ស្លឹករឹត

វចនានុក្រមខ្មែរ

ពាក្យខ្មែរ ការអាន និងអត្ថន័យ — បើកជាសាធារណៈ និងកែលម្អដោយអ្នកអាន។

៦៨,៣៦៩ ធាតុ

ស្រុះស្រួល កិរិយាសព្ទ

[ស្រុះ-ស្រួល] srueahsruol≈

យល់ព្រមជាមួយគ្នាឥតទទឹងទាស់ :

ស្រូត

ស្រូតដោយប្រញាប់រួសរាន់, ស្រូតរូតរះពេញកម្លាំង, ពេញទំហឹង :

ស្រូត គុ.កិ., គុ.

[ស្រូត] srout

ប្រញាប់រួសរាន់ឱ្យទាន់ពេលឬឱ្យទាន់ការ :

ស្រូត កិរិយាសព្ទ

[ស្រូត-រូត] srout

ស្រូតដោយប្រញាប់រួសរាន់, ស្រូតរូតរះពេញកម្លាំង, ពេញទំហឹង :

ស្រូប

ស៊ីបាយដែលចាក់ទឹកលាយស្រូបគ្រូកៗ។

ស្រូប កិរិយាសព្ទ ១)

[ស្រូប] sroub

បឺតចូល :

ស្រូប កិរិយាសព្ទ ២)

[ស្រូប] sroub

ស្រូបស្រង :

ស្រូប កិរិយាសព្ទ ៣)

[ស្រូប] sroub

(ព.ប្រ.) ចាយឬដាច់បង់ប្រាក់ច្រើនទៅលើមុខការណាមួយ :

ស្រូប កិរិយាសព្ទ

[ព្រះ-ធ-រៈ-នី-ស្រូប] sroub

ផែនដីស្រូបចូលលិចចុះបាត់ទៅ :

ស្រូប កិរិយាសព្ទ

[ស្រូប] sroub

លាយអាហារឬចំណីខ្លះជាមួយនឹងសម្ល អាហាររាវជាដើម :

ស្រូប កិរិយាសព្ទ

[ស៊ី-បាយ-ស្រូប-ទឹក] sroub

ស៊ីបាយដែលចាក់ទឹកលាយស្រូបគ្រូកៗ។

ស្រូល

ឈ្មោះឈើមួយប្រភេទទៀតពួកច្រកែងទួយ តែមានខ្លឹមប្រើការជាគ្រឿងទព្វសម្ភារៈបាន (ច្រើនដុះក្នុងបឹង)។

ស្រូល នាម

[ស្រូល] sroul

ឈ្មោះឈើមួយប្រភេទ ពួកស្រល់។

ស្រូល នាម

[ស្រូល] sroul

ឈ្មោះឈើមួយប្រភេទទៀតពួកច្រកែងទួយ តែមានខ្លឹមប្រើការជាគ្រឿងទព្វសម្ភារៈបាន (ច្រើនដុះក្នុងបឹង)។

ស្រូវ

ស្រូវមួយប្រភេទដែលដុះឡើងតាមទឹក មានកម្ពស់ទៅតាមជម្រៅទឹក មានអង្ករក្រហម ហើយបាយរឹង។

ស្រូវ នាម

[ស្រូវ] sruv≈

ធញ្ញជាតិមួយប្រភេទស្រដៀងនឹងស្រងែ ផ្លែមានគ្រាប់ល្អិតៗជាកួរ ដុះជាគុម្ពនៅដីគោកឬដីលិចទឹកក្នុងតំបន់ក្ដៅហើយសើម ជាអាហារសម្រាប់ទ្រទ្រង់ជីវិតមនុស្សនិងសត្វ :

ស្រូវ នាម

[ស្រូវ-ដាក់-គ្រាប់] sruvdakkreab≈

ស្រូវដែលគ្រាប់ចាប់មានសាច់ :

ស្រូវ នាម

[ស្រូវ-ដាក់-ទឹក-ដោះ] sruvdaktoekdaoah≈

ស្រូវដែលគ្រាប់ចាប់មានសាច់ខាប់ពណ៌សដូចទឹកដោះ :

ស្រូវ នាម

[ស្រូវ-ធ្វើ-ខ្លួន] sruvthveukhluon≈

ស្រូវនៅក្នុងដំណាក់កាលកំណកំណើតកួរ។

ស្រូវ នាម

[ស្រូវ-បង់-កើន-រ-ដូវ] sruvbngokaeunrodouv≈

ស្រូវស្រាល, ស្រូវដែលប្រើរយៈពេលខ្លីក្នុងការដាំដុះ :

ស្រូវ នាម

[ស្រូវ-បែក] sruvbaek≈

ស្រូវដែលចេញកួរដំបូង ក្រោយផើមមួយរយៈពេល :

ស្រូវ នាម

[ស្រូវ-ប្រ-ដេញ-ទឹក] sruvbrodenhtoek≈

ស្រូវនៅរដូវប្រាំងដែលគេធ្វើនៅលើដីទំនាប (លិចទឹកនៅរដូវវស្សា) ទៅតាមកម្រិតនៃទឹកស្រកចុះជាលំដាប់។

ស្រូវ នាម

[ស្រូវ-មូល-ដើម] sruvmuldaeum≈

(ម.ព. ស្រូវធ្វើខ្លួន)។

ស្រូវ នាម

[ស្រូវ-វា] sruvvea≈

(ម.ព. ស្រូវឡើងទឹក)។

ស្រូវ នាម

[ស្រូវ-ស្លាប-សេក] sruvsleabsek≈

ស្រូវដែលមានគ្រាប់សម្បុរខៀវលាយលឿងប្រឿងៗស្រដៀងស្លាបសេក រៀបនឹងទុំ :

ស្រូវ នាម

[ស្រូវ-ឡើង-ទឹក] sruvlaeungtoek≈

ស្រូវមួយប្រភេទដែលដុះឡើងតាមទឹក មានកម្ពស់ទៅតាមជម្រៅទឹក មានអង្ករក្រហម ហើយបាយរឹង។

ស្រូស ឧទានសព្ទ

[ស្រូស] srous

សូរឮដោយដួល, ដោយធ្លាក់ឬដោយទម្លាក់អ្វីៗ :

ស្រូស កិរិយាសព្ទ

[ធ្លាក់-ស្រូស] srous

ធ្លាក់ស្រឡះ។

ស្រូស គុណកិរិយា

[ផស-ស្រូស] srous

វាយតែមួយផសដួលស្រូស។

ស្រួច

ស្រួចវែងរលាំ, ស្រួចគួរស្ញើប :

ស្រួច គុណនាម ១)

[ស្រួច] sruoch

ដែលកើតដោយសម្រួច; ដែលរៀវតូចខាងចុង; ដែលមានមុខតូចរៀវមុត :

ស្រួច គុណនាម ២)

[ស្រួច] sruoch

(ព.ប្រ.) មោះមុត; ឈ្លាសវៃ, វាងវៃ :

ស្រួច គុណនាម

[ស្រួច-រ-លែម] sruoch

ស្រួចវែងរលាំ, ស្រួចគួរស្ញើប :

ស្រួចស្រាល់

(វេជ្ជ.) ដែលមានអាការៈឈឺទាន់ហន់ហើយធ្ងន់ធ្ងរ ផ្ទុយនឹងអាការៈរ៉ាំរ៉ៃ :

ស្រួចស្រាល់ គុណនាម ១)

[ស្រួច-ស្រាល់] sruochsral

ឈ្លាសវៃក្រៃពេក; មោះមុតយ៉ាងវិសេស; ធ្ងន់ធ្ងរ, ខ្លាំងណាស់ :

ស្រួចស្រាល់ គុណនាម ២)

[ស្រួច-ស្រាល់] sruochsral

(វេជ្ជ.) ដែលមានអាការៈឈឺទាន់ហន់ហើយធ្ងន់ធ្ងរ ផ្ទុយនឹងអាការៈរ៉ាំរ៉ៃ :

ស្រួចស្រាល់នីយកម្ម នាម

[ស្រួច-ស្រាល់-នី-យៈ-កាំ] sruochsrealniyeakkaam≈

(វេជ្ជ.) ការវិវត្តជំងឺពីរ៉ាំរ៉ៃទៅស្រួចស្រាល់។

ស្រួត

ស្រួលខ្លួនមិនងាស់សរសៃ :

ស្រួត គុណនាម

[ស្រួត] sruot

ស្រួលខ្លួនមិនងាស់សរសៃ :

ស្រួប

សូរវត្ថុស្រួយដែលបែកខ្ទេច, ដែលជាន់, ដែលសង្កត់ជាដើម :

ស្រួប ឧទានសព្ទ

[ស្រួប] sruob

សូរវត្ថុស្រួយដែលបែកខ្ទេច, ដែលជាន់, ដែលសង្កត់ជាដើម :

ស្រួយ

សុខុមសត្តមួយប្រភេទ មានស្លាប ខ្លួនសំប៉ែត ជាពួកលោហិតភក្ស ច្រើននៅក្រាញជញ្ជក់ឈាមត្រង់កៀនគល់កន្ទុយគោ។

ស្រួយ គុណនាម ១)

[ស្រួយ] sruoy

ដែលមិនស្វិត ងាយបាក់បែក, ងាយឆែប, ងាយខ្ទេច :

ស្រួយ គុណនាម ២)

[ស្រួយ] sruoy

ដែលមិនល្វន់, មិនរឹង :

ស្រួយ នាម

[ពាក-ស្រួយ] sruoy

ពាក្យដែលមានអក្សរ រ ប្រកបឬពាក្យដែលមាន រេផៈ (៌), ដូចជា កណ្ដុរ, ខ្នុរ, ឆ្នាំកុរ, បង្អុរភ្លៀង, អសុរ; ទុគ៌ត, ទុព៌ល, ទុរ្ភិក្ស, បព៌ត ជាដើម។

ស្រួយ គុណនាម

[ស្រួយ-ខ្ញោក] sruoy

ស្រួយខ្លាំង។

ស្រួយ គុណនាម

[ស្រួយ-ស្រឹង] sruoy

ស្រួយព្រោះអស់សម្ងួត។

ស្រួយ គុណនាម

[ស្រួយ-ស្រឹប] sruoy

ស្រួយទំពាឮក្រឹបៗ។

ស្រួយ គុណនាម

[ស្រួយ-ស្រែស] sruoy

(ម.ព. ស្រែស)។

ស្រួយ នាម

[ស្រួយ] sruoy

សុខុមសត្តមួយប្រភេទ មានស្លាប ខ្លួនសំប៉ែត ជាពួកលោហិតភក្ស ច្រើននៅក្រាញជញ្ជក់ឈាមត្រង់កៀនគល់កន្ទុយគោ។

ស្រួល

ស្រេចដោយស្រួល, ស្រេចបាច់។

ស្រួល គុ., គុ.កិ.

[ស្រួល] srul

ដែលឥតទាស់, ឥតទើសទាក់, មិនរអាក់រអួល; ងាយ; ដែលមិនមានមោះហ្មង; ដែលមិនលំបាក, ស្រណុក; មិនឈឺចាប់; សើច :

ស្រួល កិរិយាសព្ទ

[សើច-ស្រួល] srul

សើចកក្អៀក។

ស្រួល កិរិយាសព្ទ

[ស្រួល-ក-ក្អៀក] srul

សើចកក្អៀក (រ.ស.) ថា ទ្រង់ព្រះសម្រួលកក្អៀក)។

ស្រួល កិ., គុ.

[ស្រួល-ខ្លួន] srul

ស្រណុកខ្លួន, មិនឈឺចាប់។

ស្រួល គុ., គុ.កិ.

[ស្រួល-ស្រាច់] srul

ស្រេចដោយស្រួល, ស្រេចបាច់។

ស្រួលបួល គុ., គុ.កិ.

[ស្រួល-បួល] sruolobuol

គួរដល់ការ, ងាយស្រួល :

ស្រើប

ស្រួលចិត្តដោយស្រើប, ស្រើបចិត្តតាមគ្នា។

ស្រើប កិរិយាសព្ទ

[ស្រើប] srerb

រំជួលចិត្ត, កួចបំណង ចង់ឃើញ, ចង់ធ្វើ ...អ្វីៗដែលចំពើប ដែលប្លែក; ត្រេកត្រអាលតាមៗគ្នាម្ដងៗ; កំរើបចិត្តត្រេកត្រង់ទៅរកកាម :

ស្រើប កិ., គុ.

[ស្រើប-ស្រួល] srerb

ស្រួលចិត្តដោយស្រើប, ស្រើបចិត្តតាមគ្នា។

ស្រើបស្រាល

កើតតម្រេកទៅរកកាម, ត្រេកត្រអាលឬត្រអេកត្រអាលភ្លេចខ្លួន :

ស្រើបស្រាល កិរិយាសព្ទ

[ស្រើប-ស្រាល] sraeubsral

កើតតម្រេកទៅរកកាម, ត្រេកត្រអាលឬត្រអេកត្រអាលភ្លេចខ្លួន :

ស្រឿង

ងោង, ងេងងោង, ងឿងៗបន្តិចៗ; ដែលកម្រើកបន្តិចៗ :

ស្រឿង គុ., គុ.កិ.

[ស្រឿង] sroeang

ងោង, ងេងងោង, ងឿងៗបន្តិចៗ; ដែលកម្រើកបន្តិចៗ :

ស្រៀក

ដែលលើសជាងគ្នាបន្តិចបន្តួច :

ស្រៀក គុ., គុ.កិ.

[ស្រៀក] sriek

ដែលលើសជាងគ្នាបន្តិចបន្តួច :

ស្រៀវ កិរិយាសព្ទ ១)

[ស្រៀវ] sriev

ព្រឺស្រយង់ស្រពន់ ដោយប៉ះពាល់សម្ផស្សប្លែកខុសប្រក្រតី មានសម្ផស្សត្រជាក់ជាដើម :

ស្រៀវ កិរិយាសព្ទ ២)

[ស្រៀវ] sriev

ព្រឺដោយស្ញើបខ្លាំង :

ស្រៀវ កិរិយាសព្ទ ៣)

[ស្រៀវ] sriev

ព្រឺខ្លួនខ្ញាកៗ សង្កើសង្កាញ់រកកល់គ្រុន :

ស្រៀវ នាម

[គ្រុន-ស្រៀវ] sriev

(ម.ព. ស្រៀវគ្រុន)។

ស្រៀវ នាម

[ស្រៀវ-គ្រុន] sriev

គ្រុនមានលាយស្រៀវផង។

ស្រៀវ គុណនាម ១)

[ស្រៀវ] sriev

តូចរៀវ, ខ្ពស់ស្រឡះ :

ស្រៀវ គុណនាម ២)

[ស្រៀវ] sriev

ខ្ពស់ស្រឡេវគួរស្ញើប :

ស្រៀវ គុណនាម ៣)

[ស្រៀវ] sriev

រួស, ដែលខ្លាចរំពាត់ :

ស្រៀវស្រស់

ស្រស់តូចរាវ, ស្រស់តូចស្ដៀវ, ល្អប្រពៃ(ច្រើនប្រើក្នុងពាក្យកាព្យ) :

ស្រៀវស្រស់ គុណនាម

[ស្រៀវ-ស្រស់] srievsars≈

ស្រស់តូចរាវ, ស្រស់តូចស្ដៀវ, ល្អប្រពៃ(ច្រើនប្រើក្នុងពាក្យកាព្យ) :

ស្រៀវស្រាញ កិរិយាសព្ទ

[ស្រៀវ-ស្រាញ] srievsreanh≈

ព្រឺខ្លួនខ្ញាកៗ សង្កើសង្កាញ់រកកល់គ្រុន។

ស្រេក កិរិយាសព្ទ

[ស្រេក] srek

ចង់ផឹកទឹក :

ស្រេកឃ្លាន កិរិយាសព្ទ ១)

[ស្រេក-ឃ្លាន] srekkhlean≈

ស្រេកផងឃ្លានផង។

ស្រេកឃ្លាន កិរិយាសព្ទ ២)

[ស្រេក-ឃ្លាន] srekkhlean≈

(ព.ប្រ.) ចង់ឬមានចំណង់ក្រៃពេក :

ស្រេង គុណនាម

[ស្រេង] sreng

ត្រជាក់ខ្លាំង :

ស្រេច កិ., គុ.កិ.

[ស្រាច់] srech

ចប់ហើយ, អស់កិច្ចហើយ, ដល់ទីបំផុតហើយ, ដែលបរិបូរ, គ្រប់គ្រាន់, សព្វគ្រប់ :

ស្រេច កិរិយាសព្ទ

[ស្រាច់-ស្រាប់] srech

មានគ្រប់សព្វ :

ស្រេចតែ

ស្រេចនឹង, ស្រេចលើ, តាមតែ, អាស្រ័យតែ :

ស្រេចតែ គុណកិរិយា

[ស្រាច់-តែ] sreachtae≈

ស្រេចនឹង, ស្រេចលើ, តាមតែ, អាស្រ័យតែ :

ស្រេចបាច់ គុណកិរិយា

[ស្រាច់-បាច់] srechbach

ស្រេចបរិបូរ, ស្រេចគ្រប់គ្រាន់ :