ស្លឹករឹត

វចនានុក្រមខ្មែរ

ពាក្យខ្មែរ ការអាន និងអត្ថន័យ — បើកជាសាធារណៈ និងកែលម្អដោយអ្នកអាន។

៦៨,៣៦៩ ធាតុ

សំណុំរឿង

ចំនួនរឿងឬសំបុត្រចុតហ្មាយដែលប្រមូលរួបរួមមួយដុំដាក់ជាមួយគ្នា :

សំណុំរឿង នាម

[សំ-ណុំ-រឿង] samnoamreung≈

ចំនួនរឿងឬសំបុត្រចុតហ្មាយដែលប្រមូលរួបរួមមួយដុំដាក់ជាមួយគ្នា :

សំណុះ គុណនាម

[សំ-ណុះ] samnoh

ដែលចុះតាមទឹកស្រក (ចំពោះតែមច្ឆជាតិ) :

សំណូក នាម

[សំ-ណូក] samnouk

ប្រាក់ឬរបស់ដែលសូក :

សំណូម

សេចក្ដីប្រាថ្នាដែលសាងសូមឬដែលបានសាងសូមមកពីព្រេងនាយ :

សំណូម នាម ១)

[សំ-ណូម] samnoum

ការសូម, សេចក្ដីសូម :

សំណូម នាម ២)

[សំ-ណូម] samnoum

សេចក្ដីប្រាថ្នាដែលសាងសូមឬដែលបានសាងសូមមកពីព្រេងនាយ :

សំណូមពរ

ការស្នើសុំ, សេចក្ដីដែលបានស្នើសុំ :

សំណូមពរ នាម

[សំ-ណូម-ព] samnoumpo≈

ការស្នើសុំ, សេចក្ដីដែលបានស្នើសុំ :

សំណួរ នាម a

[សំ-ណួ] samnuor

ពាក្យសួរ; សេចក្ដីសួរសុខទុក្ខដោយសរសេរសំបុត្រ ឬផ្ដាំនឹងអ្នកដទៃ (ច្រើនសរសេរ សំនួរ ជាង) :

សំណួរ គុណនាម b

[សំ-ណួ] samnuor

ដែលសួរ ដែលជាការសួរ :

សំណើ

ការស្នើ, ការសុំ, សំណូមពរ :

សំណើ នាម

[សំ-ណើ] somner

ពេល, វេលាដីខ្លី មានរយៈប្រហែលដូចគេសើឱ្យឃើញស្នើឃើញស្រទាប់ :

សំណើ នាម

[សំ-ណើ] somner

ការស្នើ, ការសុំ, សំណូមពរ :

សំណើច

សើចទប់មិនឈ្នះ, សើចខ្លាំង។

សំណើច នាម

[សំ-ណើច] samnaeuch

អំពើឬដំណើរដែលសើច :

សំណើច នាម

[សំ-ណើច-នាក់-ផង] samnaeuch

សំណើចអ្នកទាំងពួង, សំណើចសាធារណជន។

សំណើច កិរិយាសព្ទ

[អស់-សំ-ណើច] samnaeuch

សើចទប់មិនឈ្នះ, សើចខ្លាំង។

សំណើម

អង្គុយលើកន្លែងដែលសើម។

សំណើម នាម ១)

[សំ-ណើម] samnaeum

ភាវៈសើម, សភាពសើម; កន្លែងដែលសើម :

សំណើម នាម ២)

[សំ-ណើម] samnaeum

បរិមាណជាតិទឹកនៅក្នុងខ្យល់ ដី អាកាស ជាដើម :

សំណើម នាម

[អង់-គុយ-លើ-សំ-ណើម] samnaeum

អង្គុយលើកន្លែងដែលសើម។

សំណេរ

ការសរសេរ, អ្វីដែលគេបានសរសរ កត់ទុក :

សំណេរ នាម

[សំ-ណេ] samne≈

ការសរសេរ, អ្វីដែលគេបានសរសរ កត់ទុក :

សំណេះ នាម

[សំ-ណេះ] samneh

ទំនើង; អំពើ :

សំណេះសំណាល គុ.កិ., គុ.

[សំ-ណេះ-សំ-ណាល] samnehsamnal

ដែលនិយាយរៀបរាប់រាក់ទាក់តាមរឿងតាមដំណើរ :

សំណែន នាម ១)

[សំ-ណែន] samnaen

របស់ដែលសែន, ភោជនដែលសែន :

សំណែន នាម ២)

[សំ-ណែន] samnaen

(ព.ប្រ.) សំណូក :

សំណែន នាម

[បាយ-សំ-ណែន] samnaen

បាយចំណីដែលសែន។

សំណែព

អំពើដែលសេព, ការសេពគប់, ការប្រព្រឹត្ត, ការកាន់ :

សំណែព នាម

[សំ-ណែប] samnaep

អំពើដែលសេព, ការសេពគប់, ការប្រព្រឹត្ត, ការកាន់ :

សំណែស

ពាក្យសម្រាប់និយាយផ្សំនឹងពាក្យ សំណល់ :

សំណែស នាម ១)

[សំ-ណែស] samnaes

អ្វីៗដែលសេស, ដែលសល់ :

សំណែស បុព្វបទ ២)

[សំ-ណែស] samnaes

ពាក្យសម្រាប់និយាយផ្សំនឹងពាក្យ សំណល់ :

សំណោក

សេចក្ដីសោក, សូរសព្ទយំសោក :

សំណោក នាម

[សំ-ណោក] samnaok

សេចក្ដីសោក, សូរសព្ទយំសោក :

សំណៅ

ចម្លងពីសេចក្ដីដើមទុកជាសម្គាល់ :

សំណៅ នាម a

[សំ-ណៅ] samnau

ការដែលចម្លងពីសេចក្ដីដើម, ពីសំបុត្រដើម, ពីច្បាប់ដើម ទុកជាសម្គាល់ :

សំណៅ កិរិយាសព្ទ b

[សំ-ណៅ] samnau

ចម្លងពីសេចក្ដីដើមទុកជាសម្គាល់ :

សំណំ

សំណំសមសួន, មាំមួន :

សំណំ គុណនាម

[សំ-ណំ] samnam

ដែលធំហំ, ដែលហំសមរម្យ; ដែលសម (ល្មម) នឹង, ទំនងនឹង :

សំណំ គុណនាម

[សំ-ណំ-សំ-នួន] samnam

សំណំសមសួន, មាំមួន :

សំតត គុ., ន.

[សំ-តត] samtot

(ម.ព. សម្ដត)។

សំតុល គុ., ន.

[សំ-តុល] samtol

(ម.ព. សម្ដុល)។

សំតេត

ពាក្យសម្រាប់និយាយផ្សំនឹងពាក្យ សំតត ថា សំតេតសំតត គឺដែលស្តតខ្លាំង, ដែលយារស្តតខ្លាំង។

សំតេត បុព្វបទ

[សំ-តេត] samtet

ពាក្យសម្រាប់និយាយផ្សំនឹងពាក្យ សំតត ថា សំតេតសំតត គឺដែលស្តតខ្លាំង, ដែលយារស្តតខ្លាំង។

សំតែក

ពាក្យសម្រាប់និយាយផ្សំនឹងពាក្យ សំតោក ថា សំតែកសំតោក គឺស្តែកស្តោក, ស្តោករយីករយាក។

សំតែក បុព្វបទ

[សំ-តែក] samtaek

ពាក្យសម្រាប់និយាយផ្សំនឹងពាក្យ សំតោក ថា សំតែកសំតោក គឺស្តែកស្តោក, ស្តោករយីករយាក។

សំតោក កិរិយាសព្ទ

[សំ-តោក] samtaok

(ម.ព. សម្ដោក)។

សំទក់ គុ., ន.

[សំ-ទក់] samtok

(ម.ព. សម្ទក់)។

សំទង់ នាម

[សំ-ទង់] samtong

(ម.ព. សម្ទង់)។

សំទល គុ., ន.

[សំ-ទល] samtol

(ម.ព. សម្ទល)។

សំទាញ គុ., ន.

[សំ-ទាញ] samteanh

(ម.ព. សម្ទាញ)។

សំទារ កិ., គុ.កិ.

[សំ-ទា] samtear

(ម.ព. សម្ទារ)។

សំទីក គុ., ន.

[សំ-ទីក] samtik

(ម.ព. សម្ទីក)។

សំទុះ នាម

[សំ-ទុះ] samtuh

(ម.ព. សម្ទុះ)។

សំទូង នាម

[សំ-ទូង] samtung

(ម.ព. សម្ទូង)។

សំទើញ គុ., ន.

[សំ-ទើញ] samtaunh

(ម.ព. សម្ទើញ)។

សំទេះ គុ., ន.

[សំ-ទេះ] samteh

(ម.ព. សម្ទេះ)។

សំទែល គុ., កិ.

[សំ-ទែល] samteael

(ម.ព. សម្ទែល)។

សំទែះ គុ., ន.

[សំ-ទែះ] samteaeeah

(ម.ព. សម្ទេះ)។

សំនឹក កិរិយាសព្ទ

[សំ-ណឹក] samnuek

(ម.ព. សំណឹក)។

សំនួន

(ភាសា.) តាមន័យទូទៅ គឺជាពាក្យឬកន្សោមពាក្យដែលបញ្ជាក់គំនិតឬមនោសញ្ចោតនាដើម្បីរំលេចន័យគន្លឹះក្នុងល្បះ។

សំនួន នាម

[សំ-នួន] samnuon

ដំណើរឬទំនងពាក្យ; លំនាំសេចក្ដី; វោហារ; ពាក្យពោលសង្កត់; ពាក្យផ្ដាច់ជើង :

សំនួន គុណនាម

[សំ-នួន] samnuon

ដែលល្មមឬគួរដល់ការ :

សំនួន នាម

[សំ-នួន] samnuon

(ភាសា.) តាមន័យទូទៅ គឺជាពាក្យឬកន្សោមពាក្យដែលបញ្ជាក់គំនិតឬមនោសញ្ចោតនាដើម្បីរំលេចន័យគន្លឹះក្នុងល្បះ។

សំនួនវោហារសព្ទ

(ភាសា.) កន្សោមស្អិតដែលមានន័យធៀបប្លែកពីន័យដើមរបស់ពាក្យដែលផ្សំគ្នានោះ។ គេច្រើនហៅកាត់ថា សំនួនវោហារ :

សំនួនវោហារសព្ទ នាម

[សំ-នួន-វោ-ហា-ស័ប] samnuonvohasba≈

(ភាសា.) កន្សោមស្អិតដែលមានន័យធៀបប្លែកពីន័យដើមរបស់ពាក្យដែលផ្សំគ្នានោះ។ គេច្រើនហៅកាត់ថា សំនួនវោហារ :

សំនៀង

សូរសំឡេង, ទឹកសំឡេង, រសសំឡេង, ចុងសំឡេង :

សំនៀង នាម

[សំ-នៀង] samnieng

សូរសំឡេង, ទឹកសំឡេង, រសសំឡេង, ចុងសំឡេង :

សំបក

(សព្ទអារក្ស) ដប, កំប៉ុក :

សំបក នាម

[សំ-បក] sambok

(ម.ព. សម្បក)។

សំបក នាម

[សំ-បក] sambok

(សព្ទអារក្ស) ដប, កំប៉ុក :

សំបកទ្វីប

(ភូមិ.) ផ្នែកមួយនៃសំបកផែនដីដែលជាទ្វីប មានកម្រាស់ជាមធ្យម៣០គីឡូម៉ែត្រសម្បូរដោយថ្មក្រានីត។

សំបកទ្វីប នាម

[សំ-បក-ទ្វីប] sambkatvib≈

(ភូមិ.) ផ្នែកមួយនៃសំបកផែនដីដែលជាទ្វីប មានកម្រាស់ជាមធ្យម៣០គីឡូម៉ែត្រសម្បូរដោយថ្មក្រានីត។

សំបកផែនដី

(ភូមិ.) ស្រទាប់ក្រៅបំផុតនៃផែនដីមានកម្រាស់ពី៥គីឡូម៉ែត្រទៅ១០០គីឡូម៉ែត្រ។សំបកផែនដីចែកចេញជាពីរ គឺសំបកទ្វីបនិងសំបកក្រោមមហាសមុទ្រ ហើយដង់ស៊ីតេសំបកក្រោមមហាសមុទ្រធ្ងន់ជាងដង់ស៊ីតេសំបកទ្វីប។

សំបកផែនដី នាម

[សំ-បក-ផែន-ដី] sambkaphaendei≈

(ភូមិ.) ស្រទាប់ក្រៅបំផុតនៃផែនដីមានកម្រាស់ពី៥គីឡូម៉ែត្រទៅ១០០គីឡូម៉ែត្រ។សំបកផែនដីចែកចេញជាពីរ គឺសំបកទ្វីបនិងសំបកក្រោមមហាសមុទ្រ ហើយដង់ស៊ីតេសំបកក្រោមមហាសមុទ្រធ្ងន់ជាងដង់ស៊ីតេសំបកទ្វីប។