ឡេវឡៃ គុណនាម
[ឡេវ-ឡៃ] levlay
ដែលយកជាការពុំបាន; ផ្ដេសផ្ដាស; សាបរលាប, ឥតតម្លៃ :
ពាក្យខ្មែរ ការអាន និងអត្ថន័យ — បើកជាសាធារណៈ និងកែលម្អដោយអ្នកអាន។
[ឡេវ-ឡៃ] levlay
ដែលយកជាការពុំបាន; ផ្ដេសផ្ដាស; សាបរលាប, ឥតតម្លៃ :
(ម.ព. ងប់{¥¥}២{££})។
[ឡេវ-អាវ] laevav
(ម.ព. ងប់២)។
ដែលលាយដោយការលេង យកជាការមែនការពិតពុំបាន, ដែលរោយរាយឬរាត់រាយឥតប្រយោជន៍, ឥតសព្ទឥតសារ :
[ឡេះ-ឡោះ] laehloh
ដែលលាយដោយការលេង យកជាការមែនការពិតពុំបាន, ដែលរោយរាយឬរាត់រាយឥតប្រយោជន៍, ឥតសព្ទឥតសារ :
ឡះៗក្រៃពេក; ឡះចុះឡះឡើង ឬឡះៗទៅមកៗ :
[ឡេះ-ឡះ] laehlah
ឡះៗក្រៃពេក; ឡះចុះឡះឡើង ឬឡះៗទៅមកៗ :
(ម.ព. ឡាន់)។
[ឡែក] laek≈
ប៉ែក, ប៉ែកផ្សេង, ប៉ែកទីទៃ :
[មួយ-ឡែក-ពី-ឡែក] muoylaekpilaek≈
មួយប៉ែកពីរប៉ែកទីទៃពីគ្នា។
[ឡែក-ឡាន់] laeklan≈
(ម.ព. ឡាន់)។
អំបោះឬក្រណាត់ដែលធ្វីពីរោមចៀម, ឧណ្ណា :
[ឡែន] laen≈
អំបោះឬក្រណាត់ដែលធ្វីពីរោមចៀម, ឧណ្ណា :
(ម.ព. លែបខាយ)។
[ឡែប-ខាយ] laebkhay
(ម.ព. លែបខាយ)។
ដោយអែបអប :
[ឡែប-ឡប] laeblob
អែបអប, ប្រចុបប្រចែងអែបអបឱ្យតែបានស៊ីបានចាយ :
[ឡែប-ឡប] laeblob
ដែលជាអ្នកអែបអប :
[ឡែប-ឡប] laeblob
ដោយអែបអប :
ពាក្យកូនក្មេងនិយាយបញ្ញែមគ្នាលេង។
[ឡែម-ឡែម] laem
ដែលមានរសផ្អែមបន្តិចៗ, ផ្អែមឡមៗ :
[ឡែម-ឡែម] laem
ពាក្យកូនក្មេងនិយាយបញ្ញែមគ្នាលេង។
សូរឡែៗឡៗរឿយៗ, សូររឡែរឡ។
[ឡែ-ឡ] laelor
ក្អេងក្អាងខ្លាំងៗឥតប្រយោជន៍ ឥតគោរពកោតក្រែង :
[ឡែ-ឡ] laelor
សូរឡែៗឡៗរឿយៗ, សូររឡែរឡ។
សូរឡែៗរឿយៗនាំឱ្យឡប់, រឡែរឡប់ (ម.ប្រ.)។
[ឡែ-ឡប់] lelob
ដែលស្រែកឬនិយាយក្អេងក្អាងខ្លាំងៗនាំឱ្យឡប់; ដែលវិលវល់ត្រឡប់ត្រឡិននាំឱ្យឡប់គំនិត :
[ឡែ-ឡប់] lelob
លីលាប់ :
[ឡែ-ឡប់] lelob
សូរឡែៗរឿយៗនាំឱ្យឡប់, រឡែរឡប់ (ម.ប្រ.)។
សូរស្រែកតឹងបំពង់កឮស្អាខ្លាំង :
[ឡែ-ឡែ] le
សូរស្រែកតឹងបំពង់កឮស្អាខ្លាំង :
ឈ្មោះព្រែសូត្រមួយប្រភេទ សាច់រហោកៗធ្វើមកពីប្រទេសចិន :
[ឡោ] loa
ឈ្មោះព្រែសូត្រមួយប្រភេទ សាច់រហោកៗធ្វើមកពីប្រទេសចិន :
ហោករលុង :
[ឡោក] loak
ហោករលុង :
ព័ទ្ធឬចោមជុំវិញ, ចោមព័ទ្ធជុំវិញ :
[ឡោម] loam
ព័ទ្ធឬចោមជុំវិញ, ចោមព័ទ្ធជុំវិញ :
(ម.ព. ឡៅតេង)។
[ឡៅ] lav
ចិតវៀលជុំវិញយកសំបកក្រៅចេញទុកឱ្យនៅសំបកខាងក្នុងជមរំលីងឱ្យស្អាត :
[ឡៅ] lav
ចិតវៀលក្រឡឹងឱ្យស្អាត :
[ឡៅ] lav
កោរសក់ពីខាងជុំវិញ ទុកឱ្យនៅតែកំប៉ោយកណ្ដាល :
[ឡៅ] lav
ដែលស្រែកហៅឮច្បាស់ឆ្ពោះត្រង់ក្នុងទីមើលគ្នាឃើញឬដែលនិយាយឮខ្លាំងៗ ច្បាស់ៗ :
[ឡៅ] lav
(ម.ព. ឡៅតេង)។
(ម.ព. ឡៅតេង)។
[ឡៅ-តឿ] lavtoeu≈
(ម.ព. ឡៅតេង)។
ថ្នាក់ខាងលើ, ជាន់ខាងលើ (នៃគ្រឹហា) :
[ឡៅ-តេង] lavteng
ថ្នាក់ខាងលើ, ជាន់ខាងលើ (នៃគ្រឹហា) :
[ឡះ] lah
រហើតរហាំង, សស្លើតសស្លក់; តះចុះតះឡើង :
[ឡះ] lah
(ព.ប្រ.) ដើរឬរត់តះចុះតះឡើង។
[ឡះ-ឡះ] lah
(ព.ប្រ.) ខំដើរតះៗ ទៅមក។
(ម.ព. បេយ្យាលៈ)។
[ឡៈ] lak≈
(ម.ព. បេយ្យាលៈ)។
[អ] or
តួព្យញ្ជនៈទី៣៣នៃអក្ខរក្រមព្យញ្ជនៈខ្មែរ, ជាតួព្យញ្ជនៈទី៨ក្នុងសេសវគ្គឬអវគ្គ។ តួព្យញ្ជនៈនេះមានអក្ខរសូរអន្តរជាតិ [ʔ ] សូរមាត់ មានទីបន្លឺនៅចន្លោះខ្សែសំឡេង។
[អ] or
ឈ្មោះប៉ីមួយប្រភេទធ្វើដោយដើមបបុសទាំងតួទាំងអណ្ដាត ឬយកដើមបបុសធ្វើតែអណ្ដាត ឯតួធ្វើដោយដើមពកជាដើម :
សូរលាន់មាត់ដោយបញ្ជាក់សេចក្ដី ឬដោយបាត់ងឿងឆ្ងល់ជាដើម :
[អ] a≈
សូរលាន់មាត់ដោយបញ្ជាក់សេចក្ដី ឬដោយបាត់ងឿងឆ្ងល់ជាដើម :
ប្រដាប់ធ្វើដោយលោហជាតិផ្សេងៗឬធ្វើដោយប្រាក់, មាសជាដើម មានរាងច្រឡោឬមានសណ្ឋានដូចបំពង់តូច មានមេមានគម្រប សម្រាប់ដាក់កំបោរបៀកម្លូ :
[អក] aok
(ម.ព. អករ៍)។
[អក] aok
ចាប់ចំណីអាហារក្រៀម, ផង់ ឬភេសជ្ជៈស្ងួតផង់ជាដើម ពេញទូកដៃ ហាមាត់ធំងើយពម :
[អក] aok
អជ្ឈុបាតកសត្តមួយប្រភេទ សម្បុរខ្លួនខ្មៅស្រអាប់ មាឌធំកន្តុលបន្តិចជាងកុកខ្មៅ, ឆាបចាប់មច្ឆជាតិជាចំណី; កាលណាព្រាត់គូឬព្រាត់កូន ស្រែកយំគ្រលួចសង្រេងសង្រៃហើរឆ្វៀលឆ្វាត់ខ្ពស់ៗ ទាបៗ ប្រះប្រាណ គួរឱ្យស្រងេះស្រងោចអាណោចអាធម្ម (ហៅ អក តាមសូរវាយំ) :
[អក] aok
ប្រដាប់ធ្វើដោយលោហជាតិផ្សេងៗឬធ្វើដោយប្រាក់, មាសជាដើម មានរាងច្រឡោឬមានសណ្ឋានដូចបំពង់តូច មានមេមានគម្រប សម្រាប់ដាក់កំបោរបៀកម្លូ :
(ម.ព. អក{¥¥}៤{££})។
[អក-កំ-បោ] akkambao≈
(ម.ព. អក៤)។
ភាវៈ, ភាពឬដំណើរ ជាអ្នកមិនដឹងឧបការគុណដែលគេធ្វើហើយ (ចំពោះខ្លួន)។
[អៈ-កៈ-ត័ញ-ញុ-តា] aakatanhnhuta
ភាវៈ, ភាពឬដំណើរ ជាអ្នកមិនដឹងឧបការគុណដែលគេធ្វើហើយ (ចំពោះខ្លួន)។
ដែលមិនដឹងឧបការគុណដែលគេបានធ្វើហើយ :
[អៈ-កៈ-ត័ញ-ញូ] aokotonhnhu
អ្នកមិនដឹងឧបការគុណដែលគេបានធ្វើហើយ (ចំពោះខ្លួន)។
[អៈ-កៈ-ត័ញ-ញូ] aokotonhnhu
ដែលមិនដឹងឧបការគុណដែលគេបានធ្វើហើយ :
ភាវៈនៃបុគ្គលអ្នកមិនតបគុណឬមិនគិតនឹងតបឧបការគុណគេ។
[អៈ-កៈ-តៈ-វេ-ទិ-តា] aakatavetita
ភាវៈនៃបុគ្គលអ្នកមិនតបគុណឬមិនគិតនឹងតបឧបការគុណគេ។
(ម.ព. អកតវេទី)។
[អៈ-កៈ-តៈ-វេ-ទិ-នី] aokotovetini
(ម.ព. អកតវេទី)។
អ្នកដែលមិនតបឬមិនគិតនឹងតបឧបការគុណគេ។
[អៈ-កៈ-តៈ-វេ-ទី] aokotoveti
អ្នកដែលមិនតបឬមិនគិតនឹងតបឧបការគុណគេ។
ភពឬឋានអកនិដ្ឋ។
[អៈ-កៈ-និត] aokonidthor
ឈ្មោះឋានសុទ្ធាវាសជាន់ទី ៥:
[អៈ-កៈ-និត-ឋៈ-ព្រំ] aokonidthor
ព្រហ្មក្នុងឋានអកនិដ្ឋ។
[អៈ-កៈ-និត-ឋៈ-ភប់] aokonidthor
ភពឬឋានអកនិដ្ឋ។
(ម.ព. អកនិដ្ឋ)។
[អៈ-កៈ-និត-ឋា] aakanidtha
(ម.ព. អកនិដ្ឋ)។
(ម.ព. អកនិដ្ឋ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។
[អៈ-កៈ-និត-ឋៈ—] aakkaknitthak—≈
(ម.ព. អកនិដ្ឋ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។
[អៈ-ក័ប-ប៉ិ-យ៉ៈ] aokobbey
ដែលមិនគួរ, មិនត្រូវទំនង, មិនសមដល់ការ; ដែលមានបញ្ញត្តិហាម :
[អៈ-ក័ប-ប៉ិ-យ៉ៈ-ប៉ៈ-រ៉ិក-ខា] aokobbey
បរិក្ខារដែលមិនគួរប្រើប្រាស់; បរិក្ខារដែលមានពុទ្ធប្បញ្ញត្តិហាមមិនឱ្យបព្វជិតពុទ្ធសាសនិកប្រើប្រាស់។
[អៈ-ក័ប-ប៉ិ-យ៉ៈ-ភ័ន] aokobbey
របស់ជាអកប្បិយៈ។
[អៈ-ក័ប-ប៉ិ-យ៉ៈ-ភោ-ជន់] aokobbey
ភោជនដែលមិនគួរបរិភោគ។
[អៈ-ក័ប-ប៉ិ-យ៉ៈ-មុ័ង-ស័ង] aokobbey
(ម.ព. អកប្បិយមំសៈ)។
[អៈ-ក័ប-ប៉ិ-យ៉ៈ-មុ័ង-សៈ] aokobbey
សាច់ដែលមិនគួរបរិភោគ (យ៉ាងដូចសាច់ដំរី, សេះ, ពស់, ខ្លាជាដើម ដែលព្រះសព្វញ្ញុពុទ្ធទ្រង់ហាមមិនឱ្យបព្វជិតឆាន់)។
[អៈ-ក័ប-ប៉ិ-យ៉ៈ-វ័ត-ថុ] aokobbey
វត្ថុជាអកប្បិយៈ គឺអ្វីៗដែលមានបញ្ញត្តិហាមមិនឱ្យប្រើប្រាស់ឬមិនឱ្យបរិភោគ។
[អៈ-ក័ប-ប៉ិ-យ៉ៈ-វោ-ហា] aokobbey
សម្ដីដែលមិនគួរនិយាយ; សម្ដីដែលសមណៈមិនត្រូវនិយាយ។
(ម.ព. អកប្បិយ)។
[អៈ-ក័ប-ប៉ិ-យ៉ៈ] aakkbabeyak≈
(ម.ព. អកប្បិយ)។
ទ្រព្យធនដែលមិនអាចធ្វើចរាចរណ៍បាន។
[អៈ-កាំ] aakkaam≈
ដែលរងអំពើតែមិនមានតបត។
[អៈ-កាំ] aakkaam≈
ទ្រព្យធនដែលមិនអាចធ្វើចរាចរណ៍បាន។
កិរិយាសព្ទដែលមិនត្រូវការកម្មបទ ដូចជា ដេក, ដួល, ឈរ, អង្គុយ :
[អៈ-កាំ-ម៉ៈ-កិ-រ៉ិ-យ៉ា] aokommokeriyea
កិរិយាសព្ទដែលមិនត្រូវការកម្មបទ ដូចជា ដេក, ដួល, ឈរ, អង្គុយ :
មូលឬឫសដើមនៃកិរិយាសព្ទដែលមិនមានកម្ម (ព.វ.)។
[អៈ-កាំ-ម៉ៈ-ធាត] aakammotheato
មូលឬឫសដើមនៃកិរិយាសព្ទដែលមិនមានកម្ម (ព.វ.)។
ភាពមិនមានអំពើឬចលនា។