៈ] ak tek

ដែលកម្រធ្វើកើត, ដែលធ្វើបានដោយកម្រក្រៃពេក។

អតិ នាម

[អៈ-តិ-ទុក] ak tek

ទុក្ខខ្លាំង, សេចក្ដីព្រួយខ្លាំង។

អតិ គុណនាម

[អៈ-តិ-ទុ-រៈ-គត់] ak tek

(ម.ព. អតិទុគ្គត)។

អតិ គុណនាម

[អៈ-តិ-ទុក-គត់] ak tek

ទុគ៌តក្រៃពេក, ក្រីក្រពន់ពេក។

អតិ នាម

[អៈ-តិ-ទេប] ak tek

ទេពតាស័ក្ដិធំ។

អតិ គុ., ន.

[អៈ-តិ-ប៉ៈ-រ៉ៈ-ម៉ា] ak tek

កម្រិតយ៉ាងច្រើន, យ៉ាងខ្ពស់, យ៉ាងឆ្ងាយបំផុត; យ៉ាងច្រើនបំផុត, យ៉ាងក្រៃលែង, ដ៏លើសលប់បំផុត :

អតិ នាម

[អៈ-តិ-ប៉ៈ-រ៉ិ-ម៉ាន] ak tek

បរិមាណយ៉ាងក្រៃលែង, ចំនួនយ៉ាងច្រើនឬយ៉ាងខ្ពស់បំផុត។

អតិ នាម

[អៈ-តិ-ពាក] ak tek

ពាក្យពោលកន្លង គឺពាក្យជេរ, ពាក្យមើលងាយ, ពាក្យហួសហេតុ, អតិកថា។

អតិ គុណនាម

[អៈ-តិ-ពាល] ak tek

ក្មេងណាស់; ល្ងង់ពេក។

អតិ គុណនាម

[អៈ-តិ-ពា-លា] ak tek

(ម.ព. អតិពាល)។

អតិ គុណនាម

[អៈ-តិ-ព្រឹត] ak tek

ចាស់ណាស់។

អតិ គុណនាម

[អៈ-តិ-ព្រឹត-ធា] ak tek

(ម.ព. អតិព្រឹទ្ធ)។

អតិ កិរិយាសព្ទ

[អៈ-តិ-ភោ-ក្ដា] ak tek

បរិភោគហួសប្រមាណ, ស៊ីច្រើនហួស។

អតិ គុណនាម

[អៈ-តិ-មៈ-ធូ] ak tek

ផ្អែមណាស់; ឆ្ងាញ់ណាស់; ពីរោះណាស់។

អតិ គុណនាម

[អៈ-តិ-មៈ-ហន់] ak tek

ធំកន្លង, ធំណាស់។

អតិ គុណនាម

[អៈ-តិ-មៈ-ហន់-តី] ak tek

(ម.ព. អតិមហន្ត)។

អតិ គុណនាម

[អៈ-តិ-មៈ-ហ័ក] ak tek

ដែលមានតម្លៃច្រើនក្រៃពេក។

អតិ គុណនាម

[អៈ-តិ-មា-នះ] ak tek

មានះក្រៃពេក, ប្រកាន់ហួសពេក។

អតិ ន., គុ.

[អៈ-តិ-មុ-ខ] ak tek

មុខរឹងឬមាត់រឹងក្រៃពេក។

អតិ ន., គុ.

[អៈ-តិ-មុ-ខៈ-រ៉ា] ak tek

(ម.ព. អតិមុខរ)។

អតិ គុណនាម

[អៈ-តិ-មូល] ak tek

ថ្លៃហួសពេក។

អតិ នាម

[អៈ-តិ-វាក] ak tek

(ម.ព. អតិពាក្យ)។

អតិ គុណនាម

[អៈ-តិ-វិ-សាល] ak tek

ទូលាយណាស់។

អតិ គុណនាម

[អៈ-តិ-វិ-សែស] ak tek

ប្លែកពេក, ប្លែកក្រៃលែងជាងប្រក្រតី។

អតិ គុណនាម

[អៈ-តិ-វិ-សេ-សៈ-គុ-ណៈ-នាម] ak tek

គុណនាមដែលមានដំណើរប្លែកក្រៃលែងជាងប្រក្រតី, ដូចជា ខ្ពស់សន្លឹម, ជ្រៅស្រឡូង ជាដើម; សន្លឹម, ស្រឡូង ជា អតិវិសេសគុណនាម។

អតិ គុណនាម

[អៈ-តិ-សន់-ដាប] (ជើង ត អានជា ដ)] ak tek

ក្ដៅខ្លាំង។

អតិ នាម

[អៈ-តិ-សា-យ័ន] ak tek

ល្ងាចពេក, ល្ងាចណាស់។

អតិ គុណនាម

[អៈ-តិ-សុ-ខុម] ak tek

សុខុមក្រៃពេក។

អតិ នាម

[អៈ-តិ-សុ-ខុ-ម៉ៈ-ទស់] ak tek

ប្រដាប់សម្រាប់ឆ្លុះមើលនូវអតិសុខុមប្រាណ។

អតិ នាម

[អៈ-តិ-សុ-ខុ-ម៉ៈ-ប្រាន] ak tek

សត្វមានជីវិតយ៉ាងតូចល្អិតជាទីបំផុត ដែលគេអាចមើលឃើញបានតែដោយសារអតិសុខុមទស្សន៍។

អតិ នាម

[អៈ-តិ-សុ-ខុ-ម៉ៈ-សាស] ak tek

វិទ្យាសាស្ត្រផ្នែកខាងការសិក្សាពីអតិសុខុមប្រាណ។

អតិ គុណនាម

[អៈ-តិ-សុ-ខុ-ម៉ាល] ak tek

ដែលធ្លាប់តែស្រណុកក្រៃពេក។

អតិ គុណនាម

[អៈ-តិ-សោ-ភៈ-នា] ak tek

(ម.ព. អតិសោភ័ណ)។

អតិ គុណនាម

[អៈ-តិ-សោ-ភ័ន] ak tek

ល្អកន្លង។

អតិ គុណនាម

[អៈ-តិ-សៃ] ak tek

ច្រើនក្រៃ, ច្រើនណាស់។

អតិកថា នាម

[អៈ-តិ-កៈ-ថា] aaktekaktha≈

សម្ដីហួសហេតុ; អតិពាក្យ។