ស្លឹករឹត

វចនានុក្រមខ្មែរ

ពាក្យខ្មែរ ការអាន និងអត្ថន័យ — បើកជាសាធារណៈ និងកែលម្អដោយអ្នកអាន។

៦៨,៣៦៩ ធាតុ

សៅភាគ្យ

លំអ; ស្រីសួស្ដី; សេចក្ដីសុខ, សេចក្ដីចម្រើន; លាភ (ប្រើជា សោភគ្គ ក៏បាន; (ព.កា.) ប្រើក្លាយជា សៅវភាគ្យ ក៏មាន)។

សៅភាគ្យ នាម

[សៅ-ភាក] saupheakyor

លំអ; ស្រីសួស្ដី; សេចក្ដីសុខ, សេចក្ដីចម្រើន; លាភ (ប្រើជា សោភគ្គ ក៏បាន; (ព.កា.) ប្រើក្លាយជា សៅវភាគ្យ ក៏មាន)។

សៅម៉ង កិ., គុ.

[សៅ-ម៉ង] saumang

(ម.ព. សៅហ្មង)។

សៅរភា នាម

[សៅ-រ៉ៈ-ភា] saurophea

(ម.ព. សៅរ័ភ)។

សៅរសេនី នាម

[សៅ-រ៉ៈ-សេ-នី] saurseni

សម្ដីប្រាក្រឹតមួយបែប។

សៅរ៍

ឈ្មោះភពមួយក្នុងប្រព័ន្ធព្រះអាទិត្យ ដែលនៅចន្លោះភពព្រហស្បតិ៍ និង ភពអ៊ុយរ៉ានុស :

សៅរ៍ នាម

[សៅ] sav

ឈ្មោះថ្ងៃទី ៧នៃសប្ដាហ៍ :

សៅរ៍ នាម

[សៅ] sav

ឈ្មោះភពមួយក្នុងប្រព័ន្ធព្រះអាទិត្យ ដែលនៅចន្លោះភពព្រហស្បតិ៍ និង ភពអ៊ុយរ៉ានុស :

សៅរ័ភ

គ្រឿងក្រអូប, សុគន្ធ; ទឹកក្រអូប, ទឹកអប់ (ព.កា.) ប្រើជា សៅរភា ក៏បាន)។

សៅរ័ភ នាម

[សៅ-រុ័ប] sauroaph

គ្រឿងក្រអូប, សុគន្ធ; ទឹកក្រអូប, ទឹកអប់ (ព.កា.) ប្រើជា សៅរភា ក៏បាន)។

សៅវគន្ធ នាម

[សៅ-វ៉ៈ-គន់] sauvkonthor

(ម.ព. សៅគន្ធ)។

សៅវតារ នាម

[សៅ-វ៉ៈ-ដា] sauvotar

(ម.ព. ពង្សាវតារ)។

សៅវនីយ៍ គុ., ន.

[សៅ-វ៉ៈ-ណី] sauvniy

ពាក្យប្រើក្លាយមកពី សវនីយ។

សៅវភា

ពាក្យប្រើក្លាយមកពី សោភា។

សៅវភា គុ., ន.

[សៅ-វ៉ៈ-ភា] sauvophea

ពាក្យប្រើក្លាយមកពី សោភា។

សៅសោក កិរិយាសព្ទ

[សៅ-សោក] sausaok

(ម.ព. សោកសៅ)។

សៅហ្មង

សេចក្ដីអាប់អន់, មន្ទិល, ភាពមោះហ្មង :

សៅហ្មង កិ., គុ. a

[សៅ-ម៉ង] sauhmong

អាប់អន់, មានមន្ទិល, ប្រឡាក់, មិនបរិសុទ្ធ, មានមោះហ្មង :

សៅហ្មង នាម b

[សៅ-ម៉ង] sauhmong

សេចក្ដីអាប់អន់, មន្ទិល, ភាពមោះហ្មង :

សៅហ្រឹទ នាម

[សៅ-ហ្រឹត] savhroet≈

(ម.ព. សុហ្ឫទ១)។

សៅហ្ឫទ នាម

[សៅ-ហ្រឹត] sauhryt

(ម.ព. សុហ្រឹទ)។

សៅឡិក នាម

[សៅ-ឡិក] savlek≈

(ម.ព. សាវឡិក)។

សៅឡឹក នាម

[សៅ-ឡឹក] sauloek

(ម.ព. សាវឡិក)។

សំ នាម

[សំ] som

ការប្រជុំចចឹកស៊ីរំអិលគ្នាឯងនៃត្រីរំអិលពួកខ្លះ (និយាយបានតែជាមួយនឹងពាក្យ ស៊ី) :

សំកក

(ម.ព. សម្កក{¥¥}១{££} សម្កក{¥¥}២{££})។

សំកក កិ., គុ., ន.

[សំ-កក] samkak

(ម.ព. សម្កក១ សម្កក២)។

សំកាក កិរិយាសព្ទ

[សំ-កាក] samkak

(ម.ព. សម្កាក)។

សំកាំង

ចេះអាគមសំកោកនិងសំកាំង (មានតែពីក្នុងសម័យបុរាណព្រេងនាយ)។

សំកាំង កិរិយាសព្ទ

[សំ-កាំង] somkang

ឈប់ទ្រឹងនឹងនៅមួយស្របក់ ឬធ្វើឱ្យគាំងនឹងនៅមួយស្របក់; ហោះនៅទ្រឹងមួយរយៈ :

សំកាំង នាម

[សំ-កាំង] somkang

ការឈប់ទ្រឹងនឹងនៅមួយស្របក់, ឬដំណើរធ្វើឱ្យគាំងនឹងនៅមួយស្របក់ :

សំកាំង នាម

[សំ-កាំង] somkang

ឈ្មោះអាគមមួយប្រភេទ សម្រាប់សូត្រសែកបំភាន់ស្មារតីបច្ចាមិត្រ ឱ្យស្រឡាំងកាំងគាំងទ្រឹងនឹងនៅមួយស្របក់ៗ :

សំកាំង កិរិយាសព្ទ

[ចេះ-សំ-កោក-សំ-កាំង] somkang

ចេះអាគមសំកោកនិងសំកាំង (មានតែពីក្នុងសម័យបុរាណព្រេងនាយ)។

សំកុក កិរិយាសព្ទ

[សំ-កុក] samkok

អង្គុយឬឈរឱនកសន្លឹងចុះក្រោមមិនងាកបែរ :

សំកុក កិរិយាសព្ទ

[សំ-កុក-សំ-កុល] samkok

សំកុកជ្រប់ស្ញុល :

សំកុង

(ម.ព. សម្កុង{¥¥}១{££}, សម្កុង{¥¥}២{££}និងសម្កុង{¥¥}៣{££})។

សំកុង ន., គុ.កិ., គុ.

[សំ-កុង] samkong

(ម.ព. សម្កុង១, សម្កុង២និងសម្កុង៣)។

សំកុល

(ម.ព. សម្កុល{¥¥}១{££} សម្កុល{¥¥}២{££})។

សំកុល គុ., ន.

[សំ-កុល] samkol

(ម.ព. សម្កុល១ សម្កុល២)។

សំកូញ គុ., ន.

[សំ-កូញ] samkounh

(ម.ព. សម្កូញ)។

សំកូវ គុ., ន.

[សំ-កូវ] samkouv

(ម.ព. សម្កូវ)។

សំកេក

ពាក្យសម្រាប់និយាយផ្សំនឹងពាក្យ សំកាក ថា សក់សំកេកសំកាក គឺសក់ដែលរំសាយសំកាករយីករយាក។

សំកេក បុព្វបទ

[សំ-កេក] samkek

ពាក្យសម្រាប់និយាយផ្សំនឹងពាក្យ សំកាក ថា សក់សំកេកសំកាក គឺសក់ដែលរំសាយសំកាករយីករយាក។

សំកោក

អាគមសំកោកនិងសំកាំង។

សំកោក កិរិយាសព្ទ

[សំ-កោក] samkaok

ប្រឹងពង់បំប៉ោងឱ្យណែនឱ្យតឹងសាច់ ដើម្បីនឹងទទួលរងការវាយឬដាល់តប់មិនឱ្យឈឺខ្លាំងពេក :

សំកោក នាម

[សំ-កោក] samkaok

ឈ្មោះប្រទាលមួយប្រភេទ សម្រាប់ប្រើបៀមឬទំពាលេបឱ្យស្ពឹកសាច់ គេវាយឬដាល់តប់មិនឈឺ :

សំកោក នាម

[សំ-កោក] samkaok

ឈ្មោះអាគមមួយប្រភេទ សម្រាប់សូត្រសែកឱ្យស្ពឹកសាច់ ដូចប្រទាលសំកោកដែរ :

សំកោក នាម

[សំ-កោក-សំ-កាំង] samkaok

អាគមសំកោកនិងសំកាំង។

សំខាន់

ប្រសើរ, ថ្លៃថ្លា, លើសលែង, ចំណាប់; ដែលគួរទុកជាគ្រឿងសម្គាល់, ដែលគួរយកជាបែប, ជាគំរូ :

សំខាន់ គុណនាម

[សំ-ខាន់] somkhan

ប្រសើរ, ថ្លៃថ្លា, លើសលែង, ចំណាប់; ដែលគួរទុកជាគ្រឿងសម្គាល់, ដែលគួរយកជាបែប, ជាគំរូ :

សំខ្យា

សព្ទប្រាប់ចំនួននាមនាម; មាន ២យ៉ាង។

សំខ្យា នាម

[ស័ង-ខ្យា] samkhya

ការរាប់; ចំនួនដែលត្រូវរាប់, លេខប្រាប់ចំនួន; ឈ្មោះ; ការត្រិះរិះ, តម្រិះ, ការរំពឹងរកហេតុរកផល; គំនិត។

សំខ្យា នាម

[ស័ង-ខ្យា-ស័ប] samkhya

សព្ទប្រាប់ចំនួននាមនាម; មាន ២យ៉ាង។

សំខ្យានុគ្រោះ

ពាក្យសម្រាប់និយាយផ្សំជាមួយនឹងសំខ្យាសព្ទ រៀងត្រង់ខាងចុងសំខ្យា ដែលប្រាប់ចំនួនឱ្យដឹងថាប៉ុណ្ណេះឬប៉ុណ្ណោះ ដូចពាក្យថា កណ្ឌ, ក្បាល, ខ្នង, ខ្សែ, នាក់, បន្ទះ, សន្លឹកជាដើម :

សំខ្យានុគ្រោះ នាម

[ស័ង-ខ្យា-នុ-គ្រោះ] samkhyanukruoh

ពាក្យសម្រាប់និយាយផ្សំជាមួយនឹងសំខ្យាសព្ទ រៀងត្រង់ខាងចុងសំខ្យា ដែលប្រាប់ចំនួនឱ្យដឹងថាប៉ុណ្ណេះឬប៉ុណ្ណោះ ដូចពាក្យថា កណ្ឌ, ក្បាល, ខ្នង, ខ្សែ, នាក់, បន្ទះ, សន្លឹកជាដើម :

សំគម គុ., ន.

[សំ-គម] samkom

(ម.ព. សម្គម)។

សំគាល់

(ម.ព. សម្គាល់{¥¥}១{££} សម្គាល់{¥¥}២{££})។

សំគាល់ កិ., ន.

[សំ-គាល់] samkeal

(ម.ព. សម្គាល់១ សម្គាល់២)។

សំគាំង បុព្វបទ

[សំ-គាំង] samkeang

(ម.ព. សម្គាំង)។

សំគិស

មនុស្សគម្រក់; អាសំគិះ! (ព. ម.)។

សំគិស គុណនាម

[សំ-គិស] samkis

កខ្វក់, គគ្រក់, គម្រក់, ចោលម្សៀត, កំសោយ :

សំគិស គុណនាម

[មៈ-នុស-សំ-គិស] samkis

មនុស្សគម្រក់; អាសំគិះ! (ព. ម.)។

សំគិះ គុណនាម

[សំ-គិះ] samkieah≈

(ម.ព. សំគិស)។

សំគីម

ពាក្យសម្រាប់និយាយផ្សំនឹងពាក្យ សំគម :

សំគីម បុព្វបទ

[សំ-គីម] samkim

ពាក្យសម្រាប់និយាយផ្សំនឹងពាក្យ សំគម :

សំគុល គុ., ន.

[សំ-គុល] samkul

(ម.ព. សម្គុល)។

សំគែម

ពាក្យបរិវាររបស់ពាក្យ សំគម ថា សំគែមសំគម។

សំគែម បុព្វបទ

[សំ-គែម] samkeaem

ពាក្យបរិវាររបស់ពាក្យ សំគម ថា សំគែមសំគម។

សំគោក គុ., ន.

[សំ-គោក] samkouk

(ម.ព. សម្គោក)។

សំងាច កិ., គុ.កិ.

[សំ-ង៉ាច] samngeach

(ម.ព. សម្ងាច)។

សំងាត់ កិ., គុ.

[សំ-ង៉ាត់] samngeat

(ម.ព. សម្ងាត់)។