ស្លឹករឹត

វចនានុក្រមខ្មែរ

ពាក្យខ្មែរ ការអាន និងអត្ថន័យ — បើកជាសាធារណៈ និងកែលម្អដោយអ្នកអាន។

៦៨,៣៦៩ ធាតុ

ស្នាប់មុខ នាម

[ស្នាប់-មុក] snabamukh

ឈ្មោះចេកឥតគ្រាប់មួយប្រភេទ ផ្លែធំៗសំបកក្រាស់ :

ស្នាប់—

(ម.ព. ស្នាប់{¥¥}១{££}) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

ស្នាប់— នាម

[ស្នាប់—] sneab—≈

(ម.ព. ស្នាប់១) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

ស្នាម នាម ១)

[ស្នាម] snam

សម្លាក :

ស្នាម នាម ២)

[ស្នាម] snam

លំអានដែលគូស, ដែលឆ្លាក់ជាដើម :

ស្នាម កិរិយាសព្ទ

[បំ-បាត់-ស្នាម] snam

បំបាត់, រំលុបឬកាយកប់លុបលាងហេតុអាក្រក់។

ស្នាម កិរិយាសព្ទ

[មាន-ស្នាម] snam

(ព.ប្រ.) មានហេតុអាក្រក់ដែលធ្លាប់ប្រព្រឹត្តពីមុនរួចមកហើយ។

ស្នាម កិរិយាសព្ទ

[រ-លុប-ស្នាម] snam

(ម.ព. បំបាត់ស្នាម)។

ស្នាម កិរិយាសព្ទ

[ស្នាម-ចិត] snam

គំនូសចិត្ត។

ស្នាម នាម ១)

[ស្នាម] snam

ទីវាលសម្រាប់លេងល្បែងប្រណាំង :

ស្នាម នាម ២)

[ស្នាម] snam

សមរភូមិ ឬទីតយុទ្ធ :

ស្នាម កិរិយាសព្ទ

[ធ្លាប់-ចុះ-ស្នាម] snam

ធ្លាប់ប្រណាំងមកហើយ, ធ្លាប់ប្រយុទ្ធឬធ្លាប់លេងមកហើយ។

ស្នាម កិរិយាសព្ទ

[ធ្លាប់-ចូល-ស្នាម] snam

(ម.ព. ធ្លាប់ចុះស្នាម)។

ស្នាមភ្លោះ

ប្រឡាយតូចពីរអមសងខាងផ្លូវ សម្រាប់រំដោះទឹកចេញពីផ្លូវ :

ស្នាមភ្លោះ នាម ១)

[ស្នាម-ភ្លោះ] snamphluoh

គូតូចឬប្រឡាយធំជ្រៅដែលជីកព័ទ្ធជុំវិញកំពែងជាដើម បញ្ចូលទឹកឱ្យដក់នៅជានិច្ច សម្រាប់ការពារមិនឱ្យបច្ចាមិត្តពីខាងក្រៅចូលមកបានដោយងាយ។

ស្នាមភ្លោះ នាម ២)

[ស្នាម-ភ្លោះ] snamphluoh

ប្រឡាយតូចពីរអមសងខាងផ្លូវ សម្រាប់រំដោះទឹកចេញពីផ្លូវ :

ស្នាយ

ស្នៀតសម្រាប់បោះកាំរទេះឱ្យតឹងឱ្យណែន :

ស្នាយ នាម

[ស្នាយ] snay

ឈ្មោះឈើមួយប្រភេទ ស្លឹកច្រាញ មែកសាខា មានជ័រ សស្អិត សំបកស្វិត បុកស្ងោរធ្វើក្រដាសសាច់ក្រាស់បាន :

ស្នាយ នាម

[ស្នាយ] snay

ស្នៀតសម្រាប់បោះកាំរទេះឱ្យតឹងឱ្យណែន :

ស្នាយដែល

ឈ្មោះឈើមួយប្រភេទ ដើមស្រលួត ស្លឹកទ្រវែងស្រួចៗ សាច់រឹង។

ស្នាយដែល នាម

[ស្នាយ-ដែល] snayodael

ឈ្មោះឈើមួយប្រភេទ ដើមស្រលួត ស្លឹកទ្រវែងស្រួចៗ សាច់រឹង។

ស្នាល បុព្វបទ

[ស្នាល] snal

ពាក្យសម្រាប់និយាយផ្សំនឹងពាក្យ ស្និទ្ធ ថា ស្និទ្ធស្នាល ស្និទ្ធជិតដិតនឹងគ្នា, ស្និទ្ធឥតរង្កៀស :

ស្នាល បុព្វបទ

[ស្នាល-ស្និត] snal

(ម.ព. ស្និទ្ធស្នាល)។

ស្និត

ក្រាសមួយប្រភេទមានធ្មេញទាំងពីរខាងល្អិតញឹកជិត សម្រាប់សិតឱ្យដោយចៃឬសិតសក់ស្លូតឱ្យរាបជិត។

ស្និត នាម

[ស្និត] snet

ប្រជុំឬសំណុំផ្លែចេកដែលនៅជាប់នឹងស្ទងឬដែលពន្លះចេញពីស្ទងមកមិនឱ្យរបេះដាច់ពីគ្នា :

ស្និត នាម

[ស្និត] snet

ក្រាសមួយប្រភេទមានធ្មេញទាំងពីរខាងល្អិតញឹកជិត សម្រាប់សិតឱ្យដោយចៃឬសិតសក់ស្លូតឱ្យរាបជិត។

ស្និទ្ធ គុណនាម a

[ស្និត] snit

ដែលជាទីស្រឡាញ់, ជាទីពេញចិត្ត; ស្អិត; ខាប់; ឆ្ងាញ់; ល្អ; ល្អិតល្អ។

ស្និទ្ធ កិ., គុ.កិ., គុ. b

[ស្និត] snit

ស្រឡាញ់ស៊ប់, ស្រឡាញ់អស់ពីចិត្ត, ស៊ប់ចិត្តឥតរង្កៀស, ទុកចិត្តស៊ប់; ជិតដិត, ទំនុកទុកចិត្ត, ឥតរង្កៀស :

ស្និទ្ធ គុណនាម

[ស្និត-ជិត] snit

ជិតដិតណាស់; ជិតស្លុង ឥតមានស្នាម។

ស្និទ្ធ គុណនាម

[ស្និត-ស្នែ-ហា] snit

ស្នេហាស៊ប់ចិត្ត, ស្នេហ៍ស្និទ្ធ។

ស្និទ្ធ គុណនាម

[ស្និត-ស្នែ] snit

ជាទីស្រឡាញ់ស៊ប់ជាប់ចិត្ត (ព.កា.)។

ស្និទ្ធ—

(ម.ព. ស្និទ្ធ{¥¥}១{££}) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

ស្និទ្ធ— គុណនាម

[ស្និត—] snit—≈

(ម.ព. ស្និទ្ធ១) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

ស្និម

(ព.ប្រ.) មន្ទិលរបស់ចិត្ត, គ្រឿងសៅហ្មងចិត្ត, ឧបក្កិលេស។

ស្និម នាម

[ស្និម] snem

មន្ទិលឬច្រែះស្ដើងដែលកើតនៅលោហជាតិមានដែក, ស្ពាន់ជាដើម (ច្រើនប្រើ ស្នឹម ជាង) :

ស្និម នាម

[កើត-ស្នឹម-ក្នុង-ផ្ទះ] snem

មានដំណើរសៅហ្មងនឹងគ្នាឯងក្នុងផ្ទះ។

ស្និម នាម

[ស្នឹម-ចិត] snem

(ព.ប្រ.) មន្ទិលរបស់ចិត្ត, គ្រឿងសៅហ្មងចិត្ត, ឧបក្កិលេស។

ស្នឹង

បង្គោលខ្លីដែលបោះឬជីកដាំក្នុងដី ចងខ្សែសន្ធឹងដៃជើងមនុស្សទោស :

ស្នឹង នាម ១)

[ស្នឹង] snoeng

ចម្រឹងស្រួចដែលបោះក្នុងដី ចងខ្សែបសុសត្វ :

ស្នឹង នាម ២)

[ស្នឹង] snoeng

បង្គោលខ្លីដែលបោះឬជីកដាំក្នុងដី ចងខ្សែសន្ធឹងដៃជើងមនុស្សទោស :

ស្នឹម នាម

[ស្នឹម] snoem≈

(ម.ព. ស្និម)។

ស្នុំ

អ្នករុំសព (ចំពោះតែអ្នកធ្វើការក្នុងព្រះរាជវាំង មានមុខការខាងរុំសពក្សត្រិយ៍មន្ត្រី, ខាងការរៀបចំសពព្រះរាជទ្រព្យ, ខាងការចាំរក្សាហោព្រះអដ្ឋិ) :

ស្នុំ នាម

[ស្នុំ] snoam

អ្នករុំសព (ចំពោះតែអ្នកធ្វើការក្នុងព្រះរាជវាំង មានមុខការខាងរុំសពក្សត្រិយ៍មន្ត្រី, ខាងការរៀបចំសពព្រះរាជទ្រព្យ, ខាងការចាំរក្សាហោព្រះអដ្ឋិ) :

ស្នូក

ប្រអប់សំនៀង, តួឧបករណ៍ភ្លេងខ្លះ ដូចជា ចាប៉ី តាខេ រនាត ជាដើម។

ស្នូក នាម

[ស្នូក] snouk

ប្រដាប់មានរាងក្រឡូមខាងក្នុង សណ្ឋានស្នាចតែមានរបាំងខាងដើមនិងខាងចុង (ច្រើនធ្វើដោយឈើ)។

ស្នូក នាម

[ស្នូក-ជ្រ-លក់] snouk

ស្នូកសម្រាប់ជ្រលក់សំពត់។

ស្នូក នាម

[ស្នូក-ជ្រូក] snouk

ស្នូកសម្រាប់ដាក់បាយជ្រូក។

ស្នូក នាម

[ស្នូក] snouk

សំបករាងកាយសត្វអដ្ឋិចម្មជាតិពួកខ្លះ មានអណ្ដើកជាដើម :

ស្នូក នាម

[ស្នូក] snouk

ប៉ែកខាងគល់កាំភ្លើង :

ស្នូក នាម

[ស្នូក] snouk

ប្រអប់សំនៀង, តួឧបករណ៍ភ្លេងខ្លះ ដូចជា ចាប៉ី តាខេ រនាត ជាដើម។

ស្នូរ នាម

[ស្នូ] snour

សូរ, សូរសព្ទ (ម.ប្រ., ច្រ.ប្រ. សូរ ជាង)។

ស្នូរ នាម

[ស្នូ-ទះ-ដៃ] snour

សូរកើតចេញពីការទះដៃ :

ស្នូល នាម

[ស្នូល] snoul

អ្វីៗដែលដាក់ស៊កឬញាត់ខាងក្នុង ដូចជាបណ្ដូល :

ស្នូល នាម

[បន់-ដូល-ពោត] snoul

(ម.ព. ស្នូលពោត)។

ស្នូល នាម

[ស្នូល-ប្រ-ទេស] snoul

(ព.ប្រ.) ប្រទេសដែលនៅកណ្ដាលគេ ក្នុងចំណោមប្រទេសជិតខាង។

ស្នូល នាម

[ស្នូល-ពោត] snoul

បណ្ដូលផ្លែពោត។

ស្នួ

ប្រដាប់សម្រាប់ដើរសួលើ ឬប្រដាប់សម្រាប់ពាក់សំពត់ជាដើម :

ស្នួ នាម

[ស្នួ] snuo

ប្រដាប់សម្រាប់ដើរសួលើ ឬប្រដាប់សម្រាប់ពាក់សំពត់ជាដើម :

ស្នួល

ឈ្មោះស្រុកមួយក្នុងខេត្តក្រចេះ។

ស្នួល គុ., គុ.កិ.

[ស្នួល] snuol

ទុំដោយបង្ខំ គឺទុំដោយមិនទាន់ពេញចំណាស់ :

ស្នួល នាម

[ស្នួល] snuol

ឈ្មោះឈើធំមួយប្រភេទ ស្លឹកល្អិតៗ សាច់ជ្រាក, គេច្រើនប្រើការចងល័ក្ដ។

ស្នួល នាម

[ស្នួល] snuol

ឈ្មោះស្រុកមួយក្នុងខេត្តក្រចេះ។

ស្នើ

ចំនួនពីរគួបគ្នា (ចំពោះតែសន្លឹក ដូចយ៉ាងម្លូជាដើម) :

ស្នើ កិរិយាសព្ទ ១)

[ស្នើ] sner

សួរឱ្យដឹងសិន, ពិគ្រោះឬប្រឹក្សាមុនសិន (ចំពោះតែជាមួយនឹងឥស្សរជន គឺក្រាបបង្គំទូល, ក្រាបទូល, ទូល, ពិត, ជម្រាប, ឱ្យដឹងការមុនសិន) :

ស្នើ កិរិយាសព្ទ ២)

[ស្នើ] sner

កំហែងយក, រឹបអូស, សុំ (ប្រើសម័យខ្មែរក្រហម) :

ស្នើ នាម

[ស្នើ] sner

ស្រទាប់, សង្កាត់ ដែលសើរើឡើងបានដោយងាយ :

ស្នើ នាម

[ស្នើ] sner

ចំនួនពីរគួបគ្នា (ចំពោះតែសន្លឹក ដូចយ៉ាងម្លូជាដើម) :

ស្នៀត នាម

[ស្នៀត] sniet

ប្រដាប់សម្រាប់សៀត, គ្រឿងសៀត។

ស្នៀត គុណនាម

[មាន-ស្នៀត] sniet

(ព.ប្រ.) ដែលមានល្បិច :

ស្នៀតពោត

ផ្លែពោតដែលទើបនឹងចេញនៅឱបនឹងដើមមិនទាន់រំសាយសក់, ក្ដឹបពោត :

ស្នៀតពោត នាម

[ស្នៀត-ពោត] snietpot≈

ផ្លែពោតដែលទើបនឹងចេញនៅឱបនឹងដើមមិនទាន់រំសាយសក់, ក្ដឹបពោត :

ស្នៀតសក់

គ្រឿងអលង្ការសម្រាប់សៀតផ្នួងសក់ (ស្ត្រី)។

ស្នៀតសក់ នាម

[ស្នៀត-សក់] snietska≈

គ្រឿងអលង្ការសម្រាប់សៀតផ្នួងសក់ (ស្ត្រី)។

ស្នេហា គុ., ន.

[ស្នែ-ហា] snaeha

សេចក្ដីស្រឡាញ់ស្និទ្ធ, សេចក្ដីស្រឡាញ់ជាប់ចិត្ត ស្អិតដូចជ័រ :

ស្នេហា គុ., ន.

[ប្រ-ឡោម-លោក-ស្នែ-ហា] snaeha

(ម.ព. ប្រលោមលោក)។

ស្នេហ៍

ឈ្មោះទុព្វិជ្ជានោះដែរ ប៉ុន្តែមានលក្ខណៈផ្សេង (មិនបាច់បញ្ចេញអត្ថន័យ)។

ស្នេហ៍ កិរិយាសព្ទ

[ស្នែ] sneh

ស្រឡាញ់, ស្រឡាញ់ជាប់ចិត្ត ស្អិតល្មួតដូចជាជ័រ :

ស្នេហ៍ នាម

[ស្នែ-ស្នង] sneh

សេចក្ដីជាប់ចិត្តស្អិតក្រៃពេកដោយអាចនឹងចេញខ្លួនស្នងគេបាន :

ស្នេហ៍ កិរិយាសព្ទ

[ស្នែ-ស្និត] sneh

ស្រឡាញ់ស្និទ្ធស្អិតល្មួតជាប់ចិត្តនឹកជានិច្ច។

ស្នេហ៍ កិ., ន.

[ស្នែ-ហឺត] sneh

(ព.ប្រ.) សាមញ្ញ) ស្រឡាញ់ជាប់ចិត្តស្អិតល្មួត កាលបើភ្នកនឹកដល់ក៏ខ្វល់ចិត្តនាំឱ្យដកដង្ហើមធំវែងៗញយៗដូចមនុស្សហឺត :

ស្នេហ៍ កិ., ន.

[ស្នែ-ហៃ] sneh

(ព.ប្រ.) ស្នេហាស៊ប់ងងុលងប់ហួសហេតុ ថែមទាំងហែហៃដោយម៉ឺងម៉ាត់ប្រុងប្រយ័ត្នជានិច្ចមិនឱ្យគូស្នេហាងាកចិត្តពីខ្លួនផងទៀត :

ស្នេហ៍ នាម ១)

[ស្នែ] sneh

(ដូចគ្នានឹង សិនេហ ដែរ)។

ស្នេហ៍ នាម ២)

[ស្នែ] sneh

ឈ្មោះទុព្វិជ្ជាមួយប្រភេទជាវិជ្ជាលាមក ជាវិជ្ជាមិនចេញមុខ ... :

ស្នេហ៍ កិរិយាសព្ទ

[ដាក់-ស្នែ] sneh

បន្ទន់ចិត្ត ឬបញ្ចូលចិត្តឱ្យគេស្រឡាញ់ ដោយមន្តអាគមគាថា ឬដោយវិធីណាមួយ :

ស្នេហ៍ នាម

[ស្នែ-មុក] sneh

ឈ្មោះទុព្វិជ្ជានោះដែរ ប៉ុន្តែមានលក្ខណៈផ្សេង (មិនបាច់បញ្ចេញអត្ថន័យ)។