ស្លឹករឹត

វចនានុក្រមខ្មែរ

ពាក្យខ្មែរ ការអាន និងអត្ថន័យ — បើកជាសាធារណៈ និងកែលម្អដោយអ្នកអាន។

៦៨,៣៦៩ ធាតុ

អគ្គិភ័យ នាម

[អ័ក-គិ-ភៃ] akiphey

គ្រោះភ័យដោយមានភ្លើងឆេះមិនអាចគ្រប់គ្រងបាន ហើយអាចបង្កើតមហន្តរាយដល់ទ្រព្យសម្បត្តិ បរិស្ថាន និងជីវិតមនុស្ស។

អគ្គិសនី

(រូប.) វត្តមាននិងលំហូរនៃបន្ទុកអគ្គិសនី។

អគ្គិសនី នាម ១)

[អ័ក-គិ-សៈ-នី] akkisakni≈

ភ្លើងអេឡិចទ្រិក (ពាក្យសន្មតប្រើតាមសម័យនិយម)។

អគ្គិសនី នាម ២)

[អ័ក-គិ-សៈ-នី] akkisakni≈

(រូប.) វត្តមាននិងលំហូរនៃបន្ទុកអគ្គិសនី។

អគ្គិសនីវិទ្យុពេទ្យ

អ្នកអគ្គិសនីវិទ្យុរោគវិនិច្ឆ័យនិងអ្នកវិទ្យុតិកិច្ឆា (វិធីព្យាបាលរោគ ការព្យាបាលរោគ ដោយកាំរស្មីអ៊ិចឬកាំរស្មីផ្សេងៗទៀត។

អគ្គិសនីវិទ្យុពេទ្យ នាម ១)

[អ័ក-គិ-សៈ-នី-វិត-ទ្យុ-ពែត] akkisaknivittyupet≈

ការព្យាបាលរោគដោយកាំរស្មីអ៊ិចឬកាំរស្មីផ្សេងៗទៀត។

អគ្គិសនីវិទ្យុពេទ្យ នាម ២)

[អ័ក-គិ-សៈ-នី-វិត-ទ្យុ-ពែត] akkisaknivittyupet≈

អ្នកអគ្គិសនីវិទ្យុរោគវិនិច្ឆ័យនិងអ្នកវិទ្យុតិកិច្ឆា (វិធីព្យាបាលរោគ ការព្យាបាលរោគ ដោយកាំរស្មីអ៊ិចឬកាំរស្មីផ្សេងៗទៀត។

អគ្គិសនីវិទ្យុសាស្ត្រ នាម

[អ័ក-គិ-សៈ-នី-វិត-ទ្យុ-សាស] akkisaknivittyusas≈

អគ្គិសនីព្យាបាលរោគ, វិធីព្យាបាលរោគដោយអគ្គិសនីវិទ្យុ។

អគ្គិសនីវិភាគ

ប្រតិកម្មបំបែកនៃអង្គធាតុក្រោមអំពើនៃចរន្តអគ្គិសនីជាប់។

អគ្គិសនីវិភាគ នាម

[អ័ក-គិ-សៈ-នី-វិ-ភាក] akkisaknivipheak≈

ប្រតិកម្មបំបែកនៃអង្គធាតុក្រោមអំពើនៃចរន្តអគ្គិសនីជាប់។

អគ្គិសនីសព្ទ

ប្រដាប់ពិសេសម្យ៉ាងប្រើស្រូបនិងដំឡើងសំឡេងឱ្យឮខ្លាំង។

អគ្គិសនីសព្ទ នាម

[អ័ក-គិ-សៈ-នី-ស័ប] akkisaknisba≈

ប្រដាប់ពិសេសម្យ៉ាងប្រើស្រូបនិងដំឡើងសំឡេងឱ្យឮខ្លាំង។

អគ្គិ—

(ម.ព. អគ្គិ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

អគ្គិ— នាម

[អ័ក-គិ—] akki—≈

(ម.ព. អគ្គិ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

អគ្គី នាម

[អ័ក-គី] akki≈

(ម.ព. អគ្គិ)។

អគ្គ—

(ម.ព. អគ្គ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

អគ្គ— នាម

[អ័ក-គៈ—] akkeak—≈

(ម.ព. អគ្គ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

អគ្ឃ គុណនាម

[អ័ក-ឃៈ] aokkhor

ដែលមានតម្លៃ។

អគ្ឃ នាម

[អ័ក-ឃៈ-ភ័ន] aokkhor

របស់មានតម្លៃ។

អគ្ឃ នាម

[អ័ក-ឃៈ-វ័ត-ថុ] aokkhor

វត្ថុមានតម្លៃ។

អគ្ឃ នាម

[អ័ក-ឃៈ-វា-ចា] aokkhor

សម្ដីមានតម្លៃឬពាក្យថ្លៃ។

អគ្ឃ នាម

[អ័ក-ឃៈ-វាត] aokkhor

(ម.ព. អគ្ឃវាចា)។

អគ្ឃ នាម

[អ័ក-ឃៈ-វា-ទី] aokkhor

អ្នកដែលពេញចិត្តនិយាយតែពាក្យមានតម្លៃ។

អគ្ឃ នាម

[អ័ក-ឃិ-យៈ-ភ័ន] aokkhor

(ម.ព. អគ្ឃភណ្ឌ)។

អគ្ឃ នាម

[អ័ក-ឃិ-យៈ-វ័ត-ថុ] aokkhor

(ម.ព. អគ្ឃវត្ថុ)។

អគ្ឃិយ គុណនាម

[អ័ក-ឃិ-យៈ] akkhiyeak≈

(ម.ព. អគ្ឃ)។

អគ្នន្យុត្បាត

ភ្លើងដែលធ្លាក់ចុះពីអាកាស; ថ្មអាចម៍ផ្កាយ, ឧក្កាបាត, កេតុធ្លាក់ :

អគ្នន្យុត្បាត នាម

[អ័ក-គ្ន័ន-យុត-ត្បាត] aaknonyutbat

ភ្លើងដែលធ្លាក់ចុះពីអាកាស; ថ្មអាចម៍ផ្កាយ, ឧក្កាបាត, កេតុធ្លាក់ :

អគ្នន្យ័ស្ត្រ

កាំភ្លើង។ សម្រាប់ប្រើតែក្នុងកាព្យ តាមដោយពួកកវីត្រូវការប្រើ, ដូចជាកាព្យថា :

អគ្នន្យ័ស្ត្រ នាម

[អ័ក-គ្ន័ន-យ័ស] akkonnys≈

កាំភ្លើង។ សម្រាប់ប្រើតែក្នុងកាព្យ តាមដោយពួកកវីត្រូវការប្រើ, ដូចជាកាព្យថា :

អគ្និ

ការសាចទឹកដោះថ្លាបូជាភ្លើង; វត្ថុដ៏ឧត្តមសម្រាប់បូជាភ្លើង (តាមលទ្ធិព្រាហ្មណ៍)។

អគ្និ នាម

[អ័ក-គ្និ] aokni

ភ្លើង (ប្រើក្លាយជា អគ្នី ក៏មាន)។

អគ្និ នាម

[អ័ក-គ្និ-ក្រី-ឌា] aokni

ដូចគ្នានឹង អគ្គិកីឡា។

អគ្និ នាម

[អ័ក-គ្និ-ជ្វា-លា] aokni

ដូចគ្នានឹង អគ្គិជ្ជាលា។

អគ្និ នាម

[អ័ក-គ្និ-ទិស] aokni

ទិសនៃអគ្និទេព (ទិសអាគ្នេយ៍)។

អគ្និ នាម

[អ័ក-គ្និ-ទេប] aokni

ទេវតាឈ្មោះអគ្និ (តាមលទ្ធិព្រាហ្មណ៍)។

អគ្និ នាម

[អ័ក-គ្និ-ប្រ័ស] aokni

ថ្មដែកភ្លើង។

អគ្និ នាម

[អ័ក-គ្និ-មៈ-នី] aokni

កែវកើតពន្លឺភ្លើង; កែវមណីជោតិរស (សន្មតប្រើតាមសម័យនិយម, ហៅកែវអំពូលអគ្គិសនីឬកែវឆ្លុះ (ពិល) ថា អគ្និមណី ឬ អគ្គិមណី ក៏គួរ)។

អគ្និ នាម

[អ័ក-គ្និ-វាន] aokni

កូនសរដែលក្ដៅ ឬ ភ្លឺព្រោងដូចជាភ្លើង; គ្រាប់កាំភ្លើងដែលបែកផ្ទុះចេញជាភ្លើង (ហៅគ្រាប់ផ្ទុះ ឬ គ្រាប់បែកក្នុងសម័យបច្ចុប្បន្នថា អគ្និវាណ ក៏គួរ)។

អគ្និ នាម

[អ័ក-គ្និ-សិ-ខា] aokni

ដូចគ្នានឹង អគ្គិសិខា។

អគ្និ នាម

[អ័ក-គ្និ-ហោត] aokni

ការសាចទឹកដោះថ្លាបូជាភ្លើង; វត្ថុដ៏ឧត្តមសម្រាប់បូជាភ្លើង (តាមលទ្ធិព្រាហ្មណ៍)។

អគ្និ—

(ម.ព. អគ្និ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

អគ្និ— នាម

[អ័ក-គ្និ—] akkni—≈

(ម.ព. អគ្និ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

អគ្នី នាម

[អ័ក-គ្នី] akkni≈

(ម.ព. អគ្និ)។

អគ្រ នាម

[អ-គ្រៈ] aokror

(ម.ព. អគ្គ)។

អគ្រ នាម

[អ-គ្រៈ-ជា] aokror

(ម.ព. អគ្គជៈ)។

អគ្រ នាម

[អ-គ្រៈ-ជា-យា] aokror

(ម.ព. អគ្គជាយា)។

អគ្រ នាម

[អ-គ្រៈ-ទា] aokror

(ម.ព. អគ្គទាន)។

អគ្រ នាម

[អ-គ្រៈ-បន់-ឌិត] aokror

(ម.ព. អគ្គបណ្ឌិត)។

អគ្រ នាម

[អ-គ្រៈ-ភូម] aokror

(ម.ព. អគ្គភូមិ)។

អគ្រ នាម

[អ-គ្រៈ-ភោ-ជន់] aokror

(ម.ព. អគ្គភោជន)។

អគ្រ នាម

[អ-គ្រៈ-មន់-ត្រី] aokror

(ម.ព. អគ្គមន្ត្រី)។

អគ្រ នាម

[អ-គ្រៈ-មៈ-ហេ-សី] aokror

(ម.ព. អគ្គមហេសី)។

អគ្រ នាម

[អ-គ្រៈ-យាន] aokror

(ម.ព. អគ្គយាន)។

អគ្រ នាម

[អ-គ្រៈ-យោ-ធិន] aokror

(ម.ព. អគ្គយោធី)។

អគ្រ នាម

[អ-គ្រៈ-ស័ប] aokror

(ម.ព. អគ្គវាចា)។

អគ្រ នាម

[អ-គ្រៈ-ស្ថាន] aokror

(ម.ព. អគ្គដ្ឋាន)។

អគ្រ នាម

[អ-គ្រៈ-ស្រា-វិ-កា] aokror

(ម.ព. អគ្គសាវ័ក)។

អគ្រសាវ័ក នាម

[អៈ-គ្រៈ-សា-វ៉ាក់] aakkreaksavak≈

(ម.ព. អគ្គសាវ័ក)។

អគ្រ—

(ម.ព. អគ្គ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

អគ្រ— នាម

[អ-គ្រៈ—] akreak—≈

(ម.ព. អគ្គ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

អឃម័យ

ដែលសុទ្ធតែបាបឬបរិបូណ៌ដោយសេចក្ដីទុក្ខ, ដែលរងសុទ្ធតែទុក្ខ :

អឃម័យ គុណនាម

[អៈ-ឃៈ-ម៉ៃ] aakhomey

ដែលសុទ្ធតែបាបឬបរិបូណ៌ដោយសេចក្ដីទុក្ខ, ដែលរងសុទ្ធតែទុក្ខ :

អឃោស គុណនាម

[អៈ-ឃោ-សៈ] aakhous

ដែលមិនគឹកកង, ដែលមានសូរសព្ទមិនកងរំពង។

អឃោស នាម

[អៈ-ឃោ-សៈ-ស័ប] aakhous

សូរមិនគឹកកង។

អឃោស នាម

[អៈ-ឃោ-សៈ] aakhous

(ព.វ.) អក្សរដែលមានសំឡេងមិនគឹកកង, មាន ១១តួគឺ ក ខ, ច ឆ, ដ ឋ, ត ថ, ប ផ; ស, បើរាប់ ឝ, ឞ តាម សំ. ផ្សំផងជា ១៣តួ។

អឃោសៈ

(ភាសា.) ព្យញ្ជនៈដែលនៅពេលបន្លឺពុំមានលំញ័រខ្សែសំឡេងទេ :

អឃោសៈ គុណនាម

[អៈ-ឃោ-សៈ] aakkhosak≈

(ម.ព. អឃោស)។

អឃោសៈ នាម

[អៈ-ឃោ-សៈ] aakkhosak≈

(ភាសា.) ព្យញ្ជនៈដែលនៅពេលបន្លឺពុំមានលំញ័រខ្សែសំឡេងទេ :

អឃ៌

ព្រះអគ្គមហេសីថ្លៃថ្លា គឺខត្តិយានីជាព្រះអគ្គមហេសីដែលបានមុទ្ធាភិសេករួមរាជាសនៈជាមួយនឹងព្រះរាជាជាព្រះរាជស្វាមី។

អឃ៌ គុណនាម

[អ័រ] aakhr

ដែលមានតម្លៃ, ថ្លៃ, ថ្លៃថ្លា ឬថ្លាថ្លៃ។

អឃ៌ នាម

[សំ-ដាច់-ព្រះ-អ័រ-អ័ក-គៈ-មៈ-ហេ-សី] aakhr

ព្រះអគ្គមហេសីថ្លៃថ្លា គឺខត្តិយានីជាព្រះអគ្គមហេសីដែលបានមុទ្ធាភិសេករួមរាជាសនៈជាមួយនឹងព្រះរាជាជាព្រះរាជស្វាមី។

អង កិរិយាសព្ទ

[អង] aang

គាំទ្រទប់ពីក្រោម, ត្រកងទប់ :

អង កិរិយាសព្ទ

[អប-អង] aang

អបទប់។

អង់

រង់, រង់ចាំ, ឈប់ចាំ (ពាក្យសាមញ្ញប្រើកាត់ខ្លីមកពីពាក្យ បង្អង់) :

អង់ កិរិយាសព្ទ

[អង់] ong

រង់, រង់ចាំ, ឈប់ចាំ (ពាក្យសាមញ្ញប្រើកាត់ខ្លីមកពីពាក្យ បង្អង់) :

អង់គីឡូស នាម

[អង់-គី-ឡូស] angkilous≈

(ម.ព. គំនាំងសន្លាក់)។

អង់គ្លេស

ជាតិមនុស្សកើតនៅក្នុងកោះមួយប៉ែកក្នុងទ្វីបអឺរ៉ុប :

អង់គ្លេស នាម

[អង់-គ្លេស] aongokles

ជាតិមនុស្សកើតនៅក្នុងកោះមួយប៉ែកក្នុងទ្វីបអឺរ៉ុប :

អង់ដូមេទ្រីត

(វេជ្ជ.) រលាកភ្នាសក្នុងនៃស្បូន ដៃស្បូន ដែលមានលក្ខណៈស្រួចស្រាល់ឬរ៉ាំរ៉ៃជាពិសេសអាចកើតមានក្រោយពេលសម្រាល ក្រោយពេលរលូតកូន ឬក្រោយពេលដាក់កងក្នុងស្បូន :

អង់ដូមេទ្រីត នាម

[អង់-ដូ-មេ-ទ្រីត] angdoumetrit≈

(វេជ្ជ.) រលាកភ្នាសក្នុងនៃស្បូន ដៃស្បូន ដែលមានលក្ខណៈស្រួចស្រាល់ឬរ៉ាំរ៉ៃជាពិសេសអាចកើតមានក្រោយពេលសម្រាល ក្រោយពេលរលូតកូន ឬក្រោយពេលដាក់កងក្នុងស្បូន :

អង់ដូមេទ្រីយ៉ូម នាម

[អង់-ដូ-មេ-ទ្រី-យ៉ូម] angdoumetriyoum≈

(វេជ្ជ.) ដុំពកស្លូត នៃភ្នាសក្នុងស្បូន ដែលមានរាងមូលៗមានស្រោម។

អង់ដូមេទ្រីយ៉ូស

(វេជ្ជ.) វត្តមានជាលិកាភ្នាសក្នុងស្បូននៅទីតាំងខុសប្រក្រតី ដូចជានៅក្នុងដៃស្បួន(trompe de Fallope) សាច់ដុំស្បូន(myomètre) ឬនៅក្រៅស្បូនជាដើម។

អង់ដូមេទ្រីយ៉ូស នាម

[អង់-ដូ-មេ-ទ្រី-យ៉ូស] angdoumetriyous≈

(វេជ្ជ.) វត្តមានជាលិកាភ្នាសក្នុងស្បូននៅទីតាំងខុសប្រក្រតី ដូចជានៅក្នុងដៃស្បួន(trompe de Fallope) សាច់ដុំស្បូន(myomètre) ឬនៅក្រៅស្បូនជាដើម។