ស្លឹករឹត

វចនានុក្រមខ្មែរ

ពាក្យខ្មែរ ការអាន និងអត្ថន័យ — បើកជាសាធារណៈ និងកែលម្អដោយអ្នកអាន។

៦៨,៣៦៩ ធាតុ

ស្មុគ

ហឹបឬប្រអប់ត្បាញដោយបន្ទោះស្លឹកត្នោតឬស្លឹកទ្រាំងជាដើម (ច្រើនតែត្បាញដោយស្លឹកត្នោត) :

ស្មុគ នាម

[ស្មុក] smok

ហឹបឬប្រអប់ត្បាញដោយបន្ទោះស្លឹកត្នោតឬស្លឹកទ្រាំងជាដើម (ច្រើនតែត្បាញដោយស្លឹកត្នោត) :

ស្មុគស្មាញ គុណនាម

[ស្មុក-ស្មាញ] smuksmeanh≈

(ព.ប្រ.) ស្មាញចាក់ស្រែះ។ សាញចាក់ស្មុគ :

ស្មុតទ្រុឌ

ដែលចេះតែទ្រុឌទ្រោមចុះ, ស្រុតចុះ; ដែលទន់ទាប, ដុនដាប, ថោកទាប; ទ័លក្រក្រៃពេក :

ស្មុតទ្រុឌ គុណនាម

[ស្មុត-ទ្រុត] smottrud

ដែលចេះតែទ្រុឌទ្រោមចុះ, ស្រុតចុះ; ដែលទន់ទាប, ដុនដាប, ថោកទាប; ទ័លក្រក្រៃពេក :

ស្មុយ

ស្រមុយ, សុយម៉ុយ; ដែលឡើងស្មូញមិនរលីង, មិនស្អាត; ស្រពោនស្រពាប់ :

ស្មុយ គុណនាម

[ស្មុយ] smoy

ស្រមុយ, សុយម៉ុយ; ដែលឡើងស្មូញមិនរលីង, មិនស្អាត; ស្រពោនស្រពាប់ :

ស្មុំ

(ព.សា.) អ្នកសុំទាន (ស្មូម) ; ការសុំ។

ស្មុំ គុណនាម

[ស្មុំ] smom

ដែលហៃខាងទទូចសុំគេ នេះហើយនុះទៀត ឥតអៀនខ្មាស :

ស្មុំ នាម

[ស្មុំ] smom

(ព.សា.) អ្នកសុំទាន (ស្មូម) ; ការសុំ។

ស្មូញ គុណនាម

[ស្មូញ] smounh

ដែលចាក់ស្រែះជុកជិត, ស្កូញ :

ស្មូញ គុណនាម

[ស្មូញ-ស្មាញ] smounh

ស្កូញស្កាញ។

ស្មូត

ការសូត្របទរលាក់រលែក។

ស្មូត កិរិយាសព្ទ a

[ស្មូត] smout

សូត្របទរលាក់រលែកស្រែកជាតម្អូញមានទំនងជាទំនួញរៀបរាប់ :

ស្មូត នាម b

[ស្មូត] smout

ការសូត្របទរលាក់រលែក។

ស្មូត្រ កិរិយាសព្ទ

[ស្មូត] smut≈

(ម.ព. ស្មូត)។

ស្មូន

អ្នកសូនរបស់ឬរបស់ដែលកើតពីសូន, ពីប៉ាន់ (ម.ប្រ.)។ ការសូនឬប៉ាន់ឱ្យកើតជារូប, ឱ្យកើតជារបស់។

ស្មូន នាម

[ស្មូន] smoun

អ្នកសូនរបស់ឬរបស់ដែលកើតពីសូន, ពីប៉ាន់ (ម.ប្រ.)។ ការសូនឬប៉ាន់ឱ្យកើតជារូប, ឱ្យកើតជារបស់។

ស្មូនឆ្នាំង

អ្នកសូនក្អមឆ្នាំង គឺជាងអ្នកធ្វើឆ្នាំងដីឬក្អមដី :

ស្មូនឆ្នាំង នាម

[ស្មូន-ឆ្នាំង] smounchhnang

អ្នកសូនក្អមឆ្នាំង គឺជាងអ្នកធ្វើឆ្នាំងដីឬក្អមដី :

ស្មូម នាម

[ស្មូម] smoum

អ្នកសូមទាន :

ស្មូរ គុណនាម

[ស្មូ] smour

កំណាញ់រឹតត្បិតឥតអៀនខ្មាស :

ស្មូរ គុណកិរិយា

[ស្មូ] smour

ដែលហៃទទូចឥតខ្មាស :

ស្មូរជន គុណនាម

[ស្មូ-ជន់] smourochon

ដែលជាជនស្មូរ ឬដែលជារបស់ជនស្មូរ :

ស្មើ គុ., គុ.កិ.

[ស្មើ] smer

ដែលប៉ុនគ្នា, ត្រូវគ្នា, មិនលើសមិនខ្វះពីគ្នា; រាបដូចគ្នា (យ៉ាងផ្ទៃស្គរ) ; ដែលជាកណ្ដាលមិនលម្អៀងទៅរកខាងណា :

ស្មើ គុណនាម

[គ្នា-ស្មើ] smer

ដែលមានភាពស្មើគ្នា :

ស្មើ ធ.

[ស្មើ-ដោយ] smer

ប្រាកដដោយ, ស្មើនឹង, ដូចជា។

ស្មើ ធ.

[ស្មើ-នឹង] smer

ដូចគ្នានឹង។

ស្មើ នាម

[ស្មើ-ភាក] smer

ភាគប៉ុនគ្នា។

ស្មើ នាម

[ស្មើ-ភាប] smer

ភាពស្មើគ្នា។

ស្មើ គុ., គុ.កិ.

[ស្មើ-មុក] smer

ដែលមានមុខមានឈ្មោះស្មើគ្នា, មានមុខការនិងអំណាចដូចគ្នា :

ស្មើ គុ., គុ.កិ.

[ស្មើ-ហើយ] smer

អស់ហើយ! (ព.គ.)។

ស្មឿក

ដែលបញ្ចេញឫកក្រអឺត, ដែលធ្វើមុខមាំ :

ស្មឿក គុ., គុ.កិ.

[ស្មឿក] smoeak

ដែលបញ្ចេញឫកក្រអឺត, ដែលធ្វើមុខមាំ :

ស្មៀន

ស្មៀនអ្នកធ្វើការនៅសាលាខេត្តឬសាលាស្រុក។

ស្មៀន នាម

[ស្មៀន-ជំ-នួយ] smien

ស្មៀនអ្នកជួយធ្វើការ។

ស្មៀន នាម

[ស្មៀន-ត្រា] smien

ស្មៀនអ្នកកាន់រក្សាត្រា។

ស្មៀន នាម

[ស្មៀន-រង] smien

ស្មៀនអ្នកធ្វើការរងពីស្មៀនធំមក។

ស្មៀន នាម

[ស្មៀន-សា-ឡា] smien

ស្មៀនអ្នកធ្វើការនៅសាលាខេត្តឬសាលាស្រុក។

ស្មេ គុណនាម

[ស្មេ] sme

ល្អិតញឹកស្អេក :

ស្មេញ គុណនាម

[ស្មិញ] smenh

ល្អិតញឹកសិញ :

ស្មេរ

(ព.សា.) ស្មៀនអ្នកសរសេរ, ស្មៀនធម្មតា។

ស្មេរ នាម

[ស្មេ] smer

អ្នកសរសេរ (ស្មៀន) :

ស្មេរ នាម

[ស្មៀន-ស្មេ] smer

(ព.សា.) ស្មៀនអ្នកសរសេរ, ស្មៀនធម្មតា។

ស្មែ

ឈ្មោះក្ដាមសមុទ្រពួកមួយ ច្រើនអាស្រ័យនៅនឹងឫសស្មែឬឫសកោងកាង :

ស្មែ នាម

[ស្មែ] smae

ឈ្មោះឈើមួយប្រភេទ ច្រើនដុះតាមមាត់ព្រែកទឹកប្រៃឬតាមមាត់សមុទ្រ គេច្រើនប្រើការធ្វើឧស។

ស្មែ នាម

[ស្មែ] smae

ឈ្មោះក្ដាមសមុទ្រពួកមួយ ច្រើនអាស្រ័យនៅនឹងឫសស្មែឬឫសកោងកាង :

ស្មែក

ពាក្យសម្រាប់និយាយផ្សំនឹងពាក្យ ស្មោក ថា ស្មែកស្មោក គឺស្មោកក្រៃពេក។

ស្មែក បុព្វបទ

[ស្មែក] smaek

ពាក្យសម្រាប់និយាយផ្សំនឹងពាក្យ ស្មោក ថា ស្មែកស្មោក គឺស្មោកក្រៃពេក។

ស្មែង

ប្រជុំទងជាចង្កោមផ្លែឈើពួកខ្លះ ដូចយ៉ាងស្លា, ទន្សែជាដើម :

ស្មែង នាម

[ស្មែង] smaeng

ប្រជុំទងជាចង្កោមផ្លែឈើពួកខ្លះ ដូចយ៉ាងស្លា, ទន្សែជាដើម :

ស្មោក គុណនាម

[ស្មោក] smaok

ញៀតស្បាតញឹកជុកជិត :

ស្មោកគ្រោក គុណនាម

[ស្មោក-គ្រោក] smaokkrouk

គគ្រក់, កខ្វក់, ប្រឡាក់ប្រឡូសគួរខ្ពើម (សោកគ្រោក) :

ស្មោកគ្រោក គុណកិរិយា

[ស្មោក-គ្រោក] smaokkrouk

ដែលខ្ជិលសម្អាតឬមិនចេះសម្អាត បណ្ដោយឱ្យកខ្វក់ :

ស្មោង

ឈ្មោះបទភ្លេងខ្មែរបុរាណមួយមេ :

ស្មោង នាម

[ស្មោង] smaong

ឈ្មោះស្មៅមួយប្រភេទ ពួកត្រែង :

ស្មោង នាម

[ស្មោង] smaong

ឈ្មោះបទភ្លេងខ្មែរបុរាណមួយមេ :

ស្មោញ

ជលបក្សីមួយប្រភេទ ពួកក្អែកទឹក សម្បុរខ្មៅ កវែង ចំពុះវែង ជើងជាប់ដូចប្រវឹក ប៉ិនមុជទឹក ចឹកចាប់មច្ឆជាតិជាអាហារ។

ស្មោញ នាម

[ស្មោញ] smaonh

ជលបក្សីមួយប្រភេទ ពួកក្អែកទឹក សម្បុរខ្មៅ កវែង ចំពុះវែង ជើងជាប់ដូចប្រវឹក ប៉ិនមុជទឹក ចឹកចាប់មច្ឆជាតិជាអាហារ។

ស្មោះ គុ., គុ.កិ.

[ស្មោះ] smos

ត្រង់អស់ពីចិត្ត ឥតកិច្ចកលមាយា, ត្រង់សុទ្ធសាធ :

ស្មោះ គុណនាម

[ស្មោះ-ចំ-ពោះ] smos

ស្មោះឆ្ពោះត្រង់។

ស្មោះ គុណនាម

[ស្មោះ-ស្មាន] smos

សោះសា, ដែលជាស្រឡះហើយ, អស់ឈឺ :

ស្មោះ គុណនាម

[ស្មោះ-ស្មើ] smos

ស្មោះឥតល្អៀង។

ស្មោះងារ

មនុស្សខ្ជីខ្ជា; មនុស្សដែលស្និទ្ធស្នាលនឹងគ្នាឥតខ្លាចចិត្តគ្នាទៅវិញទៅមក។

ស្មោះងារ គុ., គុ.កិ.

[ស្មោះ-ងា] smaohr

ខ្ជីខ្ជា តាមតែរួចពីដៃ, តាមតែរួចពីមាត់, តាមតែប្រទះ, តាមតែបាន :

ស្មោះងារ នាម

[មៈ-នុស-ស្មោះ-ងា] smaohr

មនុស្សខ្ជីខ្ជា; មនុស្សដែលស្និទ្ធស្នាលនឹងគ្នាឥតខ្លាចចិត្តគ្នាទៅវិញទៅមក។

ស្មោះសរ

សេចក្ដីរីករាយរាក់ទាក់, សេចក្ដីរួសរាយ, សាទរ :

ស្មោះសរ នាម

[ស្មោះ-ស] smaohr

សេចក្ដីរីករាយរាក់ទាក់, សេចក្ដីរួសរាយ, សាទរ :

ស្មៅ

ស្មៅដែលដុះទ្រុបទ្រុលតាំងពីនៅខ្ចីដល់ចាស់ចេញផ្កាផ្លែឥតដែលមានសត្វតិណភ័ក្សណាស៊ី; ឬស្មៅសម្ទាយ។

ស្មៅ នាម

[ស្មៅ] smau

ពូជពួកមួយដែលដុះឯងលើផែនដីឬក្នុងទឹក ស្លឹកសណ្ឋានជាចម្រៀកតូចៗ (ហៅរួមថា តិណជាតិ ទីទៃពីរុក្ខជាតិ, លតាជាតិ, ធញ្ញជាតិ ...) មានច្រើនយ៉ាងជាអនេក :

ស្មៅ នាម

[ស្មៅ-កិ-ឡែស] smau

(ព.ប្រ.) កិលេសឬតណ្ហាដែលទ្រុបទ្រុលក្នុងសន្តានបុថុជ្ជន ដូចជាស្មៅដុះចាក់ឫសស្មូញស្មាញក្នុងដី។

ស្មៅ នាម

[ស្មៅ-តន់-ហា] smau

(ម.ព. ស្មៅកិលេស)។

ស្មៅ នាម

[ស្មៅ-ព្រៅ] smau

ស្មៅដែលដុះទ្រុបទ្រុលតាំងពីនៅខ្ចីដល់ចាស់ចេញផ្កាផ្លែឥតដែលមានសត្វតិណភ័ក្សណាស៊ី; ឬស្មៅសម្ទាយ។

ស្មៅស្រូបពិសពស់

ឈ្មោះស្មៅមួយប្រភេទស្លឹកស្រួចៗ, មានដើមទន់ល្មម, សន្តានស្មៅក្បាលកណ្ដៀរ ប៉ុន្តែត្រួយសម្បុរក្រហមប្រឿងៗ កាច់ឬកាត់ដាំរស់, គេច្រើនដាំធ្វើចំណារសួនឬដាំគាបធ្វើរបងជាចំណារទាបៗ គេកាត់តម្រឹមឱ្យមានកម្រាស់សមរម្យ; តាមពាក្យបរម្បរាថាជាស្មៅស្រូបពិសពស់ពីខ្លួនមនុស្សដែលពស់ចឹកឱ្យជារស់

ស្មៅស្រូបពិសពស់ នាម

[ស្មៅ-ស្រូប-ពឹស-ពស់] smausroubpisapos

ឈ្មោះស្មៅមួយប្រភេទស្លឹកស្រួចៗ, មានដើមទន់ល្មម, សន្តានស្មៅក្បាលកណ្ដៀរ ប៉ុន្តែត្រួយសម្បុរក្រហមប្រឿងៗ កាច់ឬកាត់ដាំរស់, គេច្រើនដាំធ្វើចំណារសួនឬដាំគាបធ្វើរបងជាចំណារទាបៗ គេកាត់តម្រឹមឱ្យមានកម្រាស់សមរម្យ; តាមពាក្យបរម្បរាថាជាស្មៅស្រូបពិសពស់ពីខ្លួនមនុស្សដែលពស់ចឹកឱ្យជារស់

ស្ម័គ្រ

ស្ម័គ្រចិត្តស្មើគ្នា, ស្រុះចិត្តគ្នា; ស្ម័គ្រអស់ពីចិត្ត; សោះសា។

ស្ម័គ្រ គុណនាម ១)

[ស្មាក់] smoakror

ទាំងអស់, ទាំងមូល, ទាំងស្រុង, សាកល, សព្វ, សព្វគ្រប់; ដែលពេញលេញ, មិនខ្វះខាត; ដែលព្រមព្រៀងគ្នា, ដែលស្រុះចិត្តគ្នា; ដែលពេញចិត្តធ្វើពីខ្លួនឯង។

ស្ម័គ្រ កិរិយាសព្ទ ២)

[ស្មាក់] smoakror

ពេញចិត្តធ្វើដោយខ្លួនឯង, ពេញចិត្តចូលជាមួយ, ធ្វើពីចិត្តឯង :

ស្ម័គ្រ នាម

[ស្មាក់] smoakror

ការពេញចិត្តធ្វើដោយខ្លួនឯង, ... :

ស្ម័គ្រ គុ., កិ.

[ស្មោះ-ស្មាក់] smoakror

(ម.ព. ស្ម័គ្រស្មោះ)។

ស្ម័គ្រ គុ., កិ.

[ស្មាក់-ប៉័ក-ពួក] smoakror

ពួកដែលចូលគំនិតគ្នា។