សេះ នាម ២)
[សេះ] seh
ឈ្មោះកូនចត្រង្គមួយប្រភេទមានរាងជាក្បាលសេះ។
ពាក្យខ្មែរ ការអាន និងអត្ថន័យ — បើកជាសាធារណៈ និងកែលម្អដោយអ្នកអាន។
[សេះ] seh
ឈ្មោះកូនចត្រង្គមួយប្រភេទមានរាងជាក្បាលសេះ។
[សេះ-ទេស] seh
សេះមកពីប្រទេសក្រៅ គឺសេះមាឌធំខ្ពស់ជាងសេះនៅប្រទេសអាយ មានដើមកំណើតឬពូជមកពីប្រទេសអឺរ៉ុប ដែលជាប់ពូជដើមពីប្រទេសសិន្ធវៈ។
[សេះ] seh
ឈ្មោះក្ដាមសមុទ្រមួយប្រភេទ សម្បុរស មានលាយសម្បុរត្នោតអុចៗរទុះៗ :
[សេះ] seh
ឯកតាថាមពលសម្រាប់វាស់កម្លាំងគ្រឿងម៉ាស៊ីនឬគ្រឿងអេឡិចត្រូនិក :
សត្វចតុប្បាទមួយប្រភេទ រូបស្រដៀងនឹងសេះ តែមាឌតូចជាងសេះ ខ្នងអ៊ែនបន្តិច ដងកន្ទុយស្រុង សម្បុរ លាយឆ្នូតៗ ជាបង្កង់ពេញខ្លួន, មានដើមកំណើតនៅប្រទេសអាហ្វ្រិក, គេច្រើននាំយកមកលេងនាដកីឡាឬលេងល្ខោនសត្វនៅប្រទេសកម្ពុជាមួយដងមួយកាល។ (សព្វថ្ងៃ ច្រើនហៅជា សេះបង្កង់ ជាង)។
[សេះ-ពាក់-បង់-កង់] sehpeakbngkong
សត្វចតុប្បាទមួយប្រភេទ រូបស្រដៀងនឹងសេះ តែមាឌតូចជាងសេះ ខ្នងអ៊ែនបន្តិច ដងកន្ទុយស្រុង សម្បុរ លាយឆ្នូតៗ ជាបង្កង់ពេញខ្លួន, មានដើមកំណើតនៅប្រទេសអាហ្វ្រិក, គេច្រើននាំយកមកលេងនាដកីឡាឬលេងល្ខោនសត្វនៅប្រទេសកម្ពុជាមួយដងមួយកាល។ (សព្វថ្ងៃ ច្រើនហៅជា សេះបង្កង់ ជាង)។
[សែ] sae
គោត្រ, គោត្រកូល។
[សែ-ស្រ-ឡាយ] sae
គោត្រកូលជាមួយគ្នា ប៉ុន្តែឃ្លាតពីក្រសែញាតិឆ្ងាយណាស់ទៅហើយ :
(ម.ព. មូលប្បទានបត្រ)។
[សែក] saek
(ម.ព. សេក២)។
[សែក] saek
(ម.ព. មូលប្បទានបត្រ)។
(រ. ស.) សស្ត្រាវុធ :
[សែង] saeng
នាំយកអ្វីៗដោយដាក់ឈើស្នែងលើស្មានៃមនុស្សពីរនាក់ឬច្រើននាក់ (តាមទម្ងន់តិចច្រើន) :
[សែង] saeng
ពន្លឺ :
[សែង-ត្វាន់] saeng
ពន្លឺថ្ងៃ។
[សែង-ស្វាង] saeng
ពន្លឺភ្លឺច្បាស់។
[សែង] saeng
(រ. ស.) សស្ត្រាវុធ :
ឈ្មោះប្រទាលមួយប្រភេទ សន្តានត្រាវ ប៉ុន្តែធាងនិងស្លឹកតូចជាងត្រាវ, ស្លឹកមានសម្បុរក្រហមត្រង់ផ្ទៃកណ្ដាល (អ្នកខ្លះហៅ ប្រទាលវង់ព្រះអាទិត្យ)។
[សែង-ព្រះ-អា-ទិត] saengpreahaatityar
ឈ្មោះប្រទាលមួយប្រភេទ សន្តានត្រាវ ប៉ុន្តែធាងនិងស្លឹកតូចជាងត្រាវ, ស្លឹកមានសម្បុរក្រហមត្រង់ផ្ទៃកណ្ដាល (អ្នកខ្លះហៅ ប្រទាលវង់ព្រះអាទិត្យ)។
(ម.ព. សែងព្រះអាទិត្យ)។
[សែង-អា-ទិត] saengaatit≈
(ម.ព. សែងព្រះអាទិត្យ)។
(ម.ព. ល្មុត{¥¥}១{££})។
[សែ-ដា] saeda
(ម.ព. ល្មុត១)។
ស :
[សែត] saet
ស :
ដែលដើរចេញចោលស្រុកទៅតាមតែប្រទះ ឥតកំណត់ទី ឥតមានការរបរអ្វីជាប្រាកដ :
[សែត-អញ់-ជង់] saetaonhchong
ដែលដើរចេញចោលស្រុកទៅតាមតែប្រទះ ឥតកំណត់ទី ឥតមានការរបរអ្វីជាប្រាកដ :
ពិធីកម្មតាមជំនឿខ្មែរដែលរៀបចំឡើង ដើម្បីសុំខមាទោសដល់ព្រលឹងដូនតាកុំឱ្យប្រកាន់ខឹងនឹងកូនចៅ :
[សែន] saen
ចំនួនដប់ហ្មឺន (១០០០០០) :
[សែន] saen
(ព.ប្រ.) ច្រើន, ក្រៃពេក, ក្រៃលែង; ណាស់ :
[សែន] saen
ដាក់ភោជនាហារសំបូងសង្រូងចំពោះទៅមតកបុគ្គល ឬដាក់ក្រយាបូជាពោលពាក្យអំពាវនាវចំពោះខ្មោចបិសាច :
[សែន] saen
(ព.ប្រ.) លបសូក, ឱ្យសំណូក :
[សែន-ចាស់-ទុំ] saen
ពិធីកម្មតាមជំនឿខ្មែរដែលរៀបចំឡើង ដើម្បីសុំខមាទោសដល់ព្រលឹងដូនតាកុំឱ្យប្រកាន់ខឹងនឹងកូនចៅ :
(ម.ព. សែនត្វ័ន)។
[សែន-ត្វាន់] saentvean≈
(ម.ព. សែនត្វ័ន)។
ផ្លិតមូល ធ្វើដោយសំពត់ផ្កាមាសឬផ្កាប្រាក់ជាដើម មានដងវែងក្ងក់ខាងចុង ជាគ្រឿងបាំងកម្ដៅថ្ងៃមិនឱ្យចាំងត្រូវ សម្រាប់ប្រើក្នុងព្រះរាជពិធីហែធំៗ :
[សែន-ត្វាន់] saentvoan
ផ្លិតមូល ធ្វើដោយសំពត់ផ្កាមាសឬផ្កាប្រាក់ជាដើម មានដងវែងក្ងក់ខាងចុង ជាគ្រឿងបាំងកម្ដៅថ្ងៃមិនឱ្យចាំងត្រូវ សម្រាប់ប្រើក្នុងព្រះរាជពិធីហែធំៗ :
ច្រើន, ក្រៃលែង, ទ្វេឡើងជាពីរ :
[សែន-ទ្វី] saentvi
ច្រើន, ក្រៃលែង, ទ្វេឡើងជាពីរ :
ដូចគ្នានឹង សេនបទ។
[សែ-ណៈ-បត់] saenobat
ដូចគ្នានឹង សេនបទ។
អានុភាពនៃសែន្យា ប្រើក្លាយជា ស្រែន្យ ដូច ស្រែន្យសង្គ្រាម, ស្រែន្យានុជិត ជាដើម។
[សែន] saenyor
មនុស្សក្នុងកងទ័ពជើងគោក; ទាហានឬកងទ័ពជើងគោក; ទាហានយាម (សេនីយ៍) :
[សែន-យ៉ា-នុ-ភាប] saenyor
អានុភាពនៃសែន្យា ប្រើក្លាយជា ស្រែន្យ ដូច ស្រែន្យសង្គ្រាម, ស្រែន្យានុជិត ជាដើម។
(ម.ព. សែន្យ)។
[សែន-យ៉ា] saenya≈
(ម.ព. សែន្យ)។
មេ, ប្រធាន, នាយ; ខ្មែរប្រើសម្រាប់ហៅ មន្ត្រីនគរបាលឬមន្ត្រីយោធា(កាលពីជំនាន់មុន) :
[សែប] saeb≈
មេ, ប្រធាន, នាយ; ខ្មែរប្រើសម្រាប់ហៅ មន្ត្រីនគរបាលឬមន្ត្រីយោធា(កាលពីជំនាន់មុន) :
ឈ្មោះនំចំហុយធ្វើពីម្សៅដំណើប ស្ករ ខ្ទិះដូង និងមានស្នូលល្ងឬសាច់ដូងខ្ចប់ស្លឹកចេកជារាងសាជីជ្រុងនិងក្លាស់ដោយកន្លាស់ :
[សែ-សយ] saesy≈
ឈ្មោះនំចំហុយធ្វើពីម្សៅដំណើប ស្ករ ខ្ទិះដូង និងមានស្នូលល្ងឬសាច់ដូងខ្ចប់ស្លឹកចេកជារាងសាជីជ្រុងនិងក្លាស់ដោយកន្លាស់ :
ដប់បួនដង (៤០)។
[សែ-សិប] saeseb
ដប់បួនដង (៤០)។
ដែលល្អិតឆ្មារទន់ស្ដើងរ៉ើងៗ រយ៉ៃ :
[សៃ-ម-ម៉ៃ] saimomai
ដែលល្អិតឆ្មារទន់ស្ដើងរ៉ើងៗ រយ៉ៃ :
(ម.ព. សៃមម៉ៃ)។
[សៃ-ម៉ៃ] saimai≈
(ម.ព. សៃមម៉ៃ)។
វិជ្ជាជាលទ្ធិព្រាហ្មណ៍ឬជាលទ្ធិដទៃក្រៅពីលទ្ធិពុទ្ធ (តាមជំនឿរបស់ខ្មែរសម័យបច្ចុប្បន្ន)។
[សៃ] saiy
ប្រសើរវិសេស :
[សៃ-យ៉ៈ-មន់] saiy
មន្តជាលទ្ធិព្រាហ្មណ៍ ឬជាលទ្ធិដទៃក្រៅពីលទ្ធិពុទ្ធ (តាមជំនឿរបស់ខ្មែរសម័យបច្ចុប្បន្ន)។
[សៃ-យ៉ៈ-វេត] saiy
គម្ពីរជាលទ្ធិដទៃក្រៅពីលទ្ធិពុទ្ធ (តាមជំនឿរបស់ខ្មែរសម័យបច្ចុប្បន្ន)។
[សៃ-យ៉ៈ-សាស] saiy
សាសន៍ជាលទ្ធិព្រាហ្មណ៍ឬជាលទ្ធិដទៃក្រៅពីលទ្ធិពុទ្ធ (តាមជំនឿរបស់ខ្មែរសម័យបច្ចុប្បន្ន)។
[សៃ-យ៉ៈ-សាស] saiy
វិជ្ជាជាលទ្ធិព្រាហ្មណ៍ឬជាលទ្ធិដទៃក្រៅពីលទ្ធិពុទ្ធ (តាមជំនឿរបស់ខ្មែរសម័យបច្ចុប្បន្ន)។
(ម.ព. សយ្យា)។
[សៃ-យ៉ា] saiyea
(ម.ព. សយ្យា)។
(ម.ព. សយ្យាសន៍)។
[សៃ-យ៉ាស] saiyeasan
(ម.ព. សយ្យាសន៍)។
នេសាទុបករណ៍មួយប្រភេទ សណ្ឋានស្រដៀងនឹងទ្រុងប្រស់ត្រី តែមានរាងវែងដូចទ្រូ មានប្រឹសពុះរំហូតពីលើមកក្រោម សម្រាប់ដាក់បញ្ឈរក្នុងទឹកជ្រៅ ឱ្យពួកមច្ឆាចូល (អ្នកស្រុកខ្លះ ហៅ សាយ៉ឺន)។
[សៃ-យ៉ឺន] saiyeun
នេសាទុបករណ៍មួយប្រភេទ សណ្ឋានស្រដៀងនឹងទ្រុងប្រស់ត្រី តែមានរាងវែងដូចទ្រូ មានប្រឹសពុះរំហូតពីលើមកក្រោម សម្រាប់ដាក់បញ្ឈរក្នុងទឹកជ្រៅ ឱ្យពួកមច្ឆាចូល (អ្នកស្រុកខ្លះ ហៅ សាយ៉ឺន)។
(ម.ព. សៃយ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។
[សៃ-យ៉ៈ—] saiyak—≈
(ម.ព. សៃយ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។
[សោ] sao
ប្រដាប់ធ្វើដោយដែកឬស្ពាន់ មានមេមានកូនសម្រាប់ចាក់បិទត្រង់កន្លែងសម្រាប់បើកបិទ (មានទ្វារជាដើម) មិនឱ្យបើកបាន :
[សោ] sao
គម្រក់; ល្ងង់; មិនបានការ :
[សោ] sao
អ្នកស្រុកខ្លះប្រើពាក្យ សោ ថា ខ្សោយកម្លាំង :
[សោ] sao
ប្រដាប់ប្រើសម្រាប់មួល រឹត ដោះខ្ចៅ ជាដើម :
[សោ-ខ្សៀ] sao
សោសម្រាប់ដោះខ្ចៅមានរាងដូចខ្សៀ។ ក្នុងសោមួយមានទំហំតែមួយទេទាំងគល់ទាំងចុង តែអាចប្រើសម្រាប់លូកចូលទៅដោះខ្ចៅក្នុងស្ថានភាពខុសៗគ្នា។
[សោ-ចំ-ពាម] sao
សោសម្រាប់ដោះខ្ចៅមានរាងដូចចម្ពាម ហើយក្នុងសោមួយច្រើនមានទំហំចម្ពាមពីរលេខខុសៗគ្នា។
[សោ-ចិញ-ចៀន] sao
សោសម្រាប់ដោះខ្ចៅមានប្រហោងមួលរាងដូចចិញ្ជៀន។ គេប្រើវាសម្រាប់ដោះខ្ចៅដែលជាប់ខ្លាំង។
[សោ] sao
ពាក្យសម្រាប់ហៅបងថ្លៃស្រី។
ទទួលរងសេចក្ដីស្ដាយស្រណោះ។
[សោក] sok
ឈ្មោះឈើមួយប្រភេទ ស្លឹកខ្ចីសម្បុរសភាវ ផ្កាសម្បុរក្រហមប្រឿង ក្លិនស្រដៀងនឹងផ្កាអម្ពិល, ស្លឹកខ្ចីប្រើជាអន្លក់បាន, ផ្កាប្រើស្លម្ជូរឬជ្រក់បាន :
[សោក] sok
ស្ដាយស្រណោះ, ស្ដាយអាល័យ :
[សោក] sok
(រ.ស.) ទួញ :
[សោក] sok
សេចក្ដីឈឺផ្សាចិត្ត; សេចក្ដីសង្រេង; សេចក្ដីស្ដាយស្រណោះឬស្ដាយអាល័យ :
[សោយ-សោក] sok
ទទួលរងសេចក្ដីស្ដាយស្រណោះ។
(ម.ព. សោគ្រោក)។
[សោក-គ្រោក] saokkrouk
(ម.ព. សោគ្រោក)។
រខាក, រយាក :
[សោក-ត្រោក] saoktraok
រខាក, រយាក :
(អ.សិ.) ប្រភេទរឿងល្ខោនដែលបង្ហាញអំពីបញ្ហាទាក់ទងទៅនឹងគ្រោះកម្មវាសនា ទុក្ខសោក ទុក្ខវេទនា សេចក្ដីវិនាសអន្តរាយ ហើយតួឯកត្រូវស្លាប់នៅចុងបញ្ចប់នៃសាច់រឿងដែលធ្វើឱ្យអ្នកស្ដាប់ អ្នកទស្សនា ក្ដុកក្ដួល រំជួលចិត្ត អាណិតអាសូរ និងភ័យរន្ធត់ :
[សោក-នា-ដៈ-កាំ] saokneadakkaam≈
(អ.សិ.) ប្រភេទរឿងល្ខោនដែលបង្ហាញអំពីបញ្ហាទាក់ទងទៅនឹងគ្រោះកម្មវាសនា ទុក្ខសោក ទុក្ខវេទនា សេចក្ដីវិនាសអន្តរាយ ហើយតួឯកត្រូវស្លាប់នៅចុងបញ្ចប់នៃសាច់រឿងដែលធ្វើឱ្យអ្នកស្ដាប់ អ្នកទស្សនា ក្ដុកក្ដួល រំជួលចិត្ត អាណិតអាសូរ និងភ័យរន្ធត់ :
អ្នកនិពន្ធរឿងកម្សត់ ឬអ្នកសម្ដែងជាតួកម្សត់។
[សោក-នា-ដៈ-ក] saokneadakka≈
អ្នកនិពន្ធរឿងកម្សត់ ឬអ្នកសម្ដែងជាតួកម្សត់។
(ម.ព. សោកត្រោក)។
[សោក-ប៉ៈ-ត្រោក] saokbatraok
(ម.ព. សោកត្រោក)។
ទ្រុបទ្រុលសុកមម៉ុក (ច្រើនប្រើ សោកម៉ោក ជាង) :
[សោក-ម-ម៉ោក] saokmomaok
ទ្រុបទ្រុលសុកមម៉ុក (ច្រើនប្រើ សោកម៉ោក ជាង) :
(ម.ព. សោកមម៉ោក)។
[សោក-ម៉ោក] saokmaok≈
(ម.ព. សោកមម៉ោក)។
សោកទាល់តែសៅសម្បុរ, សោកសង្រេង, សោកជ្រប់ខ្លាំង។
[សោក-សៅ] saoksav≈
សោកទាល់តែសៅសម្បុរ, សោកសង្រេង, សោកជ្រប់ខ្លាំង។