ស្លឹករឹត

វចនានុក្រមខ្មែរ

ពាក្យខ្មែរ ការអាន និងអត្ថន័យ — បើកជាសាធារណៈ និងកែលម្អដោយអ្នកអាន។

៦៨,៣៦៩ ធាតុ

ហាហា នាម

[ហា-ហា-កា] haha

ការធ្វើឱ្យកើតទុក្ខព្រួយខ្លាំង; ការនាំឱ្យកើតកោលាហល, ឱ្យជ្រួលជ្រើម។

ហាអឺៗ

ពាក្យបន្ទរក្នុងបទច្រៀងពួកខ្លះមានបទអុំទូកពាក្យបួនជាដើម :

ហាអឺៗ ឧទានសព្ទ

[ហា-អឺ-អឺ] haaeu

ពាក្យបន្ទរក្នុងបទច្រៀងពួកខ្លះមានបទអុំទូកពាក្យបួនជាដើម :

ហា៎្ន! ឧទានសព្ទ

[ណា] na≈

(ម.ព. ណ៎ះ!)។

ហិកតា

ឈ្មោះរង្វាស់ផ្ទៃដីមួយប្រភេទស្មើនឹង ១០០អា ឬ ១០០០០ម៉ែត្រការ៉េ :

ហិកតា នាម

[ហិច-តា] hechta≈

ឈ្មោះរង្វាស់ផ្ទៃដីមួយប្រភេទស្មើនឹង ១០០អា ឬ ១០០០០ម៉ែត្រការ៉េ :

ហិកតូ

បុព្វបទនៃខ្នាតដែលមានតម្លៃស្មើ១០០ឯកតា ហើយមាននិមិត្តសញ្ញា ‹h› :

ហិកតូ នាម

[ហិក-តូ] hektou≈

បុព្វបទនៃខ្នាតដែលមានតម្លៃស្មើ១០០ឯកតា ហើយមាននិមិត្តសញ្ញា ‹h› :

ហិកតូម៉ែត្រ នាម

[ហិក-តូ-ម៉ែត] hektoumaet≈

ចម្ងាយ ឬប្រវែងមួយរយម៉ែត្រ (ហ.ម.)។

ហិង្គុល

ជាតិហិង្គុល (ច្រើនសរសេរ ហិង្គុលជាត)។

ហិង្គុល នាម

[ហិង-គុល] hengkul

ជាតិហិង្គុល (ច្រើនសរសេរ ហិង្គុលជាត)។

ហិង្សា

ការបៀតបៀន, ការពាធា, ការធ្វើអាក្រក់រកគ្នា, ការធ្វើទុក្ខគ្នា :

ហិង្សា នាម

[ហិង-សា] heungsa

ការបៀតបៀន, ការពាធា, ការធ្វើអាក្រក់រកគ្នា, ការធ្វើទុក្ខគ្នា :

ហិច

ហោះភ្លែតចុះភ្លែតឡើង, ហោះឆ្វៀលឆ្វាត់សន្លឹមលន្លឹម (ព.កា.) :

ហិច បុព្វបទ

[ហិច] hech

ពាក្យសម្រាប់និយាយផ្សំជាមួយនឹងពាក្យហក់, ហើរ, ហោះ។

ហិច កិរិយាសព្ទ

[ហិច-ហក់] hech

ហក់ភ្លែតចុះភ្លែតឡើង។

ហិច កិរិយាសព្ទ

[ហិច-ហើ] hech

ហើរឆ្វាត់ឆ្វៀលខ្ពស់ៗទាបៗ។

ហិច កិរិយាសព្ទ

[ហិច-ហោះ] hech

ហោះភ្លែតចុះភ្លែតឡើង, ហោះឆ្វៀលឆ្វាត់សន្លឹមលន្លឹម (ព.កា.) :

ហិញ

(ព.សា.) ជូរខ្លាំង, ជូរធ្វើមុខស្ញេញ :

ហិញ គុណនាម

[ហិញ] henh

(ព.សា.) ជូរខ្លាំង, ជូរធ្វើមុខស្ញេញ :

ហិណ្ឌូ នាម

[ហិន-ឌូ] hendou

មនុស្សអ្នកប្រទេសឥណ្ឌា, មានច្រើនជាតិច្រើនពួក :

ហិណ្ឌូ នាម

[ហិន-ឌូ-ស្តាន] (ជើង ត)] hendou

ប្រទេសជាទីនៅនៃពួកហិណ្ឌូ។

ហិណ្ឌូ នាម

[ហិន-ឌូ-ស្តា-នី] (ជើង ត)] hendou

ប្រទេស, ស្រុក, ភូមិ, លំនៅនៃពូកហិណ្ឌូ។

ហិណ្ឌូ នាម

[ហិន-ឌូ-ស្តា-នី] (ជើង ត)] hendou

(ម.ព. ហិណ្ឌូស្តានី)។

ហិត

ផលប្រយោជន៍តូចធំឬតិចច្រើន។

ហិត កិរិយាសព្ទ

[ហិត] heut

ដាក់ច្រមុះជិតស្រូបឬស្រង់យ៉ាងស្រាលឱ្យដឹងក្លិន :

ហិត នាម

[ហិ-តៈ] heut

ផលប្រយោជន៍, ប្រយោជន៍ដ៏ល្អ; សេចក្ដីសុខក្សេមក្សាន្ត; ការទំនុកបម្រុងឬផ្ចុងផ្ដើម; សំឡាញ់ភ្ងា; ...។

ហិត នាម

[ហិ-តៈ-ក] heut

អ្នកធ្វើផលប្រយោជន៍ឱ្យ, អ្នកទំនុកបម្រុងឬផ្ចុងផ្ដើម។

ហិត នាម

[ហិ-តៈ-កា-រ៉ៈ-កៈ] heut

(ម.ព. ហិតករ)។

ហិត នាម

[ហិ-តៈ-ពាក] heut

សម្ដីមានផលប្រយោជន៍។

ហិត នាម

[ហិ-តៈ-មិត] heut

មិត្រអ្នកផ្ចុងផ្ដើមផលប្រយោជន៍ឱ្យ។

ហិត នាម

[ហិ-តៈ-វា-ចា] heut

(ម.ព. ហិតពាក្យ)។

ហិត នាម

[ហិ-តៈ-វា-ទិន] heut

អ្នកដែលពេញចិត្តនិយាយតែអំពីការមានផលប្រយោជន៍។

ហិត នាម

[ហិ-តៈ-វា-ទិ-នី] heut

(ម.ព. ហិតវាទិន)។

ហិត គុណនាម

[ហិ-តា-នុ-ព័ន-ធិន] heut

ដែលទាក់ទងដោយផលប្រយោជន៍, ដែលនាំឱ្យមានផលប្រយោជន៍ឬឱ្យមានសេចក្ដីសុខក្សេមក្សាន្ត។

ហិត នាម

[ហិ-តា-នុ-ហិ-តៈ-ប្រ-យ៉ោច] heut

ផលប្រយោជន៍តូចធំឬតិចច្រើន។

ហិតកម្ម

ការងារឬអំពើនាំមកនូវប្រយោជន៍។

ហិតកម្ម នាម

[ហិ-តៈ-កាំ] hetakkaam≈

ការងារឬអំពើនាំមកនូវប្រយោជន៍។

ហិតប្រណី

អ្នកស៊ើបឱ្យដឹងការណ៍, អ្នកស៊ើបការណ៍។

ហិតប្រណី នាម

[ហិ-ត័ប-ប្រៈ-ណី] ឬ [ហិ-តៈ-ប្រ-ណី] hirtbranei

អ្នកស៊ើបឱ្យដឹងការណ៍, អ្នកស៊ើបការណ៍។

ហិតប្រយោជន៍ នាម

[ហិ-តៈ-ប្រ-យ៉ោច] hetakbroyaoch≈

ប្រយោជន៍ដែលត្រូវទទួលបាន។

ហិតវិបរិត គុណនាម

[ហិ-តៈ-វិ-ប៉ៈ-រ៉ិត] hetakvibakret≈

ដែលប្រែប្រួលខុសពីធម្មតា។

ហិតវិបរិត នាម

[ហិ-តៈ-វិ-ប៉ៈ-រ៉ិត] hetakvibakret≈

ការប្រែប្រួលនាំឱ្យប៉ះពាល់ប្រយោជន៍។

ហិតា—

(ម.ព. ហិត{¥¥}២{££}) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

ហិតា— នាម

[ហិ-តា—] heta—≈

(ម.ព. ហិត២) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

ហិតូបត្ថម្ភ

(ច្ប.) ការគ្រប់គ្រងលើជនដែលមានសមត្ថភាពតិចតួចពេកក្នុងការយល់ដឹងនិងវិនិច្ឆ័យអំពីលទ្ធផលតាមផ្លូវច្បាប់នៃសកម្មភាពរបស់ខ្លួនដោយសារមានវិបត្តិខាងបញ្ញាស្មារតី។

ហិតូបត្ថម្ភ នាម

[ហិ-តូ-ប៉ាត់-ថ័ម] hetoubatthmo≈

(ច្ប.) ការគ្រប់គ្រងលើជនដែលមានសមត្ថភាពតិចតួចពេកក្នុងការយល់ដឹងនិងវិនិច្ឆ័យអំពីលទ្ធផលតាមផ្លូវច្បាប់នៃសកម្មភាពរបស់ខ្លួនដោយសារមានវិបត្តិខាងបញ្ញាស្មារតី។

ហិតូបត្ថម្ភកៈ

(ច្ប.) ជនដែលច្បាប់ចាត់ឱ្យឃុំគ្រងទ្រព្យរបស់អនីតិជន ឬទ្រព្យរបស់ជនល្ងីល្ងើជាដើម។

ហិតូបត្ថម្ភកៈ នាម

[ហិ-តូ-ប៉ាត់-ថ័ម-ភៈ-កៈ] hetoubatthmopheakkak≈

(ច្ប.) ជនដែលច្បាប់ចាត់ឱ្យឃុំគ្រងទ្រព្យរបស់អនីតិជន ឬទ្រព្យរបស់ជនល្ងីល្ងើជាដើម។

ហិតេសី

អ្នកស្វែងរកឬអ្នកត្រូវការផលប្រយោជន៍។

ហិតេសី នាម

[ហិ-តេ-សី] hetesei≈

អ្នកស្វែងរកឬអ្នកត្រូវការផលប្រយោជន៍។

ហិតេ—

(ម.ព. ហិត{¥¥}២{££}) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

ហិតេ— នាម

[ហិ-តេ—] hete—≈

(ម.ព. ហិត២) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

ហិត—

(ម.ព. ហិត{¥¥}២{££}) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

ហិត— នាម

[ហិ-តៈ—] hetak—≈

(ម.ព. ហិត២) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

ហិន

ដែលថយថោកផងហៃខាងខូចផង, ដែលវិនាសឬថយថោកជានិច្ច :

ហិន កិរិយាសព្ទ ១)

[ហិន] hen

វិនាស, សាបសូន្យ, លាញ, លិចលង់ :

ហិន គុណនាម ២)

[ហិន] hen

ថោក, ថោកទាប, ថយថោក :

ហិន នាម

[ហិ-នៈ-វា-ទី] hen

(ម.ព. ហីនវាទិន)។

ហិន គុណនាម

[ហិន-ហៃ] hen

ដែលថយថោកផងហៃខាងខូចផង, ដែលវិនាសឬថយថោកជានិច្ច :

ហិនហុន

ការឃើញផ្លូវឃើញទំនង; ការស្គាល់ទិសទី; ការស្គាល់ខុសត្រូវ រាក់ជ្រៅ ខ្ពស់ទាប; ដាស់ដែ :

ហិនហុន នាម

[ហិន-ហុន] heunhon

ការឃើញផ្លូវឃើញទំនង; ការស្គាល់ទិសទី; ការស្គាល់ខុសត្រូវ រាក់ជ្រៅ ខ្ពស់ទាប; ដាស់ដែ :

ហិនហោច

ហិនផងហោចផងឬហិននាំឱ្យហោច; នាំឱ្យសាបសូន្យ។

ហិនហោច កិរិយាសព្ទ

[ហិន-ហោច] henhaoch≈

ហិនផងហោចផងឬហិននាំឱ្យហោច; នាំឱ្យសាបសូន្យ។

ហិប នាម

[ហិប] heb

(ម.ព. ហឹប)។

ហិមពាន្ត នាម

[ហិ-មៈ-ពាន] hemapien

ប្រទេសឬភ្នំមានទឹកសន្សើម :

ហិមវ័ត

នាមទេវតាជាបិតានៃនាងឧមា; ព្រោះហេតុនេះបានជានាងឧមាមាននាមផ្សេងទៀតថាហេមវតីឬហៃមវតី "ធីតាឬបុត្រីនៃហិមវ័ត" (តាមលទ្ធិព្រាហ្មណ៍)។

ហិមវ័ត គុណនាម

[ហិ-មៈ-វ័ត] heumovort

ដែលមានទឹកសន្សើម (ម.ព. ហិមៈ ផង)។

ហិមវ័ត នាម

[ហិ-មៈ-វ័ត] heumovort

ភ្នំហិមពាន្ត :

ហិមវ័ត នាម

[ហិ-មៈ-វ័ត] heumovort

នាមទេវតាជាបិតានៃនាងឧមា; ព្រោះហេតុនេះបានជានាងឧមាមាននាមផ្សេងទៀតថាហេមវតីឬហៃមវតី "ធីតាឬបុត្រីនៃហិមវ័ត" (តាមលទ្ធិព្រាហ្មណ៍)។

ហិមាលយា នាម

[ហិ-ម៉ា-ឡៈ-យ៉ា] hemalakya≈

(ម.ព. ហិមាល័យ)។

ហិមាល័យ

ឈ្មោះដងភ្នំច្រើនសង្កាត់ជាប់តៗគ្នារាំងព្រំដែនប្រទេសឥណ្ឌា ពីទិសខាងកើតទៅទិសពាយ័ព្យ នៅក្នុងចន្លោះនៃក្បាលទន្លេព្រហ្មបុត្រនិងទន្លេឥណ្ឌុសឬស៊ិន្ទ (ក្នុងសម័យបុរាណហៅភ្នំហិមវ័តឬភ្នំហិមវ័ន្ត, ខ្មែរច្រើនហៅភ្នំហិមពាន្តឬហេមពាន្ត) ពួកអ្នកភូមិសាស្ត្របានពិនិត្យមើលដោយគ្រឿងវាស់ ស

ហិមាល័យ នាម

[ហិ-ម៉ា-ឡៃ] hemealay

ឈ្មោះដងភ្នំច្រើនសង្កាត់ជាប់តៗគ្នារាំងព្រំដែនប្រទេសឥណ្ឌា ពីទិសខាងកើតទៅទិសពាយ័ព្យ នៅក្នុងចន្លោះនៃក្បាលទន្លេព្រហ្មបុត្រនិងទន្លេឥណ្ឌុសឬស៊ិន្ទ (ក្នុងសម័យបុរាណហៅភ្នំហិមវ័តឬភ្នំហិមវ័ន្ត, ខ្មែរច្រើនហៅភ្នំហិមពាន្តឬហេមពាន្ត) ពួកអ្នកភូមិសាស្ត្របានពិនិត្យមើលដោយគ្រឿងវាស់ ស

ហិមា—

(ម.ព. ហិមៈ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

ហិមា— នាម

[ហិ-ម៉ា—] hema—≈

(ម.ព. ហិមៈ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

ហិមៈ

ទឹកសន្សើមដែលធ្លាក់មកកក, ទឹកកក។

ហិមៈ គុណនាម

[ហិ-មៈ] hemak

ត្រជាក់; រងា។

ហិមៈ នាម

[ហិ-មៈ] hemak

ទឹកសន្សើម។

ហិមៈ នាម

[ហិ-មៈ-ក] hemak

អ្នកធ្វើឱ្យត្រជាក់ (ព្រះចន្ទ្រ)។

ហិមៈ នាម

[ហិ-មៈ-គិ-រី] hemak

ភ្នំហិមពាន្តឬភ្នំហិមាល័យ។

ហិមៈ នាម

[ហិ-មៈ-ទ្យោត] hemak

អ្នកមានពន្លឺឬរស្មីត្រជាក់ (ព្រះចន្ទ្រ)។

ហិមៈ នាម

[ហិ-មៈ-ប-រ៉ៈ-ពត់] hemak

(ម.ព. ហិមគិរី)។

ហិមៈ នាម

[ហិ-មៈ-បាត] hemak

ការធ្លាក់ចុះនៃទឹកសន្សើម។