អកម្មភាព នាម
[អៈ-កាំ-ម៉ៈ-ភាប] aakkaammakpheab≈
ភាពមិនមានអំពើឬចលនា។
ពាក្យខ្មែរ ការអាន និងអត្ថន័យ — បើកជាសាធារណៈ និងកែលម្អដោយអ្នកអាន។
[អៈ-កាំ-ម៉ៈ-ភាប] aakkaammakpheab≈
ភាពមិនមានអំពើឬចលនា។
ដែលមិនមានអំពើឬចលនា។
[អៈ-កាំ-មិក] aakkaammik≈
ដែលមិនមានអំពើឬចលនា។
ភាពដែលនៅស្ងៀមឥតកាន់ការណាមួយ, ភាពទំនេរ។
[អៈ-កាំ-មិ-កៈ-ភាប] aakkaammikakpheab≈
ភាពដែលនៅស្ងៀមឥតកាន់ការណាមួយ, ភាពទំនេរ។
ឈ្មោះបទភ្លេងមួយប្រភេទ មានលំនាំបទអណ្ដឺតអណ្ដកគន្លាក់គន្លើនគ្រលួច ស្រដៀងនឹងសូរសព្ទអកយំ :
[អក-យំ] aokoyum
ឈ្មោះបទភ្លេងមួយប្រភេទ មានលំនាំបទអណ្ដឺតអណ្ដកគន្លាក់គន្លើនគ្រលួច ស្រដៀងនឹងសូរសព្ទអកយំ :
កិច្ចដែលមិនគួរធ្វើ; កិច្ចដែលសមណៈមិនត្រូវធ្វើដោយដាច់ខាត។
[អៈ-កៈ-រ៉ៈ-ណី] aakaroneiy
ដែលមិនគួរធ្វើ, ដែលមិនគប្បីឬមិនត្រូវធ្វើ :
[អៈ-កៈ-រ៉ៈ-ណី-យ៉ៈ-កាំ] aakaroneiy
អំពើឬការដែលមិនគួរធ្វើ។
[អៈ-កៈ-រ៉ៈ-ណី-យ៉ៈ-កិច] aakaroneiy
កិច្ចដែលមិនគួរធ្វើ; កិច្ចដែលសមណៈមិនត្រូវធ្វើដោយដាច់ខាត។
(ម.ព. អករណីយ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។
[អៈ-កៈ-រ៉ៈ-ណី-យ៉ៈ—] aakkakrakneiyak—≈
(ម.ព. អករណីយ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។
ពាក្យសម្រាប់ហៅស្ត្រីមានអាយុច្រើន ដែលព្រះករុណាជាម្ចាស់ជីវិតទ្រង់ព្រះមេត្តាប្រោសតាំងឱ្យមានយសធំជាង យាយ, ចាស់, ទុំ ទាំងពួង ប៉ុន្តែឥតនឿយដោយធ្វើការអ្វីទេ គ្រាន់តែចូលក្រាបបង្គំគាល់ តាមពេលកំណត់ក្នុងព្រះរាជពិធីទំាងពួងម្ដងៗ, ក្រៅពីវេលានោះ គ្រាន់តែនាំក្សត្រីឬចៅចមក្នុងព្រ
[អក] aokor
អ្នកមិនធ្វើការអ្វី។
[អក] aokor
ពាក្យសម្រាប់ហៅស្ត្រីមានអាយុច្រើន ដែលព្រះករុណាជាម្ចាស់ជីវិតទ្រង់ព្រះមេត្តាប្រោសតាំងឱ្យមានយសធំជាង យាយ, ចាស់, ទុំ ទាំងពួង ប៉ុន្តែឥតនឿយដោយធ្វើការអ្វីទេ គ្រាន់តែចូលក្រាបបង្គំគាល់ តាមពេលកំណត់ក្នុងព្រះរាជពិធីទំាងពួងម្ដងៗ, ក្រៅពីវេលានោះ គ្រាន់តែនាំក្សត្រីឬចៅចមក្នុងព្រ
ឈ្មោះពិធីមួយប្រភេទ មានការសម្រក់ទៀនលើស្លឹកចេកស្រស់ផ្សងមើលទឹកភ្លៀងក្នុងឆ្នាំភ្នែក បន្ទាប់ឆ្នាំនោះ, បន្ទាប់ពីសម្រក់ទៀនមក នាំគ្នាអកអំបុក, ធ្វើក្នុងវេលាយប់នៃថ្ងៃ ១៥កើតខែកត្តិក (ហៅ ពិធីសំពះព្រះខែ ក៏បាន)។ ចំណែកខាងព្រះរាជពិធី ធ្វើក្នុងវេលាយប់នោះដែរ, រួមជាមួយគ្នានឹងព្រ
[អក-អំ-បុក] aokoaambok
ឈ្មោះពិធីមួយប្រភេទ មានការសម្រក់ទៀនលើស្លឹកចេកស្រស់ផ្សងមើលទឹកភ្លៀងក្នុងឆ្នាំភ្នែក បន្ទាប់ឆ្នាំនោះ, បន្ទាប់ពីសម្រក់ទៀនមក នាំគ្នាអកអំបុក, ធ្វើក្នុងវេលាយប់នៃថ្ងៃ ១៥កើតខែកត្តិក (ហៅ ពិធីសំពះព្រះខែ ក៏បាន)។ ចំណែកខាងព្រះរាជពិធី ធ្វើក្នុងវេលាយប់នោះដែរ, រួមជាមួយគ្នានឹងព្រ
(វេជ្ជ.) វិរូបភាពគ្មានបេះដូងពីកំណើត។
[អៈ-កា-ឌី-យ៉ាក់] aakkadiyak≈
(វេជ្ជ.) វិរូបភាពគ្មានបេះដូងពីកំណើត។
សន្ទនាខុសកាល, ការនិយាយប្រាស្រ័យខុសកាល។
[អៈ-កាល] aokal
កាលមិនគួរ, កាលខុសប្រក្រតី; ដែលខុសកាល, ដែលពុំជួកាល :
[អៈ-កា-ឡៈ-កា-រិ-នី] aokal
(ម.ព. អកាលការី)។
[អៈ-កា-ឡៈ-កា-រ៉ី] aokal
អ្នកធ្វើការខុសកាល។
[អៈ-កា-ឡៈ-ចា-រិ-នី] aokal
(ម.ព. អកាលចារី)។
[អៈ-កា-ឡៈ-ចា-រ៉ី] aokal
អ្នកទៅមកខុសកាល, អ្នកត្រាច់ខុសកាលវេលា។
[អៈ-កា-ឡៈ-ជាត] aokal
អ្វីៗដែលកើតឬដែលមានខុសកាល។
[អៈ-កា-ឡ័ញ-ញុ-តា] aokal
ភាវៈនៃអ្នកមិនស្គាល់កាល, ការមិនស្គាល់កាល។
[អៈ-កា-ឡ័ញ-ញូ] aokal
អ្នកមិនស្គាល់កាលចូលចេញជាដើម។
[អៈ-កា-ឡៈ-ប៉ុច-ឆា] aokal
ការសួរខុសកាល។
[អៈ-កា-ឡៈ-បុស] aokal
ផ្កាឈើខុសកាលឬខុសរដូវតាមទម្លាប់។
[អៈ-កា-ឡៈ-ផល់] aokal
ផ្លែឈើខុសកាលឬខុសរដូវ។
[អៈ-កា-ឡៈ-ភូត] aokal
(ម.ព. អកាលជាត)។
[អៈ-កា-ឡៈ-មៈ-រៈ-ណៈ] aokal
មរណៈក្នុងកាលមិនសមគួរ, សេចក្ដីស្លាប់មិនត្រូវតាមកាលធម្មតា គឺស្លាប់ដោយអំណាចឧបច្ឆេទកកម្មចូលមកផ្ដាច់ផ្ដិលជីវិត។
[អៈ-កា-ឡៈ-មេក] aokal
មេឃដែលបង្អុរភ្លៀងខុសកាល, ភ្លៀងពុំជួកាល។
[អៈ-កា-ឡៈ-វា-ទិ-នី] aokal
(ម.ព. អកាលវាទី)។
[អៈ-កា-ឡៈ-វា-ទី] aokal
អ្នកនិយាយស្ដីខុសកាល គឺកាលដែលមិនគួរនិយាយស្ដីក៏និយាយស្ដីដែរ។
[អៈ-កា-ឡៈ-សន់-ទៈ-នា] aokal
សន្ទនាខុសកាល, ការនិយាយប្រាស្រ័យខុសកាល។
(វេជ្ជ.) អសមត្ថភាពរបស់បុគ្គលក្នុងការគិតលេខ ដូចជាបូក ដក គុណ ចែក ជាដើម។
[អៈ-កាល់-គុយ-លី] aakkalkuyli≈
(វេជ្ជ.) អសមត្ថភាពរបស់បុគ្គលក្នុងការគិតលេខ ដូចជាបូក ដក គុណ ចែក ជាដើម។
(ម.ព. អកាល) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។
[អៈ-កា-ឡៈ—] aakkalak—≈
(ម.ព. អកាល) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។
ការពោលពាក្យថាបុណ្យបាបដែលធ្វើមិនមែនហៅថាធ្វើទេ គឺថាធ្វើបុណ្យធ្វើបាបមិនមែនបានបុណ្យបានបាបទេ, សម្ដីបដិសេធបុណ្យបាបថាធ្វើទៅឥតអំពើ; អ្នកមិនជឿបុណ្យបាប។
[អៈ-កិ-រ៉ិ-យ៉ៈ-វាត] aokeriyoveat
ការពោលពាក្យថាបុណ្យបាបដែលធ្វើមិនមែនហៅថាធ្វើទេ គឺថាធ្វើបុណ្យធ្វើបាបមិនមែនបានបុណ្យបានបាបទេ, សម្ដីបដិសេធបុណ្យបាបថាធ្វើទៅឥតអំពើ; អ្នកមិនជឿបុណ្យបាប។
(ម.ព. អកិរិយវាទី)។
[អៈ-កិ-រ៉ិ-យ៉ៈ-វា-ទិ-នី] aakeriyveatini
(ម.ព. អកិរិយវាទី)។
អ្នកប្រកាន់និយាយបដិសេធបុណ្យបាបថាធ្វើទៅឥតអំពើ, អ្នកប្រកាន់មិនជឿបុណ្យបាប។
[អៈ-កិ-រ៉ិ-យ៉ៈ-វា-ទី] aokeriyveati
អ្នកប្រកាន់និយាយបដិសេធបុណ្យបាបថាធ្វើទៅឥតអំពើ, អ្នកប្រកាន់មិនជឿបុណ្យបាប។
(វេជ្ជ.) វិរូបភាពគ្មានប្រអប់ដៃម្ខាងឬទាំងសងខាងពីកំណើត។
[អៈ-កី-រី] aakkeiri≈
(វេជ្ជ.) វិរូបភាពគ្មានប្រអប់ដៃម្ខាងឬទាំងសងខាងពីកំណើត។
(វេជ្ជ.) វិរូបភាពគ្មានប្រអប់ដៃនិងប្រអប់ជើងម្ខាងឬទាំងសងខាងពីកំណើត។
[អៈ-កី-រ៉ូ-ប៉ូ-ឌី] aakkeirouboudi≈
(វេជ្ជ.) វិរូបភាពគ្មានប្រអប់ដៃនិងប្រអប់ជើងម្ខាងឬទាំងសងខាងពីកំណើត។
ស្នាមគំនូសចិត្តជាអកុសល, គំនូសបាប; ផលបាប។
[អៈ-កុ-សល់] aokosol
សេចក្ដីអាក្រក់, បាប, អពមង្គល :
[អៈ-កុ-សល់] aokosol
អាក្រក់, ដែលជាបាប; ដែលមិនឈ្លាស :
[អៈ-កុ-សៈ-ឡៈ-កាំ] aokosol
កម្មអាក្រក់។
[អៈ-កុ-សៈ-ឡៈ-កាំ-ម៉ៈ-បត់] aokosol
គន្លងនៃអំពើអាក្រក់ (ផ្លូវបាប, ផ្លូវទុច្ចរិត មាន ១០យ៉ាងគឺ កាយទុច្ចរិត ៣, វិចីទុច្ចរិត ៤, មនោទុច្ចរិត៣)។
[អៈ-កុ-សៈ-ឡៈ-កិ-រ៉ិ-យ៉ា] aokosol
កិរិយាអាក្រក់។
[អៈ-កុ-សៈ-ឡៈ-ចៈ-រ៉ិ-យ៉ា] aokosol
ចរិយាអាក្រក់។
[អៈ-កុ-សៈ-ឡៈ-ចិត] aokosol
ចិត្តជាអកុសល, ចិត្តបាប។
[អៈ-កុ-សៈ-ឡៈ-ចេ-តៈ-ណា] aokosol
ការតាំងចិត្តជាបាប, គំនិតបាប; គំនិតអាក្រក់។
[អៈ-កុ-សៈ-ឡៈ-ចេ-តៈ-សិក] aokosol
ចេតសិកជាអកុសល គឺអារម្មណ៍ដែលកើតរលត់ព្រមជាមួយនឹងចិត្តជាអកុសល (ក្នុងព្រះអភិធម្មថាមាន ១៤យ៉ាង)។
[អៈ-កុ-សៈ-ឡៈ-ធាត] aokosol
ធាតុជាអកុសលគឺនុយបាបឬចំណីបាប។
[អៈ-កុ-សៈ-ឡៈ-លាប] aokosol
ការបានបាប។
[អៈ-កុ-សៈ-ឡៈ-វិ-តក់] aokosol
ការត្រិះរិះទៅរកអំពើអាក្រក់, តម្រិះអាក្រក់។
[អៈ-កុ-សៈ-ឡៈ-វិ-បាក] aokosol
ស្នាមគំនូសចិត្តជាអកុសល, គំនូសបាប; ផលបាប។
ធម៌ជាអកុសល។
[អៈ-កុ-សៈ-ឡៈ-ធ័រ] aakkosaklakthro≈
ធម៌ជាអកុសល។
(ម.ព. អកុសល) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។
[អៈ-កុ-សៈ-ឡៈ—] aakkosaklak—≈
(ម.ព. អកុសល) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។
(វេជ្ជ.) វិរូបភាពគ្មានរន្ធប្រស្រីភ្នែកពីកំណើត។
[អៈ-កូ-រី] aakkouri≈
(វេជ្ជ.) វិរូបភាពគ្មានរន្ធប្រស្រីភ្នែកពីកំណើត។
(វេជ្ជ.) អាការៈមិនប្រក្រតីរបស់ថ្លើមដែលគ្មានការបញ្ចេញទឹកប្រមាត់។
[អៈ-កូ-លី] aakkouli≈
(វេជ្ជ.) អាការៈមិនប្រក្រតីរបស់ថ្លើមដែលគ្មានការបញ្ចេញទឹកប្រមាត់។
(វេជ្ជ.) អាការៈមិនប្រក្រតីដោយគ្មានទឹកប្រមាត់ក្នុងទឹកមូត្រ។
[អៈ-កូ-លួ-រី] aakkouluori≈
(វេជ្ជ.) អាការៈមិនប្រក្រតីដោយគ្មានទឹកប្រមាត់ក្នុងទឹកមូត្រ។
(វេជ្ជ.) វិរូបភាពគ្មានបបូរមាត់មួយផ្នែកឬទាំងមូលពីកំណើត។
[អៈ-កេ-លី] aakkeli≈
(វេជ្ជ.) វិរូបភាពគ្មានបបូរមាត់មួយផ្នែកឬទាំងមូលពីកំណើត។
រស្មីព្រះអាទិត្យ។
[អ័ក-កៈ] aakk
ព្រះអាទិត្យ។
[អ័ក-កៈ-ព័ន-ធុ] aakk
សុរិយគោត្រឬសុរិយពន្ធុ។
[អ័ក-កៈ-មន់-ឌល់] aakk
សុរិយមណ្ឌល។
[អ័ក-កៈ-មា-លា] aakk
សុរិយមាលា។
[អ័ក-កៈ-រ័ង-សី] aakk
រស្មីព្រះអាទិត្យ។
[អ័ក-កោ-សៈ-ណៈ] aakkaosan
ការជេរ, ពាក្យជេរ, ជំនេរ (ប្រើជា អក្កោសនា ក៏បាន)។
[អ័ក-កោ-សៈ-ណៈ-កា] aakkaosan
ហេតុឬដំណើរនៃការជេរ។
[អ័ក-កោ-សៈ-ណៈ-ភាប] aakkaosan
ភាវៈជេរ, ដំណើរជេរគ្នា។
[អ័ក-កោ-សៈ-ណៈ-ហែត] aakkaosan
(ម.ព. អក្កោសនការណ៍)។
[អ័ក-កោ-សៈ-ណា-កា] aakkaosan
អាការៈជេរ, អាការៈនៃជំនេរ។
(ម.ព. អក្កោសន) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។
[អ័ក-កោ-សៈ-ណា—] akkaosakna—≈
(ម.ព. អក្កោសន) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។
(ម.ព. អក្កោសន)។
[អ័ក-កោ-សៈ-ណៈ] akkaosaknak≈
(ម.ព. អក្កោសន)។
(ម.ព. អក្កោសន) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។
[អ័ក-កោ-សៈ-ណៈ—] akkaosaknak—≈
(ម.ព. អក្កោសន) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។
វត្ថុនៃការជេរឬវត្ថុជាគ្រឿងជេរ គឺពាក្យជេរប្រដូចថា អាសត្វ!, អាក្របី!; អាឆ្កែ!, អាជ្រូក!, អានរក!, អាប្រេត! ជាដើម។
[អ័ក-កោ-សៈ-វ័ត-ថុ] aakkaosvottho
វត្ថុនៃការជេរឬវត្ថុជាគ្រឿងជេរ គឺពាក្យជេរប្រដូចថា អាសត្វ!, អាក្របី!; អាឆ្កែ!, អាជ្រូក!, អានរក!, អាប្រេត! ជាដើម។
ស្របក់, កាលឬវេលាដែលមិនមែនជាឱកាស, ដែលឃ្វាងចាកប្រយោជន៍, ដែលមិនសមប្រកប; វេលាមិនល្អ; ពេលប្រទះលើគ្រោះកាច :
[អ័ក-ខៈ-ណៈ] aokkhonak
ស្របក់, កាលឬវេលាដែលមិនមែនជាឱកាស, ដែលឃ្វាងចាកប្រយោជន៍, ដែលមិនសមប្រកប; វេលាមិនល្អ; ពេលប្រទះលើគ្រោះកាច :
អ្នកពិភាក្សាក្ដី, អ្នកជំនុំក្ដី, ចៅក្រម។