សំបថ
ពាក្យស្បថ, ការស្បថ :
ពាក្យខ្មែរ ការអាន និងអត្ថន័យ — បើកជាសាធារណៈ និងកែលម្អដោយអ្នកអាន។
ពាក្យស្បថ, ការស្បថ :
[សំ-បត់] samboth
ពាក្យស្បថ, ការស្បថ :
(ម.ព. សម្បា)។
[សំ-បា] samba
(ម.ព. សម្បា)។
(ម.ព. សម្បាច់)។
[សំ-បាច់] sambach
(ម.ព. សម្បាច់)។
(ម.ព. សម្បារ)។
[សំ-បា] sambar
(ម.ព. សម្បារ)។
(ម.ព. សម្បុក{¥¥}១{££}{¥¥}២{££})។
[សំ-បុក] sambok
(ម.ព. សម្បុក១២)។
(ម.ព. សម្បុកចាប)។
[សំ-បុក-ចាប] sambokochab
(ម.ព. សម្បុកចាប)។
(ម.ព. សម្បុកទ្រយុក)។
[សំ-បុក-ទ្រ-យុក] samboktroyuk
(ម.ព. សម្បុកទ្រយុក)។
(ម.ព. សំបុត្រ)។
[សំ-បុត] sambod
(ម.ព. សំបុត្រ)។
សំបុត្រសួរសុខទុក្ខ។
[សំ-បុត] sbot
សេចក្ដីដែលសរសេររួចហើយត្រូវដាក់ក្នុងស្រោមឬត្រូវខ្ចប់ឱ្យជិតដិត; អក្សរដែលសរសេរនៅផ្ទៃក្រដាសជាពាក្យរាយសេចក្ដីជាជំនួសការនិយាយមាត់ទទេ ឬទុកជាការសម្លាកសំខាន់; ចុតហ្មាយ; ដីកា; ... :
[សំ-បុត-បក] sbot
សំបុត្ររាយការណ៍ឆ្លើយតបត្រឡប់ទៅវិញ។
[សំ-បុត-ស្នាម] sbot
សំបុត្រសាធារណៈ, សំបុត្ររាយរង។
[សំ-បុត-សំ-ណួ] sbot
សំបុត្រសួរសុខទុក្ខ។
ពោលពាក្យបូរបាច់ប្រតិស្ឋអធិស្ឋាន, ពោលពាក្យរំឭករំលើក ស្រាវជ្រាវរាវរកគុណឬអំពើល្អដែលបានធ្វើរួចមកហើយ, បួងសួងដើម្បីឱ្យបានសម្រេចការសមបំណង :
[សំ-បូង-សង់-រ៉ូង] samboungsangrung
ពោលពាក្យបូរបាច់ប្រតិស្ឋអធិស្ឋាន, ពោលពាក្យរំឭករំលើក ស្រាវជ្រាវរាវរកគុណឬអំពើល្អដែលបានធ្វើរួចមកហើយ, បួងសួងដើម្បីឱ្យបានសម្រេចការសមបំណង :
(ម.ព. សម្បួរ)។
[សំ-បួ] sambuor
(ម.ព. សម្បួរ)។
(ម.ព. ក្ទម្ពទេស និង សម្បួរ)។
[សំ-បួ-កក់] sambuorokak
(ម.ព. ក្ទម្ពទេស និង សម្បួរ)។
(ម.ព. សំបួរកក់)។
[សំ-បួ-ទេស] sambuotes≈
(ម.ព. សំបួរកក់)។
(ម.ព. សំបួរកក់)។
[សំ-បួ-ប្រាក់] sambuobreak≈
(ម.ព. សំបួរកក់)។
(ម.ព. សំបួរកក់)។
[សំ-បួ-មាស] sambuomeas≈
(ម.ព. សំបួរកក់)។
ពាក្យសាមញ្ញ សម្រាប់និយាយផ្សំជាមួយនឹងពាក្យ ផ្ទះ ថា ផ្ទះសំបែង ផ្ទះធម្មតា, ផ្ទះសាមញ្ញ ឬផ្ទះធំនិងផ្ទះតូច, ផ្ទះធំនិងផ្ទះរាយរង។
[សំ-បែង] sambaeng
ពាក្យសាមញ្ញ សម្រាប់និយាយផ្សំជាមួយនឹងពាក្យ ផ្ទះ ថា ផ្ទះសំបែង ផ្ទះធម្មតា, ផ្ទះសាមញ្ញ ឬផ្ទះធំនិងផ្ទះតូច, ផ្ទះធំនិងផ្ទះរាយរង។
(ម.ព. សម្បោរ)។
[សំ-បោ] sambaor
(ម.ព. សម្បោរ)។
ស្ដើងមានផ្ទៃរាប, ស្ដើងប៉ាតឡាត, ស្ដើងកំប៉ាត :
[សំ-ប៉ាត] sampat
ស្ដើងមានផ្ទៃរាប, ស្ដើងប៉ាតឡាត, ស្ដើងកំប៉ាត :
ទូកអុំមួយប្រភេទ តដោយក្ដារ ៥សន្លឹកខាងក្បាលនិងកន្សៃរាងង។ ទូកអុំមួយប្រភេទទៀត មាឌជាទូកផ្កាចារ ប៉ុន្តែលើកក្ដារប៉ះថែមឡើងទៀត ក៏ហៅ សំប៉ាន ដែរ។
[សំ-ប៉ាន] sampan
ទូកអុំមួយប្រភេទ តដោយក្ដារ ៥សន្លឹកខាងក្បាលនិងកន្សៃរាងង។ ទូកអុំមួយប្រភេទទៀត មាឌជាទូកផ្កាចារ ប៉ុន្តែលើកក្ដារប៉ះថែមឡើងទៀត ក៏ហៅ សំប៉ាន ដែរ។
ដែលមានទោលស្ដើងសំប៉ាត :
[សំ-ប៉ែត] sampaet
ដែលមានទោលស្ដើងសំប៉ាត :
(ព.សា.) ស្ត្រីផ្កាមាស (ព.ខ្ព.) ពេស្យា, វេសិយា, វេសី, នគរសោភិនី, លញ្ជិកា, រូបជីវិនី, រូបាជីវា, រូបូបជីវិនី, វណ្ណទាសី)។
[សំ-ផឹង] sampheng
(ព.សា.) ស្ត្រីផ្កាមាស (ព.ខ្ព.) ពេស្យា, វេសិយា, វេសី, នគរសោភិនី, លញ្ជិកា, រូបជីវិនី, រូបាជីវា, រូបូបជីវិនី, វណ្ណទាសី)។
(ម.ព. សំផិង)។
[សំ-ផឹង] samphoeng≈
(ម.ព. សំផិង)។
(ម.ព. សំផុល្ល)។
[សំ-ផុល] samphol≈
(ម.ព. សំផុល្ល)។
(ម.ព. សម្ផុល្ល)។
[សំ-ផុល] sampholl
(ម.ព. សម្ផុល្ល)។
[សំ-ពង] sampong
វាយពេញកម្លាំងដៃដោយដំបងឬកំណាត់ឈើជាដើម :
ឈ្មោះឈើធំមួយប្រភេទ ជាអសារព្រឹក្ស មានពួររយាងធំៗសាច់សជ្រាក។
[សំ-ពង់] sampong
ឈ្មោះឈើធំមួយប្រភេទ ជាអសារព្រឹក្ស មានពួររយាងធំៗសាច់សជ្រាក។
របស់កើតអំពីការត្បាញដោយអំបោះ, សូត្រ, សរសៃវល្លិ, សំបកឈើ, រោមចៀមជាដើម សម្រាប់ស្លៀក, ដណ្ដប់ជាដើម :
[សំ-ពត់] sampot
របស់កើតអំពីការត្បាញដោយអំបោះ, សូត្រ, សរសៃវល្លិ, សំបកឈើ, រោមចៀមជាដើម សម្រាប់ស្លៀក, ដណ្ដប់ជាដើម :
(ម.ព. សម្ពាយ)។
[សំ-ពាយ] sampeay
(ម.ព. សម្ពាយ)។
សំពះផ្ដោមៗឬរឿយៗ អង្វរគេ។
[សំ-ពិន] sampin
ពាក្យសម្រាប់និយាយផ្សំនឹងពាក្យ សំពះ។
[សំ-ពះ-សំ-ពិន] sampin
សំពះផ្ដោមៗឬរឿយៗ អង្វរគេ។
ពាក្យសម្រាប់និយាយផ្សំនឹងពាក្យ សំពោង។
[សំ-ពីង] samping
ពាក្យសម្រាប់និយាយផ្សំនឹងពាក្យ សំពោង។
សំពោងក្រៃពេក, ស៊ោងអំពោង។
[សំ-ពីង-សំ-ពោង] sampingsampong≈
សំពោងក្រៃពេក, ស៊ោងអំពោង។
(ម.ព. សម្ពឹក)។
[សំ-ពឹក] sampuek
(ម.ព. សម្ពឹក)។
(ម.ព. សំពង់)។
[សំ-ពុង] sampung
(ម.ព. សំពង់)។
សំពាយស៊ូទ្រូឬសំពាយតូចខ្លះធំខ្លះរតែងរតោង។
[សំ-ពូ] sampu
ពាក្យសម្រាប់និយាយផ្សំនឹងពាក្យ សំពាយ។
[សំ-ពាយ-សំ-ពូ] sampu
សំពាយស៊ូទ្រូឬសំពាយតូចខ្លះធំខ្លះរតែងរតោង។
(ម.ព. សម្ពៀត)។
[សំ-ពៀត] sampiet
(ម.ព. សម្ពៀត)។
(ម.ព. សំពីង)។
[សំ-ពេង] sampeng≈
(ម.ព. សំពីង)។
(ម.ព. សំពីងសំពោង)។
[សំ-ពេង-សំ-ពោង] sampengsampong≈
(ម.ព. សំពីងសំពោង)។
(ម.ព. សម្ពែះ)។
[សំ-ពេះ] sampeh
(ម.ព. សម្ពែះ)។
(ម.ព. សម្ពែះ)។
[សំ-ពែស] sampeaeeah
(ម.ព. សម្ពែះ)។
ឈ្មោះបទចម្រៀងឬភ្លេងខ្មែរបុរាណមួយមេ ជាគូគ្នានឹងបទភ្លេង ផាត់ជាយ។
[សំ-ពោង] sampoung
ធំស៊ោងអំពោង; ដែលរីកស្គុសស្គាយ; ដែលបែកព្រោងពេញពាស :
[សំ-ពោង-ព្រោង-ព្រាត] sampoung
សំពោងសព្រាត, សំពោងពេញពាស។
[សំ-ពោង-សក់-ធំ] sampoung
សព្ទមេមត់ ហៅព្រាយឬបិសាចស្រីពួកមួយ ដែលគេយល់ថារំសាយសក់ធំសំពោង។
[សំ-ពោង] sampoung
ឈ្មោះបទចម្រៀងឬភ្លេងខ្មែរបុរាណមួយមេ ជាគូគ្នានឹងបទភ្លេង ផាត់ជាយ។
(ម.ព. សំពោច)។
[សំ-ពោច] sampouch
សត្វចតុប្បាទពួកឈ្មុស, មានក្លិនសាធុំប្រហើរ; មាន ២ប្រភេទគឺ សំពោចដំណើប, សំពោចខ្សាយ ជាសត្វរាត្រីចរ វេលាថ្ងៃពួនសម្ងំនៅក្នុងរូងឈើឬក្នុងព្រៃស៊ុមទ្រុម។
[សំ-ពោច-ខ្សាយ] sampouch
(ម.ព. សំពោច)។
ឈ្មោះពូជទាដែលគេចិញ្ចឹមក្នុងស្រុក ច្រើនមានសម្បុរស :
[សំ-ពៅ] sompov
ភេត្រា គឺនាវាធំមានរាងខាងក្បាលនិងកន្សៃស្ងើន, បើកលឿនដោយកម្លាំងស្លាបក្ដោងច្រើន មានតូចមានធំតាមការប្រកប, សម្រាប់ដើរផ្លូវសមុទ្រ :
[សំ-ពៅ] sompov
ឈ្មោះពូជទាដែលគេចិញ្ចឹមក្នុងស្រុក ច្រើនមានសម្បុរស :
ឈ្មោះបទភ្លេងខ្មែរបុរាណមួយមេ :
[សំ-ពៅ-ថយ] sampovthoy
ឈ្មោះបទភ្លេងខ្មែរបុរាណមួយមេ :
សំពះចំពោះរូបអ្នកតាដែលសន្មតថា ស័ក្ដិសិទ្ធិសុំឱ្យជួយ។
[សំ-ពះ] sampeah
លើកដៃទាំងពីរផ្គុំម្រាមទាំង១០ឆ្ពោះត្រង់ទៅរកបុគ្គល, ទៅរកទីឬវត្ថុដែលគួរគោរព។
[ថ្វាយ-បង្គំ-ងា] sampeah
(ម.ព. សំពះងារ)។
[សំ-ពះ-កា] sampeah
ក្រាបសំពះតាមបែបបទក្នុងវេលាដែលខ្លួនធ្វើអាពាហ៍ពិពាហ៍។
[សំ-ពះ-គ្រូ] sampeah
សំពះគោរពចំពោះគ្រូឬចំពោះគុណគ្រូដែលបានបង្រៀនមន្តវិជ្ជាការឬសិល្បៈផ្សេងៗ។