ស្លឹករឹត

វចនានុក្រមខ្មែរ

ពាក្យខ្មែរ ការអាន និងអត្ថន័យ — បើកជាសាធារណៈ និងកែលម្អដោយអ្នកអាន។

៦៨,៣៦៩ ធាតុ

ស៊ី កិរិយាសព្ទ ២)

[ស៊ី-មេ-កូន] c

(ព.ប្រ.) ស៊ីម្ដងពីររន្ធ (ល្បែងបាយខុំ)។

ស៊ី កិរិយាសព្ទ

[ស៊ី-យាង-យាវ] c

(ម.ព. ស៊ីទម្លាក់)។

ស៊ី គុណនាម

[ស៊ី-រាក់] c

ដែលមានបាតរាក់ (ចំពោះតែនាវា) :

ស៊ី នាម

[ស៊ី-រូង] c

(ម.ព. ស៊ីក្នុង)។

ស៊ី នាម

[ស៊ី-រះ-សង-ខាង] c

ចេះរេបែរលៃលកយកប្រយោជន៍ឱ្យបានពីមនុស្សទាំងពីរខាង :

ស៊ី កិរិយាសព្ទ

[ស៊ី-រ៉ឺ-ត្រែត] c

(ម.ព. ស៊ីប្រាក់រ៉ឺត្រែត)។

ស៊ី កិរិយាសព្ទ

[ស៊ី-រ៉ឺ-ត្រែត] c

(ព.ទ.បុ.) គេឥតបើថាចំមកលើខ្លួនសោះទេប៉ុន្តែសម្ដីនោះត្រូវត្រង់រឿងខ្លួន ក៏កើតរអៀសខ្លួនឯង, ជួនកាលឆ្លើយឆ្លងតបតទៅគេភ្លាមក៏មាន; ត្រូវគ្នានឹងសម្ដីថា :

ស៊ី កិរិយាសព្ទ

[ស៊ី-វេ-លា] c

អស់វេលា, ខាតវេលា :

ស៊ី កិរិយាសព្ទ ១)

[ស៊ី-សាច់] c

បរិភោគសាច់។

ស៊ី កិរិយាសព្ទ ២)

[ស៊ី-សាច់] c

(ព.ប្រ.) ខឹងខ្លាំង, ខឹងខ្លាំងស្ទើរហ៊ានស៊ីសាច់ :

ស៊ី កិរិយាសព្ទ

[ស៊ី-សាច់-ខ្នង] c

(ព.ប្រ.) ស៊ីសំណូក។

ស៊ី កិរិយាសព្ទ

[ស៊ី-សាច់-ហុត-ឈាម] c

(សំនួន.) ដែលគុំកួន សងសឹកគ្នាយ៉ាងខ្លាំងក្លា, ដែលប្រយុទ្ធតទល់គ្នាយ៉ាងសម្បើម :

ស៊ី កិរិយាសព្ទ

[ស៊ី-សាប់] c

និយាយពីទូក ងមាឌទន់បានតែអុំសាប់ឱ្យញាប់ច្រវាទើបលឿន :

ស៊ី កិរិយាសព្ទ

[ស៊ី-សោ-ហ៊ុយ] c

ចុះសោហ៊ុយ, ត្រូវចាយប្រាក់តាមការប្រកប :

ស៊ី កិរិយាសព្ទ

[ស៊ី-សំ] c

ស៊ីរំអិលគ្នាឯង (និយាយតែពីត្រីរំអិលពួកខ្លះ) :

ស៊ី កិរិយាសព្ទ

[ស៊ី-សំ-ណូក] c

ទទួលយកប្រាក់ឬរបស់ដែលគេសូក។

ស៊ី កិរិយាសព្ទ ១)

[ស៊ី-សំ-ណែន] c

ស៊ីភោជនដែលគេសែន។

ស៊ី កិរិយាសព្ទ

[ស៊ី-ឡឹប] c

កិបបំបាត់យក។

ស៊ី កិរិយាសព្ទ

[ស៊ី-អាច់-ផឹក-ទឹក] c

(ព.សា.) អកអាចម៍អាភៀនហើយផឹកទឹក រំលេមលេបជាមួយនឹងទឹកទៅ (លេបអាចម៍អាភៀន)។

ស៊ី នាម

[ស៊ី] c

ព័ណ៌, សម្បុរ :

ស៊ីកា

ជំងឺដែលឆ្លងតាមសត្វមូសឬតាមការរួមភេទ ដែលធ្វើឱ្យមានពិការភាពដល់ទារកក្នុងផ្ទៃ។ ជំងឺនេះរាលដាលក្នុងអំឡុងទសវត្សឆ្នាំ ២០១០នឹងបន្តមក :

ស៊ីកា នាម

[ស៊ី-កា] sika≈

ជំងឺដែលឆ្លងតាមសត្វមូសឬតាមការរួមភេទ ដែលធ្វើឱ្យមានពិការភាពដល់ទារកក្នុងផ្ទៃ។ ជំងឺនេះរាលដាលក្នុងអំឡុងទសវត្សឆ្នាំ ២០១០នឹងបន្តមក :

ស៊ីកូត

កោសិកាមួយដែលបានមកពីការរលាយចូលគ្នារវាងកាម៉ែតញីនិងកាម៉ែតឈ្មោល។

ស៊ីកូត នាម

[ស៊ី-កូត] sikout≈

កោសិកាមួយដែលបានមកពីការរលាយចូលគ្នារវាងកាម៉ែតញីនិងកាម៉ែតឈ្មោល។

ស៊ីក្លូ

ត្រីចក្រយានមួយប្រភេទសម្រាប់ដឹកអ្នកដំណើរ ដោយប្រើកម្លាំងមនុស្ស :

ស៊ីក្លូ នាម

[ស៊ី-ក្លូ] siklu≈

ត្រីចក្រយានមួយប្រភេទសម្រាប់ដឹកអ្នកដំណើរ ដោយប្រើកម្លាំងមនុស្ស :

ស៊ីគោល

ដាក់កោយបោះលើក្បាលជង្គង់យឹតមេដៃឬម្រាមដៃមួយបាញ់តម្រង់ផ្ដួលកោយដាំ (ក្នុងល្បែងអង្គញ់)។

ស៊ីគោល កិរិយាសព្ទ

[ស៊ី-គោល] seikoul

ដាក់កោយបោះលើក្បាលជង្គង់យឹតមេដៃឬម្រាមដៃមួយបាញ់តម្រង់ផ្ដួលកោយដាំ (ក្នុងល្បែងអង្គញ់)។

ស៊ីញេ

ចុះហត្ថលេខា គឺសរសេរឈ្មោះខ្លួនដោយដៃខ្លួនឯង តាមចំណាំដែលធ្លាប់តែសរសេររៀងមកយ៉ាងណាក៏ឱ្យនៅជាយ៉ាងនោះ :

ស៊ីញេ កិរិយាសព្ទ

[ស៊ី-ញ៉េ] seinhe

ចុះហត្ថលេខា គឺសរសេរឈ្មោះខ្លួនដោយដៃខ្លួនឯង តាមចំណាំដែលធ្លាប់តែសរសេររៀងមកយ៉ាងណាក៏ឱ្យនៅជាយ៉ាងនោះ :

ស៊ីញ៉ូ

(ព.សា.) ឱ្យឬធ្វើសញ្ញា, ឱ្យភ្លើងសញ្ញា; ដែលឱ្យសញ្ញាឬឱ្យភ្លើងសញ្ញា :

ស៊ីញ៉ូ កិ., គុ.

[ស៊ី-ញ៉ូ] sinhou≈

(ព.សា.) ឱ្យឬធ្វើសញ្ញា, ឱ្យភ្លើងសញ្ញា; ដែលឱ្យសញ្ញាឬឱ្យភ្លើងសញ្ញា :

ស៊ីណាប់

ការតភ្ជាប់ពីចុងម្ខាងនៃអាក់សូនរបស់ណឺរ៉ូនមួយទៅនឹងដង់ឌ្រីតឬតួកោសិកាណឺរ៉ូនមួយទៀត។

ស៊ីណាប់ នាម

[ស៊ី-ណាប់] sinab≈

ការតភ្ជាប់ពីចុងម្ខាងនៃអាក់សូនរបស់ណឺរ៉ូនមួយទៅនឹងដង់ឌ្រីតឬតួកោសិកាណឺរ៉ូនមួយទៀត។

ស៊ីណូវីត

រលាកទឹកសន្លាក់, ជំងឺមានសភាពស្រួចស្រាល់ ឬរ៉ាំរ៉ៃដែលធ្វើឱ្យស្ងួត ឬមានសារធាតុរាវមិនប្រក្រតីដូចជា ឈាម ទឹករងៃ ឬអាចមានឧស្ម័ន :

ស៊ីណូវីត នាម

[ស៊ី-ណូ-វីត] sinouvit≈

រលាកទឹកសន្លាក់, ជំងឺមានសភាពស្រួចស្រាល់ ឬរ៉ាំរ៉ៃដែលធ្វើឱ្យស្ងួត ឬមានសារធាតុរាវមិនប្រក្រតីដូចជា ឈាម ទឹករងៃ ឬអាចមានឧស្ម័ន :

ស៊ីតូប្លាស

ធាតុផ្សំនៃកោសិកាដែលជាសារធាតុថ្លាអន្ធិលហើយស្ថិតនៅចន្លោះភ្នាសនិងណ្វៃយ៉ូនៃកោសិកា :

ស៊ីតូប្លាស នាម

[ស៊ី-តូ-ប្លាស] sitoubleas≈

ធាតុផ្សំនៃកោសិកាដែលជាសារធាតុថ្លាអន្ធិលហើយស្ថិតនៅចន្លោះភ្នាសនិងណ្វៃយ៉ូនៃកោសិកា :

ស៊ីទែន

ធុងធំធ្វើអំពីលោហធាតុឬជ័រប្លាស្ទិក សម្រាប់ផ្ទុកវត្ថុរាវ :

ស៊ីទែន នាម

[ស៊ី-ទែន] siten≈

ធុងធំធ្វើអំពីលោហធាតុឬជ័រប្លាស្ទិក សម្រាប់ផ្ទុកវត្ថុរាវ :

ស៊ីនេទិក

ការសិក្សាពីចលនានៃអង្គធាតុនិងបុព្វហេតុដែលបណ្ដាលឱ្យវាមានចលនា។

ស៊ីនេទិក នាម

[ស៊ី-នេ-ទិក] sinetik≈

ការសិក្សាពីចលនានៃអង្គធាតុនិងបុព្វហេតុដែលបណ្ដាលឱ្យវាមានចលនា។

ស៊ីនេទិកគីមី

ការសិក្សាពីកម្រិតល្បឿន និងចលនការនៃបណ្ដាប្រតិកម្មគីមី។

ស៊ីនេទិកគីមី នាម

[ស៊ី-នេ-ទិក-គី-មី] sinetikkimi≈

ការសិក្សាពីកម្រិតល្បឿន និងចលនការនៃបណ្ដាប្រតិកម្មគីមី។

ស៊ីនេម៉ាទិក

ផ្នែកមួយនៃមេកានិកសិក្សាពីចលនានៃប្រព័ន្ធចំណុចរូបធាតុដោយមិនអាស្រ័យទៅនឹងកម្លាំងដែលមានអំពើលើប្រព័ន្ធឡើយ។

ស៊ីនេម៉ាទិក នាម

[ស៊ី-នេ-ម៉ា-ទិក] sinematik≈

ផ្នែកមួយនៃមេកានិកសិក្សាពីចលនានៃប្រព័ន្ធចំណុចរូបធាតុដោយមិនអាស្រ័យទៅនឹងកម្លាំងដែលមានអំពើលើប្រព័ន្ធឡើយ។

ស៊ីប

វង់បាញ់, បន្ទះម្យ៉ាងមានរាងមូលសំប៉ែតសម្រាប់ឱ្យអ្នកធ្វើលំហាត់តម្រង់បាញ់ចំចំណុចគោលដៅដែលស្ថិតនៅចំកណ្ដាល :

ស៊ីប នាម

[ស៊ីប] Cyprus

វង់បាញ់, បន្ទះម្យ៉ាងមានរាងមូលសំប៉ែតសម្រាប់ឱ្យអ្នកធ្វើលំហាត់តម្រង់បាញ់ចំចំណុចគោលដៅដែលស្ថិតនៅចំកណ្ដាល :

ស៊ីប៉ារេត

ដាក់កោយបោះលើផែនដី យឹតម្រាមដៃមួយផ្ទប់នឹងដីបាញ់តម្រង់ផ្ដួលកោយដាំ (ក្នុងល្បែងអង្គញ់)។

ស៊ីប៉ារេត កិរិយាសព្ទ

[ស៊ី-ប៉ា-រ៉េត] seiparet

ដាក់កោយបោះលើផែនដី យឹតម្រាមដៃមួយផ្ទប់នឹងដីបាញ់តម្រង់ផ្ដួលកោយដាំ (ក្នុងល្បែងអង្គញ់)។

ស៊ីផឹក កិរិយាសព្ទ

[ស៊ី-ផឹក] siphoek≈

ស៊ីផងផឹកស្រាផង។

ស៊ីផ្លេ

ប្រដាប់សម្រាប់ចុចច្របាច់ឱ្យឮសំឡេងចេញពីរថយន្ត ឬទោចក្រយានយន្ត ជាសញ្ញាឱ្យជៀសពីផ្លូវ ដើម្បីជាដំណឹងឱ្យអ្នកនៅតាមដងផ្លូវជៀសទៅម្ខាង ទុកចន្លោះឱ្យយានយន្តបើកបរទៅដោយឥតឧបសគ្គ។

ស៊ីផ្លេ កិ., ន.

[ស៊ី-ផ្លេ] siphle≈

ចុចឧបករណ៍នៃយានយន្តឱ្យឮសំឡេងឡើង ដើម្បីឱ្យអ្នកដទៃទៀតបានឮជាមុន, ឧបករណ៍សម្រាប់ចុចស៊ីផ្លេនេះ :

ស៊ីផ្លេ នាម

[ស៊ី-ផ្លេ] siphle≈

ប្រដាប់សម្រាប់ចុចច្របាច់ឱ្យឮសំឡេងចេញពីរថយន្ត ឬទោចក្រយានយន្ត ជាសញ្ញាឱ្យជៀសពីផ្លូវ ដើម្បីជាដំណឹងឱ្យអ្នកនៅតាមដងផ្លូវជៀសទៅម្ខាង ទុកចន្លោះឱ្យយានយន្តបើកបរទៅដោយឥតឧបសគ្គ។

ស៊ីភីយូ

(ប.ព.) ឧបករណ៍បណ្ដុំសៀគ្វីដែលធ្វើការងារបីយ៉ាងគឺ ត្រួតពិនិត្យដំណើរការកុំព្យូទ័រ, ធ្វើប្រមាណវិធីបែបតក្កវិទ្យានិងនព្វន្ត, ទទួលធាតុចូលនិងបង្កើតធាតុចេញ។

ស៊ីភីយូ នាម

[ស៊ី-ភី-យូ] siphiyu≈

(ប.ព.) ឧបករណ៍បណ្ដុំសៀគ្វីដែលធ្វើការងារបីយ៉ាងគឺ ត្រួតពិនិត្យដំណើរការកុំព្យូទ័រ, ធ្វើប្រមាណវិធីបែបតក្កវិទ្យានិងនព្វន្ត, ទទួលធាតុចូលនិងបង្កើតធាតុចេញ។

ស៊ីមណូស្ពែម

រុក្ខជាតិមានគ្រាប់ដែលគ្មានសំបកការពារពីខាងក្រៅទេ :

ស៊ីមណូស្ពែម នាម

[ស៊ីម-ណូ-ស្ពែម] simnouspem≈

រុក្ខជាតិមានគ្រាប់ដែលគ្មានសំបកការពារពីខាងក្រៅទេ :

ស៊ីមឹង កិរិយាសព្ទ

[ស៊ី-មឹង] seimueng

សម្ដែងអាការៈខ្មាំងមឹលរកគ្នា; តស៊ូឥតញញើត :

ស៊ីមឹង គុណនាម

[ស៊ី-មឹង] seimueng

ដែលខ្មាំងមឹលរកគ្នា :

ស៊ីមេទ្រី

ដែលឆ្លុះគ្នា, ដែលឆ្លើយគ្នាពិតប្រាកដនៃទ្រង់ទ្រាយ ទំហំ និងទីតាំងនៃវត្ថុពីរដែលនៅទល់មុខគ្នាឬវិលជុំវិញអ័ក្ស។

ស៊ីមេទ្រី គុណនាម

[ស៊ី-មេ-ទ្រី] simetri≈

ដែលឆ្លុះគ្នា, ដែលឆ្លើយគ្នាពិតប្រាកដនៃទ្រង់ទ្រាយ ទំហំ និងទីតាំងនៃវត្ថុពីរដែលនៅទល់មុខគ្នាឬវិលជុំវិញអ័ក្ស។

ស៊ីម៉ងត៍

បាយអលាយផ្សំដោយស៊ីម៉ងត៍, ខ្សាច់, ក្រួស, ដែក :

ស៊ីម៉ងត៍ នាម

[ស៊ី-ម៉ង់] seimongot

កំបោរវិសេស កាលណាសើមឬទទឹកឆាប់រឹង មានអាការៈជាថ្មសាច់រឹង។

ស៊ីម៉ងត៍ នាម

[ស៊ី-ម៉ង់-អា-មេ] seimongot

បាយអលាយផ្សំដោយស៊ីម៉ងត៍, ខ្សាច់, ក្រួស, ដែក :

ស៊ីម៉ង់ កិរិយាសព្ទ ១)

[ស៊ី-ម៉ង់] simngo≈

ស៊ីក្នុងមួយរន្ធបានតែគ្រាប់មួយម៉ង់ៗ (ក្នុងល្បែងបាយខុំ)។

ស៊ីម៉ង់ កិរិយាសព្ទ ២)

[ស៊ី-ម៉ង់] simngo≈

(ព.ប្រ.) គួរនឹងបានច្រើន បែរជាបានតែមួយគត់ឬគួរនឹងបានចំណែកច្រើនទៅជាបានតែមួយចំណែក។

ស៊ីម៉ង់ នាម

[ស៊ី-ម៉ង់] simngo≈

(ម.ព. ស៊ីម៉ងត៍)។

ស៊ីរ៉ា

ដុសខាត់ស្បែកឱ្យភ្លឺរលាងដោយស៊ីរ៉ា :

ស៊ីរ៉ា នាម

[ស៊ី-រ៉ា] sira≈

ថ្នាំក្រមួនមួយប្រភេទ សម្រាប់ដុសខាត់ស្បែកឱ្យភ្លឺរលាង :

ស៊ីរ៉ា កិរិយាសព្ទ

[វាយ-ស៊ី-រ៉ា] veaysira≈

ដុសខាត់ស្បែកឱ្យភ្លឺរលាងដោយស៊ីរ៉ា :

ស៊ីរ៉ូប៍

ទឹកស្អិតមានរសផ្អែម លាយដោយមានគ្រឿងផ្សំមានស្ករ សឬស្ករក្រាមនិងរសជាតិផ្លែឈើជាដើម ប្រើជាគ្រឿងផឹក (ភេសជ្ជៈ) :

ស៊ីរ៉ូប៍ នាម

[ស៊ី-រ៉ូ] seiroub

ទឹកស្អិតមានរសផ្អែម លាយដោយមានគ្រឿងផ្សំមានស្ករ សឬស្ករក្រាមនិងរសជាតិផ្លែឈើជាដើម ប្រើជាគ្រឿងផឹក (ភេសជ្ជៈ) :

ស៊ីរ៉ែន នាម

[ស៊ី-រ៉ែន] siraen≈

ឧបករណ៍ម្យ៉ាងមានសំឡេងលាន់ឮខ្លាំង សម្រាប់ផ្ដល់ជាសញ្ញាអាសន្នឬបន្ទាន់ខ្លាំង :

ស៊ីរ៉ែន កិរិយាសព្ទ

[ស៊ី-រ៉ែន] siraen≈

ចុចឧបករណ៍ស៊ីរ៉ែន :

ស៊ីវម៉ៃ

ឈ្មោះម្ហូបចំហុយមានរាងមូលៗធ្វើពីសាច់ជ្រូកចិញ្ច្រាំលាយច្របល់ជាមួយគ្រឿងផ្សំច្រើនមុខ។

ស៊ីវម៉ៃ នាម

[ស៊ីវ-ម៉ៃ] sivmai≈

ឈ្មោះម្ហូបចំហុយមានរាងមូលៗធ្វើពីសាច់ជ្រូកចិញ្ច្រាំលាយច្របល់ជាមួយគ្រឿងផ្សំច្រើនមុខ។

ស៊ីវិល

ទីទៃពីយោធាឬកងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធ :

ស៊ីវិល នាម

[ស៊ី-វិល] seivil

ទីទៃពីយោធាឬកងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធ :

ស៊ីវិល័យ គុណនាម

[ស៊ី-វិ-ឡៃ] sivilai≈

ដែលទាន់សម័យនិយម :

ស៊ីវិឡាត

ដែកសម្បុរស ដែលប្រើធ្វើប៉ោតប្រេងកាតជាដើម (មកពីប្រទេសក្រៅ) :

ស៊ីវិឡាត នាម

[ស៊ី-វិ-ឡាត] seivilat

ដែកសម្បុរស ដែលប្រើធ្វើប៉ោតប្រេងកាតជាដើម (មកពីប្រទេសក្រៅ) :

ស៊ីសង

ដែលភ្នាល់គ្នាមានឈ្នះមានចាញ់ :

ស៊ីសង កិរិយាសព្ទ

[ស៊ី-សង] seisang

លេងល្បែងភ្នាល់ណាមួយដែលមានស៊ីមានសងទៅវិញទៅមក។

ស៊ីសង គុណនាម

[ស៊ី-សង] seisang

ដែលភ្នាល់គ្នាមានឈ្នះមានចាញ់ :

ស៊ីសឹក

ឈ្មោះល្បែងស៊ីសងមួយប្រភេទ ក្នុងពួកបៀក្រដាស :

ស៊ីសឹក នាម

[ស៊ី-សឹក] seisoek

ឈ្មោះល្បែងស៊ីសងមួយប្រភេទ ក្នុងពួកបៀក្រដាស :

ស៊ីស្តូសូម

ជំងឺបង្កដោយព្រូនស៊ីស្តូសូម៉ា ស្ថិតក្នុងសន្តានស៊ីស្តូសូម៉ាទីដេ។ ជំងឺនេះកើតចំពោះគោ ក្របី ចៀម ពពែ សេះ ជ្រូក ឆ្កែ ឆ្មា និងមនុស្ស :

ស៊ីស្តូសូម នាម

[ស៊ី-ស្តូ-សូម] (ជើង ត)] sistousoum](cheungt)a≈

ជំងឺបង្កដោយព្រូនស៊ីស្តូសូម៉ា ស្ថិតក្នុងសន្តានស៊ីស្តូសូម៉ាទីដេ។ ជំងឺនេះកើតចំពោះគោ ក្របី ចៀម ពពែ សេះ ជ្រូក ឆ្កែ ឆ្មា និងមនុស្ស :

ស៊ីឡាំង

អង្គធាតុរឹងមានរាងជាបំពង់ដែលបាតទាំងពីររបស់វាជារង្វង់ប៉ុនគ្នា ហើយស្របគ្នា។

ស៊ីឡាំង នាម

[ស៊ី-ឡាំង] seilang

អង្គធាតុរឹងមានរាងជាបំពង់ដែលបាតទាំងពីររបស់វាជារង្វង់ប៉ុនគ្នា ហើយស្របគ្នា។

ស៊ឹង

ឈ្មោះសំពត់ម្យ៉ាងមានតែក្រឡាក្បាច់រចនានៅរងជើងសំពត់ :

ស៊ឹង គុណកិរិយា

[ស៊ឹង] soeng

ស្ទើរនឹង, វិះនឹង :

ស៊ឹង គុណកិរិយា

[ស៊ឹង-តែ-នឹង] soeng

(ម.ព. ស៊ឹងនឹង)។

ស៊ឹង គុណកិរិយា

[ស៊ឹង-តែ-នឹង] soeng

ស្ទើរនឹងឬស្ទើរតែនឹង :