ស្លឹករឹត

វចនានុក្រមខ្មែរ

ពាក្យខ្មែរ ការអាន និងអត្ថន័យ — បើកជាសាធារណៈ និងកែលម្អដោយអ្នកអាន។

៦៨,៣៦៩ ធាតុ

ស្ងួន កិរិយាសព្ទ

[ស្ងួន] snguon

ថ្នម, ថ្នាក់ថ្នម, ថ្និតថ្នម; ប្រយ័ត្ន, ថែទាំដោយប្រយ័ត្ន; សំចៃ :

ស្ងួន គុ., ន.

[ស្ងួន] snguon

ដែលគួរថ្នាក់ថ្នម ឬអ្នកដែលគួរឱ្យថ្នមចិត្ត :

ស្ងួន គុ., ន.

[ស្ងួន-គ្រង] snguon

គ្រប់គ្រងរក្សាដោយថ្នម, ដោយប្រយ័ត្ន។

ស្ងួន គុ., ន.

[ស្ងួន-ចិត] snguon

ថ្នមចិត្ត។

ស្ងួន គុ., ន.

[ស្ងួន-ចំ-ណី] snguon

ប្រយ័ត្នចំណី គឺមិនហ៊ានបរិភោគចំណីដែលជាទំនាស់នឹងរោគ។

ស្ងួន គុ., ន.

[ស្ងួន-ទ្រ័ប] snguon

សំចៃទ្រព្យ។

ស្ងើក គុណនាម

[ស្ងើក] sngaeuk

ស្រាលពេក, ស្រាលណាស់ :

ស្ងើច

កោត, សរសើរ, នឹកស្ញែងក្នុងចិត្ត :

ស្ងើច កិរិយាសព្ទ

[ស្ងើច] sngaeuch

កោត, សរសើរ, នឹកស្ញែងក្នុងចិត្ត :

ស្ងើន

ដែលអើតងើបងើយស្ទើតឡើង :

ស្ងើន គុណនាម

[ស្ងើន] sngaeun

ដែលមានសណ្ឋានងើបងើយស្ទើតឡើង :

ស្ងើន គុណកិរិយា

[ស្ងើន] sngaeun

ដែលអើតងើបងើយស្ទើតឡើង :

ស្ងៀម កិរិយាសព្ទ

[ស្ងៀម] sngiem

មិនស្ដី, មិនមាត់ :

ស្ងៀម គុណកិរិយា

[ស្ងៀម] sngiem

នៅជើយ, នៅទំនេរ, នៅទទេមិនធ្វើអ្វី; ឥតការងារ :

ស្ងៀម ឧទានសព្ទ

[ស្ងៀម] sngiem

កុំមាត់!, កុំនិយាយ!; ឈប់យំទៅ។

ស្ងៀម ឧទានសព្ទ

[ស្ងៀម-មិន-ធ្វើ-បាប] sngiem

ឈប់មិនប្រព្រឹត្តអំពើអាក្រក់, មិនកាន់ទុច្ចរិត។

ស្ងៀម ឧទានសព្ទ

[ស្ងៀម-ស្ងប់] sngiem

(ម.ព. ស្ងប់)។

ស្ងៀមស្ងាត់

ស្ងៀមមិនស្ដីនិយាយ, ស្ងៀមមិនឮមាត់, មិនលេចឮសំឡេង :

ស្ងៀមស្ងាត់ គុណនាម

[ស្ងៀម-ស្ងាត់] sngiemsngeat≈

ស្ងៀមមិនស្ដីនិយាយ, ស្ងៀមមិនឮមាត់, មិនលេចឮសំឡេង :

ស្ងោរ

ដែលស្ងោររួចហើយ, ដែលឆ្អិនឬរលួយព្រោះស្ងោរ :

ស្ងោរ កិរិយាសព្ទ

[ស្ងោ] sngaor

រម្ងាស់អ្វីៗក្នុងទឹកពុះ ឱ្យឆ្អិន, ឱ្យរលួយ, ឱ្យចេញរសជាតិជាដើម :

ស្ងោរ គុណនាម

[ស្ងោ] sngaor

ដែលស្ងោររួចហើយ, ដែលឆ្អិនឬរលួយព្រោះស្ងោរ :

ស្ញក់

ឈ្មោះភ្នំមួយក្នុងខេត្តកំពង់ស្ពឺ :

ស្ញក់ គុណនាម

[ស្ញក់] snhok

ញឹកស្កះជាចង្កោម, ជាកួរ :

ស្ញក់ នាម

[ស្ញក់] snhok

ឈ្មោះភ្នំមួយក្នុងខេត្តកំពង់ស្ពឺ :

ស្ញប់ កិរិយាសព្ទ

[ស្ញប់] snhob

កោតខាម, កោតខ្លាច, ស្ងៀមស្ងប់ដោយកោតខ្លាច :

ស្ញប់ កិរិយាសព្ទ

[ស្ញប់-ក្រ-ញ៉ុល] snhob

(ម.ព. ស្ញប់ស្ញុល)។

ស្ញប់ កិរិយាសព្ទ

[ស្ញប់-ស្ញុល] snhob

ស្ញប់ក្រញុល, ស្ញប់សំកុកសំកុលមិនហ៊ានងើបមុខ។

ស្ញប់ កិរិយាសព្ទ

[ស្ញប់-ស្ញុល] snhob

(ម.ព. ស្ងប់ស្ងុល)។

ស្ញប់ស្ញែង កិរិយាសព្ទ

[ស្ញប់-ស្ញែង] sanhbsnheng≈

ស្ញប់ខ្លាចក្រែងស្ញែងក្នុងចិត្ត :

ស្ញយ

សកម្ញ៉ក, គ្មានភាពក្លាហាន, រងៀករងួយ, ស្ពឹកៗ, ស្ទក់ៗ :

ស្ញយ គុ., គុ.កិ.

[ស្ញយ] sanhy≈

សកម្ញ៉ក, គ្មានភាពក្លាហាន, រងៀករងួយ, ស្ពឹកៗ, ស្ទក់ៗ :

ស្ញយៗ គុ., គុ.កិ.

[ស្ញយ-ស្ញយ] sanhysanhy≈

ស្ញយរឿយៗ។

ស្ញាច គុណនាម

[ស្ញាច] snheach≈

(ម.ព. ស្ងាច) :

ស្ញាញ

ដែលមានអាការៈរីកឬច្រាញច្បាស់លាស់ :

ស្ញាញ គុ.កិ., គុ.

[ស្ញាញ] snhanh

ដែលមានអាការៈរីកឬច្រាញច្បាស់លាស់ :

ស្ញាញទ្រា កិ., គុ.

[ស្ញាញ-ទ្រា] snhanhtrea

ទាល់ប៉ុចទៅមិនរួច, រួញថយក្រោយក្រញាង :

ស្ញិញ គុ.កិ., គុ.

[ស្ញិញ] snhenh

(ម.ព. ស្ញេញ)។

ស្ញុក

ពាក្យសម្រាប់និយាយផ្សំនឹងពាក្យ ស្ញែ ថា ស្ញែស្ញុក ស្ញែក្រៃពេក, ថ្ដែថ្ដុក :

ស្ញុក បុព្វបទ

[ស្ញុក] snhok

ពាក្យសម្រាប់និយាយផ្សំនឹងពាក្យ ស្ញែ ថា ស្ញែស្ញុក ស្ញែក្រៃពេក, ថ្ដែថ្ដុក :

ស្ញុកស្ញូវ

ខ្ញីវខ្ញូវ, ខ្ញុកខ្ញូវ, ក្រញុកក្រញូវ; ស្ញែស្ញុកខ្ញីវខ្ញូវ :

ស្ញុកស្ញូវ គុណនាម

[ស្ញុក-ស្ញូវ] snhoksnhouv

ខ្ញីវខ្ញូវ, ខ្ញុកខ្ញូវ, ក្រញុកក្រញូវ; ស្ញែស្ញុកខ្ញីវខ្ញូវ :

ស្ញុរ

សំកុកសំកុលជ្រប់ ដោយមានជំងឺឬមិនស្រួលខ្លួន (ចំពោះតែបក្សី) :

ស្ញុរ កិរិយាសព្ទ

[ស្ញុល] snhor

សំកុកសំកុលជ្រប់ ដោយមានជំងឺឬមិនស្រួលខ្លួន (ចំពោះតែបក្សី) :

ស្ញុល កិរិយាសព្ទ

[ស្ញុល] snhul≈

(ម.ព. ស្ញុរ)។

ស្ញុល កិរិយាសព្ទ

[ស្ញុល-គំ-និត] snhulkumnit≈

(ព.ប្រ.) រួញឬក្រាញគំនិត។

ស្ញុល កិរិយាសព្ទ

[ស្ញុល-មុក] snhulmuk≈

ជ្រប់ឬយុលមុខចុះ។

ស្ញូញ

ធ្វើមុខស្ញូញទូញទាញៗ; រួញថយក្រញាងធ្វើមុខស្ញូញ។

ស្ញូញ គុណនាម

[ស្ញូញ] snhounh

ស្រពោនជូរហួញមិនរីករាយ, ស្រពាប់ស្រពោនជ្រួញជ្រីវ (ចំពោះតែមុខ) :

ស្ញូញ គុណនាម

[ស្ញូញ-ស្ញាញ] snhounh

ធ្វើមុខស្ញូញទូញទាញៗ; រួញថយក្រញាងធ្វើមុខស្ញូញ។

ស្ញើប

នឹកខ្លាចរសើបៗក្នុងចិត្ត, នឹកញញើតព្រឺសាច់ព្រឺរោម :

ស្ញើប កិរិយាសព្ទ

[ស្ញើប] snhaeub

នឹកខ្លាចរសើបៗក្នុងចិត្ត, នឹកញញើតព្រឺសាច់ព្រឺរោម :

ស្ញេញ

ដែលហា, បែក, ប្រេះ ឃើញស្ញាញច្បាស់លាស់ (ច្រើនសរសេរ ស្ញេញ ជាង ស្ញិញ) :

ស្ញេញ គុ.កិ., គុ.

[ស្ញេញ] snhenh

ដែលហា, បែក, ប្រេះ ឃើញស្ញាញច្បាស់លាស់ (ច្រើនសរសេរ ស្ញេញ ជាង ស្ញិញ) :

ស្ញែ គុណនាម

[ស្ញែ] snhae

ដែលញឹកស្អេកដេរដាស (ចំពោះតែអ្វីៗដែលតូចៗ, ល្អិតៗ) :

ស្ញែ គុណនាម

[ស្ញែ-ស្ញុក] snhae

(ម.ព. ស្ញុក)។

ស្ញែង

ស្ញើប, ស្រៀវសាច់, ស្ញើបក្នុងចិត្ត; កោត, នឹកខ្លាច; នឹកអស្ចារ្យក្នុងចិត្ត; អៀនខ្មាសខ្លាំង :

ស្ញែង កិរិយាសព្ទ

[ស្ញែង] snhaeng

ស្ញើប, ស្រៀវសាច់, ស្ញើបក្នុងចិត្ត; កោត, នឹកខ្លាច; នឹកអស្ចារ្យក្នុងចិត្ត; អៀនខ្មាសខ្លាំង :

ស្ញោរ

សម្ដីក្លាយមកពី ស្ញុរ ឬ ស្ញុល (មិនសូវដែលសរសេរទេ)។

ស្ញោរ កិរិយាសព្ទ

[ស្ញោ] snhaor

សម្ដីក្លាយមកពី ស្ញុរ ឬ ស្ញុល (មិនសូវដែលសរសេរទេ)។

ស្ដ

ដែលក្ដៀប ឥតសាច់, ឥតគ្រាប់, ឥតរលា (ចំពោះតែផ្លែឈើពួកខ្លះ) :

ស្ដ ន., គុ.

[ស្ដ] sdar

ដំរីឈ្មោលឥតភ្លុក មានតែចែ, បើដំរីឈ្មោលឥតភ្លុកឥតចែ ហៅ គោត។

ស្ដ គុណនាម

[ស្ដ] sdar

ដែលក្ដៀប ឥតសាច់, ឥតគ្រាប់, ឥតរលា (ចំពោះតែផ្លែឈើពួកខ្លះ) :

ស្ដម្ភ

រឹងជំហរ; មាំមួន (ដោយទ្រព្យសម្បត្តិ) :

ស្ដម្ភ គុ., ន.

[ស្ដំ] sdamphor

រឹងរូស, រឹងត្អឹង; រឹងប៉ឹង; មាំមួន; អ្នករឹងត្អឹង, មុខរឹង។

ស្ដម្ភ គុណនាម

[ស្ដុក-ស្ដំ] sdamphor

រឹងជំហរ; មាំមួន (ដោយទ្រព្យសម្បត្តិ) :

ស្ដាប់

ស្ដាប់ហើយជឿតាម, ទទួលប្រតិបត្តិតាម។

ស្ដាប់ កិរិយាសព្ទ ១)

[ស្ដាប់] sdab

ប្រុងត្រចៀកទទួលចាំឮ :

ស្ដាប់ កិរិយាសព្ទ ២)

[ស្ដាប់] sdab

ទទួលឱវាទ ត្រងត្រាប់, យកពាក្យ, យកសម្ដី, ទទួលធ្វើតាម :

ស្ដាប់ កិរិយាសព្ទ

[ជឿ-ស្ដាប់] sdab

ស្ដាប់ហើយជឿតាម, ទទួលប្រតិបត្តិតាម។

ស្ដាប់បង្គាប់

ធ្វើតាមដំបូន្មាន ការស្ដីប្រដៅ, គោរពប្រណិប័តន៍; ប្រព្រឹត្តឬអនុវត្តតាមការបញ្ជា សេចក្ដីណែនាំផ្សេងៗ :

ស្ដាប់បង្គាប់ កិរិយាសព្ទ

[ស្ដាប់-បង់-គាប់] sdabbngokeab≈

ធ្វើតាមដំបូន្មាន ការស្ដីប្រដៅ, គោរពប្រណិប័តន៍; ប្រព្រឹត្តឬអនុវត្តតាមការបញ្ជា សេចក្ដីណែនាំផ្សេងៗ :

ស្ដាយ

នឹកអាឡោះអាល័យ ស្រណោះដល់ ...។

ស្ដាយ កិរិយាសព្ទ

[ស្ដាយ] sday

នឹកអាល័យ, នឹកឃើញហើយមិនអស់ចិត្ត មិនអស់អាល័យ, ជំពាក់ដោយអាល័យ :

ស្ដាយ កិរិយាសព្ទ

[ស្ដាយ-គំ-និត] sday

នឹកតូចចិត្ត ព្រោះធ្លោយហួសទៅហើយ។

ស្ដាយ កិរិយាសព្ទ

[ស្ដាយ-ស្រ-ណោះ] sday

នឹកអាឡោះអាល័យ ស្រណោះដល់ ...។

ស្ដាយក្រោយ

នឹកឃើញហើយស្ដាយជាខាងក្រោយ, កើតក្ដៅក្រហាយចិត្តជាខាងក្រោយ :

ស្ដាយក្រោយ កិរិយាសព្ទ

[ស្ដាយ-ក្រោយ] sdaykroy≈

នឹកឃើញហើយស្ដាយជាខាងក្រោយ, កើតក្ដៅក្រហាយចិត្តជាខាងក្រោយ :

ស្ដារ

ជម្រះចិត្ត, ធ្វើចិត្តឱ្យបរិសុទ្ធ។

ស្ដារ កិរិយាសព្ទ ១)

[ស្ដា] sdar

បាចឬដងយកទឹកចេញ ឱ្យស្រាល, ឱ្យស្អាត :

ស្ដារ កិរិយាសព្ទ ២)

[ស្ដា] sdar

កកាយឬកើបយកចេញឱ្យអស់ :

ស្ដារ កិរិយាសព្ទ ៣)

[ស្ដា] sdar

បាញ់លមើល ឱ្យអស់ច្រែះ, ឱ្យថ្នឹក ឱ្យស៊ាំសាច់ :

ស្ដារ កិរិយាសព្ទ ៤)

[ស្ដា] sdar

ធ្វើឱ្យមានភាពប្រសើរឡើងវិញ, ធ្វើឱ្យមានប្រក្រតីភាពឡើងវិញ :

ស្ដារ កិរិយាសព្ទ

[ស្ដា-ចិត] sdar

ជម្រះចិត្ត, ធ្វើចិត្តឱ្យបរិសុទ្ធ។

ស្ដាំ

ផ្នែកខាងស្ដាំ, អ្វីៗដែលស្ថិតនៅខាងស្ដាំ :

ស្ដាំ គុណនាម

[ស្ដាំ] sdam

ដែលទីទៃពីឆ្វេង ឬដែលផ្ទុយគ្នានឹងឆ្វេង :

ស្ដាំ នាម

[មៈ-នុស-ស្ដាំ] sdam

មនុស្សមិនឆ្គង, មនុស្សយល់ការខុសត្រូវ។

ស្ដាំ នាម

[ស្ដាំ-ដៃ] sdam

ផ្នែកខាងស្ដាំ, អ្វីៗដែលស្ថិតនៅខាងស្ដាំ :