សំវរី នាម
[ស័ង-វៈ-រី] samvori
រាត្រី, យប់ (ព.កា.)។
ពាក្យខ្មែរ ការអាន និងអត្ថន័យ — បើកជាសាធារណៈ និងកែលម្អដោយអ្នកអាន។
[ស័ង-វៈ-រី] samvori
រាត្រី, យប់ (ព.កា.)។
[ស័ង-វៈ-រី-កាល] samvori
ពេលយប់។
[ស័ង-វៈ-រី-ច] samvori
រត្តិចរ ឬរាត្រីចរ។
(អ.សិ.) វិធីតែងនិពន្ធមួយបែប ដែលកវី អ្នកនិពន្ធប្រើដោយធ្វើឱ្យតួអង្គជជែកសន្ទនា ឆ្លងឆ្លើយគ្នាទៅវិញទៅមក :
[ស័ង-វ៉ាត-វិ-ធី] sngovatvithi≈
(អ.សិ.) វិធីតែងនិពន្ធមួយបែប ដែលកវី អ្នកនិពន្ធប្រើដោយធ្វើឱ្យតួអង្គជជែកសន្ទនា ឆ្លងឆ្លើយគ្នាទៅវិញទៅមក :
(ម.ព. សង្វាស)។
[ស័ង-វ៉ាស] samveas
(ម.ព. សង្វាស)។
(ម.ព. នាសនង្គ)។
[ស័ង-វ៉ា-សៈ-នា-សៈ-ណា] samveasneasonea
(ម.ព. នាសនង្គ)។
ការទំនុកបម្រុង ការចាត់ចែងទុក ការផ្ដល់នូវស្បៀង។
[ស័ង-វិ-ធា-នៈ-កា] sngovitheaneakka≈
ការទំនុកបម្រុង ការចាត់ចែងទុក ការផ្ដល់នូវស្បៀង។
(ម.ព. សង្វេគ)។
[ស័ង-វេក] samvek
(ម.ព. សង្វេគ)។
ទីដែលគួរទៅមើល (លុះបានឃើញ) គួរឱ្យកើតសង្វេគ គឺទីដំណែលរបស់បុគ្គលដែលគួរគោរព។
[ស័ង-វេ-ជៈ-នី-យៈ] samvechoniy
ដែលគួរសង្វេគ។
[ស័ង-វេ-ជៈ-នី-យ៉័ត-ឋាន] samvechoniy
ទីដែលគួរឱ្យកើតសង្វេគ។
[ស័ង-វេ-ជៈ-នី-យៈ-ទ័ស-សៈ-នី-យុ័ត-ឋាន] samvechoniy
ទីដែលគួរទៅមើល (លុះបានឃើញ) គួរឱ្យកើតសង្វេគ គឺទីដំណែលរបស់បុគ្គលដែលគួរគោរព។
(ម.ព. សន្ទនា)។
[ស័ង-សន់-ទៈ-នា] samsantonea
(ម.ព. សន្ទនា)។
(ម.ព. សំសយត្ថវាចក)។
[ស័ង-សៈ-យុ័ត-ថៈ-និ-បាត] samsoyotthonibat
(ម.ព. សំសយត្ថវាចក)។
ពាក្យប្រាប់សេចក្ដីសង្ស័យ, ប្រាប់សេចក្ដីឆ្ងល់ ឬ?, ដែរឬ?, អ្វី?, ដែរឬអ្វី?, ទេដឹង?, ទេដឹងឬ?, ...ជាសំសយត្ថវាចក (ព.វ.) ហៅ សំសយត្ថនិបាត ក៏បាន។
[ស័ង-សៈ-យុ័ត-ថៈ-វា-ចៈ-កៈ] ឬ [ស័ង-សៈ-យុ័ត-ថៈ-វា-ចក់] samsoyotthoveachok
ពាក្យប្រាប់សេចក្ដីសង្ស័យ, ប្រាប់សេចក្ដីឆ្ងល់ ឬ?, ដែរឬ?, អ្វី?, ដែរឬអ្វី?, ទេដឹង?, ទេដឹងឬ?, ...ជាសំសយត្ថវាចក (ព.វ.) ហៅ សំសយត្ថនិបាត ក៏បាន។
[ស័ង-សា] samsar
ឈ្មោះក្រូចមួយប្រភេទ ពួកក្រូចចងសក់ :
ដូចគ្នានឹង សង្សារ (ម.ប្រ., ច្រ.ប្រ. សង្សារ ជាង)។
[ស័ង-សា-រ៉ៈ] samsareak
ដូចគ្នានឹង សង្សារ (ម.ប្រ., ច្រ.ប្រ. សង្សារ ជាង)។
[ស័ង-សេ-ទៈ-ជៈ] samsetoch
ដែលកើតពីញើសក្អែល។
[ស័ង-សេ-ទៈ-ជៈ-ស័ត] samsetoch
សត្វដែលកើតពីញើសក្អែលឬពីទីដែលស្មោកគ្រោកអាប់អួ :
[ស័ង-ស្វេ-ទៈ-ជៈ-ស័ត] samsetoch
(ម.ព. សំសេទជសត្ត)។
(ម.ព. សំសេទជ)។
[ស័ង-សេ-ទៈ-ជៈ] sngoseteakcheak≈
(ម.ព. សំសេទជ)។
គ្រឿងសស្ត្រាមួយប្រភេទ មានមុខទាំងពីរខាង ចុងស្រួចរលែម ទ្រង់ទ្រាយផ្លែស្រដៀងនឹងលំពែង តែមានទ្រនុងចំកណ្ដាលទាំងពីរខាង ដងខ្លី :
[សំ-សែ] samsae
គ្រឿងសស្ត្រាមួយប្រភេទ មានមុខទាំងពីរខាង ចុងស្រួចរលែម ទ្រង់ទ្រាយផ្លែស្រដៀងនឹងលំពែង តែមានទ្រនុងចំកណ្ដាលទាំងពីរខាង ដងខ្លី :
(ម.ព. សង្ការ{¥¥}២{££})។
[សំ-ស្កា] samskar
(ម.ព. សង្ការ២)។
ឈ្មោះភាសាដើមដំបូងបំផុតរបស់ពួកហិណ្ឌូ; លុះចំណេរកាលតៗមកដរាបដល់សម័យបច្ចុប្បន្ននេះ សំស្ក្រឹតក្លាយជាមតកភាសា (ភាសាស្លាប់) ព្រោះមិនមានជនជាតិណាមួយប្រើជាសម្ដីសម្រាប់ជាតិរបស់ខ្លួនដោយគ្រប់គ្រាន់ឡើយ (ប្រើខ្លះបន្តិចបន្តួច), គ្រាន់តែទុកជាមូលភាសាឬប្រើកត់ត្រាគម្ពីរក្បួនច្បាប់ប
[ស័ង-ស្ក្រិត] ឬ [ស័ង-សៈ-ក្រិត] samskroet
ឈ្មោះភាសាដើមដំបូងបំផុតរបស់ពួកហិណ្ឌូ; លុះចំណេរកាលតៗមកដរាបដល់សម័យបច្ចុប្បន្ននេះ សំស្ក្រឹតក្លាយជាមតកភាសា (ភាសាស្លាប់) ព្រោះមិនមានជនជាតិណាមួយប្រើជាសម្ដីសម្រាប់ជាតិរបស់ខ្លួនដោយគ្រប់គ្រាន់ឡើយ (ប្រើខ្លះបន្តិចបន្តួច), គ្រាន់តែទុកជាមូលភាសាឬប្រើកត់ត្រាគម្ពីរក្បួនច្បាប់ប
(ម.ព. សង្ហារិម)។
[ស័ង-ហា-រិម] samharim
(ម.ព. សង្ហារិម)។
ប្រដាប់សម្រាប់ទាញបង្អើលសត្វមិនឱ្យហ៊ានមកស៊ីផ្លែឈើជាដើម :
[សំ-ឡាញ] samlanh
ប្រដាប់សម្រាប់ទាញបង្អើលសត្វមិនឱ្យហ៊ានមកស៊ីផ្លែឈើជាដើម :
ស្រាលស្ងើក។
[សំ-ឡី] samlei
(ម.ព. សម្លី)។
[ស្រាល-ដូច-សំ-ឡី] samlei
ស្រាលស្ងើក។
របស់សម្រាប់ស្ត្រីប្រើនៅពេលមានរដូវ :
[សំ-ឡី-អៈ-ណា-ម៉ៃ] samleiaaknamai≈
របស់សម្រាប់ស្ត្រីប្រើនៅពេលមានរដូវ :
សំឡេងគគ្រាតមិនស្អាត។
[សំ-ឡេង] samleng
សទ្ទជាតិដែលមកប៉ះសោតប្បសាទឱ្យឮ, សូរសព្ទឬសម្ដីដែលលាន់ឮ :
[សំ-ឡេង-ក្រ-អៅ] samleng
(ម.ព. សំឡេងក្រអៅ)។
[សំ-ឡេង-ក្រ-អៅ] samleng
សំឡេងលាន់ឮវ៉ៅគ្រលួច។
[សំ-ឡេង-ង៉េវ] samleng
សំឡេងខ្សេវស្ដួចតូចឆ្មារ។
[សំ-ឡេង-ស្អា] samleng
សំឡេងគគ្រាតមិនស្អាត។
អារ ក ឬចាក់កបន្តិចម្ដងៗ យឺតៗ ឱ្យស្លាប់ :
[សំ-ឡេះ] samleh
អារ ក ឬចាក់កបន្តិចម្ដងៗ យឺតៗ ឱ្យស្លាប់ :
(ម.ព. សំឡេះ)។
[សំ-ឡែះ] samlaeah
(ម.ព. សំឡេះ)។
(ម.ព. សម្អក)។
[សំ-អក] samaak
(ម.ព. សម្អក)។
(ម.ព. សម្អប់)។
[សំ-អប់] samaab
(ម.ព. សម្អប់)។
(ម.ព. សម្អប់ពុត)។
[សំ-អប់-ពុត] samaabaput
(ម.ព. សម្អប់ពុត)។
ដំណើរឬរបស់ដែលគួរអាងដល់, ភ័ស្ដុតាង, តឹកតាង :
[សំ-អាង] samaang
(ម.ព. សម្អាង)។
[សំ-អាង] samaang
ដែលជាគ្រឿងអាងដល់ :
[សំ-អាង] samaang
ដំណើរឬរបស់ដែលគួរអាងដល់, ភ័ស្ដុតាង, តឹកតាង :
(ម.ព. សម្អាត)។
[សំ-អាត] samaat
(ម.ព. សម្អាត)។
(ម.ព. សម្អិត)។
[សំ-អិត] samaet
(ម.ព. សម្អិត)។
(ម.ព. សម្អុយ)។
[សំ-អុយ] samaoy
(ម.ព. សម្អុយ)។
ត្រីស្រស់ល្អិតៗ ដែលផ្សំគ្រឿងស្រដៀងនឹងប្រហិតតែឥតម្សៅ ចម្អិនដោយចំហុយ :
[សំ-អុះ] samaoh
ចំហុយត្រីស្រស់ល្អិតៗ ដែលផ្សំគ្រឿងស្រេច :
[សំ-អុះ] samaoh
ត្រីស្រស់ល្អិតៗ ដែលផ្សំគ្រឿងស្រដៀងនឹងប្រហិតតែឥតម្សៅ ចម្អិនដោយចំហុយ :
(ម.ព. សម្អេក)។
[សំ-អេក] samaek
(ម.ព. សម្អេក)។
ពាក្យសម្រាប់និយាយផ្សំនឹងពាក្យ សំអោក ថា សំអែកសំអោក :
[សំ-អែក] samaaek
ពាក្យសម្រាប់និយាយផ្សំនឹងពាក្យ សំអោក ថា សំអែកសំអោក :
[សំ-អែល] samaael
(ម.ព. សម្អែល)។
ដែលធំ, ធាត់, ថ្លោសរាងស្រគុក :
[សំ-អោក] samaaok
ដែលធំ, ធាត់, ថ្លោសរាងស្រគុក :
(ម.ព. សម្អែល)។
[សំ-អ៊ែល] samael≈
(ម.ព. សម្អែល)។
(ម.ព. សម្អិត)។
[សំ-អិត] samaet≈
(ម.ព. សម្អិត)។
(ម.ព. សំរឹទ្ធ{¥¥}១{££}{¥¥}២{££})។
[សំ-រ៉ិត] samrytthor
(ម.ព. សំរឹទ្ធ១២)។
(ម.ព. សំរឹទ្ធ{¥¥}១{££}{¥¥}២{££})។
[សំ-រ៉ិត] samret≈
(ម.ព. សំរឹទ្ធ១២)។
(ម.ព. សំរឹទ្ធី)។
[សំ-រ៉ិត-ធី] samrytthi
(ម.ព. សំរឹទ្ធី)។
(ម.ព. សំអោក)។
[សំ-អោក] samaaok≈
(ម.ព. សំអោក)។
បាត់ឈឺស្រឡះ, ជាស្រឡះពីជំងឺ, ជាស្មោះស្មាន។
[សះ] sas
ជាដំបៅ, បាត់ដំបៅ :
[សះ-ជា] sas
ជានឹងគ្នា, លែងខឹងប្រកាន់គ្នា, លែងទាស់គ្នា។
[សះ-សា] sas
(ម.ព. សះជា)។
[សះ-ស្បើយ] sas
បាត់ឈឺស្រឡះ, ជាស្រឡះពីជំងឺ, ជាស្មោះស្មាន។
(សព្ទអារក្ស) ចូលរូបឬគ្របរូប, ជាន់រូប (ខ្មោចចូល) :