ស្វ័យសិក្សា
ការសិក្សាដោយខ្លួនឯង :
ពាក្យខ្មែរ ការអាន និងអត្ថន័យ — បើកជាសាធារណៈ និងកែលម្អដោយអ្នកអាន។
ការសិក្សាដោយខ្លួនឯង :
[ស្វៃ-សិក-សា] sveyseksa≈
ការសិក្សាដោយខ្លួនឯង :
ការផ្គត់ផ្គង់ហិរញ្ញវត្ថុដោយខ្លួនឯង។
[ស្វៃ-ហិ-រ៉ាញ់-ញ៉ាប់-ប៉ៈ-ទាន] sveyheranhnhabbaktean≈
ការផ្គត់ផ្គង់ហិរញ្ញវត្ថុដោយខ្លួនឯង។
(ប.ព.) ផ្នែកនៃអត្ថបទ (សញ្ញា ពាក្យ ឃ្លា រូបភាព...) ដែលបានរក្សាទុកក្នុងកម្មវិធីហើយយើងអាចបញ្ចេញមកប្រើបាននៅពេលក្រោយ។
[ស្វៃ-អ័ត-ថៈ-បត់] sveyatthakbta≈
(ប.ព.) ផ្នែកនៃអត្ថបទ (សញ្ញា ពាក្យ ឃ្លា រូបភាព...) ដែលបានរក្សាទុកក្នុងកម្មវិធីហើយយើងអាចបញ្ចេញមកប្រើបាននៅពេលក្រោយ។
ស្អកចេញសូរស្អា :
[ស្អក] s'ork
ដែលចេញសូរសព្ទគគ្រាតមិនរលីងមិនស្រឡះដូចប្រក្រតី បណ្ដាលមកពីស្លេស្ម៍បៀតបៀនឬព្រោះស្ងួតក (ចំពោះតែសំឡេង) :
[ស្អក-ស្អា] s'ork
ស្អកចេញសូរស្អា :
ស្អប់ត្រង់ណា ចេះតែប្រទះត្រង់ណោះ, ត្រង់ដែលស្អប់ចេះតែចួបប្រទះគេចមិនផុត។
[ស្អប់] s'orb
មិនស្រឡាញ់, ទាស់ចិត្ត មិនចង់ឱ្យប៉ះអារម្មណ៍ :
[ស្អប់-កំ-ពប់-លើ] s'orb
(ព.ទ.បុ.) ធ្លាក់សម្អប់មកត្រូវលើ, ប៉ះប្រទះទៅលើសម្អប់។
[ស្អប់-ប្រ-សប់-ចូល] s'orb
ស្អប់ត្រង់ណា ចេះតែប្រទះត្រង់ណោះ, ត្រង់ដែលស្អប់ចេះតែចួបប្រទះគេចមិនផុត។
ស្អប់ផងខ្ពើមផង, ណាយចិត្តជិនធ្ងន់; មានអារម្មណ៍មិនចូលចិត្តសោះ, រើសអើង :
[ស្អប់-ខ្ពើម] sabkhpeum≈
ស្អប់ផងខ្ពើមផង, ណាយចិត្តជិនធ្ងន់; មានអារម្មណ៍មិនចូលចិត្តសោះ, រើសអើង :
ស្ញយឬស្ញយៗ, សកម៉្ញក (ច្រើននិយាយថា ស្អយៗ) :
[ស្អយ] saoy
ស្ញយឬស្ញយៗ, សកម៉្ញក (ច្រើននិយាយថា ស្អយៗ) :
(ម.ព. ស្អយ)។
[ស្អយ-ស្អយ] saysay≈
(ម.ព. ស្អយ)។
ដែលចេញសូរសព្ទរនគគ្រាតមិនរលីង (ចំពោះតែសំឡេង) :
[ស្អា] s'aa
ដែលចេញសូរសព្ទរនគគ្រាតមិនរលីង (ចំពោះតែសំឡេង) :
ដែលតាក់តែងគ្រឿងប្រដាប់ស្អាតល្អឥតឆ្គង :
[ស្អាង] saang
តែងគ្រឿងសម្អាង; តាក់តែងឱ្យសមគ្រឿងប្រដាប់ :
[ស្អាង-ចិត-ជា-ថ្មី] saang
(ព.ប្រ.) ទូន្មានប្រដៅចិត្តឡើងជាថ្មីឱ្យប្រព្រឹត្តតាមធម៌តាមច្បាប់ (ដែលទុកដូចជាគ្រឿងសម្អាង)។
[ស្អាង-ស្អាត] saang
តាក់តែងគ្រឿងប្រដាប់ឱ្យស្អាតល្អ។
[ស្អាង-ស្អាត] saang
ដែលតាក់តែងគ្រឿងប្រដាប់ស្អាតល្អឥតឆ្គង :
(ម.ព. ស្អំ{¥¥}៣{££} ប.)។
[ស្អាត] z'art
ដែលល្អ, ស្រស់, ដែលមានសម្រស់ :
[ស្អាត] z'art
ដែលឥតមន្ទិល, ឥតសៅហ្មង, បរិសុទ្ធ :
[ស្អាត-ស្អំ] z'art
(ម.ព. ស្អំ៣ ប.)។
ស្អាតសព្វអន្លើ, ស្អាតអស់អង្គ, ស្អាតរហូតដល់បាតជើង :
[ស្អាត-បាត] s'aatbat
ស្អាតសព្វអន្លើ, ស្អាតអស់អង្គ, ស្អាតរហូតដល់បាតជើង :
ពាក្យបរិវារសម្រាប់និយាយផ្សំជាមួយនឹងពាក្យ ស្អាត ថា ស្អាតស្អាន គឺស្អាតប្រពៃ ស្អាតបាត :
[ស្អាន] saan
ពាក្យបរិវារសម្រាប់និយាយផ្សំជាមួយនឹងពាក្យ ស្អាត ថា ស្អាតស្អាន គឺស្អាតប្រពៃ ស្អាតបាត :
(ព.ប្រ.) រង្កៀសចិត្ត, ស្កៀបរមាស់ចិត្ត :
[ស្អាប់] s'arb
ពាក្យសម្រាប់និយាយផ្សំនឹងពាក្យ ស្អុះ ថា ស្អុះស្អាប់ គឺស្អុះព្រោះអួអាប់, ស្អុះខ្លាំង :
[ស្អុះ-ស្អាប់] s'arb
(ព.ប្រ.) រង្កៀសចិត្ត, ស្កៀបរមាស់ចិត្ត :
ដែលប្រកាន់ជាប់មិនលែង :
[ស្អិត] s'aet
ដែលជាប់ល្មួតពិបាកបេះចេញ ឬនៅជាប់រហូត :
[ស្អិត] s'aet
ដែលចេះតែជាប់មិនដាច់មិនឃ្លាតពីគ្នា :
[ស្អិត] s'aet
ដែលប្រកាន់ជាប់មិនលែង :
ស្អាងដោយប្រពៃ, ស្អាងដោយផ្ចិតផ្ចង់, ស្អាងឱ្យអស់ពីចិត្ត :
[ស្អិត-ស្អាង] s'irts'aang
ស្អាងដោយប្រពៃ, ស្អាងដោយផ្ចិតផ្ចង់, ស្អាងឱ្យអស់ពីចិត្ត :
(ព.សា.) ពាក្យជាបុច្ឆាសព្វនាមប្រើឃ្លាតក្លាយមកពី សត្វអ្វី? មានអត្ថន័យថា សត្វអ្វី?, ការណ៍អ្វី?, អ្វី?, ច្រើននិយាយថា ស្អីហ្នឹង?, មិនដឹងជាស្អីទេ?, តាមតែស្អីក៏ដោយ។
[ស្អី] saei
(ព.សា.) ពាក្យជាបុច្ឆាសព្វនាមប្រើឃ្លាតក្លាយមកពី សត្វអ្វី? មានអត្ថន័យថា សត្វអ្វី?, ការណ៍អ្វី?, អ្វី?, ច្រើននិយាយថា ស្អីហ្នឹង?, មិនដឹងជាស្អីទេ?, តាមតែស្អីក៏ដោយ។
ពាក្យសម្រាប់និយាយផ្សំនឹងពាក្យ ស្អី ថា ស្អីស្អុក ឬស្អុកស្អី :
[ស្អុក] saok≈
ពាក្យសម្រាប់និយាយផ្សំនឹងពាក្យ ស្អី ថា ស្អីស្អុក ឬស្អុកស្អី :
សត្វល្អិតមួយប្រភេទ ពួកម្រោម ពួកយុកនៅអាស្រ័យមូលគ្នាក្នុងរូងឬរន្ធឈើ, មានជ័រធុំក្លិនឈ្ងៀមឆ្អិតខ្លាំង, រំងាស់ចំហុយយកញើសធ្វើជាថ្នាំលាបកមរមាស់ឆាប់ជា, កាកឬដុំជ័រប្រើការធ្វើចន្លុះបាន ហៅថា ចន្លុះស្អុង មានក្លិនឈ្ងៀមណាស់។
[ស្អុង] saong
សត្វល្អិតមួយប្រភេទ ពួកម្រោម ពួកយុកនៅអាស្រ័យមូលគ្នាក្នុងរូងឬរន្ធឈើ, មានជ័រធុំក្លិនឈ្ងៀមឆ្អិតខ្លាំង, រំងាស់ចំហុយយកញើសធ្វើជាថ្នាំលាបកមរមាស់ឆាប់ជា, កាកឬដុំជ័រប្រើការធ្វើចន្លុះបាន ហៅថា ចន្លុះស្អុង មានក្លិនឈ្ងៀមណាស់។
[ស្អុយ] saoy
ដែលមានក្លិនអសោចិ៍ :
[ស្អុយ] saoy
ដែលរលួយ ពុក ឬខូច, ដែលអស់គុណភាព :
[ស្អុយ] saoy
ដែលមិនមានតម្លៃ, ដែលមិនឬលែងដំណើរការ, ដែលមិនយកជាការ :
[ស្អុយ-ឈ្មោះ] saoy
(ព.ប្រ.) លេចឮកេរ្តិ៍ឈ្មោះមិនល្អ, អាក្រក់ឈ្មោះ។
ពាក្យបដិសេធ មានសេចក្ដីថា "ស្បិត, មិនរវល់, មិនត្រូវការ, អំពល់អី" :
[ស្អុះ] saoh
ក្ដៅក្នុងម្លប់, ក្នុងទីហប់ ព្រោះបណ្ដាលអំពីធាតុទឹកនិងធាតុភ្លើងឯអាកាសប៉ះប្រទះគ្នាខ្លាំង :
[ស្អុះ] saoh
ពាក្យបដិសេធ មានសេចក្ដីថា "ស្បិត, មិនរវល់, មិនត្រូវការ, អំពល់អី" :
ជនជាតិដើមភាគតិចមួយអម្បូរ រស់នៅខេត្តកំពតនិងសព្វថ្ងៃក្នុងខេត្តព្រះសីហនុ (ស្រុកព្រៃនប់) :
[ស្អូច] saouch
ឈ្មោះឆវីរោគមួយប្រភេទ កើតផេរនៅស្បែកបណ្ដាលឱ្យស្កៀបខ្លាំង :
[ស្អូច] saouch
ជនជាតិដើមភាគតិចមួយអម្បូរ រស់នៅខេត្តកំពតនិងសព្វថ្ងៃក្នុងខេត្តព្រះសីហនុ (ស្រុកព្រៃនប់) :
ដែលមានភាពទ្រលុកទ្រលន់រាបស្រពាបជិតឥតរបេះរបើង :
[ស្អៀច] saiech
ដែលមានភាពទ្រលុកទ្រលន់រាបស្រពាបជិតឥតរបេះរបើង :
ញាប់ណាស់ :
[ស្អេក] saek
ញឹកជិតជាប់គ្នាណាស់ :
[ស្អេក] saek
ញាប់ណាស់ :
ញឹកប្រគរស្កះលើគ្នា; ដែលកកកុញ, តាន់តាប់ :
[ស្អេក-ស្កះ] saekskah≈
ញឹកប្រគរស្កះលើគ្នា; ដែលកកកុញ, តាន់តាប់ :
សេចក្ដីស្លាប់រាល់រូបឥតអ្នកណាកំណត់បានថាអង្កាល់ឡើយ (ព.ពុ.)។
[ស្អែក] tmr
ថ្ងៃមួយតបន្ទាប់ពីថ្ងៃនេះទៅ :
[ស្អែក] tmr
(ព.ទ.បុ.) ការអ្វីដែលគួរធ្វើត្រូវធ្វើភ្លាមៗទៅ (ដូចជាចំណីល្អ កុំទុកចាំដល់ស្អែក ត្រូវតែបរិភោគឱ្យហើយទៅ ក្រែងលោខានមិនបានបរិភោគ)។
[ស្អែក-ជា-ស្អែក] tmr
ស្អែកច្រើនដង :
[ស្អែក-ជា-ស្អែក] tmr
សេចក្ដីស្លាប់រាល់រូបឥតអ្នកណាកំណត់បានថាអង្កាល់ឡើយ (ព.ពុ.)។
[ស្អែល] s'aael
ដែលច្បាស់លាស់ដោយសម្ទែលឱ្យឃើញ (ចំពោះតែពោះដែលធំ) :
ពាក្យសម្រាប់និយាយផ្សំជាមួយនឹងពាក្យ ស្អាត ថា ស្អាតស្អំ គឺស្អាតសមរម្យ, ស្អាតមិនទាស់ភ្នែក; មិនសៅហ្មង, មិនមានមន្ទិល (ដោយប្រការណាមួយ) :
[ស្អំ] s'orm
កម្ដៅផ្ទាល់លើសាច់ដែលហើមឬដែលជាំ ដើម្បីឱ្យស្រកឬកុំឱ្យហើម; កម្ដៅផ្ទាល់ដល់សាច់ដែលពិការឱ្យបាត់ឈឺ ឱ្យរួញ, ឱ្យស្វិត; ប្រើមធ្យោបាយផ្សេងទៀត ដើម្បីបំបាត់ការឈឺចាប់ :
[ស្អំ] s'orm
ឈ្មោះឈើមួយប្រភេទ ស្លឹកល្អិត ក្លិនស្អុយបន្តិចៗ, ប្រើការជាអន្លក់ឬជាបន្លែបាន តាមដោយចំណូលដែលធ្លាប់បរិភោគ :
[ស្អំ] s'orm
ពាក្យសម្រាប់និយាយផ្សំជាមួយនឹងពាក្យ ស្អាត ថា ស្អាតស្អំ គឺស្អាតសមរម្យ, ស្អាតមិនទាស់ភ្នែក; មិនសៅហ្មង, មិនមានមន្ទិល (ដោយប្រការណាមួយ) :
(ម.ព. ស្អែល)។
[ស្អ៊ែល] sael≈
(ម.ព. ស្អែល)។
[ហ] hor
តួព្យញ្ជនៈទី៣១នៃអក្ខរក្រមព្យញ្ជនៈខ្មែរ, ជាតួព្យញ្ជនៈទី៦ក្នុងសេសវគ្គឬអវគ្គ។ តួព្យញ្ជនៈនេះមានអក្ខរសូរអន្តរជាតិ [h] ជាព្យញ្ជនៈដើមក ខ្យល់មាត់ សូរត្រដុស អឃោសៈ។
ពាក្យសម្រាប់ប្រើក្នុងការហុច, ក្នុងការប្រគល់អ្វីៗឱ្យគ្នាឬប្រើក្នុងការតឿនជាសញ្ញាឱ្យស្រុះគ្នា; ប្រើបានចំពោះតែទៅរកបុគ្គលអ្នកតូចជាងឬស្មើគ្នា។ ហ ជាពាក្យបង្អូសវែងសម្រាប់តឿនឱ្យស្រុះគ្នាឬឱ្យអ្វីៗយ៉ាងយឺតមិនប្រញាប់មិនបង្ខំ :
[ហ] ha≈
ពាក្យសម្រាប់ប្រើក្នុងការហុច, ក្នុងការប្រគល់អ្វីៗឱ្យគ្នាឬប្រើក្នុងការតឿនជាសញ្ញាឱ្យស្រុះគ្នា; ប្រើបានចំពោះតែទៅរកបុគ្គលអ្នកតូចជាងឬស្មើគ្នា។ ហ ជាពាក្យបង្អូសវែងសម្រាប់តឿនឱ្យស្រុះគ្នាឬឱ្យអ្វីៗយ៉ាងយឺតមិនប្រញាប់មិនបង្ខំ :
[ហក] hork
ដែលរើសាឡើងវិញ, ដែលរើរឹតឡើងវិញ :
[ហក] hork
ដែលភ្លាត់, ធ្លោយ, ជ្រុល, ស៊ុន :
(សំនួន.) ប្រឹងធ្វើអ្វីដែលហួសពីសមត្ថភាព :
[ហក់] hokk
ធ្លាក់ពីលើដាំក្បាលចុះមកក្រោមដូចគេច្រាន :
[ហក់] hokk
ស្ទុះលោតក្រទីក្រទា :
[ហក់] hokk
(សំនួន.) ប្រឹងធ្វើអ្វីដែលហួសពីសមត្ថភាព :
មេ, ឯង។ ពាក្យសម្រាប់អ្នកធំឬចាស់និយាយទៅរកស្រីដែលតូចទាបជាងខ្លួនឬនិយាយដោយស្មោះស្មើទៅរកស្រីស្មើភាពនឹងខ្លួន :
[ហង] hong
មេ, ឯង។ ពាក្យសម្រាប់អ្នកធំឬចាស់និយាយទៅរកស្រីដែលតូចទាបជាងខ្លួនឬនិយាយដោយស្មោះស្មើទៅរកស្រីស្មើភាពនឹងខ្លួន :
(ម.ព. ហង្សសេត)។
[ហង់] horng
ក្ងានព្រៃ។ បក្សីពួកសកុណជាតិមានក្រញាំជើងព្រែកជាប់គ្នារូបរាងដូចក្ងានប៉ុន្តែមានចំពុះរៀវស្រួចខាងចុងបន្តិចមាន កមូលវែងច្រើនតែមានសម្បុរស្លាប សភ្លឺឬសម្បុរស្លាបលឿងក៏មានខ្លះហៅថាសុវណ្ណហង្ស, ជាសត្វហើរបានខ្ពស់ត្រដែតកាត់ឆ្លងទីឆ្ងាយៗចូលចិត្តហើរចុះហែលទឹករកចំណីក្នុងទឹកវាហែលទឹក
[ហង់-សៈ-គៈ-តិ] horng
ដំណើរនៃហង្ស, ដែលមានលំនាំដំណើរស្រដៀងនឹងហង្ស។
[ហង់-សៈ-គា-មិ-នី] horng
ស្ត្រីដែលមានលំនាំដំណើរស្រដៀងនឹងហង្ស។
[ហង់-សៈ-នាត] horng
សម្រែកហង្ស។
[ហង់-សៈ-ពា-ហៈ-នៈ] horng
(ម.ព. ហង្សពាហៈ)។
[ហង់-សៈ-ពា-ហៈ] horng
អ្នកដែលមានហង្សជាជំនិះ (ព្រះព្រហ្ម)។
[ហង់-សៈ-មា-លា] horng
ហ្វូងហង្ស (ប្រើជាហង្សនិករក៏បាន)។
[ហង់-សៈ-រាច] horng
ស្ដេចហង្សឬហង្សជាស្ដេចនៃបក្សី រាជហង្ស។
[ហង់-សៈ-សេត] horng
សដូចសម្បុរស្លាបហង្ស។
[ហង់-សៈ-ស្វេត] horng
(ម.ព. ហង្សសេត)។