ស្លឹករឹត

វចនានុក្រមខ្មែរ

ពាក្យខ្មែរ ការអាន និងអត្ថន័យ — បើកជាសាធារណៈ និងកែលម្អដោយអ្នកអាន។

៦៨,៣៦៩ ធាតុ

សេម្ហ— នាម

[សេម-ហៈ—] semhak—≈

(ម.ព. សេម្ហៈ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

សេយ្យមានះ

ការប្រកាន់ខ្លួនថាប្រសើរ ឧត្តុង្គឧត្តមជាងគេ។

សេយ្យមានះ នាម

[សៃ-យ៉ៈ-មា-នះ] saiyakmeaneah≈

ការប្រកាន់ខ្លួនថាប្រសើរ ឧត្តុង្គឧត្តមជាងគេ។

សេរ គុ., ន.

[សេ-រ៉ៈ] se

ដែលមានសិទ្ធិលើខ្លួនឯង, ដែលធ្វើអ្វីបានតាមចិត្ត; ការប្រព្រឹត្តទៅបានតាមទំនើងខ្លួន, ការធ្វើអ្វីបានតាមអំពើចិត្ត, អំណាចលើខ្លួន។

សេរ នាម

[សេ-រ៉ៈ-កៈ-ថា] se

សម្ដីឥតក្រែង, ឥតញញើត។

សេរ នាម

[សេ-រ៉ៈ-ជន់] se

អ្នកដែលមានសិទ្ធិលើខ្លួន។

សេរ នាម

[សេ-រ៉័ប-ប៉ៈ-ទេស] se

ប្រទេសឯករាជ្យដែលមានអំណាចលើខ្លួនឯង។

សេរ នាម

[សេ-រ៉ៈ] se

(ម.ព. សិរ)។

សេរិនី នាម

[សេ-រ៉ិ-ណី] serini

(ម.ព. សេរី)។

សេរី នាម

[សេ-រ៉ី] series

អ្នកដែលមានអំណាចលើខ្លួន, អត្តាធីន។

សេរី នាម

[សេ-រ៉ី-កា] series

ការដោះខ្លួនឱ្យរួច, ការធ្វើខ្លួនឱ្យមានសេរីភាព, ការរំដោះចេញឱ្យផុតស្រឡះពីអំណាចរបស់ជនដទៃ។

សេរី នាម

[សេ-រ៉ី-ប៉ៈ-ទេស] series

ប្រទេសឯករាជ្យដែលមានអំណាចពេញទី។

សេរី នាម

[សេ-រ៉ី-រ័ត] series

រដ្ឋសេរី, រដ្ឋដែលមានសេរីភាពឬអំណាចពេញទី, រដ្ឋឯករាជ្យ។

សេរី នាម

[ស្វៃ-រី-ប្រ-ទេស] series

(ម.ព. សេរីបទេស)។

សេរី នាម

[ស្វៃ-រី-ភាប] series

(ម.ព. សេរីភាព)។

សេរីចរ

អ្នកដែលមានគំនិតឯករាជ្យមិនចំណុះគំនិតអ្នកដទៃ ជាពិសេសទាក់ទងនឹងជំនឿសាសនា។

សេរីចរ នាម

[សេ-រ៉ី-ច] sereicha≈

អ្នកដែលមានគំនិតឯករាជ្យមិនចំណុះគំនិតអ្នកដទៃ ជាពិសេសទាក់ទងនឹងជំនឿសាសនា។

សេរីនិយម នាម

[សេ-រ៉ី-និ-យំ] sereiniyum≈

ការប្រកាន់នូវគំនិតបែបជាសេរី :

សេរីភាព

អំណាចដែលអាចធ្វើអ្វីបានតាមអំពើចិត្ត ប៉ុន្តែក្រោមច្បាប់, អំណាចពេញទី (ប៉ុន្តែមានមាត្រាច្បាប់ជាគោលដែរ) :

សេរីភាព នាម

[សេ-រ៉ី-ភាប] sereypheap

អំណាចដែលអាចធ្វើអ្វីបានតាមអំពើចិត្ត ប៉ុន្តែក្រោមច្បាប់, អំណាចពេញទី (ប៉ុន្តែមានមាត្រាច្បាប់ជាគោលដែរ) :

សេរីភាវូបនីយកម្ម

ដំណើរការដែលធ្វើឱ្យមានសេរីភាពទូលំទូលាយ, ការធ្វើឱ្យច្បាប់ ប្រព័ន្ធនយោបាយ សេដ្ឋកិច្ចជាដើម មិនសូវតឹងរ៉ឹង :

សេរីភាវូបនីយកម្ម នាម

[សេ-រ៉ី-ភា-វូ-ប៉ៈ-នី-យៈ-កាំ] sereipheavubakniyeakkaam≈

ដំណើរការដែលធ្វើឱ្យមានសេរីភាពទូលំទូលាយ, ការធ្វើឱ្យច្បាប់ ប្រព័ន្ធនយោបាយ សេដ្ឋកិច្ចជាដើម មិនសូវតឹងរ៉ឹង :

សេរ៉ាមិក

បុរាណវត្ថុសិល្បៈធ្វើពីដីឥដ្ឋដុតមានលក្ខណៈរឹង ធន់នឹងកម្ដៅនិងសារធាតុគីមី។ សេរ៉ាមិក រួមមានកុលាលភាជន៍ ពរ្សឺឡែន ទែរ៉ាកូតា និងផលិតផលធ្វើពីដីដុតផ្សេងៗទៀត។

សេរ៉ាមិក នាម

[សេ-រ៉ា-មិច] seramich≈

បុរាណវត្ថុសិល្បៈធ្វើពីដីឥដ្ឋដុតមានលក្ខណៈរឹង ធន់នឹងកម្ដៅនិងសារធាតុគីមី។ សេរ៉ាមិក រួមមានកុលាលភាជន៍ ពរ្សឺឡែន ទែរ៉ាកូតា និងផលិតផលធ្វើពីដីដុតផ្សេងៗទៀត។

សេរ៉ូទីប

ការបែងចែកពពួកបាក់តេរី វីរុស ឬមីក្រូសារពាង្គកាយ ដោយផ្អែកលើលក្ខណៈអង់ទីសែនរបស់បាក់តេរី វីរុស ឬមីក្រូសារពាង្គកាយទាំងនោះ :

សេរ៉ូទីប នាម

[សេ-រ៉ូ-ទីប] seroutib≈

ការបែងចែកពពួកបាក់តេរី វីរុស ឬមីក្រូសារពាង្គកាយ ដោយផ្អែកលើលក្ខណៈអង់ទីសែនរបស់បាក់តេរី វីរុស ឬមីក្រូសារពាង្គកាយទាំងនោះ :

សេរ៉ូម

(វេជ្ជ.) វត្ថុរាវវេជ្ជសាស្ត្រដែលមានលក្ខណៈស្រដៀងទៅនឹងសារធាតុរាវថ្លាៗនៅក្នុងឈាម ផលិតឡើងសម្រាប់ចាក់ចូលទៅក្នុងខ្លួនអ្នកជំងឺតាមសរសៃវ៉ែនពេលសង្គ្រោះបន្ទាន់ :

សេរ៉ូម នាម

[សេ-រ៉ូម] seroum≈

(វេជ្ជ.) វត្ថុរាវវេជ្ជសាស្ត្រដែលមានលក្ខណៈស្រដៀងទៅនឹងសារធាតុរាវថ្លាៗនៅក្នុងឈាម ផលិតឡើងសម្រាប់ចាក់ចូលទៅក្នុងខ្លួនអ្នកជំងឺតាមសរសៃវ៉ែនពេលសង្គ្រោះបន្ទាន់ :

សេល នាម

[សេ-ឡៈ] sel

ភ្នំ (ភ្នំថ្ម)។ (ព.កា.) ប្រើជា សេលា, សេលោ, សេលំ ក៏បាន។

សេល នាម

[សេ-ឡៈ-ប-រ-ពត់] sel

ភ្នំថ្ម។

សេល គុណនាម

[សេ-ឡៈ-ម៉ៃ] sel

ដែលសុទ្ធតែភ្នំ, ដែលដេរដាសដោយភ្នំ :

សេលា នាម

[សេ-ឡា] sela≈

(ម.ព. សេល)។

សេលោ នាម

[សេ-ឡោ] selao≈

(ម.ព. សេល)។

សេលំ នាម

[សេ-ឡ័ង] selngo≈

(ម.ព. សេល)។

សេល—

(ម.ព. សេល) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

សេល— នាម

[សេ-ឡៈ—] selak—≈

(ម.ព. សេល) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

សេវ

សៀវចេញឬចូល, សៀវបត់បែន, សៀវចុះសៀវឡើង :

សេវ គុណនាម

[សេវ] sev

សៀវចេញឬចូល, សៀវបត់បែន, សៀវចុះសៀវឡើង :

សេវកៈ នាម

[សេ-វ៉ៈ-កៈ] sevokak

អ្នកបម្រើ, អ្នកចាំទទួលការបម្រើ, អ្នកគាល់បម្រើ; បរិវារ :

សេវកៈ នាម

[សេ-វ៉ៈ-កៈ-ជន់] sevokak

មនុស្សអ្នកបម្រើ។

សេវកៈ នាម

[សេ-វ៉ៈ-កៈ-បុ-រ៉ស់] sevokak

បុរសអ្នកចាំទទួលការបម្រើ (ក្នុងក្រសួងឬក្រុមរាជការនីមួយ)។

សេវកៈ នាម

[សេ-វ៉ៈ-កៈ-យោ-សិត] sevokak

ស្ត្រីអ្នកចាំទទួលការបម្រើ, ស្ត្រីអ្នកបម្រើ។

សេវកៈ នាម

[សេ-វ៉ៈ-កា-ម៉ាត] sevokak

មន្ត្រីអ្នកគាល់បម្រើព្រះរាជា, មន្ត្រីក្នុងព្រះរាជសំណាក់, ខ្ញុំរាជការជិតព្រះអង្គ (ហៅ រាជសេវ័ក ឬ រាជសេវកាមាត្យ ក៏បាន) :

សេវក—

(ម.ព. សេវកៈ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

សេវក— នាម

[សេ-វ៉ៈ-កៈ—] sevakkak—≈

(ម.ព. សេវកៈ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

សេវនា នាម

[សេ-វ៉ៈ-ណា] sevakna≈

(ម.ព. សេវនៈ)។

សេវនៈ នាម

[សេ-វ៉ៈ-ណៈ] sevoneak

ការសេពគប់, ការគប់រក, ការរាប់រក, ការរាប់រកយកជាគ្នា; ការជិតដិតស្និទ្ធស្នាល :

សេវនៈ នាម

[សេ-វ៉ៈ-ណៈ-ធ័រ] sevoneak

ធម៌សេពគប់, ដំណើររាប់រកយកជាគ្នា។

សេវនៈ នាម

[សេ-វ៉ៈ-ណៈ-ភាប] sevoneak

ភាវៈឬដំណើរសេពគប់។

សេវភាព

បន្ទុកដែលផ្ទុកលើអចលនវត្ថុមួយ (ដីបម្រើឬដីក្រោម) ដើម្បីជាប្រយោជន៍ដល់អចលនវត្ថុមួយទៀត (ដីប្រើឬដីលើ) ដែលជារបស់កម្មសិទ្ធិករផ្សេងទៀត :

សេវភាព នាម

[សេ-វ៉ៈ-ភាប] sevakpheab≈

បន្ទុកដែលផ្ទុកលើអចលនវត្ថុមួយ (ដីបម្រើឬដីក្រោម) ដើម្បីជាប្រយោជន៍ដល់អចលនវត្ថុមួយទៀត (ដីប្រើឬដីលើ) ដែលជារបស់កម្មសិទ្ធិករផ្សេងទៀត :

សេវា

សកម្មភាពទាំងឡាយដែលគេធ្វើក្នុងពេលបម្រើមុខងារអ្វីមួយ :

សេវា នាម

[សេ-វ៉ា] seva

សកម្មភាពទាំងឡាយដែលគេធ្វើក្នុងពេលបម្រើមុខងារអ្វីមួយ :

សេវាកម្ម

ប្រព័ន្ធផ្គត់ផ្គង់តម្រូវការសាធារណជន :

សេវាកម្ម នាម

[សេ-វ៉ា-កាំ] seveakamm

ប្រព័ន្ធផ្គត់ផ្គង់តម្រូវការសាធារណជន :

សេវាពិគ្រោះជំងឺក្រៅ

ការផ្ដល់សេវាព្យាបាលវេជ្ជសាស្ត្រដោយមិនមានការសម្រាក ក្នុងមូលដ្ឋានសុខាភិបាលមិនលើសពី១២ម៉ោង។

សេវាពិគ្រោះជំងឺក្រៅ នាម

[សេ-វ៉ា-ពិ-គ្រោះ-ជំ-ងឺ-ក្រៅ] sevapikroeahchumngeukrov≈

ការផ្ដល់សេវាព្យាបាលវេជ្ជសាស្ត្រដោយមិនមានការសម្រាក ក្នុងមូលដ្ឋានសុខាភិបាលមិនលើសពី១២ម៉ោង។

សេវាល

វារិជជាតពួកអណ្ដែតទឹកមានសារាយ, ចកជាដើម។

សេវាល នាម

[សេ-វ៉ាល] seveal

សារាយ; ចក :

សេវាល នាម

[សេ-វ៉ា-ឡៈ-ជាត] seveal

វារិជជាតពួកអណ្ដែតទឹកមានសារាយ, ចកជាដើម។

សេវាសញ្ញា នាម

[សេ-វ៉ា-ស័ញ-ញ៉ា] sevasnhonha≈

ម៉ាកដែលប្រើប្រាស់សម្រាប់សេវា។

សេវាសាធារណៈ

សេវាកម្មដែលបានផ្ដល់ដោយដោយរដ្ឋាភិបាលទៅកាន់ប្រជាជនដែលរស់នៅក្នុងដែនដីសមត្ថកិច្ចរបស់ខ្លួនដោយផ្ទាល់ (តាមរយៈវិស័យសាធារណៈ) ឬដោយការផ្ដល់ជាហិរញ្ញវត្ថុដល់ផ្នែកឯកជនក្នុងការផ្គត់ផ្គង់សេវានោះ :

សេវាសាធារណៈ នាម

[សេ-វ៉ា-សា-ធា-រៈ-ណៈ] sevasatheareaknak≈

សេវាកម្មដែលបានផ្ដល់ដោយដោយរដ្ឋាភិបាលទៅកាន់ប្រជាជនដែលរស់នៅក្នុងដែនដីសមត្ថកិច្ចរបស់ខ្លួនដោយផ្ទាល់ (តាមរយៈវិស័យសាធារណៈ) ឬដោយការផ្ដល់ជាហិរញ្ញវត្ថុដល់ផ្នែកឯកជនក្នុងការផ្គត់ផ្គង់សេវានោះ :

សេវិកា នាម

[សេ-វ៉ិ-កា] sevika

(ម.ព. សេវកៈ)។

សេវូបករណ៍

កុំព្យូទ័រឬឧបករណ៍ដែលផ្គត់ផ្គង់ព័ត៌មានឬសេវាផ្សេងៗដល់កុំព្យូទ័រដទៃទៀតក្នុងបណ្ដាញ។

សេវូបករណ៍ នាម

[សេ-វ៉ូ-ប៉ៈ-ក] sevoubakka≈

កុំព្យូទ័រឬឧបករណ៍ដែលផ្គត់ផ្គង់ព័ត៌មានឬសេវាផ្សេងៗដល់កុំព្យូទ័រដទៃទៀតក្នុងបណ្ដាញ។

សេវ័ក នាម

[សេ-វ័ក] sevka≈

(ម.ព. សេវកៈ)។

សេវ័ន នាម

[សេ-វ័ន] sevno≈

(ម.ព. សេវនៈ)។

សេស កិរិយាសព្ទ

[សែស] ses

សល់ :

សេស គុណនាម

[សែស] ses

ដែលសល់; ដែលឥតគូ :

សេស នាម

[សែស] ses

សំណល់; របស់ជាដែល :

សេស គុណនាម

[សែស-សល់] ses

ដែលសល់ពីគេ :

សេស នាម

[សែស-សូន] ses

សល់សូន្យ (០) នេះ (ព.ហ.)។

សេសវគ្គ

ព្យញ្ជនៈដែលសល់អំពីវគ្គ, មាន ៨តួ គឺ យ រ ល វ ស ហ ឡ º, ឬបើរាប់យក ឝ ឞ ផង មាន ១០តួ; ហៅ អវគ្គ ក៏បាន "ព្យញ្ជនៈឥតពួក"។

សេសវគ្គ នាម

[សេ-សៈ-វ័ក] sesvokk

ព្យញ្ជនៈដែលសល់អំពីវគ្គ, មាន ៨តួ គឺ យ រ ល វ ស ហ ឡ º, ឬបើរាប់យក ឝ ឞ ផង មាន ១០តួ; ហៅ អវគ្គ ក៏បាន "ព្យញ្ជនៈឥតពួក"។

សេសា គុ., ន.

[សេ-សា] sesa

ដែលសល់; សំណល់ :

សេសោ គុ., ន.

[សេ-សោ] sesao≈

(ម.ព. សេសា)។

សេសំ

ដែលសល់, ដែលជាសំណល់, ជាដែល។ ពាក្យសាមញ្ញ សម្រាប់និយាយចំពោះភោជនាហារឬរបស់ដែលសេសសល់ :

សេសំ គុណនាម

[សេ-ស័ង] ឬ [សែស-ស័ង] sesam

ដែលសល់, ដែលជាសំណល់, ជាដែល។ ពាក្យសាមញ្ញ សម្រាប់និយាយចំពោះភោជនាហារឬរបស់ដែលសេសសល់ :

សេះ

ឯកតាថាមពលសម្រាប់វាស់កម្លាំងគ្រឿងម៉ាស៊ីនឬគ្រឿងអេឡិចត្រូនិក :

សេះ នាម ១)

[សេះ] seh

បសុសត្វចតុប្បាទ មាឌខ្ពស់ស្រឡះ មានក្រចកជើងទាំង៤កន្តុបៗឥតឆែក មានសក់កំប៉ោយ, សក់លើ ក, សក់ស្វាយ មានដងកន្ទុយខ្លីស្រោបដោយសក់កន្ទុយវែងៗជាសំណុំ ..., សម្រាប់ប្រើជិះឬទឹមរថ (អ្នកប្រទេសខ្លះគេប្រើការភ្ជួររាស់ផងក៏បាន) :