អង្គទូត
អង្គការផ្នែកខាងទូត, មុខក្រសួងទូតព្រមទាំងបុគ្គលិកនៃស្ថានទូតផង។
ពាក្យខ្មែរ ការអាន និងអត្ថន័យ — បើកជាសាធារណៈ និងកែលម្អដោយអ្នកអាន។
អង្គការផ្នែកខាងទូត, មុខក្រសួងទូតព្រមទាំងបុគ្គលិកនៃស្ថានទូតផង។
[អង់-ទូត] angtut≈
អង្គការផ្នែកខាងទូត, មុខក្រសួងទូតព្រមទាំងបុគ្គលិកនៃស្ថានទូតផង។
អ្វីៗដែលយើងអាចមើលឃើញផ្ទាល់នឹងភ្នែកទទេ វាអាចជាវត្ថុរឹង រាវ ឬឧស្ម័ន :
[អង់-គៈ-ធាត] angkeaktheat≈
អ្វីៗដែលយើងអាចមើលឃើញផ្ទាល់នឹងភ្នែកទទេ វាអាចជាវត្ថុរឹង រាវ ឬឧស្ម័ន :
(រូប.) វត្ថុដែលមានមាឌជាក់លាក់ ហើយមានទំហំនិងទម្រង់ច្បាស់លាស់ និងមិនងាយប្រែប្រួលនៅពេលរងអំពើនៃកម្លាំង។
[អង់-គៈ-ធាត-រឹង] angkeaktheatroeng≈
(រូប.) វត្ថុដែលមានមាឌជាក់លាក់ ហើយមានទំហំនិងទម្រង់ច្បាស់លាស់ និងមិនងាយប្រែប្រួលនៅពេលរងអំពើនៃកម្លាំង។
(គីមី.) សារធាតុមួយដែលជាទូទៅមានភាពរាវ សម្រាប់រំលាយសារធាតុផ្សេងទៀត :
[អង់-គៈ-ធាត-រំ-លាយ] angkeaktheatrumleay≈
(គីមី.) សារធាតុមួយដែលជាទូទៅមានភាពរាវ សម្រាប់រំលាយសារធាតុផ្សេងទៀត :
អង្គធាតុសុទ្ធដែលមានម៉ូលេគុលផ្សំពីអាតូមនៃធាតុគីមីពីរឬច្រើនប្រភេទផ្សេងគ្នានៅក្នុងសមាមាត្រកំណត់មួយ ដូចជា ទឹកសុទ្ធ អំបិល ស្ករ អាស៊ីដជាដើម :
[អង់-គៈ-ធាត-សៈ-ម៉ាស] angkeaktheatsakmas≈
អង្គធាតុសុទ្ធដែលមានម៉ូលេគុលផ្សំពីអាតូមនៃធាតុគីមីពីរឬច្រើនប្រភេទផ្សេងគ្នានៅក្នុងសមាមាត្រកំណត់មួយ ដូចជា ទឹកសុទ្ធ អំបិល ស្ករ អាស៊ីដជាដើម :
អង្គធាតុដែលមានប្រភេទម៉ូលេគុលតែមួយហើយមិនអាចញែកចេញដោយវិធីវិភាគបន្ទាន់ និងមានថេររូប ដូចជាមានសីតុណ្ហភាពរំពុះ សីតុណ្ហភាពកំណក និងម៉ាសមាឌជាក់លាក់។
[អង់-គៈ-ធាត-សុត] angkeaktheatsot≈
អង្គធាតុដែលមានប្រភេទម៉ូលេគុលតែមួយហើយមិនអាចញែកចេញដោយវិធីវិភាគបន្ទាន់ និងមានថេររូប ដូចជាមានសីតុណ្ហភាពរំពុះ សីតុណ្ហភាពកំណក និងម៉ាសមាឌជាក់លាក់។
(ភូមិ.) អង្គទាំងឡាយដែលមាននៅក្នុងលំហអវកាស ដូចជាផ្កាយ ភព រូបធាតុ អន្តរផ្កាយ (ឧស្ម័ននិងកម្ទេចផ្សេងៗ) កាំរស្មីអវកាសជាដើម។
[អង់-នៈ-ភា] angneakphea≈
(ភូមិ.) អង្គទាំងឡាយដែលមាននៅក្នុងលំហអវកាស ដូចជាផ្កាយ ភព រូបធាតុ អន្តរផ្កាយ (ឧស្ម័ននិងកម្ទេចផ្សេងៗ) កាំរស្មីអវកាសជាដើម។
ស្ត្រី, នាង :
[អង់-គៈ-នា] aangkonea
ស្ត្រី, នាង :
ស្ថាប័នដែលមានអំណាចតាក់តែងនិងអនុម័តច្បាប់សម្រាប់ប្រទេស។
[អង់-នី-តិ-ប័ញ-ញ៉ាត់] angnitebnhonhat≈
ស្ថាប័នដែលមានអំណាចតាក់តែងនិងអនុម័តច្បាប់សម្រាប់ប្រទេស។
រាជរដ្ឋាភិបាល អង្គការ ឬស្ថាប័នដែលជាអ្នកអនុវត្តច្បាប់ :
[អង់-នី-តិ-ប្រៈ-តិ-ប័ត] angnitebreaktebta≈
រាជរដ្ឋាភិបាល អង្គការ ឬស្ថាប័នដែលជាអ្នកអនុវត្តច្បាប់ :
(វេជ្ជ.) អង់ទីករ សារធាតុប្រូតេអ៊ីនដែលផលិតដោយសរីរាង្គដើម្បីប្រឆាំងនឹងជំងឺទៅតាមប្រភេទពិសេសរបស់វា :
[អង់-ប៉ៈ-ដិ-ប៉័ក] angbakdebka≈
(វេជ្ជ.) អង់ទីករ សារធាតុប្រូតេអ៊ីនដែលផលិតដោយសរីរាង្គដើម្បីប្រឆាំងនឹងជំងឺទៅតាមប្រភេទពិសេសរបស់វា :
នេសាទុបករណ៍ឬគ្រឿងប្រហារមានគន្លឹះថ្លោះបាន :
[អង់-គប់] aongkob
ទំពាចំណីអាហាររឹងឬស្វិតគប់ៗញំៗព្រោះគ្មានធ្មេញ :
[អង់-គប់] aongkob
នេសាទុបករណ៍ឬគ្រឿងប្រហារមានគន្លឹះថ្លោះបាន :
ក្រុមមនុស្សដែលត្រូវបានរៀបចំដោយមានគោលបំណងជាក់លាក់ :
[អង់-គៈ-ភាប] aongkopheap
ភាពរូបកាយ។
[អង់-គៈ-ភាប] aongkopheap
ក្រុមមនុស្សដែលត្រូវបានរៀបចំដោយមានគោលបំណងជាក់លាក់ :
(ភូមិ.) អង្គទាំងឡាយដែលនៅក្នុងមេឃ ដូចជាព្រះអាទិត្យ ភព រូបធាតុនានា (ឧស្ម័ននិងកម្ទេចផ្សេងៗ) កាំរស្មីអវកាសជាដើម ដែលស្ថិតនៅក្នុងដែនលំហនៃប្រព័ន្ធព្រះអាទិត្យ។
[អង់-មេក] angmek≈
(ភូមិ.) អង្គទាំងឡាយដែលនៅក្នុងមេឃ ដូចជាព្រះអាទិត្យ ភព រូបធាតុនានា (ឧស្ម័ននិងកម្ទេចផ្សេងៗ) កាំរស្មីអវកាសជាដើម ដែលស្ថិតនៅក្នុងដែនលំហនៃប្រព័ន្ធព្រះអាទិត្យ។
(ព.បុ.) ទីដីជាទួលធំប៉ុន្តែទាបទេ នៅជិតមាត់បឹងធំជ្រៅ មានដើមឈើធំៗខ្ពស់ៗ ជាព្រៃស្ងាត់ គេហៅព្រៃនិងបឹងនោះថា ព្រៃអង្គរ, បឹងអង្គរ ទោះបីចំណេរកាលតមក គេកាប់ព្រៃនោះធ្វើជាចម្ការទៅហើយ ក៏គេនៅតែហៅថា ចម្ការព្រៃអង្គរ, បឹងអង្គរ ឬ បឹងព្រៃអង្គរ តាមឈ្មោះដើមនោះដែរ។
[អង់-គ] ongkor
ពាក្យប្រើឃ្លាតក្លាយមកពី នគរ "ក្រុង, រាជធានី" ហៅចំពោះតែក្រុងនិងសិលាប្រាសាទបុរាណខ្លះ ឬទីតំបន់ជាដើមខ្លះក្នុងកម្ពុជរដ្ឋ :
[ងៀត-ប្រា-អង់-គ] ongkor
(ម.ព. ត្រីងៀតអង្គរ)។
[ត្រី-ងៀត-អង់-គ] ongkor
ត្រីងៀតឬងៀតប្រាដែលនាំមកពីទន្លេសាបប៉ែកខាងខេត្តសៀមរាប។
[ទឹក-អង់-គ-បាក់] ongkor
ទឹកថ្លាដែលហូរត្រឡប់ចេញពីទន្លេសាបនិងបឹងនានាចុះមកវិញក្នុងរដូវសម្រក។
[ន-គ-ព្រះ-ជៃ] ongkor
(ម.ព. អង្គរព្រះជ័យ)។
[ភ្លេង-ន-គ-រាច] ongkor
(ម.ព. ភ្លេងអង្គររាជ)។
[ភ្លេង-អង់-គ-រាច] ongkor
ឈ្មោះបទភ្លេងខ្មែរមួយប្រភេទ មានដើមកំណើតនៅអាណាខេត្តនគររាជ ដែលក្លាយលំនាំបទឃ្លាតពីលំនាំដើមខ្លះ ហៅថា អង្គររាជក្លាយ (នគររាជក្លាយ) ; ដែលតាំងពីក្នុងបុរាណសម័យយូរហើយ, អ្នកស្រុកជើងព្រៃបំប្លែងកែលំនាំបទឱ្យឃ្លាតផ្សេងខ្លះពីលំនាំដើម ហៅថា អង្គររាជជើងព្រ (នគររាជជើងព្រៃ)។
[អង់-គ-ព្រះ-ជៃ] ongkor
ឈ្មោះប្រាសាទបុរាណ នៅខាងលិចជិតកំពង់ចាមក្រុង។
[អង់-គ-រាច] ongkor
ឈ្មោះអាណាខេត្តមួយរបស់ខ្មែរ នៅខាងទិសឧត្តរ, បានទៅអាណាខេត្តរបស់សៀមយូរអង្វែងហើយ។
[អង់-គ] ongkor
(ព.បុ.) ទីដីជាទួលធំប៉ុន្តែទាបទេ នៅជិតមាត់បឹងធំជ្រៅ មានដើមឈើធំៗខ្ពស់ៗ ជាព្រៃស្ងាត់ គេហៅព្រៃនិងបឹងនោះថា ព្រៃអង្គរ, បឹងអង្គរ ទោះបីចំណេរកាលតមក គេកាប់ព្រៃនោះធ្វើជាចម្ការទៅហើយ ក៏គេនៅតែហៅថា ចម្ការព្រៃអង្គរ, បឹងអង្គរ ឬ បឹងព្រៃអង្គរ តាមឈ្មោះដើមនោះដែរ។
(ម.ព. អង្គរក្ស)។
[អង់-គៈ-រ័ក] ឬ [អង់-គ្រ័ក] angkeakrk]arue[angkork≈
(ម.ព. អង្គរក្ស)។
ទាហានរក្សាអង្គព្រះរាជា។
[អង់-គៈ-រ័ក] ឬ [អង់-គ្រ័ក] aangkoroksar
ទាហានរក្សាអង្គព្រះរាជា។
(ម.ព. នគរជុំ)។
[អង់-គ-ជុំ] aongkorochuum
(ម.ព. នគរជុំ)។
ឈ្មោះទីក្រុងចាស់តូចមួយក្នុងស្រុកព្រៃកប្បាសខេត្តតាកែវ។
[អង់-គ-បុ-រ៉ី] angkoborei≈
ឈ្មោះទីក្រុងចាស់តូចមួយក្នុងស្រុកព្រៃកប្បាសខេត្តតាកែវ។
វត្តរបស់មហានគរ, ឈ្មោះសិលាប្រាសាទបុរាណមួយកន្លែងនៅក្នុងខេត្តសៀមរាប ជាមហាប្រាសាទរុងរឿងដោយលំអគ្មានពីរ។
[អង់-គ-វាត់] angkoveat≈
វត្តរបស់មហានគរ, ឈ្មោះសិលាប្រាសាទបុរាណមួយកន្លែងនៅក្នុងខេត្តសៀមរាប ជាមហាប្រាសាទរុងរឿងដោយលំអគ្មានពីរ។
ម្សៅក្រអូប, ប្រេងក្រអូប, ទឹកអប់ សម្រាប់ស្អិតស្អាងរាងកាយ។
[អង់-គៈ-រាក] aongkoreak
ម្សៅក្រអូប, ប្រេងក្រអូប, ទឹកអប់ សម្រាប់ស្អិតស្អាងរាងកាយ។
(ម.ព. អង្គរ{¥¥}១{££}) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។
[អង់-គ—] angk—o≈
(ម.ព. អង្គរ១) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។
(ច្ប.) ខ្លឹមសារជាមូលដ្ឋាននៃកម្មវត្ថុរបស់បណ្ដឹងរដ្ឋប្បវេណី។
[អង់-សាច់-ក្ដី] angsachkdei≈
(ច្ប.) ខ្លឹមសារជាមូលដ្ឋាននៃកម្មវត្ថុរបស់បណ្ដឹងរដ្ឋប្បវេណី។
(ច្ប.) រឿងហេតុដែលកើតឡើងនាំឱ្យមានបច្ច័យគតិយុត្តជាកំណត់។
[អង់-ហែត] anghaet≈
(ច្ប.) រឿងហេតុដែលកើតឡើងនាំឱ្យមានបច្ច័យគតិយុត្តជាកំណត់។
ឈ្មោះឈើមួយប្រភេទ ផ្កាសម្បុរលឿងក្លិនក្រអូបឆ្ងាញ់ ប៉ុន្តែក្រអូបស្រាល, ចេញផ្កាក្នុងកាលដែលរង្គោះស្លឹកអស់ហើយលាស់ជាថ្មី ក្នុងរវាងខែចេត្រពិសាខ; បើកាត់មែកដែលរង្គោះស្លឹកអស់ហើយឬដែលកំពុងចេញផ្កានោបនោះ យកមកត្រាំទឹកក្នុងដបផ្កា អាចចេញត្រួយនិងផ្កាបានយូរថ្ងៃ ដាក់ជាគ្រឿងតាំងរុង
[អង់-គា] aangkea
អង្គ, រូបកាយ :
[អង់-គា] aangkea
ឈ្មោះឈើមួយប្រភេទ ផ្កាសម្បុរលឿងក្លិនក្រអូបឆ្ងាញ់ ប៉ុន្តែក្រអូបស្រាល, ចេញផ្កាក្នុងកាលដែលរង្គោះស្លឹកអស់ហើយលាស់ជាថ្មី ក្នុងរវាងខែចេត្រពិសាខ; បើកាត់មែកដែលរង្គោះស្លឹកអស់ហើយឬដែលកំពុងចេញផ្កានោបនោះ យកមកត្រាំទឹកក្នុងដបផ្កា អាចចេញត្រួយនិងផ្កាបានយូរថ្ងៃ ដាក់ជាគ្រឿងតាំងរុង
ឈ្មោះឈើស្រុក មានដើមខ្ពស់ស្រោង សំបកក្រាស់ ស្លឹកតូចៗរង្វើលៗ ចេញពីធាង ផ្កាព័ណ៌សក៏មានក្រហមក៏មាន, ផ្កានិងស្លឹកខ្ចីស្រុសប្រើជាអន្លក់ឬធ្វើជាបន្លែស្លស្រឡក់បាន, ជាឈើឆាប់លូតលាស់ខ្ពស់ងាយ។
[អង់-គា-ដី] aangkeadei
ឈ្មោះឈើស្រុក មានដើមខ្ពស់ស្រោង សំបកក្រាស់ ស្លឹកតូចៗរង្វើលៗ ចេញពីធាង ផ្កាព័ណ៌សក៏មានក្រហមក៏មាន, ផ្កានិងស្លឹកខ្ចីស្រុសប្រើជាអន្លក់ឬធ្វើជាបន្លែស្លស្រឡក់បាន, ជាឈើឆាប់លូតលាស់ខ្ពស់ងាយ។
ឈ្មោះឈើមួយប្រភេទ ស្លឹកឆែកៗ ស្រួចៗ រង្វើលៗ ចេញពីធាង ផ្កាព័ណ៌សសណ្ឋានស្រដៀងនឹងផ្កាច្រនៀង មានក្លិនក្រអូបឈ្ងប់ខ្លាំង, កាលណាស្ងួតក្រៀម បើដុតឬលាយនឹងថ្នាំជក់ មានក្លិនធុំដូចក្លិនអាភៀន ច្រើនដុះលើដំបូក; គេច្រើនដាំក្នុងវត្តឬក្នុងភូមិប្រើជាលំអដោយម្លប់និងផ្កា។
[អង់-គា-បុស] aangkeabosbar
ឈ្មោះឈើមួយប្រភេទ ស្លឹកឆែកៗ ស្រួចៗ រង្វើលៗ ចេញពីធាង ផ្កាព័ណ៌សសណ្ឋានស្រដៀងនឹងផ្កាច្រនៀង មានក្លិនក្រអូបឈ្ងប់ខ្លាំង, កាលណាស្ងួតក្រៀម បើដុតឬលាយនឹងថ្នាំជក់ មានក្លិនធុំដូចក្លិនអាភៀន ច្រើនដុះលើដំបូក; គេច្រើនដាំក្នុងវត្តឬក្នុងភូមិប្រើជាលំអដោយម្លប់និងផ្កា។
ឈ្មោះភពមួយក្នុងប្រព័ន្ធព្រះអាទិត្យ ដែលនៅចន្លោះភពផែនដី និង ភពព្រហស្បតិ៍ :
[អង់-គា] orngkea
ធ្យូង។
[ព្រះ-អង់-គា] orngkea
(រ.ស.) ធ្យូងដែលសល់ពីការថ្វាយព្រះភ្លើងព្រះបរមសពព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធឬព្រះរាជា។
[អង់-គា-រៈ-កា] orngkea
អ្នកដុតធ្យូង។
[អង់-គា-រៈ-កា-រិ-កា] orngkea
(ម.ព. អង្គារការ)។
[អង់-គា-រ័ត-ឋាន] orngkea
កន្លែងដាក់ធ្យូង។
[អង់-គា-រៈ-ថូប] orngkea
ស្ដូបដែលបញ្ចុះព្រះអង្គារ :
[អង់-គា-រៈ-ទា-រុ] orngkea
ឈើដែលប្រើការដុតធ្យូងបាន។
[អង់-គា-រៈ-ធា-និ-កា] orngkea
ជើងក្រាន; ជើងក្រានធ្យូង។
[អង់-គា-រៈ-ធា-នី] orngkea
(ម.ព. អង្គារធានិការ)។
[អង់-គា-រៈ-ប៉ា-ត្រី] orngkea
ជើងក្រានដុតធ្យូង, ឡដុតធ្យូង។
[អង់-គា-រៈ-ពា-និច] orngkea
អ្នកលក់ធ្យូង។
[អង់-គា-រៈ-ពា-និច] orngkea
ការឬរបរលក់ធ្យូង, ជំនួញធ្យូង។
[អង់-គា-រៈ-ព្រឹក] orngkea
(ម.ព. អង្គារទារុ)។
[អង់-គា-រៈ-លេន] orngkea
(ម.ព. អង្គារបាត្រី)។
[អង់-គា-រៈ-វៈ-ណិច-ជា] orngkea
(ម.ព. អង្គារពាណិជ្ជ)។
[អង់-គា-រៈ-ស្តូប] (ជើង ត)] orngkea
(ម.ព. អង្គារថូប)។
[អង់-គា-រ័ស-ស្ថាន] orngkea
(ម.ព. អង្គារដ្ឋាន)។
[អង់-គា] orngkea
ឈ្មោះផ្កាយព្រះគ្រោះទី ៣:
[អង់-គា-រៈ-ទិន] orngkea
ថ្ងៃអង្គារ (ព.ហ.)។
[អង់-គា-រៈ-ពា] orngkea
(ម.ព. អង្គារទិន)។
[អង់-គា] orngkea
ឈ្មោះថ្ងៃទី ៣នៃសប្ដាហ៍ :
[អង់-គា] orngkea
ឈ្មោះយាមទី ៣នៃត្រៃយាម :
[អង់-គា] orngkea
ឈ្មោះភពមួយក្នុងប្រព័ន្ធព្រះអាទិត្យ ដែលនៅចន្លោះភពផែនដី និង ភពព្រហស្បតិ៍ :
ជើងក្រានតូចដែលលើកចុះលើកឡើងបាន; ជើងក្រានសៀម; អាំងឡូវ ឬ ជើងក្រានអាំងឡូវ។
[អង់-គា-រិ] aongkeari
ជើងក្រានតូចដែលលើកចុះលើកឡើងបាន; ជើងក្រានសៀម; អាំងឡូវ ឬ ជើងក្រានអាំងឡូវ។
(ម.ព. អង្គារិ)។
[អង់-គា-រិ-នី] angkearini≈
(ម.ព. អង្គារិ)។
(ម.ព. អង្គារ{¥¥}១{££}) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។
[អង់-គា-រៈ—] angkeareak—≈
(ម.ព. អង្គារ១) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។
(ម.ព. អង្គា{¥¥}២{££})។
[អង់-គា-លឿង] aangkealoeang
(ម.ព. អង្គា២)។
ដែលបានមកដោយឃោស្នាគ្នា :
[អង់-គាស] aangkeas
ឃោស្នាគ្នា, ប្រកាសប្រាប់គ្នា ឱ្យចូលប្រាក់កាសឬទេយ្យទានផ្សេងៗតាមសទ្ធា ក្នុងការធ្វើទាន :