ស្លឹករឹត

វចនានុក្រមខ្មែរ

ពាក្យខ្មែរ ការអាន និងអត្ថន័យ — បើកជាសាធារណៈ និងកែលម្អដោយអ្នកអាន។

៦៨,៣៦៩ ធាតុ

ស្កួយ នាម

[ស្កួយ] skuoy

ឈ្មោះដំណាំមួយប្រភេទ ដើមនិងស្លឹកស្រដៀងនឹងពោតតែតូចជាង, ចេញផ្លែជាគ្រាប់រាយៗ កាលនៅខ្ចីប្រើដាល់ជាអំបុកបាន គ្រាប់ទុំមានសម្បុរស សាច់រឹងប្រើការដោតក្រងក៏បាន (រាប់បញ្ចូលក្នុងពួកធញ្ញជាតិ)។

ស្កួយ គុណនាម

[ស្កួយ] skuoy

ពព្រុសស្រដៀងនឹងសម្បុរគ្រាប់ស្កួយទុំ (មាន់) :

ស្កើក

ស្រាលពេក, ស្រាលណាស់ (ស្ងើក) :

ស្កើក គុណនាម

[ស្កើក] skaeuk

ស្រាលពេក, ស្រាលណាស់ (ស្ងើក) :

ស្កៀប

(ព.ប្រ.) មោះមៃ, ទាស់អធ្យាស្រ័យគ្នា :

ស្កៀប កិ., គុ.

[ស្កៀប] skieb

មានអាការៈស្ទើរប្រាត់ស្ទើររមាស់, ចេញអាការៈស្អុះស្អាប់រសឹបរសាវអស់ទាំងខ្លួន :

ស្កៀប កិ., គុ.

[មិន-ស្កៀប-ចិត] skieb

មិនស្កប់ចិត្តឬមិនញញើត, មិនព្រឺរោមមួយ។

ស្កៀប កិ., គុ.

[មិន-ស្កៀប-ជើង-ធ្មេញ] skieb

មិនបាត់ឃ្លាន (ព្រោះអាហារតិចតួចពេក)។

ស្កៀប កិ., គុ.

[ស្កៀប-រ-មាស់] skieb

(ព.ប្រ.) មោះមៃ, ទាស់អធ្យាស្រ័យគ្នា :

ស្កះ

ស្អេក, ដាសស្ទើរប្រគរលើគ្នា :

ស្កះ គុណនាម

[ស្កះ] skah

ស្អេក, ដាសស្ទើរប្រគរលើគ្នា :

ស្គន់

ស្គន់ដើមតូចឆ្មារ ទន់ល្មៃ សម្បុរស (ប្រើជាអន្លក់បាន ល្អជាងគេ)។

ស្គន់ នាម

[ស្គន់] skon

វល្លិទឹកមួយពួក សន្តានព្រលឹត តែដើមតូចៗ ខ្លះប្រើជាបន្លែឬអន្លក់បាន, មាន៤ប្រភេទ។

ស្គន់ នាម

[ស្គន់-ជើង-មាន់] skon

ស្គន់ដើមរឹងច្រាញបន្តិច សម្បុរក្រហមក្រមៅ (ប្រើជាអន្លក់បាន)។

ស្គន់ នាម

[ស្គន់-ដំ-រ៉ី] skon

ស្គន់ដើមថ្លោស ស្លឹកធំជាងស្គន់ឯទៀត មានរសល្វីង (ប្រើជាអន្លក់មិនកើត)។

ស្គន់ នាម

[ស្គន់-ស្គុះ] skon

ស្គន់ដើមថ្លោសសណ្ឋានជាជ្រុង (ប្រើជាអន្លក់បាន; ហៅត្រឹមតែ ស្គុះ ក៏បាន)។

ស្គន់ នាម

[ស្គន់-អំ-បោះ] skon

ស្គន់ដើមតូចឆ្មារ ទន់ល្មៃ សម្បុរស (ប្រើជាអន្លក់បាន ល្អជាងគេ)។

ស្គន់ទំនប់

ឈ្មោះស្មៅទឹកមួយប្រភេទ ស្លឹកឆែកៗច្រើនដុះនៅទំនប់ឬភ្លឺស្រែ ...។

ស្គន់ទំនប់ នាម

[ស្គន់-ទំ-នប់] skanotumnob

ឈ្មោះស្មៅទឹកមួយប្រភេទ ស្លឹកឆែកៗច្រើនដុះនៅទំនប់ឬភ្លឺស្រែ ...។

ស្គម

(ព.ប្រ.) ទ័លក្រ; ខ្សត់ខ្សោយ។

ស្គម គុណនាម ១)

[ស្គម] skorm

ដែលចុះសាច់, តិចសាច់ :

ស្គម គុណនាម ២)

[ស្គម] skorm

(ព.ប្រ.) ទ័លក្រ; ខ្សត់ខ្សោយ។

ស្គរ នាម

[ស្គ] skar

គ្រឿងទួងវាយដំឱ្យលាន់ឮសូររំពង ដាសដោយស្បែកតែម្ខាងឬទាំងពីរខាង។

ស្គរ នាម

[ស្គ-ខ្មែ] skar

ស្គរមានរាងធំម្ខាងតូចម្ខាង ធ្វើដោយដីដុតដាសតែម្ខាង ដោយស្បែកពស់ប្រមោយដំរីឬស្បែកពស់ឯទៀត ក៏បានខ្លះ។

ស្គរ នាម

[ស្គ-ជៃ] skar

ស្គរសម្រាប់ទួងយកជ័យ, ស្គរទ័ព។

ស្គរ នាម

[ស្គ-ធំ] skar

ស្គរមានរាងធំ ធ្វើដោយឈើលុង ដាសស្បែកគោទាំងពីរខាងសម្រាប់វាយប្រាប់យាម, វាយឱ្យសញ្ញាគ្នា ឬប្រើក្នុងវង់ភ្លេងពិណពាទ្យ។

ស្គរ នាម

[ស្គ-អា-រ៉ាក់] skar

(ម.ព. ស្គរខ្មែរ)។

ស្គា នាម

[ស្គា] ska

ឈ្មោះស្មៅមានដើមរឹង។ ស្គាមានពីរប្រភេទ។

ស្គា នាម

[ស្គា-ក្រ-អូប] ska

ស្គាមានឫសក្រអូប ប្រើជាគ្រឿងអប់បាន, គេច្រើនដាក់ត្រាំក្នុងប្រេងស្អិតប្រើលាបសក់។

ស្គា នាម

[ស្គា-ធំ] ska

ស្គាដើមធំៗ ច្រើនដុះតាមវាល ទំនាប។

ស្គា នាម

[ស្គា-ព្រៃ] ska

(ម.ព. ស្គាធំ)។

ស្គាក់ គុ.កិ., គុ.

[ស្គាក់] skak

ដែលយារសំយុងស្ដូក :

ស្គាយ

ពាក្យសម្រាប់និយាយផ្សំនឹងពាក្យ ស្គុស ថា :

ស្គាយ បុព្វបទ

[ស្គាយ] skay

ពាក្យសម្រាប់និយាយផ្សំនឹងពាក្យ ស្គុស ថា :

ស្គារ

ធ្វើមេថុនសេវនៈ (ចំពោះតែឧរគសត្វឬទីឃជាតិ) :

ស្គារ កិរិយាសព្ទ

[ស្គា] skar

ធ្វើមេថុនសេវនៈ (ចំពោះតែឧរគសត្វឬទីឃជាតិ) :

ស្គាល់

ស្គាល់ជិតដិតស្និទ្ធស្នាល ដូចជាសំឡាញ់ភ្ងា។

ស្គាល់ កិរិយាសព្ទ

[ស្គាល់] skorl

ចាំបាន, ចាំជាក់, ចំណាំបាន, ដឹងបាន, ដឹងច្បាស់, ចាំស្និទ្ធ :

ស្គាល់ គុណនាម

[ស្គាល់-គ្នា] skorl

ដែលស្គាល់គ្នាជាក់ :

ស្គាល់ គុណនាម

[ស្គាល់-ប្រ-ម៉ាន] skorl

ដឹងប្រមាណ។

ស្គាល់ គុណនាម

[ស្គាល់-ភ្ងា] skorl

ស្គាល់ជិតដិតស្និទ្ធស្នាល ដូចជាសំឡាញ់ភ្ងា។

ស្គាំង

ស្គោកក្រៀមក្រទាំង, ស្គោកសោះកក្រោះ។

ស្គាំង បុព្វបទ

[ស្គាំង] skang

ពាក្យសម្រាប់និយាយផ្សំនឹងពាក្យ ស្កក, ស្គម, ស្គោក ថា :

ស្គាំង គុណនាម

[ស្គាំង-ស្គម] skang

ស្គមក្រទាំង, ស្គមកំព្រយកំព្រឹង។

ស្គាំង គុណនាម

[ស្គោក-ស្គាំង] skang

ស្គោកក្រៀមក្រទាំង, ស្គោកសោះកក្រោះ។

ស្គី

ឧបករណ៍កីឡាមួយប្រភេទ ដែលជាបន្ទះសំប៉ែតមួយគូធ្វើពីឈើ លោហៈ ឬប្លាស្ទិកតភ្ជាប់នឹងស្បែកជើងដែលគេពាក់សម្រាប់ជិះរំអិលលើព្រឹល :

ស្គី នាម

[ស្គី] ski≈

ឧបករណ៍កីឡាមួយប្រភេទ ដែលជាបន្ទះសំប៉ែតមួយគូធ្វើពីឈើ លោហៈ ឬប្លាស្ទិកតភ្ជាប់នឹងស្បែកជើងដែលគេពាក់សម្រាប់ជិះរំអិលលើព្រឹល :

ស្គឹះ

ស្ពឹក, យឺត, ដែលមិនរួស; ដែលមិនហាប់, មិនណែន :

ស្គឹះ គុណនាម

[ស្គឹះ] skoeah

ស្ពឹក, យឺត, ដែលមិនរួស; ដែលមិនហាប់, មិនណែន :

ស្គឺ

ដែលមិនដាក់គ្រាប់ ដោយមានរោគបៀតបៀន គឺមានទឹកគ្រប់គ្រាន់តែចេញផ្កាហើយមិនដាក់គ្រាប់ ព្រោះក្រាចាប់ជាដើម :

ស្គឺ គុណនាម

[ស្គឺ] skeu

ដែលមិនដាក់គ្រាប់ ដោយមានរោគបៀតបៀន គឺមានទឹកគ្រប់គ្រាន់តែចេញផ្កាហើយមិនដាក់គ្រាប់ ព្រោះក្រាចាប់ជាដើម :

ស្គុយ

ដែលមានសណ្ឋានរីកស្កុលអណ្ដែតឬរសាត់យឺតៗគ្រុយៗ :

ស្គុយ គុណកិរិយា ១)

[ស្គុយ] skoy

ដែលរីកស្កុលគគុល :

ស្គុយ គុណកិរិយា ២)

[ស្គុយ] skoy

ដែលមានសណ្ឋានរីកស្កុលអណ្ដែតឬរសាត់យឺតៗគ្រុយៗ :

ស្គុល

ដែលធំធាត់ស្គោកពុំសម, ដែលរីកធំគគុល :

ស្គុល គុណកិរិយា

[ស្គុល] skol

ដែលធំធាត់ស្គោកពុំសម, ដែលរីកធំគគុល :

ស្គុស គុណនាម

[ស្គុស] skos

សច្បាស់, សក្បុស, សសុទ្ធ :

ស្គុស គុណនាម

[ស្គុស-ស្គាយ] skos

(ម.ព. ស្គាយ)។

ស្គុះ

ឈ្មោះស្គន់មួយប្រភេទ ដើមសណ្ឋានជាជ្រុងៗ, ប្រើជាបន្លែឬជាអន្លក់បាន ហៅ ស្គន់ស្គុះ ក៏បាន :

ស្គុះ គុណនាម

[ស្គុះ] skoh

(ម.ព. ស្គុស)។

ស្គុះ នាម

[ស្គុះ] skoh

ឈ្មោះស្គន់មួយប្រភេទ ដើមសណ្ឋានជាជ្រុងៗ, ប្រើជាបន្លែឬជាអន្លក់បាន ហៅ ស្គន់ស្គុះ ក៏បាន :

ស្គួយ

(ម.ព. ស្កួយ{¥¥}១{££}{¥¥}២{££})។

ស្គួយ ន., គុ.

[ស្គួយ] skuoy

(ម.ព. ស្កួយ១២)។

ស្គែន

(ប.ព.) រាវរករូប (រូបភាព អក្សរ...) ឬធាតុ (មេរោគ...) នានា ដើម្បីបង្កើតជាទិន្នន័យដោយប្រើឧបករណ៍ឬកម្មវិធី :

ស្គែន កិរិយាសព្ទ

[ស្គែន] sken≈

(ប.ព.) រាវរករូប (រូបភាព អក្សរ...) ឬធាតុ (មេរោគ...) នានា ដើម្បីបង្កើតជាទិន្នន័យដោយប្រើឧបករណ៍ឬកម្មវិធី :

ស្គែនន័រ

(ប.ព.) ឧបករណ៍ឬកម្មវិធីដែលប្រើសម្រាប់ស្គែន។

ស្គែនន័រ នាម

[ស្គែន-ន័រ] skennro≈

(ប.ព.) ឧបករណ៍ឬកម្មវិធីដែលប្រើសម្រាប់ស្គែន។

ស្គោក

ស្ពោតមិនហាប់, មិនណែន :

ស្គោក គុណនាម

[ស្គោក] skaok

ស្ពោតមិនហាប់, មិនណែន :

ស្ងប់

ស្រុកសុខសប្បាយ, ប្រកបដោយសន្តិសុខ។

ស្ងប់ កិរិយាសព្ទ

[ស្ងប់] sngab

រម្ងាប់; ស្ងៀម; ឥតកម្រើក, មិនរំជួល, មិនជ្រួលច្រាល់; ឈប់, លើកលែង :

ស្ងប់ នាម

[ចិត-ស្ងប់] sngab

ចិត្តរម្ងាប់ចាកសេចក្ដីជ្រួលច្រាល់, ចិត្តនឹងធឹង។

ស្ងប់ នាម

[សៈ-ម៉ុត-ស្ងប់] sngab

សមុទ្រឥតរលក។

ស្ងប់ នាម

[ស្ងប់-ចិត] sngab

(ម.ព. ចិត្តស្ងប់)។

ស្ងប់ នាម

[ស្ងប់-សង់-គ្រាម] sngab

ឈប់ច្បាំង, លើកលែងច្បាំង។

ស្ងប់ នាម

[ស្ងប់-សឹក] sngab

(ម.ព. ស្ងប់សង្គ្រាម)។

ស្ងប់ នាម

[ស្ងប់-ស្ងួត] sngab

សញ្ជប់សញ្ជឹង, ទ្រមឹងទ្រមើយ, ក្រៀមក្រំ។

ស្ងប់ នាម

[ស្រុក-ស្ងប់] sngab

ស្រុកសុខសប្បាយ, ប្រកបដោយសន្តិសុខ។

ស្ងប់ស្ងាត់ គុណនាម

[ស្ងប់-ស្ងាត់] sangbsngeat≈

ស្ងាត់មិនមានសូរសព្ទ; ស្ងាត់បាត់ :

ស្ងប់ស្ងៀម

ស្រគត់ស្រគំ, នឹងធឹង, រៀបរយ, មិនសូវស្ដីនិយាយ :

ស្ងប់ស្ងៀម គុណនាម

[ស្ងប់-ស្ងៀម] sangbsngiem≈

ស្រគត់ស្រគំ, នឹងធឹង, រៀបរយ, មិនសូវស្ដីនិយាយ :

ស្ងាច

ផ្ងាវ, សភ្លឺ, សចិញ្ជាច ពេញពាស :

ស្ងាច គុណនាម

[ស្ងាច] sngach

ផ្ងាវ, សភ្លឺ, សចិញ្ជាច ពេញពាស :

ស្ងាត់ គុណនាម

[ស្ងាត់] sgat

ដែលស្ងប់ឥតមានសូរសព្ទ, ឥតលេចឮ; ដែលស្ងប់ឥតជ្រួលច្រាល់ :

ស្ងាត់ គុណនាម

[ស្ងាត់-បាត់] sgat

ស្ងាត់មិនលេចឮ។

ស្ងាប

ឈ្មោះស្លាព្រៃ ដើមតូចសាច់រឹងជាងស្លាស្រុក ច្រើនដុះបែកចេញជាកូនរមពីគល់ ផ្លែតូចៗប្រើការបាន តែមិនសូវចត់ :

ស្ងាប កិរិយាសព្ទ

[ស្ងាប] sngab

បើកមាត់ធំដកដង្ហើមវែងមានសូរសព្ទផងដោយមិនមានបំណងសោះ កើតមានព្រោះងុយដេក, ព្រោះដេកមិនស្កប់ ឬព្រោះអស់កម្លាំង :

ស្ងាប នាម

[ស្ងាប] sngab

ឈ្មោះស្លាព្រៃ ដើមតូចសាច់រឹងជាងស្លាស្រុក ច្រើនដុះបែកចេញជាកូនរមពីគល់ ផ្លែតូចៗប្រើការបាន តែមិនសូវចត់ :

ស្ងាវ

ឈ្មោះរុក្ខជាតិមួយប្រភេទ អម្បូរស្រល់ ដើមត្រង់ស្រឡះ ស្លឹករាយល្អិតៗ មូលវែង :

ស្ងាវ នាម

[ស្ងាវ] sngeav≈

ឈ្មោះរុក្ខជាតិមួយប្រភេទ អម្បូរស្រល់ ដើមត្រង់ស្រឡះ ស្លឹករាយល្អិតៗ មូលវែង :

ស្ងួត គុណនាម

[ស្ងួត] snguot

ដែលឥតទទឹក, ឥតសើម :

ស្ងួត គុណនាម

[ស្ងួត-កិ-ឡែស] snguot

អស់កិលេស។

ស្ងួត គុណនាម

[ស្ងួត-ស្ងប់] snguot

(ម.ព. ស្ងប់)។