ឡាប នាម
[ឡាប] lap
ឈ្មោះម្ហូបភ្លារបស់លាវមួយប្រភេទ ធ្វើដោយហាន់សាច់ស្រស់ឬត្រីស្រស់ផ្សំគ្រឿងផ្សេងៗ មានលាយទឹកអង្ករលីងផង :
ពាក្យខ្មែរ ការអាន និងអត្ថន័យ — បើកជាសាធារណៈ និងកែលម្អដោយអ្នកអាន។
[ឡាប] lap
ឈ្មោះម្ហូបភ្លារបស់លាវមួយប្រភេទ ធ្វើដោយហាន់សាច់ស្រស់ឬត្រីស្រស់ផ្សំគ្រឿងផ្សេងៗ មានលាយទឹកអង្ករលីងផង :
[ឡាប-យ៉េ] labbye
(ម.ព. ប៊ីយេរ)។
(ម.ព. ប៊ីយេរ)។
[ឡាប-យ៉េ] labye≈
(ម.ព. ប៊ីយេរ)។
បន្ទះលោហធាតុសំប៉ែតស្ដើងមានមុខមុតសងខាង សម្រាប់កោរឬកាត់ :
[ឡាម] lam≈
បន្ទះលោហធាតុសំប៉ែតស្ដើងមានមុខមុតសងខាង សម្រាប់កោរឬកាត់ :
រយាល, ដែលចេះតែឃ្លាតៗ វេលា :
[ឡាយ] lay
(រ.ស.) ចុះព្រះបរមនាមឬចុះព្រះនាម (ស៊ីញេ) :
[ឡាយ] lay
ព្រះបរមនាមឬព្រះនាម ដែលក្សត្រិយ៍ទ្រង់ចុះដោយព្រះហស្ដព្រះអង្គ :
[ឡាយ] lay
ដែលមានព័ណ៌ឆ្នូតៗ វែងៗ :
[ឡាយ] lay
សាច់ឆ្នូតៗ វែងៗ :
[ឡាយ] lay
រយាល, ដែលចេះតែឃ្លាតៗ វេលា :
ទ្រង់សរសេរអក្សរឬទ្រង់ចុះព្រះនាម (ចុះស៊ីញេ)។
[ឡាយ-ព្រះ-ហ៊ាស់] laypreahheas≈
ទ្រង់សរសេរអក្សរឬទ្រង់ចុះព្រះនាម (ចុះស៊ីញេ)។
(ម.ព. ឡាយព្រះហស្ដ)។
[ឡាយ-ព្រះ-ហ៊ាស់-ស្ដៈ-ឡេ-ខា] laypreahheassdaklekha≈
(ម.ព. ឡាយព្រះហស្ដ)។
លក់របស់ដោយបើកឱកាសឱ្យអ្នកទិញដេញថ្លៃគ្នា អ្នកណាហ៊ានថ្លៃជាងគេបានអ្នកនោះ (លក់ជារាជការឬដោយមានអនុញ្ញាតពីរាជការ) :
[ឡាយ-ឡុង] lailung
លក់របស់ដោយបើកឱកាសឱ្យអ្នកទិញដេញថ្លៃគ្នា អ្នកណាហ៊ានថ្លៃជាងគេបានអ្នកនោះ (លក់ជារាជការឬដោយមានអនុញ្ញាតពីរាជការ) :
ពាក្យហៅប្រទេសលាវឬជនជាតិលាវ ក្នុងពេលបច្ចុប្បន្ន។
[ឡាវ] lav
បំពង់មានមាត់រីក ប៉ែកខាងក្រោមស្ដួចរៀវតូចសម្រាប់ស៊កក្នុងមាត់ដបជាដើម ចាក់ប្រេងឬទឹកកុំឱ្យហៀរចេញមកខាងក្រៅ :
[ឡាវ] lav
ពាក្យហៅប្រទេសលាវឬជនជាតិលាវ ក្នុងពេលបច្ចុប្បន្ន។
ឈ្មោះគ្រឿងសម្លមួយប្រភេទនាំមកពីប្រទេសចិន; ប្រើជាគ្រឿងផ្សំថ្នាំក្ដៅក៏បាន។
[ឡាវ-ហាវ] lavhav
ឈ្មោះគ្រឿងសម្លមួយប្រភេទនាំមកពីប្រទេសចិន; ប្រើជាគ្រឿងផ្សំថ្នាំក្ដៅក៏បាន។
(រូប.) ឧបករណ៍សម្រាប់ផលិតពន្លឺក្ដៅខ្លាំង ដែលគេប្រើប្រាស់សម្រាប់កាត់លោហវត្ថុរឹងនិងសម្រាប់ការងារផ្នែកវេជ្ជសាស្ត្រ; រស្មីពន្លឺដែលចេញពីឧបករណ៍នេះ :
[ឡា-ស៊ែ] lase≈
(រូប.) ឧបករណ៍សម្រាប់ផលិតពន្លឺក្ដៅខ្លាំង ដែលគេប្រើប្រាស់សម្រាប់កាត់លោហវត្ថុរឹងនិងសម្រាប់ការងារផ្នែកវេជ្ជសាស្ត្រ; រស្មីពន្លឺដែលចេញពីឧបករណ៍នេះ :
បទភ្លេងឬបទទំនុកច្រៀងមានរយៈចង្វាក់ញឹករន្ថាន់ :
[ឡាំ] lam
បទភ្លេងឬបទទំនុកច្រៀងមានរយៈចង្វាក់ញឹករន្ថាន់ :
ដេរត្រង់ជាយសំពត់ដោយដៃឬដោយយន្តមិនក្បៀសត្រឡប់មុខព្រុយចូល :
[ឡាំង] lang
បន្ទះឈើដែលវាយដែកគោលបោះភ្ជាប់មានរាងស្រដៀងនឹងហឹបបួនជ្រុងឬទ្រវែងបន្តិចសម្រាប់ដាក់អីវ៉ាន់ផ្សេងៗ :
[ឡាំង] lang
ដេរដានចេសយ៉ាងញឹកយកជាការប្រើបាន :
[ឡាំង-ចោល] lang
ដេរត្រង់ជាយសំពត់ដោយដៃឬដោយយន្តមិនក្បៀសត្រឡប់មុខព្រុយចូល :
ឈ្មោះឆ្នាំងចំហុយមួយប្រភេទមានពីរឬច្រើនជាន់សម្រាប់ចំហុយនំ ត្រី សាច់ផ្សេងៗ :
[ឡាំង-ស៊ឹង] laamngsoeng≈
ឈ្មោះឆ្នាំងចំហុយមួយប្រភេទមានពីរឬច្រើនជាន់សម្រាប់ចំហុយនំ ត្រី សាច់ផ្សេងៗ :
ឈ្មោះបទភ្លេងនិងចង្វាក់រាំមួយបែប ដែលមានប្រគំដោយស្គរដី :
[ឡាំ-ថូន] laamthoun≈
ឈ្មោះបទភ្លេងនិងចង្វាក់រាំមួយបែប ដែលមានប្រគំដោយស្គរដី :
ឈ្មោះចង្វាក់ភ្លេងមួយបែបមានដើមកំណើតនៅប្រទេសប្រេស៊ីល ដែលគូរាំប្រុសស្រីទាំងពីរនាក់កាន់ដៃគ្នាជាប់និងបង្វិលខ្លួនយ៉ាងរហ័ស។
[ឡាំ-បា-ដា] laambada≈
ឈ្មោះចង្វាក់ភ្លេងមួយបែបមានដើមកំណើតនៅប្រទេសប្រេស៊ីល ដែលគូរាំប្រុសស្រីទាំងពីរនាក់កាន់ដៃគ្នាជាប់និងបង្វិលខ្លួនយ៉ាងរហ័ស។
យំទទូចមិនលែង, យំក្រាញនៅមិនទៅណា, យំបោកខ្លួនទធាក់ទម្លាក់ក្រាញ។
[ឡាំ-ប៉ា] lampa
ទម្លាប់ក្រាញតឹងទារពុំលែងឬរំអុក, ទទូច, ក្រាញមិនទៅណា :
[យំ-ឡាំ-ប៉ា] lampa
យំទទូចមិនលែង, យំក្រាញនៅមិនទៅណា, យំបោកខ្លួនទធាក់ទម្លាក់ក្រាញ។
ឈ្មោះបទភ្លេងនិងចង្វាក់រាំមួយបែបមានដើមកំណើតនៅប្រទេសឡាវ :
[ឡាំ-លាវ] laamleav≈
ឈ្មោះបទភ្លេងនិងចង្វាក់រាំមួយបែបមានដើមកំណើតនៅប្រទេសឡាវ :
ផ្ដាស, ផ្ដេសផ្ដាស :
[ឡាំ-សាំ] lamsam
ផ្ដាស, ផ្ដេសផ្ដាស :
ដែលនិយាយភាសារបស់ខ្លួនមិនទាន់ច្បាស់ (ព្រោះនៅជាក្មេងតូច) :
[ឡិក-ឡក់] leklork
ដែលនិយាយភាសារបស់ខ្លួនមិនទាន់ច្បាស់ (ព្រោះនៅជាក្មេងតូច) :
ដែលធ្វើភ្នែកមូលក្រឡង់គ្រលៀសប្រស្រីរឿយៗ ដោយអាការៈឆ្ងល់ខ្លាំងឬភ័យខ្លាំងឬក៏ព្រោះជាប់កុនជាប់ដំណើរ :
[ឡិង-ឡង់] lenglong
ដែលធ្វើភ្នែកមូលក្រឡង់គ្រលៀសប្រស្រីរឿយៗ ដោយអាការៈឆ្ងល់ខ្លាំងឬភ័យខ្លាំងឬក៏ព្រោះជាប់កុនជាប់ដំណើរ :
ស្រឡាំងកាំង, អាំងឡាំង, គាំងស្មារតី :
[ឡិង-ឡាំង] lenglang
ស្រឡាំងកាំង, អាំងឡាំង, គាំងស្មារតី :
(ម.ព. លិច{¥¥}២{££})។
[ឡិច] lech
(ម.ព. លិច២)។
ចៅទួត។ ខ្មែរប្រើស្ទើរជាបរិវារសព្ទ សម្រាប់និយាយបានតែផ្សំជាមួយនឹងពាក្យ ចៅ ថា ចៅឡិន គឺចៅទួតឬចៅដែលជាប់ក្រសែញាតិឆ្ងាយទៅហើយ :
[ឡិន] len
ចៅទួត។ ខ្មែរប្រើស្ទើរជាបរិវារសព្ទ សម្រាប់និយាយបានតែផ្សំជាមួយនឹងពាក្យ ចៅ ថា ចៅឡិន គឺចៅទួតឬចៅដែលជាប់ក្រសែញាតិឆ្ងាយទៅហើយ :
ឡុបៗញ័រមាត់ញ័រ កមិនសូវច្បាស់លាស់ :
[ឡិប-ឡុប] laeplop
ឡុបៗញ័រមាត់ញ័រ កមិនសូវច្បាស់លាស់ :
ដែលចាប់ចុងព្រយុងដើមស្រមូលប្រឡិមប្រឡុំ :
[ឡិម-ឡុម] laemlom
ដែលចាប់ចុងព្រយុងដើមស្រមូលប្រឡិមប្រឡុំ :
(ម.ព. ឡិមឡុម)។
[ឡិម-ឡុំ] lemloam≈
(ម.ព. ឡិមឡុម)។
លួចកិបបន្លំលាក់ទុកខ្លះ, កិបបំបាត់យកខ្លះ។ និយាយថា ស៊ីឡឹប ក៏បាន :
[ឡឹប] lueb
លួចកិបបន្លំលាក់ទុកខ្លះ, កិបបំបាត់យកខ្លះ។ និយាយថា ស៊ីឡឹប ក៏បាន :
ក្រឡឹមឬកំប្លឹមចេញចូលៗបន្តិចៗឬខ្ពស់ៗទាបៗ :
[ឡឹម-ឡឹម] luem
ក្រឡឹមឬកំប្លឹមចេញចូលៗបន្តិចៗឬខ្ពស់ៗទាបៗ :
(ម.ព. ធ្លាក់ស)។
[ឡឺ-កូ-រ៉េ] leukoure≈
(ម.ព. ធ្លាក់ស)។
(ម.ព. គោលិកាស)។
[ឡឺ-កូ-ស៊ីត] leukousit≈
(ម.ព. គោលិកាស)។
ដែលតម្លើងឫកឬលេងឫកហួសភាពខ្លួន, ដែលសម្ដែងឫកពាឬអាការៈកិរិយាខ្ពស់ហួសប្រមាណខ្លួន :
[ឡឺត] lirt
ដែលតម្លើងឫកឬលេងឫកហួសភាពខ្លួន, ដែលសម្ដែងឫកពាឬអាការៈកិរិយាខ្ពស់ហួសប្រមាណខ្លួន :
ដែលបើកភ្នែកធំធ្វើក្រឡង់ដោយអាការៈឆ្ងល់ខ្លាំង ឬភ័យខ្លាំង ឬក៏ព្រោះជាប់កុនជាប់ដំណើរ :
[ឡឺន-ឡង់] luenlong
ដែលបើកភ្នែកធំធ្វើក្រឡង់ដោយអាការៈឆ្ងល់ខ្លាំង ឬភ័យខ្លាំង ឬក៏ព្រោះជាប់កុនជាប់ដំណើរ :
ដែលបង្ហាញមុខឱ្យឃើញមួយភ្លែតៗ; ដែលចួនឃើញចួនបាត់ឬភ្លាមឃើញភ្លាមបាត់ :
[ឡឺម] leom
ដែលបង្ហាញមុខឱ្យឃើញមួយភ្លែតៗ; ដែលចួនឃើញចួនបាត់ឬភ្លាមឃើញភ្លាមបាត់ :
(ម.ព. ឡឺម)។
[ឡឺម-ឡឺម] leumleum≈
(ម.ព. ឡឺម)។
(វេជ្ជ.) មហារីកឈាម(ព.សា.)។ រោគសញ្ញានៃជំងឺនេះ គីមានការកើនឡើងនៃគោលិកា-សដែលមិនអាចទប់ស្កាត់បាន។
[ឡឺ-សេ-មី] leusemi≈
(វេជ្ជ.) មហារីកឈាម(ព.សា.)។ រោគសញ្ញានៃជំងឺនេះ គីមានការកើនឡើងនៃគោលិកា-សដែលមិនអាចទប់ស្កាត់បាន។
ឈ្មោះបង្អែមម្យ៉ាងធ្វើពីសាច់គ្រាប់ផ្លែដូងជក់។
[ឡុក-ឈិត] lokchhit≈
ឈ្មោះបង្អែមម្យ៉ាងធ្វើពីសាច់គ្រាប់ផ្លែដូងជក់។
ឈ្មោះម្ហូបមួយបែប ដែលឆាសាច់គោដាក់លើបន្លែស្រស់មាន សាលាដ, ខ្ទឹមបារាំង ប៉េងប៉ោះជាដើម។
[ឡុក-ឡាក់] luklakk
រង្កៀកឱ្យផ្អៀងចុះផ្អៀងឡើងរឿយៗ :
[ឡុក-ឡាក់] luklakk
(ព.ប្រ.) ធ្វើអុកឡុកវឹកវរ, ធ្វើយុកយាក់ឱ្យជ្រួលច្របល់ :
[ឡុក-ឡាក់] luklakk
ឈ្មោះល្បែងស៊ីសងមួយប្រភេទមានគ្រាប់ ៣សណ្ឋានបួនជ្រុងស្មើភាគ មានភ្នែកដូចមេអាប៉ោង, អ្នកដែលជាមេដាក់គ្រាប់ទាំងបីក្នុងចានមានគម្រប ហើយចាប់អង្រង់, អ្នកចាក់ត្រូវចាក់លើផ្ទាំង សំពត់ឬផ្ទាំងក្រដាស មានរូបដោយស្មានតាមស្ម័គ្រចិត្ត :
[ឡុក-ឡាក់] luklakk
ឈ្មោះម្ហូបមួយបែប ដែលឆាសាច់គោដាក់លើបន្លែស្រស់មាន សាលាដ, ខ្ទឹមបារាំង ប៉េងប៉ោះជាដើម។
(សេ.ហិ.) ការបិទសហគ្រាសឬគ្រឺះស្ថានទាំងមូលឬផ្នែកណាមួយដោយនិយោជកក្នុងឱកាសដែលមានវិវាទការងារក្នុងករណីដែលមានការបដិសេធសេចក្ដីសម្រេចរបស់អាជ្ញាកណ្ដាល។
[ឡុក-អៅ] lokaav≈
(សេ.ហិ.) ការបិទសហគ្រាសឬគ្រឺះស្ថានទាំងមូលឬផ្នែកណាមួយដោយនិយោជកក្នុងឱកាសដែលមានវិវាទការងារក្នុងករណីដែលមានការបដិសេធសេចក្ដីសម្រេចរបស់អាជ្ញាកណ្ដាល។
ទាំងអស់ ដែលខាតបង់ឬខូចខាតទាំងអស់ :
[ឡុង-ចុង] longjong
ទាំងអស់ ដែលខាតបង់ឬខូចខាតទាំងអស់ :
កាណូត មានរូបសណ្ឋាននិងឈ្មោះផ្សេងៗ :
[ឡុង-បុត] lungbut
កាណូត មានរូបសណ្ឋាននិងឈ្មោះផ្សេងៗ :
ឈ្មោះបទភ្លេងពិណពាទ្យមួយមេ សម្រាប់លេងថ្វាយក្នុងវេលាដែលព្រះរាជាទ្រង់ស្នាន (ទ្រង់ស្រង់) :
[ឡុង-សុង] lungsung
ឈ្មោះបែបទម្រង់សក់មួយប្រភេទនៃបុរស កាត់ចៀរជើងសក់មូល សណ្ឋានស្រដៀងនឹងផ្កាសម្បួរទេសឬផ្កាក្ទម្ពប៉ែកខាងលើទុកឱ្យមានភាពវែងក្រពុំ :
[ឡុង-សុង] lungsung
ឈ្មោះបទភ្លេងពិណពាទ្យមួយមេ សម្រាប់លេងថ្វាយក្នុងវេលាដែលព្រះរាជាទ្រង់ស្នាន (ទ្រង់ស្រង់) :
ញាប់ៗប្រឡិបប្រឡុប ឬ រឡិបរឡប់ពុំសូវច្បាស់លាស់ :
[ឡុប-ឡុប] lob
ញាប់ៗប្រឡិបប្រឡុប ឬ រឡិបរឡប់ពុំសូវច្បាស់លាស់ :
ដែលមានសូរក្អុលៗ ឬគ្រលរមិនច្បាស់ ព្រោះអណ្ដាតធំពេកឬព្រោះពិការអណ្ដាត, រឹងអណ្ដាតឬក៏ព្រោះនិយាយទាំងកំពុងមានអ្វីនៅពេញក្នុងមាត់ :
[ឡុល-ឡុល] lul
ដែលមានសូរក្អុលៗ ឬគ្រលរមិនច្បាស់ ព្រោះអណ្ដាតធំពេកឬព្រោះពិការអណ្ដាត, រឹងអណ្ដាតឬក៏ព្រោះនិយាយទាំងកំពុងមានអ្វីនៅពេញក្នុងមាត់ :
[ឡូ] lu
អំពីសូរស្រែកខ្លាំងឮគ្រលួច ឬសូរនិយាយខ្លាំងពេញសំឡេង :
[ឡូ] lu
ចំណែកផ្សេងៗក្នុងការបែងចែកឬចំនួនផ្សេងៗដែលបែងចេញជាភាគ :