ស្លឹករឹត

វចនានុក្រមខ្មែរ

ពាក្យខ្មែរ ការអាន និងអត្ថន័យ — បើកជាសាធារណៈ និងកែលម្អដោយអ្នកអាន។

៦៨,៣៦៩ ធាតុ

ស៊ក កិរិយាសព្ទ ១)

[ស៊ក] sak

ប្រហកបញ្ចូល; ដាក់សៀតឬបញ្ជ្រកឱ្យជាប់នៅ ឬក៏ឱ្យទើរនៅ :

ស៊ក កិរិយាសព្ទ ២)

[ស៊ក] sak

(ព.ប្រ.) លូកសម្ដី, សបសម្ដីឱ្យទាល់ :

ស៊ក កិរិយាសព្ទ

[ស៊ក-រូប] sak

(សព្ទអារក្ស) ចូលរូបឬគ្របរូប, ជាន់រូប (ខ្មោចចូល) :

ស៊កសៀត

ពាក្យញុះញង់; ពាក្យសបឱ្យទាល់។

ស៊កសៀត កិរិយាសព្ទ ១)

[ស៊ក-សៀត] sakasiet

ញុះញង់, និយាយអុជអាល, និយាយញុះឱ្យគេបែកបាក់គ្នា។

ស៊កសៀត កិរិយាសព្ទ ២)

[ស៊ក-សៀត] sakasiet

ជ្រៀតជ្រែក ឬសបសម្ដីឱ្យទាស់នៅស្ងៀម។

ស៊កសៀត កិរិយាសព្ទ

[ពាក-ស៊ក-សៀត] sakasiet

ពាក្យញុះញង់; ពាក្យសបឱ្យទាល់។

ស៊ង

កញ្ចប់ធ្វើដោយស្លឹកចេកស្រស់ជាដើមមានសណ្ឋានជ្រលមមានស្រទាប់ហូតទាញចេញបាន សម្រាប់ដាក់ស្លាបារី :

ស៊ង នាម ១)

[ស៊ង] song

ទីដែលហ៊ុមព្រួលបញ្ចូលត្រី, បង្ខាំងត្រី :

ស៊ង នាម ២)

[ស៊ង] song

ច្រកឬប្រហប់មានសណ្ឋានជាទ្វារជ្រលមឬជ្រៅ :

ស៊ង នាម

[ស៊ង] song

កញ្ចប់ធ្វើដោយស្លឹកចេកស្រស់ជាដើមមានសណ្ឋានជ្រលមមានស្រទាប់ហូតទាញចេញបាន សម្រាប់ដាក់ស្លាបារី :

ស៊ន

ស្ទួន, ស្ទួនគ្នា, ផ្ទួនលើគ្នា :

ស៊ន កិរិយាសព្ទ ១)

[ស៊ន] son

តម្រួតលើគ្នា, ដាក់តម្រួតបន្ទើតលើគ្នា :

ស៊ន កិរិយាសព្ទ ២)

[ស៊ន] son

ស្ទួន, ស្ទួនគ្នា, ផ្ទួនលើគ្នា :

ស៊ប់

ស៊ប់មាំ; ទៀងទាត់ប្រាកដ, ឥតប្រែប្រួល :

ស៊ប់ កិ., គុ.កិ.

[ស៊ប់] sab

គ្រប់គ្រាន់, ពេញទី, ពេញលេញ, ឥតខ្វះខាត; ទៀងទាត់ :

ស៊ប់ កិ., គុ.កិ.

[ស៊ប់-សួន] sab

ស៊ប់មាំ; ទៀងទាត់ប្រាកដ, ឥតប្រែប្រួល :

ស៊ប់មាត់ កិរិយាសព្ទ

[ស៊ប់-មាត់] sbameat≈

ស្និទ្ធមាត់, មិនញញើតមាត់។

ស៊ប់ស៊ាំ

ស៊ាំចិត្តស៊ប់, ថ្នឹកចិត្តគំនិតមិនញញើតញញើម។

ស៊ប់ស៊ាំ កិរិយាសព្ទ

[ស៊ប់-ស៊ាំ] sbaseaum≈

ស៊ាំចិត្តស៊ប់, ថ្នឹកចិត្តគំនិតមិនញញើតញញើម។

ស៊យ

ប្រដាប់មានសណ្ឋានស្រដៀងនឹងស្នៀតសក់ ធ្វើដោយមាស, ប្រាក់, ទង់ហ៊្វា, ទង់ដែង, ស្ពាន់, ស្នែងជាដើម សម្រាប់កៀសកៀរប្រមុំឬពង្រាបសក់បួងឬកួចផ្នួងសក់ :

ស៊យ កិ., គុ.

[ស៊យ] say

មិនប្រទះលាភ, ឃ្វាងលាភ; មិនសមបំណង; មោឃៈ, ឃែត, ឥតបានអ្វី :

ស៊យ កិរិយាសព្ទ

[ស៊យ-ដំ-ណើ] say

ឃ្វាងដំណើរ។

ស៊យ កិរិយាសព្ទ

[ស៊យ] say

កៀសកៀរប្រមុំឬពង្រាបសក់បួងដោយស៊យឱ្យរៀបរយស្រួល :

ស៊យ នាម

[ស៊យ] say

ប្រដាប់មានសណ្ឋានស្រដៀងនឹងស្នៀតសក់ ធ្វើដោយមាស, ប្រាក់, ទង់ហ៊្វា, ទង់ដែង, ស្ពាន់, ស្នែងជាដើម សម្រាប់កៀសកៀរប្រមុំឬពង្រាបសក់បួងឬកួចផ្នួងសក់ :

ស៊សគ្រលស

ដែលឆ្គងឥតគួរឥតសម, ច្រឡោះបោះ; តោសម៉ោស ឬតោសមម៉ោស :

ស៊សគ្រលស គុ.កិ., គុ.

[ស៊ស-គ្រ-លស] sasakrolos

ដែលឆ្គងឥតគួរឥតសម, ច្រឡោះបោះ; តោសម៉ោស ឬតោសមម៉ោស :

ស៊ាន

ដែលមានសូរសំឡេងលាន់ឮខ្លាំងកងរំពង, ពាក្យនេះច្រើនប្រើជាមួយនឹងពាក្យ សូរ :

ស៊ាន គុណកិរិយា

[ស៊ាន] san

ដែលមានសូរសំឡេងលាន់ឮខ្លាំងកងរំពង, ពាក្យនេះច្រើនប្រើជាមួយនឹងពាក្យ សូរ :

ស៊ាំ កិរិយាសព្ទ

[ស៊ាំ] sam

អាចប្រព្រឹត្តទៅបានព្រោះការថ្នឹក, មានដំណើរថ្នឹក :

ស៊ាំ គុណនាម

[ស៊ាំ] sam

ថ្នឹក :

ស៊ាំទាំ គុណនាម

[ស៊ាំ-ទាំ] seaumteaum≈

(ម.ព. សាំទាំ)។

ស៊ាំស៊ន

សាំផ្ទួនដដែលៗ, ច្រំដែល, ចែប៉ប្រែ :

ស៊ាំស៊ន គុ.កិ., គុ.

[ស៊ាំ-ស៊ន] samson

សាំផ្ទួនដដែលៗ, ច្រំដែល, ចែប៉ប្រែ :

ស៊ិនសែ

គ្រូ; គ្រូបង្រៀន (ខ្មែរច្រើនហៅក្លាយជា ចិនសែ)។

ស៊ិនសែ នាម

[ស៊ិន-សែ] senosae

គ្រូ; គ្រូបង្រៀន (ខ្មែរច្រើនហៅក្លាយជា ចិនសែ)។

ស៊ិន្ទ កិរិយាសព្ទ

[ស៊ិន] sin≈

(ម.ព. សិន្ទ)។

ស៊ិន្ធ កិរិយាសព្ទ

[ស៊ិន] sin≈

(ម.ព. សិន្ទ)។

ស៊ី

ព័ណ៌, សម្បុរ :

ស៊ី កិរិយាសព្ទ

[ស៊ី] c

(ព.សា.) ដាក់អាហារក្នុងមាត់ ទំពា ហើយលេបចូល, បរិភោគភោជនាហារ។ និយាយចំពោះអ្នកបរិភោគ, ប្រើតាមថ្នាក់បុគ្គលដូច្នេះគឺ សម្រាប់ក្សត្រិយ៍ថា សោយ (ខ្មែរបុរាណប្រើ ស្វោយ) ; សម្រាប់បព្វជិតថា ឆាន់; សម្រាប់មន្ត្រីធំថា ពិសាក្រយា; សម្រាប់មន្ត្រីតូចនិងសាធារណជនដែលគួរគោរពថា ពិសា; សម

ស៊ី កិរិយាសព្ទ

[ស៊ី] c

ពាក្យ ស៊ី នេះ ប្រើសំដៅ សេចក្ដីចំពោះ និង សេចក្ដីប្រៀប បានជាអនេក។

ស៊ី នាម

[គំ-និត-ស៊ី-គ្នា] c

គំនិតត្រូវគ្នា។

ស៊ី នាម

[ចំ-ណេះ-មិន-ស៊ី-គ្នា-ទេ] c

ចំណេះមិនលើសគ្នាទេ។

ស៊ី នាម

[សំ-ឡេង-មិន-ស៊ី-គ្នា] c

សំឡេងមិនត្រូវគ្នា។

ស៊ី កិរិយាសព្ទ

[ស៊ី-កំ-រ៉ៃ] c

យកកម្រៃ ឬគៃឱ្យបានកម្រៃខ្លះ។

ស៊ី កិរិយាសព្ទ

[ស៊ី-កំ-ឡាំង] c

ពឹងកម្លាំងគេ ឬរស់ដោយសារគេចិញ្ចឹម :

ស៊ី កិរិយាសព្ទ

[ស៊ី-កា-ប្រាក់] c

យកការប្រាក់, បានការប្រាក់ជាប្រយោជន៍។

ស៊ី នាម

[ស៊ី-ក្នុង] c

រូងសាច់ចូលទៅក្នុង :

ស៊ី កិរិយាសព្ទ

[ស៊ី-ក្រ-ចក] c

ចាប់ត្រង់សាច់ក្បែរក្រចកមើលមិនជា :

ស៊ី កិរិយាសព្ទ

[ស៊ី-ក្រោម-ភ្នែក] c

បំបាត់នៅមុខឬលួចប្រពន្ធគេបានដោយងាយ។

ស៊ី កិរិយាសព្ទ

[ស៊ី-ក្រោយ-ខ្នង] c

យកបានពីក្រោយខ្នង ឬបំបាត់យកបានមិនឱ្យដឹងខ្លួន។

ស៊ី នាម

[ស៊ី-ខាវ] c

ជក់ខ្យល់ចំហៀងឬទទឹង :

ស៊ី កិរិយាសព្ទ

[ស៊ី-ខ្វាត់-បំ-បាត់-ពន់] c

កិបឬលួចយកប្រាក់បង់ខ្វាត់ទាំងបំបាត់ប្រាក់ពន្ធដារផង។

ស៊ី កិរិយាសព្ទ

[ស៊ី-គំ-និត] c

លួចគំនិតគ្នា, ដេញគំនិតគ្នា, លួចល្បិចគ្នា។

ស៊ី កិរិយាសព្ទ

[ស៊ី-គ្នា] c

ត្រូវគ្នា, ដូចគ្នា, សមគ្នា; លើសគ្នា។

ស៊ី កិរិយាសព្ទ

[ស៊ី-ចាយ] c

ចាយវាយស៊ីផឹកតាមតែប្រទះ។

ស៊ី កិរិយាសព្ទ

[ស៊ី-ចុក] c

(ព.សា.) ស៊ីស្លាចុកថ្នាំ; ចិញ្ចឹមជីវិតតាមប្រក្រតី។

ស៊ី កិរិយាសព្ទ

[ស៊ី-ចុក-បុក-ទំ-ពា] c

(ព.សា.) ស៊ីចាយអស់គង់ជាមួយគ្នា, អត់ឃ្លានមានស៊ីជាមួយគ្នា។

ស៊ី កិរិយាសព្ទ

[ស៊ី-ចំ-ណេញ] c

យកចំណេញ។

ស៊ី កិរិយាសព្ទ ១)

[ស៊ី-ជំ-រៅ] c

ដែលមានបាតជ្រៅ (ចំពោះតែនាវា) :

ស៊ី គុណកិរិយា ២)

[ស៊ី-ជំ-រៅ] c

ដែលទាក់ទងនឹងផ្លូវភេទ :

ស៊ី កិរិយាសព្ទ

[ស៊ី-ជី] c

ចាប់យកជាតិជី, ស្រូបយកជាតិជី :

ស៊ី កិរិយាសព្ទ

[ស៊ី-ជើង] c

កាត់សាច់ចង្វែកម្រាមជើង :

ស៊ី កិរិយាសព្ទ

[ស៊ី-ជំ-នោរ] c

ឡើងបញ្ជោរ :

ស៊ី កិរិយាសព្ទ

[ស៊ី-ឈ្នួល] c

ធ្វើការយកឈ្នួល, ទទួលជួលឱ្យគេ។

ស៊ី នាម

[ស៊ី-តូច] c

ចាយវាយតូចឬស៊ីម្ហូបតិចមុខ។

ស៊ី នាម

[ស៊ី-តែ-ផេះ] c

(ម.ព. ស៊ីផេះ!)។

ស៊ី កិរិយាសព្ទ

[ស៊ី-ថោក] c

យកតម្លៃថោក, យកថ្លៃតិច។

ស៊ី កិរិយាសព្ទ

[ស៊ី-ថ្លៃ] c

យកថ្លៃច្រើន។

ស៊ី កិរិយាសព្ទ

[ស៊ី-ទំ-លាក់] c

និយាយពីទូកងមាឌរឹង បានតែអុំទម្លាក់ច្រវាឱ្យយាងយាវមួយៗទើបលឿន :

ស៊ី គុណនាម

[ស៊ី-ទឹក-ជ្រៅ] c

(ម.ព. ស៊ីជម្រៅ)។

ស៊ី គុណនាម

[ស៊ី-ទឹក-រាក់] c

(ម.ព. ស៊ីរាក់)។

ស៊ី កិរិយាសព្ទ

[ស៊ី-ធំ] c

ស៊ីម្ហូបច្រើនមុខឬចាយវាយធំ។

ស៊ី កិរិយាសព្ទ ១)

[ស៊ី-នុយ] c

ត្របាក់នុយ, លេបនុយ។

ស៊ី កិរិយាសព្ទ ២)

[ស៊ី-នុយ] c

(ព.ប្រ.) ស៊ីសំណូក។

ស៊ី កិរិយាសព្ទ

[ស៊ី-នៅ-មុក] c

បំបាត់យកនៅមុខ ឬលួចនៅមុខ។

ស៊ី គុ., កិ.

[ស៊ី-បញ់-ជោ] c

ដែលបានតែគេបញ្ជោរទើបគាប់ចិត្ត។

ស៊ី កិរិយាសព្ទ

[ស៊ី-ប្រាក់] c

បំបាត់ប្រាក់ (មានបំបាត់ប្រាក់រាជការជាដើម) ឬ យកប្រាក់សំណូក។

ស៊ី កិរិយាសព្ទ

[ស៊ី-ប្រាក់-កំ-រ៉ៃ] c

(ម.ព. ស៊ីរ៉ឺត្រែត)។

ស៊ី កិរិយាសព្ទ

[ស៊ី-ប្រាក់-កាស] c

(ម.ព. ស៊ីប្រាក់)។

ស៊ី កិរិយាសព្ទ

[ស៊ី-ប្រាក់-ខែ] c

បានប្រាក់ដែលត្រូវបើកតាមកំណត់ពេញរៀងរាល់ខែ (មាសិក)។

ស៊ី កិរិយាសព្ទ

[ស៊ី-ប្រាក់-ថ្ងៃ] c

បានប្រាក់ដែលត្រូវបើកតាមកំណត់ត្រឹមតែថ្ងៃដែលធ្វើការ (ទិនិក)។

ស៊ី កិរិយាសព្ទ

[ស៊ី-ប្រាក់-រ៉ឺ-ត្រែត] c

បានប្រាក់ដែលខ្លួនអ្នករាជការចាស់ត្រូវបានរៀងរាល់ខែ (ដោយមិនបាច់ធ្វើរាជការ គឺចូលនិវត្តន៍)។

ស៊ី កិរិយាសព្ទ

[ស៊ី-ប្រាច-ញ៉ា] c

(ម.ព. ស៊ីគំនិត)។

ស៊ី កិរិយាសព្ទ

[ស៊ី-ប្រេង] c

បង្អស់ប្រេង, ចុះប្រេង :

ស៊ី កិរិយាសព្ទ

[ស៊ី-ផេះ] c

គ្មានអ្វីស៊ីទេមានតែផេះ ស៊ីតែផេះចុះ! (ព.សា.)។

ស៊ី កិរិយាសព្ទ ១)

[ស៊ី-ផ្ដាច់-ស្រុក] c

យកប្រយោជន៍បានពីស្រុកមួយទាំងមូល។

ស៊ី កិរិយាសព្ទ ២)

[ស៊ី-ផ្ដាច់-ស្រុក] c

(ព.ប្រ.) លេងឈ្នះកាយយកគ្រាប់ទាំងអស់ពីក្នុងរន្ធមិនឱ្យអ្នកម្ខាងដើរផងបាន (ក្នុងល្បែងបាយខុំ)។

ស៊ី កិរិយាសព្ទ

[ស៊ី-ផ្លែ-ត្នោត] c

ត្រូវគេបញ្ឆោតឬចាញ់បោកគេ។

ស៊ី កិរិយាសព្ទ

[ស៊ី-ពី-មុក] c

យកបានពីមុខឬបំបាត់យកពីមុខ។

ស៊ី កិរិយាសព្ទ

[ស៊ី-ព្រោះ-លោះ-កំ-ឡាំង] c

មិនធ្វើការនឿយហត់ព្រមទាំងបានសុខស្រួលដោយសារកូនឬកូនសិស្សចិញ្ចឹមរក្សា។

ស៊ី កិរិយាសព្ទ

[ស៊ី-មិន-មុត] c

ធ្វើការមិនកើតឬយកប្រយោជន៍មិនបាន។

ស៊ី កិរិយាសព្ទ ១)

[ស៊ី-មួយ-ចំ-ហៀង-ស្រុក] c

បានប្រយោជន៍ពីក្នុងស្រុកចំនួនពាក់កណ្ដាល។

ស៊ី កិរិយាសព្ទ ២)

[ស៊ី-មួយ-ចំ-ហៀង-ស្រុក] c

(ព.ប្រ.) លេងឈ្នះកាយយកគ្រាប់ពីប៉ែកខាងគេអស់ទាំង ៥រន្ធ (ក្នុងល្បែងបាយខុំ)។

ស៊ី កិរិយាសព្ទ ១)

[ស៊ី-មេ-កូន] c

យកទាំងមេទាំងកូន ឬយកទាំងម្ដាយទាំងកូន។