ហាត់ព្យាម កិរិយាសព្ទ
[ហាត់-ព្យាម] hatpyeam
ព្យាយាមហាត់, ហាត់ដោយយកចិត្តទុកដាក់ :
ពាក្យខ្មែរ ការអាន និងអត្ថន័យ — បើកជាសាធារណៈ និងកែលម្អដោយអ្នកអាន។
[ហាត់-ព្យាម] hatpyeam
ព្យាយាមហាត់, ហាត់ដោយយកចិត្តទុកដាក់ :
(ម.ព. ហ័តហោង)។
[ហាត់-ហោង] hathoang
(ម.ព. ហ័តហោង)។
[ហាន] han
ហ៊ាន។
[ហាន-តែ-ថា] han
(ព.សា.) គួរបើដែរ, គួរអ្វី, ពុំសមបើ :
[អាច-ហាន] han
អាចហ៊ាន, អង់អាច, មិនខ្លាច។
ក្លាហាន, មោះមុត :
[ហាន-ក្លា] hanklea≈
ក្លាហាន, មោះមុត :
(ម.ព. ហានភាគី)។
[ហា-នៈ-ភា-គិ-នី] hanpheakini
(ម.ព. ហានភាគី)។
ដែលបានតែខាងវិនាស (មិនចម្រើន) :
[ហា-នៈ-ភា-គិ-យៈ] hanpheakey
ដែលបានតែខាងវិនាស (មិនចម្រើន) :
ដែលមានចំណែកខាងវិនាស; អ្នកដែលមានចំណែកទៅខាងតែវិនាស, អ្នកដែលចេះតែវិនាស :
[ហា-នៈ-ភា-គី] hanpheaki
ដែលមានចំណែកខាងវិនាស; អ្នកដែលមានចំណែកទៅខាងតែវិនាស, អ្នកដែលចេះតែវិនាស :
(វ.វិចិ.) ហេតុឬបញ្ហាប្រឈមផ្សេងៗដែលអាចនាំឱ្យបាត់បង់ឬខូចខាតនូវបុរាណវត្ថុសិល្បៈ ប្រាសាទបុរាណនិងស្ថានីយបុរាណវត្ថុវិទ្យា :
[ហា-និ-ភៃ] haniphey≈
ស្ថានភាពអាចប្រឈមនឹងគ្រោះថ្នាក់ :
[ហា-និ-ភៃ] haniphey≈
(សេ.ហិ.) ឱកាសនៃការបាត់បង់, ឱកាសនៃការខាតបង់ :
[ហា-និ-ភៃ] haniphey≈
(វ.វិចិ.) ហេតុឬបញ្ហាប្រឈមផ្សេងៗដែលអាចនាំឱ្យបាត់បង់ឬខូចខាតនូវបុរាណវត្ថុសិល្បៈ ប្រាសាទបុរាណនិងស្ថានីយបុរាណវត្ថុវិទ្យា :
[ហាន់] hann
កាត់សង្កត់ផ្ទាប់ឱ្យដាច់ជាភាគតូចៗឬល្អិតៗ :
[ហាប] hab
ទម្ងន់មួយរយនាឡិឬពីរចុង (៦០គីឡូក្រាម) :
(ព.ប្រ.) ឈឺធ្ងន់ខ្លាំងឡើងសាច់ថ្ងាសហាប់រលោង។
[ហាប់] habb
ណែន, ណែនរឹងច្រឺះ; ណែនក្ដន់មិនជ្រោកមិនជ្រាយ :
[ហាប់] habb
(ព.ប្រ.) ឈឺធ្ងន់ខ្លាំងឡើងសាច់ថ្ងាសហាប់រលោង។
រឹម (ចំពោះតែវត្ថុរឹងដែលមានកម្រាស់តិច) :
[ហាម] ham
ប្រាម, ឃាត់ :
[ហាម] ham
រឹម (ចំពោះតែវត្ថុរឹងដែលមានកម្រាស់តិច) :
ដាក់បម្រាម ឃាត់ជាមុន រារាំងមិនឱ្យធ្វើអ្វីមួយ :
[ហាម-ឃាត់] hamkheat≈
ដាក់បម្រាម ឃាត់ជាមុន រារាំងមិនឱ្យធ្វើអ្វីមួយ :
ប្រាមប្រាប់ឬប្រាប់ប្រាម; ឃាត់ដោយមានបម្រាម។
[ហាម-ប្រាម] hambream≈
ប្រាមប្រាប់ឬប្រាប់ប្រាម; ឃាត់ដោយមានបម្រាម។
(ម.ព. ទារុណវិបត្តិ)។
[ហា-ម៉ា-ត្យា] hamatyea≈
(ម.ព. ទារុណវិបត្តិ)។
ភាវៈឬដំណើរនៃសេចក្ដីវិនាស។
[ហា-យៈ-នៈ] hayornak
ឆ្នាំ។
[ហា-យៈ-នៈ] hayornak
សេចក្ដីវិនាស, សេចក្ដីសាបសូន្យ; ដំណើរទ្រុឌទ្រោម :
[ហា-យៈ-នៈ-កា] hayornak
ហេតុនៃសេចក្ដីវិនាស, ហេតុដែលនាំឱ្យវិនាស។
[ហា-យៈ-នៈ-ធ័រ] hayornak
ធម៌គឺបែបបទដែលនាំឱ្យវិនាស។
[ហា-យៈ-នៈ-ភាប] hayornak
ភាវៈឬដំណើរនៃសេចក្ដីវិនាស។
(ម.ព. ហាយនៈ{¥¥}២{££}) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។
[ហា-យៈ-នៈ—] hayeakneak—≈
(ម.ព. ហាយនៈ២) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។
លេខចែក។
[ហា] har
ការនាំយកអ្វីៗទៅ; អ្វីៗដែលល្មមនាំយកទៅបាន។
[ហា] har
ខ្សែជាគ្រឿងប្រដាប់ក; កង ក។
[ហា] har
ចែក, បែងជាចំណែក, រកឱ្យឃើញជាចំណែក (ពាក្យប្រើក្នុងក្បួននព្វន្ត) :
[ឡេក-ខៈ-ហា] har
លេខចែក។
អ្នកដែលនាំយកអ្វីៗទៅ។
[ហា-រិន] harin
អ្នកដែលនាំយកអ្វីៗទៅ។
(ម.ព. ហារិន)។
[ហា-រិ-នី] harini
(ម.ព. ហារិន)។
(ម.ព. ហារិន)។
[ហា-រ៉ី] hari
(ម.ព. ហារិន)។
យកខ្យល់អាកាស, សំដិលខ្លួនក្នុងទីមានអាកាសល្អដើម្បីឱ្យស្រួលខ្លួន។
[ហាល] hal
ធ្វើឱ្យស្ងួតដោយអំណាចកម្ដៅថ្ងៃឬដោយអំណាចខ្យល់ :
[ហាល] hal
ដាក់នៅក្នុងទីដែលរងឥទ្ធិពលនៃបរិស្ថានណាមួយ :
[ហាល-មុក] hal
(ព.ប្រ.) ចេញមុខក្នុងទីប្រជុំកណ្ដាលវាលឬក្នុងទីវាលមានប្រជុំជន :
[ហាល-អា-កាស] hal
យកខ្យល់អាកាស, សំដិលខ្លួនក្នុងទីមានអាកាសល្អដើម្បីឱ្យស្រួលខ្លួន។
ដាក់នៅក្នុងទីមានខ្យល់, នៅក្នុងទីកណ្ដាលវាលមានខ្យល់បក់ខ្លាំង។
[ហាល-ខ្យល់] halkhayl≈
ដាក់នៅក្នុងទីមានខ្យល់, នៅក្នុងទីកណ្ដាលវាលមានខ្យល់បក់ខ្លាំង។
(ម.ព. ងៀត)។
[ហាល-ងៀត] halngiet≈
(ម.ព. ងៀត)។
ដាក់នៅក្នុងទីមានកម្ដៅថ្ងៃ :
[ហាល-ថ្ងៃ] halthngey≈
ដាក់នៅក្នុងទីមានកម្ដៅថ្ងៃ :
ស្ថិតនៅក្រោមភ្លៀង, ទ្រាំឱ្យទទឹកភ្លៀង :
[ហាល-ភ្លៀង] halphlieng≈
ស្ថិតនៅក្រោមភ្លៀង, ទ្រាំឱ្យទទឹកភ្លៀង :
ភាវៈឬដំណើរឆាប់ភ្លាម; ស្របក់ :
[ហាវ] hav
(ម.ព. ហៅ)។
[ហាវ] hav
ភ្លាម; រោលៗ :
[ហាវ] hav
ភាវៈឬដំណើរឆាប់ភ្លាម; ស្របក់ :
ពាក្យសម្រាប់ស្រែកបង្គាប់ឱ្យដំរីឈប់គឺបង្គាប់ថាឈប់!ឬថាចូរឈប់!; ឯងចូរឈប់!, ដូចជា :
[ហាវ] hav≈
ពាក្យសម្រាប់ស្រែកបង្គាប់ឱ្យដំរីឈប់គឺបង្គាប់ថាឈប់!ឬថាចូរឈប់!; ឯងចូរឈប់!, ដូចជា :
រឿងដែលនាំឱ្យបានសើច, រឿងសើច, រឿងកំប្លែង។
[ហា-សៈ] hah
សំណើច, ការសើចសប្បាយ; សេចក្ដីរីករាយ (ហសនៈ)។
[ហា-សៈ-កា] hah
ហេតុដែលនាំឱ្យបានសើច, ឱ្យកើតសេចក្ដីរីករាយ។
[ហា-សៈ-ចិត] hah
ចិត្តរីករាយ។
[ហា-សៈ-ភាប] hah
ភាវៈឬដំណើរសើចសប្បាយឬរីករាយ។
[ហា-សៈ-វ័ត-ថុ] hah
រឿងដែលនាំឱ្យបានសើច, រឿងសើច, រឿងកំប្លែង។
សូរសើចសប្បាយឬសើចចំអក :
[ហាស] has≈
សូរសើចសប្បាយឬសើចចំអក :
(អ.សិ.) នាដកអក្សរសិល្ប៍មួយប្រភេទដែលកវី អ្នកនិពន្ធ តាក់តែងជារឿងល្ខោន ដែលដំណើររឿងប្រកបដោយឈុតឆាក កំប្លុកកំប្លែង ធ្វើឱ្យអ្នកអាន អ្នកស្ដាប់ផ្ទុះសំណើច។
[ហា-សៈ-កៈ-ថា] hasakkaktha≈
(អ.សិ.) នាដកអក្សរសិល្ប៍មួយប្រភេទដែលកវី អ្នកនិពន្ធ តាក់តែងជារឿងល្ខោន ដែលដំណើររឿងប្រកបដោយឈុតឆាក កំប្លុកកំប្លែង ធ្វើឱ្យអ្នកអាន អ្នកស្ដាប់ផ្ទុះសំណើច។
ការសម្ដែងដែលធ្វើឱ្យទស្សនិកជនសើចសប្បាយ កំប្លែង។
[ហា-សៈ-នា-ដៈ-កាំ] hasakneadakkaam≈
(ម.ព. ហាសកថា)។
[ហា-សៈ-នា-ដៈ-កាំ] hasakneadakkaam≈
ការសម្ដែងដែលធ្វើឱ្យទស្សនិកជនសើចសប្បាយ កំប្លែង។
អ្នកនិពន្ធរឿងកំប្លែងឬអ្នកសម្ដែងជាតួកំប្លែង, អ្នកកំប្លែង។
[ហា-សៈ-នា-ដៈ-ក] hasakneadakka≈
អ្នកនិពន្ធរឿងកំប្លែងឬអ្នកសម្ដែងជាតួកំប្លែង, អ្នកកំប្លែង។
(ម.ព. ហសនីយ)។
[ហា-សៈ-នី] hasakni≈
(ម.ព. ហសនីយ)។
(ម.ព. ហសនីយ)។
[ហា-សៈ-នី] ឬ [ហា-សៈ-នី-យៈ] hasoney
(ម.ព. ហសនីយ)។
(អ.សិ.) តម្លៃដែលមាននៅក្នុងអត្ថបទអក្សរសិល្ប៍ ដោយកវី អ្នកនិពន្ធចេះបង្ហាញសកម្មភាពកំប្លុកកំប្លែង ធ្វើឱ្យអ្នកអាន អ្នកស្ដាប់ សើចសប្បាយរីករាយ។ នៅក្នុងរឿងធនញ្ជ័យ ធនញ្ជ័យរើសអាចម៍សេះច្រកថង់យាមយកទៅជូនសេដ្ឋីកណ្ដាលចំណោមមន្ត្រី។ នៅក្នុងរឿងអាឡេវ អាឡេវចាប់ម៉ែឪវារៀបការដើម្បីបា
[ហា-សៈ-រស់] hasakrsa≈
(អ.សិ.) តម្លៃដែលមាននៅក្នុងអត្ថបទអក្សរសិល្ប៍ ដោយកវី អ្នកនិពន្ធចេះបង្ហាញសកម្មភាពកំប្លុកកំប្លែង ធ្វើឱ្យអ្នកអាន អ្នកស្ដាប់ សើចសប្បាយរីករាយ។ នៅក្នុងរឿងធនញ្ជ័យ ធនញ្ជ័យរើសអាចម៍សេះច្រកថង់យាមយកទៅជូនសេដ្ឋីកណ្ដាលចំណោមមន្ត្រី។ នៅក្នុងរឿងអាឡេវ អាឡេវចាប់ម៉ែឪវារៀបការដើម្បីបា
សូរសំណើចសប្បាយឬសំណើចចំអក :
[ហាស-ហាយ] hashay≈
សូរសំណើចសប្បាយឬសំណើចចំអក :
សូរកណ្ដាស់ខ្លាំង។
[ហាស-ហឺយ] hasheuy
សូរកណ្ដាស់ខ្លាំង។
ដប់ប្រាំដង (៥០) :
[ហា-សិប] haseub
ដប់ប្រាំដង (៥០) :
ការធ្វើឱ្យកើតទុក្ខព្រួយខ្លាំង; ការនាំឱ្យកើតកោលាហល, ឱ្យជ្រួលជ្រើម។
[ហា-ហា] haha
គន្ធព្វ។
[ហា-ហា] haha
ពាក្យបន្លឺដោយអស្ចារ្យឬដោយមានសេចក្ដីទុក្ខព្រួយខ្លាំង (ព.កា.) ឬ (ព.ទេ.) ; ត្រូវនឹងពាក្យខ្មែរថាយី!, យីអើ!, យីអើហ្ន៎!, ឰ!, ឰយា!)។