ស្លឹករឹត

វចនានុក្រមខ្មែរ

ពាក្យខ្មែរ ការអាន និងអត្ថន័យ — បើកជាសាធារណៈ និងកែលម្អដោយអ្នកអាន។

៦៨,៣៦៩ ធាតុ

ស្បៃកា

ឈ្មោះត្រីសមុទ្រមួយប្រភេទរាងសំប៉ែត មានក្រឡាឆ្នូតបៃតងប្រឿងលាយខៀវនៅលើខ្លួន :

ស្បៃកា នាម

[ស្បៃ-កា] sbaika≈

ឈ្មោះត្រីសមុទ្រមួយប្រភេទរាងសំប៉ែត មានក្រឡាឆ្នូតបៃតងប្រឿងលាយខៀវនៅលើខ្លួន :

ស្បៃរឿង

ស្បៃរឿងមួយប្រភេទទៀតមានផ្កាព័ណ៌ក្រហមភាវ ស្លឹកខ្ចីប្រើការជាអន្លក់ឬរបោយបានដែរ។

ស្បៃរឿង នាម ១)

[ស្បៃ-រឿង] sbairoeang

ឈ្មោះឈើតូចមួយប្រភេទ ស្ទើរជាតិណជាតិ ផ្កាព័ណ៌លឿង ស្លឹកខ្ចីប្រើជាអន្លក់ឬរបោយបាន។

ស្បៃរឿង នាម ២)

[ស្បៃ-រឿង] sbairoeang

ឈ្មោះដើមផ្កាមួយប្រភេទ ស្រដៀងនឹងស្បៃរឿងប្រើជាអន្លក់ដែរ តែផ្កាវាមានពណ៌លឿងឬលឿងទុំនិងទំហំធំជាង សម្រាប់ដាំលម្អឬដាក់តាំងក្នុងពិធីបុណ្យខ្លះ។

ស្បៃរឿង នាម

[ស្បៃ-រឿង-ទេស] sbairoeang

ស្បៃរឿងមួយប្រភេទទៀតមានផ្កាព័ណ៌ក្រហមភាវ ស្លឹកខ្ចីប្រើការជាអន្លក់ឬរបោយបានដែរ។

ស្បៃរោយ

ឈ្មោះភ្ញីភ្លើងមួយប្រភេទ ឆេះរោយភ្លឺព្រោងព្រាត ស្រដៀងនឹងគោហៀ។

ស្បៃរោយ នាម

[ស្បៃ-រោយ] sbairouy

ឈ្មោះភ្ញីភ្លើងមួយប្រភេទ ឆេះរោយភ្លឺព្រោងព្រាត ស្រដៀងនឹងគោហៀ។

ស្បោង

ប្រដាប់ដាក់វត្ថុរាវឬសម្ភារៈផ្សេងៗ មានរាងមូលឬសំប៉ែត មានដៃឬគ្មានដៃ ច្រើនធ្វើពីជ័រ ប្លាស្ទិក ឬក្រណាត់ :

ស្បោង នាម ១)

[ស្បោង] sbaong

ការុងត្បាញដោយស្លឹកត្នោតឬចចូតជាដើម រាងតូចខ្លី សម្រាប់ច្រកអំបុកឬអង្ករ (ច្រើនមានប្រើក្នុងខេត្តស្វាយរៀង)។

ស្បោង នាម ២)

[ស្បោង] sbaong

ប្រដាប់ដាក់វត្ថុរាវឬសម្ភារៈផ្សេងៗ មានរាងមូលឬសំប៉ែត មានដៃឬគ្មានដៃ ច្រើនធ្វើពីជ័រ ប្លាស្ទិក ឬក្រណាត់ :

ស្ប៉

កោសិកាបន្តពូជទោលរបស់បណ្ណង្គជាតិ :

ស្ប៉ នាម

[ស្ប៉] sab≈

កោសិកាបន្តពូជទោលរបស់បណ្ណង្គជាតិ :

ស្ប៉ត

ដែលមានសាច់ផតខូងយុរខុសប្រក្រតី :

ស្ប៉ត គុណនាម

[ស្ប៉ត] spot

ដែលមានសាច់ផតខូងយុរខុសប្រក្រតី :

ស្ប៉ាស់

(វេជ្ជ.) អាការៈឈឺចុកចាប់ភ្លាមៗដោយសារការកន្ត្រាក់សាច់ដុំដោយឯកឯង :

ស្ប៉ាស់ នាម

[ស្ប៉ាស់] sabas≈

(វេជ្ជ.) អាការៈឈឺចុកចាប់ភ្លាមៗដោយសារការកន្ត្រាក់សាច់ដុំដោយឯកឯង :

ស្ប៉ិច

(រូប.) បច្ចេកសព្ទដែលអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រប្រើសម្រាប់ពណ៌នាអំពីកាំរស្មីទាំងឡាយដែលកើតមាន។

ស្ប៉ិច នាម

[ស្ប៉ិច] sabech≈

(រូប.) ស៊េរីនៃលក្ខណៈសម្គាល់របស់ប្រេកង់អេឡិចត្រូម៉ាញ៉េទិកដែលសាយឬស្រូបដោយសារធាតុណាមួយ។

ស្ប៉ិច នាម

[ស្ប៉ិច-អេ-ឡិច-ត្រូ-ម៉ា-ញ៉េ-ទិច] sabechaelechtrumanhetich≈

(រូប.) បច្ចេកសព្ទដែលអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រប្រើសម្រាប់ពណ៌នាអំពីកាំរស្មីទាំងឡាយដែលកើតមាន។

ស្ប៉ឹម គុណកិរិយា

[ស្ប៉ឹម] spoem

ដែលឋិតនៅប៉ឹម, កំប្លឹម :

ស្ប៉ុត

អត្ថបទខ្លីសម្រាប់ឃោសនាពាណិជ្ជកម្ម អប់រំ ...។

ស្ប៉ុត នាម

[ស្ប៉ុត] sabot≈

អត្ថបទខ្លីសម្រាប់ឃោសនាពាណិជ្ជកម្ម អប់រំ ...។

ស្ប៉ុរ

ដែលឡើងសាច់ស្យុល, ស្ពុរ (ច្រើននិយាយថា ស្ប៉ុល ជាង) :

ស្ប៉ុរ គុណនាម

[ស្ប៉ុល] spor

ដែលឡើងសាច់ស្យុល, ស្ពុរ (ច្រើននិយាយថា ស្ប៉ុល ជាង) :

ស្ប៉ុល គុណនាម

[ស្ប៉ុល] sabol≈

(ម.ព. ស្ប៉ុរ)។

ស្ប៉ែត

ពាក្យសម្រាប់ប្រើផ្សំនឹងពាក្យ ស្ប៉ត :

ស្ប៉ែត បុព្វបទ

[ស្ប៉ែត] spaet

ពាក្យសម្រាប់ប្រើផ្សំនឹងពាក្យ ស្ប៉ត :

ស្ប័ស្ដ

ប្រាកដ, ជាក់, ជាក់ស្ដែង, ជាក់ស្បាន់ (ខ្មែប្រើក្លាយជា ច្បាស់; សព្វថ្ងៃមានមនុស្សខ្លះនិយាយថា ស្ប័ស្ដ ដែរ ប៉ុន្តែ គេទុកថាជាសម្ដីមិនត្រូវទៅវិញ)។ គួរប្រើ ច្បាស់ តាមទម្លាប់ប្រើយូរណាស់ហើយនោះវិញ។

ស្ប័ស្ដ គុ.កិ., គុ.

[ស្បាស់] sboasdor

ប្រាកដ, ជាក់, ជាក់ស្ដែង, ជាក់ស្បាន់ (ខ្មែប្រើក្លាយជា ច្បាស់; សព្វថ្ងៃមានមនុស្សខ្លះនិយាយថា ស្ប័ស្ដ ដែរ ប៉ុន្តែ គេទុកថាជាសម្ដីមិនត្រូវទៅវិញ)។ គួរប្រើ ច្បាស់ តាមទម្លាប់ប្រើយូរណាស់ហើយនោះវិញ។

ស្ពក

ថាសឈើឬតុឈើសម្រាប់ថ្កល់ចានដាក់ភោជនាហារ :

ស្ពក នាម

[ស្ពក] spok

ថាសឈើឬតុឈើសម្រាប់ថ្កល់ចានដាក់ភោជនាហារ :

ស្ពង់

ឈ្មោះឈើធំមួយប្រភេទ សាច់ក្រហមប្រឿងស្រដៀងនឹងដូងចែម។

ស្ពង់ នាម

[ស្ពង់] spong

ឈ្មោះឈើធំមួយប្រភេទ សាច់ក្រហមប្រឿងស្រដៀងនឹងដូងចែម។

ស្ពាន នាម

[ស្ពាន] spean

សំណង់ដែលឆ្លងកាត់ទទឹងលើផ្លូវទឹកមានអូរ, ព្រែក, ស្ទឹងជាដើម សម្រាប់ឆ្លងពីទីម្ខាងទៅទីម្ខាង :

ស្ពាន នាម

[ស្ពាន-យោល] spean

ស្ពានមួយប្រភេទប្រើខ្សែកាបភ្ជាប់នឹងកម្រាលនិងបង្កាន់ដៃនៅពីលើ ហើយតភ្ជាប់ទៅនឹងបង្គោលគល់ស្ពានទាំងសងខាង :

ស្ពាន នាម

[ស្ពាន-រំ-លង] spean

ស្ពានឆ្លងផ្ទៃដីសម្រាប់ចម្លងចរាចរណ៍ពីទីតាំងមួយទៅទីតាំងមួយ ដោយរំលងផ្លូវថ្នល់ឬផ្លូវរថភ្លើងនៅទីតាំងតែមួយ។

ស្ពាន នាម

[ស្ពាន-អា-កាស] spean

ស្ពានឆ្លងផ្ទៃដីសម្រាប់ចម្លងចរាចរណ៍ពីទីតាំងមួយទៅទីតាំងមួយទៀត ដោយរំលងសំណង់គ្រប់ប្រភេទនៅទីតាំងខុសៗគ្នា កម្រិតកម្ពស់ខុសៗគ្នា។

ស្ពានមេត្រី

(ព.ប្រ.) មេត្រីដូចជាស្ពាន គឺសេចក្ដីរាប់អានគ្នាជាមិត្រស្និទ្ធ; ការចងពន្ធនឹងគ្នា :

ស្ពានមេត្រី នាម

[ស្ពាន-មេ-ត្រី] spanmetrei

(ព.ប្រ.) មេត្រីដូចជាស្ពាន គឺសេចក្ដីរាប់អានគ្នាជាមិត្រស្និទ្ធ; ការចងពន្ធនឹងគ្នា :

ស្ពាន់

ធាតុផ្សំមួយប្រភេទ មានសម្បុរស សាច់រឹងជាងស្ពាន់ :

ស្ពាន់ នាម

[ស្ពាន់] span

លោហធាតុមួយប្រភេទ សម្បុរលឿង, ស្នឹមសម្បុរខៀវ, សម្រាប់ប្រើការបានច្រើនយ៉ាង :

ស្ពាន់ នាម

[មុក-ស្ពាន់] span

(ព.ប្រ.) មុខក្រៀមស្លាំងដោយភ័យខ្លាំងឬព្រួយចិត្តខ្លាំង។

ស្ពាន់ នាម

[ស្ពាន់-ស] span

ធាតុផ្សំមួយប្រភេទ មានសម្បុរស សាច់រឹងជាងស្ពាន់ :

ស្ពាន់ក្រាប នាម

[ស្ពាន់-ក្រាប] spanokrab

ធាតុផ្សំមានបន្ទះស្ដើងស្រួយ សម្បុរភ្លឺផ្លេក សម្រាប់ដាប់ជាក្បាច់រំលេចបិទក្ដារមឈូសជាដើម។

ស្ពាន់ធ័រ

ធាតុមួយប្រភេទ មានសម្បុរលឿងខ្ចី សាច់ស្រួយ ក្លិនស្អុយឆួល, ដុតឆេះ, សម្រាប់ប្រើការផ្សំជារំសេវព័ណ៌ឬផ្សំជាថ្នាំជាដើម។

ស្ពាន់ធ័រ នាម

[ស្ពាន់-ធ័រ] spanothoar

ធាតុមួយប្រភេទ មានសម្បុរលឿងខ្ចី សាច់ស្រួយ ក្លិនស្អុយឆួល, ដុតឆេះ, សម្រាប់ប្រើការផ្សំជារំសេវព័ណ៌ឬផ្សំជាថ្នាំជាដើម។

ស្ពាយ

ពាក់បង្វេចឬគ្រឿងព្យួរលើស្មា :

ស្ពាយ កិរិយាសព្ទ

[ស្ពាយ] spay

ពាក់បង្វេចឬគ្រឿងព្យួរលើស្មា :

ស្ពាយឆៀង

បង់កសំពត់ស្មាម្ខាង ព័ទ្ធចុងសំពត់ទាំងពីរខាងសំយុងទៅភ្ជាប់ខាងក្រោម :

ស្ពាយឆៀង កិរិយាសព្ទ

[ស្ពាយ-ឆៀង] spayochhieng

បង់កសំពត់ស្មាម្ខាង ព័ទ្ធចុងសំពត់ទាំងពីរខាងសំយុងទៅភ្ជាប់ខាងក្រោម :

ស្ពាយលៀង កិ., គុ.កិ.

[ស្ពាយ-លៀង] spayolieng

ដើរលឿនជាងគូដែលទឹមក្នុងនឹម :

ស្ពីង

ដែលដួលឬដេកឃើញធំត្រពីង :

ស្ពីង គុណនាម ១)

[ស្ពីង] speing

ដែលហើមធំតឹងពេញទំហឹង :

ស្ពីង គុណកិរិយា ២)

[ស្ពីង] speing

ដែលដួលឬដេកឃើញធំត្រពីង :

ស្ពឹក

ដោយមិនរហ័សរហួនឬស្ទុះស្ទា :

ស្ពឹក គុណនាម

[ស្ពឹក] spoek

ដែលមិនរួស, មិនរហ័ស; ដែលស្រពន់ វាយ, ដំ, ក្ដិច មិនឈឺ :

ស្ពឹក គុណនាម

[គោ-ស្ពឹក] spoek

គោមិនរួស វាយមិនសូវឈឺ។

ស្ពឹក នាម

[រោគ-ស្ពឹក] spoek

រោគស្លាក់ខ្យល់ចុកស្រពន់។

ស្ពឹក នាម

[សាច់-ស្ពឹក] spoek

សាច់ដែលវាយឬក្ដិចមិនសូវឈឺ។

ស្ពឹក នាម

[សាច់-ស្ពឹក] spoek

លាបថ្នាំឱ្យស្រពន់សាច់។

ស្ពឹក គុ.កិ., គុ.

[ស្ពឹក-ស្រ-ពន់] spoek

ដោយមិនរហ័សរហួនឬស្ទុះស្ទា :

ស្ពឹង

ធំស្ដឹង, ធំវែងត្រដឹង :

ស្ពឹង គុណនាម

[ស្ពឹង] spoeng

ធំស្ដឹង, ធំវែងត្រដឹង :

ស្ពឺ

ស្ពឺរបស់ផ្នោះបោះកប្បាស។

ស្ពឺ នាម

[ស្ពឺ] speu

ឈ្មោះឈើដំណាំមួយប្រភេទ ផ្លែមានជ្រុង សាច់ជ្រាយមានទឹក ខ្លះមានរសជូរ ខ្លះផ្អែមលាយជូរបន្តិចៗ ប្រើជាម្ជូរឬជាអាហារ។

ស្ពឺ នាម

[ស្ពឺ] speu

គ្រឿងកោះទប់មានសណ្ឋានស្រដៀងនឹងជ្រុងផ្លែស្ពឺ សម្រាប់ប្រើក្នុងគ្រឿងវិល។

ស្ពឺ នាម

[ស្ពឺ-ចាក់] speu

ស្តឺរបស់គ្រឿងចក្រ។

ស្ពឺ នាម

[ស្ពឺ-ផ្នោះ] speu

ស្ពឺរបស់ផ្នោះបោះកប្បាស។

ស្ពុង

ឈ្មោះត្រីសមុទ្រមួយប្រភេទ មានរាងសំប៉ែតវែង មាត់ធំ ចំហៀងខ្លួនពណ៌ត្នោតនិងពោះពណ៌ស :

ស្ពុង នាម

[ស្ពុង] spung≈

ឈ្មោះត្រីសមុទ្រមួយប្រភេទ មានរាងសំប៉ែតវែង មាត់ធំ ចំហៀងខ្លួនពណ៌ត្នោតនិងពោះពណ៌ស :

ស្ពុច

ដែលអង្គុយបត់ជើងឬដាក់នៅនឹងថ្កល់មានអាការៈទន់សង្កត់ស៊ប់ :

ស្ពុច គុណកិរិយា

[ស្ពុច] spoch

ដែលអង្គុយបត់ជើងឬដាក់នៅនឹងថ្កល់មានអាការៈទន់សង្កត់ស៊ប់ :

ស្ពុយ

ធំឬធាត់ស្ពោតៗ, ស្គុល :

ស្ពុយ គុណនាម

[ស្ពុយ] spoy

ធំឬធាត់ស្ពោតៗ, ស្គុល :

ស្ពុរ

ដែលឡើងសាច់ជ្រោកពពុរ, ស្ប៉ុរ :

ស្ពុរ គុ., គុ.កិ.

[ស្ពុល] spor

ដែលឡើងសាច់ជ្រោកពពុរ, ស្ប៉ុរ :

ស្ពុល គុ., គុ.កិ.

[ស្ពុល] spul≈

(ម.ព. ស្ពុរ)។

ស្ពើន

ដែលមានរាងឬមាឌធំស្ងើនឬធំខ្ពស់ស្រឡះ :

ស្ពើន គុណនាម

[ស្ពើន] spaeun

ដែលមានរាងឬមាឌធំស្ងើនឬធំខ្ពស់ស្រឡះ :

ស្ពៀត

(ព.ប្រ.) ចង្អៀតចិត្តឬចង្អៀតខ្លួនខ្លាំង :

ស្ពៀត គុណនាម ១)

[ស្ពៀត] spiet

ពៀច, ផត ដោយសង្កត់ឬដោយត្បៀត :

ស្ពៀត គុណនាម ២)

[ស្ពៀត] spiet

(ព.ប្រ.) ចង្អៀតចិត្តឬចង្អៀតខ្លួនខ្លាំង :

ស្ពេះ គុណនាម

[ស្ពេះ] speh

(ម.ព. ស្ពែះ)។

ស្ពែត

ដែលយំចេញអាការៈមុខមាត់ខ្សោយៗ :

ស្ពែត គុណនាម

[ស្ពែត] spaet

ដែលទន់ឬខ្សោយល្វែត, ដែលមានអាការៈស្អយៗ :

ស្ពែត គុណកិរិយា

[ស្ពែត] spaet

ដែលយំចេញអាការៈមុខមាត់ខ្សោយៗ :

ស្ពែម៉ាតូសូអ៊ីដ

(វេជ្ជ.) កោសិកាបន្តពូជឈ្មោលដែលផលិតចេញពីសរីរាង្គបន្តពូជរបស់មនុស្សប្រុស សត្វឈ្មោល ឬរុក្ខជាតិឈ្មោល។

ស្ពែម៉ាតូសូអ៊ីដ នាម

[ស្ពែ-ម៉ា-តូ-សូ-អ៊ីត] spematousouait≈

(វេជ្ជ.) កោសិកាបន្តពូជឈ្មោលដែលផលិតចេញពីសរីរាង្គបន្តពូជរបស់មនុស្សប្រុស សត្វឈ្មោល ឬរុក្ខជាតិឈ្មោល។

ស្ពែះ

ដែលមានសណ្ឋានធ្លាក់ពភ្លែះ :

ស្ពែះ គុណនាម

[ស្ពែះ] spaeah

ដែលមានសណ្ឋានធ្លាក់ពភ្លែះ :

ស្ពៃ

ឈ្មោះស្ពៃមួយប្រភេទមានស្លឹកធំរីកសណ្ឋានដូចជើងទា។ គេច្រើនយកមកធ្វើជាជ្រក់ស្ពៃ :

ស្ពៃ នាម

[ស្ពៃ] spai

ដំណាំពួកមួយ ដាំយកធាង, យកស្លឹក, យកមើម ប្រើជាបន្លែ, ជាអន្លក់ ឬប្រើការជ្រក់ :