ស្លឹករឹត

វចនានុក្រមខ្មែរ

ពាក្យខ្មែរ ការអាន និងអត្ថន័យ — បើកជាសាធារណៈ និងកែលម្អដោយអ្នកអាន។

៦៨,៣៦៩ ធាតុ

សូក កិរិយាសព្ទ

[សូក-ចិត] souk

ឱ្យសំណូកដើម្បីឱ្យគេសុខចិត្ត។

សូក កិរិយាសព្ទ

[សូក-ប៉ាន់] souk

សូករំលែកប្រយោជន៍ខ្លះឱ្យអ្នកទទួលសំណូក គឺសូកអ្នកតូចឱ្យយកសំណូកផ្សេងទៅជូនអ្នកធំ។

សូក កិរិយាសព្ទ

[សូក-សុស] souk

ឱ្យសំណូកញាត់ញៀតនាយអាយ គឺសូកអ្នកនេះខ្លះអ្នកនោះខ្លះ។

សូក កិរិយាសព្ទ

[សូក-អង់-វ៉] souk

ឱ្យសំណូកផងអង្វរផង, ឱ្យសំណូកអង្វរចិត្ត។

សូករ នាម

[សូ-ក] ឬ [សូ-កៈ-រៈ] soukar

ជ្រូក។

សូករ នាម

[ម័ង-ស័ង-សូ-កៈ-រ៉ៈ] soukar

(ម.ព. សូករមំសំ)។

សូករ នាម

[សូ-កៈ-រ៉ៈ-ម័ង-ស័ង] soukar

(ម.ព. សូករមំសៈ)។

សូករ នាម

[សូ-កៈ-រ៉ៈ-ម័ង-សៈ] soukar

សាច់ជ្រូក (ព.គ.)។

សូករន្តកៈ

ថៅឡិង, ឈ្មោះវត្ថពន្ធចង្កេះមួយប្រភេទ ធ្វើដោយផ្ទាំងសំពត់តូចវែង មានសណ្ឋានស្រដៀងនឹងពោះវៀនជ្រូក សម្រាប់បព្វជិតពុទ្ធសាសនិកក្រវាត់រក្សាបរិមណ្ឌលស្បង់។

សូករន្តកៈ នាម

[សូ-កៈ-រ៉ន់-តៈ-កៈ] soukrontokak

ថៅឡិង, ឈ្មោះវត្ថពន្ធចង្កេះមួយប្រភេទ ធ្វើដោយផ្ទាំងសំពត់តូចវែង មានសណ្ឋានស្រដៀងនឹងពោះវៀនជ្រូក សម្រាប់បព្វជិតពុទ្ធសាសនិកក្រវាត់រក្សាបរិមណ្ឌលស្បង់។

សូករមទ្ទវៈ

ឈ្មោះម្ហូបមួយប្រភេទ ធ្វើដោយសាច់ជ្រូកនិងគ្រឿងផ្សំផ្សេងៗដែលជាងមាសឈ្មោះ ចុន្ទ ចាត់ចែងថ្វាយព្រះសក្យមុនីសព្វញ្ញុពុទ្ធ, ជាព្រះស្ងោយចុងក្រោយបំផុតរបស់ព្រះអង្គ, ទ្រង់សោយព្រះស្ងោយនេះហើយក៏ចាប់មានអាពាធជាទម្ងន់ ព្រះអង្គចូលបរិនិញ្វនក្នុងថ្ងៃនោះ។ សូករមទ្ទវៈ នេះអ្នកប្រាជ្ញពួក

សូករមទ្ទវៈ នាម

[សូ-កៈ-រ៉ៈ-ម័ត-ទៈ-វៈ] soukromottoveak

ឈ្មោះម្ហូបមួយប្រភេទ ធ្វើដោយសាច់ជ្រូកនិងគ្រឿងផ្សំផ្សេងៗដែលជាងមាសឈ្មោះ ចុន្ទ ចាត់ចែងថ្វាយព្រះសក្យមុនីសព្វញ្ញុពុទ្ធ, ជាព្រះស្ងោយចុងក្រោយបំផុតរបស់ព្រះអង្គ, ទ្រង់សោយព្រះស្ងោយនេះហើយក៏ចាប់មានអាពាធជាទម្ងន់ ព្រះអង្គចូលបរិនិញ្វនក្នុងថ្ងៃនោះ។ សូករមទ្ទវៈ នេះអ្នកប្រាជ្ញពួក

សូករិក

ទីឬកន្លែងរបស់អ្នកពិឃាតជ្រូក (ទីពិឃាតជ្រូកសម្រាប់យកសាច់លក់)។

សូករិក នាម

[សូ-កៈ-រ៉ិក] soukorik

អ្នកពិឃាតជ្រូក :

សូករិក នាម

[សូ-កៈ-រ៉ិក-កាំ] soukorik

ការពិឃាតជ្រូក។

សូករិក នាម

[សូ-កៈ-រ៉ិ-ក័ត-ឋាន] soukorik

ទីឬកន្លែងរបស់អ្នកពិឃាតជ្រូក (ទីពិឃាតជ្រូកសម្រាប់យកសាច់លក់)។

សូករិកា នាម

[សូ-កៈ-រ៉ិក-កា] soukakrekka≈

(ម.ព. សូករិក)។

សូករៈ នាម

[សូ-កៈ-រ៉ៈ] soukakrak≈

(ម.ព. សូករ)។

សូកូឡា

ឈ្មោះបង្អែមម្យ៉ាងធ្វើពីគ្រាប់កាកាវ។

សូកូឡា នាម

[សូ-កូ-ឡា] soukoula≈

ឈ្មោះបង្អែមម្យ៉ាងធ្វើពីគ្រាប់កាកាវ។

សូចនា

តារាងអក្ខរក្រមនៃពាក្យបច្ចេកសព្ទដែលទាក់ទងទៅនឹងប្រធានបទនិងឈ្មោះដែលគេដកស្រង់ពីសៀវភៅណាមួយ... ដើម្បីឱ្យងាយរកឃើញ។

សូចនា នាម

[សូ-ចៈ-ណា] souchakna≈

តារាងអក្ខរក្រមនៃពាក្យបច្ចេកសព្ទដែលទាក់ទងទៅនឹងប្រធានបទនិងឈ្មោះដែលគេដកស្រង់ពីសៀវភៅណាមួយ... ដើម្បីឱ្យងាយរកឃើញ។

សូចនាករ

តួលេខសំខាន់ៗដែលចង្អុលបង្ហាញអំពីកម្លាំងសេដ្ឋកិច្ចរបស់ប្រទេសណាមួយ ដូចជាផលិតផលក្នុងស្រុកសរុប អត្រាអតិផរណា កំណើនប្រជាជនជាដើម។

សូចនាករ នាម

[សូ-ចៈ-ណា-ក] souchaknaka≈

(សេ.ហិ.) សញ្ញាដែលចង្អុលបង្ហាញ បញ្ញត្តិសម្រាប់វាយតម្លៃអំពីសភាពឬកម្រិតនៃអ្វីមួយ :

សូចនាករ នាម

[សូ-ចៈ-ណា-ក-សេត-ឋៈ-កិច] souchaknakasetthakkech≈

តួលេខសំខាន់ៗដែលចង្អុលបង្ហាញអំពីកម្លាំងសេដ្ឋកិច្ចរបស់ប្រទេសណាមួយ ដូចជាផលិតផលក្នុងស្រុកសរុប អត្រាអតិផរណា កំណើនប្រជាជនជាដើម។

សូញមម៉ូញ គុណនាម

[សូញ-ម-ម៉ូញ] sounhmomounh≈

(ម.ព. សូញម៉ូញ)។

សូញម៉ូញ គុណនាម ១)

[សូញ-ម៉ូញ] sounhmunh

ស្មូញក្រៃពេក :

សូញម៉ូញ គុណនាម ២)

[សូញ-ម៉ូញ] sounhmunh

ដែលស្មូញមិនស្រឡះស្រឡំ :

សូដា

ភេសជ្ជៈមួយប្រភេទមានជាតិឧស្ម័ន ដែលគេអាចពិសាវាសុទ្ធឬលាយជាមួយភេសជ្ជៈមានជាតិសុរាជាដើម :

សូដា នាម

[សូ-ដា] souda≈

ភេសជ្ជៈមួយប្រភេទមានជាតិឧស្ម័ន ដែលគេអាចពិសាវាសុទ្ធឬលាយជាមួយភេសជ្ជៈមានជាតិសុរាជាដើម :

សូត

បញ្ចេញវាចាថ្លែងសេចក្ដី; ថាតាមរបៀបពាក្យដែលទន្ទេញចាំមាត់។

សូត នាម

[សូត] sout

សារថី, អ្នកបររថ; សម្ដីសម្ដែងអំណរ, ការថ្លែងអំណរ។

សូត កិរិយាសព្ទ

[សូត] sout

បញ្ចេញវាចាថ្លែងសេចក្ដី; ថាតាមរបៀបពាក្យដែលទន្ទេញចាំមាត់។

សូត្រ

សូត្ររំឭកសេចក្ដីដែលទន្ទេញចាំហើយមិនឱ្យភ្លេច ព្រមទាំងរៀនសង្កេតតៗទៅទៀតផង។

សូត្រ នាម ១)

[សូត] soutror

ចេស; ខ្សែឆ្មារ; សរសៃឆ្មារល្អិត (មានសរសៃពីងពាង, សរសៃឈូកជាដើម)។

សូត្រ នាម ២)

[សូត] soutror

សរសៃដែលស្រាវយកពីសំបុកដង្កូវនាង :

សូត្រ នាម

[ក្បាល-សូត] soutror

សរសៃសូត្រធំជាងគេ ដែលមានក្រមររម៉ិងរម៉ង់មិនរាបស្មើល្អ :

សូត្រ នាម

[សូត] soutror

ពុទ្ធវចនៈចំណែកមួយ ជាវោហារប្រាប់ពន្យល់ពីបុណ្យបាប, គុណទោសជាដើម (តែមិនមានបញ្ញត្តិឬអនុញ្ញាតទេ) :

សូត្រ កិរិយាសព្ទ ១)

[សូត] soutror

ថាតាមរបៀបពាក្យដែលទន្ទេញចាំមាត់ :

សូត្រ នាម

[សូត] soutror

គោលរបស់ការសិក្សាសម្រាប់ទន្ទេញឱ្យចាំ :

សូត្រ កិរិយាសព្ទ ២)

[សូត] soutror

មើលថាតាមសេចក្ដីដែលសរសេរស្រាប់ ក៏ហៅ សូត្រ បានដែរ (តាមទម្លាប់ប្រើ) :

សូត្រ កិរិយាសព្ទ

[សូត-រៀន] soutror

សូត្ររំឭកសេចក្ដីដែលទន្ទេញចាំហើយមិនឱ្យភ្លេច ព្រមទាំងរៀនសង្កេតតៗទៅទៀតផង។

សូទ នាម

[សូ-ទៈ] sout

អ្នកចម្អិនអាហារ, អ្នកដាំស្ល, សូបការ។

សូទ នាម

[សូ-ទៈ-កាំ] sout

មុខការរបស់សូទៈ, ការដាំស្ល។

សូទ នាម

[សូ-ទៈ-គ្រឹះ] sout

ផ្ទះឬរោងសម្រាប់ចម្អិនអាហារ, ផ្ទះបាយ។

សូទ នាម

[សូ-ទៈ-វិច-ជា] sout

ចំណេះរបស់សូទៈ, ចំណេះខាងការចម្អិនអាហារ, ចំណេះដាំស្ល។

សូទ នាម

[សូ-ទៈ-វិត-ទ្យា] sout

(ម.ព. សូទវិជ្ជា)។

សូទ នាម

[សូ-ទៈ-សា-ឡា] sout

(ម.ព. សូទគ្រឹះ)។

សូទ នាម

[សូ-ទៈ-សាស] sout

ក្បួនសម្រាប់សូទៈ, ក្បួនធ្វើភោជនាហារ។

សូទៈ នាម

[សូ-ទៈ] souteak≈

(ម.ព. សូទ)។

សូទ្រ នាម ១)

[សូ-ទ្រៈ] soutror

មនុស្សកើតក្នុងវណ្ណៈទី ៤ឬក្នុងកុលវគ្គទី ៤(ក្នុងប្រទេសឥណ្ឌា) :

សូទ្រ នាម ២)

[សូ-ទ្រៈ] soutror

អ្នកងារ (ក្នុងកម្ពុជរដ្ឋសម័យពីដើម)។

សូទ្រ នាម

[សូ-ទ្រៈ-បុត] soutror

កូនប្រុសរបស់សូទ្រៈ។

សូទ្រ នាម

[សូ-ទ្រៈ-បុត-ត្រី] soutror

កូនស្រីរបស់សូទ្រៈ។

សូទ្រ នាម

[សូ-ទ្រៈ-វង់] soutror

ពូជសូទ្រៈ។

សូទ្រនិគម

ឈ្មោះស្រុកមួយក្នុងអាណាខេត្តសៀមរាប (ស្រុករលួស) នៅខាងកើតទីរួមខេត្តសៀមរាបសព្វថ្ងៃនេះ (ប្រហែលជាកាលពីក្នុងសម័យមហានគរ ស្រុកនេះជាភូមិលំនៅរបស់ពួកសូទ្រៈទេដឹង?)។

សូទ្រនិគម នាម ១)

[សូ-ទ្រៈ-និ-គំ] soutrnikom

និគមនៃពួកសូទ្រៈ។

សូទ្រនិគម នាម ២)

[សូ-ទ្រៈ-និ-គំ] soutrnikom

ឈ្មោះស្រុកមួយក្នុងអាណាខេត្តសៀមរាប (ស្រុករលួស) នៅខាងកើតទីរួមខេត្តសៀមរាបសព្វថ្ងៃនេះ (ប្រហែលជាកាលពីក្នុងសម័យមហានគរ ស្រុកនេះជាភូមិលំនៅរបស់ពួកសូទ្រៈទេដឹង?)។

សូទ្រា នាម

[សូ-ទ្រា] soutrea

(ម.ព. សូទ្រ)។

សូទ្រៈ នាម

[សូ-ទ្រៈ] soutreak≈

(ម.ព. សូទ្រ)។

សូធ្យ

ទន្ទេញ; ថាតាមរបៀបពាក្យដែលទន្ទេញចាំមាត់; អានតាមពាក្យដែលសរសេរស្រាប់; អានឱ្យគេថាតាម សូធ្យធម៌, សូធ្យមេរៀន, សូធ្យសេចក្ដីឱ្យគេសរសេរតាម; មេសូធ្យ។ ប៉ុន្តែខ្មែរយើងជ្រុលប្រើជា សូត្រ យូរណាស់ហើយ ពិបាកនឹងកែឱ្យទៅជា សូធ្យវិញ, បើអាច, លុះតែព្រមព្រៀងគ្នាប្រើ ទើបប្រើបាន។

សូធ្យ កិរិយាសព្ទ

[សូត] southyor

ទន្ទេញ; ថាតាមរបៀបពាក្យដែលទន្ទេញចាំមាត់; អានតាមពាក្យដែលសរសេរស្រាប់; អានឱ្យគេថាតាម សូធ្យធម៌, សូធ្យមេរៀន, សូធ្យសេចក្ដីឱ្យគេសរសេរតាម; មេសូធ្យ។ ប៉ុន្តែខ្មែរយើងជ្រុលប្រើជា សូត្រ យូរណាស់ហើយ ពិបាកនឹងកែឱ្យទៅជា សូធ្យវិញ, បើអាច, លុះតែព្រមព្រៀងគ្នាប្រើ ទើបប្រើបាន។

សូន

ប្រមូលអ្វីៗដែលមានសាច់ទន់ជ្រាយឱ្យកើតជាដុំ, ជាគ្រាប់ឬជារូប :

សូន កិរិយាសព្ទ

[សូន] soun

ប្រមូលអ្វីៗដែលមានសាច់ទន់ជ្រាយឱ្យកើតជាដុំ, ជាគ្រាប់ឬជារូប :

សូន្យ គុណនាម ១)

[សូន] sounyor

ធេង, ទទេ, សោះទទេ, ឃែត។

សូន្យ នាម ២)

[សូន] sounyor

ភាវៈទទេ; អាកាស។

សូន្យ គុណនាម

[សូន-ឈឹង] sounyor

សូន្យឥតឮសូរសព្ទឬដំណឹងអ្វីសោះ :

សូន្យ គុណនាម

[សូន-សុង] sounyor

សូន្យគ្មានពន្លឺតិចតួច :

សូន្យ គុណនាម

[សូន-សោះ] sounyor

ឃែតទទេ, ឥតអំពើ, ឥតប្រយោជន៍ :

សូន្យ គុណនាម

[សោះ-សូន] sounyor

(ម.ព. សូន្យសោះ)។

សូន្យ នាម

[សូន] sounyor

ពិន្ទុឬក្បិល, និគ្គហិត (°)។

សូន្យ នាម

[សូន] sounyor

លេខតាងចំនួនទទេ (០) :

សូប នាម

[សូប] soub

សម្លទឹក, ម្ហូបមានទឹក។

សូប នាម

[សូ-ប៉ៈ-កា] soub

សូទៈ។

សូប នាម

[សូ-ប៉ៈ-កា-រិ-កា] soub

(ម.ព. សូបការ)។

សូប នាម

[សូ-ប៉ៈ-ព្យ័ញ-ជៈ-នៈ] soub

សម្លទឹកនិងសម្លគោក, ម្ហូបមានទឹកនិងម្ហូបគោកឬខាប់, ក្រៀម។

សូបៈ នាម

[សូ-ប៉ៈ] soubak≈

(ម.ព. សូប)។

សូម

ពាក្យសម្រាប់ប្រើនាំមុខឬជាជំនួយកិរិយាសព្ទមានអាការៈជាកិរិយានុគ្រោះ ឬប្រើជាជំនួយតាមសព្ទក៏បាន ដោយសេចក្ដីអង្វរ ឬដោយសេចក្ដីគោរព, ដោយសេចក្ដីគួរសម (តាមថ្នាក់បុគ្គល) :

សូម កិរិយាសព្ទ ១)

[សូម] som

បញ្ចេញវាចាឬសម្ដែងអាការៈឱ្យគេឱ្យអ្វីៗដែលខ្លួនត្រូវការ :

សូម កិរិយាសព្ទ ២)

[សូម] som

ពាក្យសម្រាប់ប្រើនាំមុខឬជាជំនួយកិរិយាសព្ទមានអាការៈជាកិរិយានុគ្រោះ ឬប្រើជាជំនួយតាមសព្ទក៏បាន ដោយសេចក្ដីអង្វរ ឬដោយសេចក្ដីគោរព, ដោយសេចក្ដីគួរសម (តាមថ្នាក់បុគ្គល) :

សូមក្រាបបង្គំទូល

និយាយពីពាក្យសម្រាប់ក្រាបទូលព្រះមហាក្សត្រិយ៍ជាអម្ចាស់ជីវិត ដោយគារវភាពដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់ក្រៃលែង គឺអ្នកសរសេរចុតហ្មាយនោះ សូមក្រាបបង្គំព្រមទាំងសូមយកសិរៈរបស់ខ្លួនទូលព្រះបាទាព្រះអង្គផង ប៉ុន្តែសូមទូលពីក្រោមល្អងធូលីដែលជាប់នៅត្រង់បាតព្រះបាទា ដោយផ្ដើមសេចក្ដីត្រង់បន្ទាត់លើបំផុត

សូមក្រាបបង្គំទូល កិរិយាសព្ទ

[សូម-ក្រាប-បង់-គំ-ទូល] soumkrabbangkumtul

និយាយពីពាក្យសម្រាប់ក្រាបទូលព្រះមហាក្សត្រិយ៍ជាអម្ចាស់ជីវិត ដោយគារវភាពដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់ក្រៃលែង គឺអ្នកសរសេរចុតហ្មាយនោះ សូមក្រាបបង្គំព្រមទាំងសូមយកសិរៈរបស់ខ្លួនទូលព្រះបាទាព្រះអង្គផង ប៉ុន្តែសូមទូលពីក្រោមល្អងធូលីដែលជាប់នៅត្រង់បាតព្រះបាទា ដោយផ្ដើមសេចក្ដីត្រង់បន្ទាត់លើបំផុត

សូម្បី ឈ.

[សូម-បី] sombey

(ម.ព. ទោះបី, ទោះជា)។

សូរ

ព្រះអាទិត្យ។

សូរ នាម

[សូ] sour

សព្ទ, សំឡេង; សំឡេងលាន់ឮ :

សូរ នាម

[សូ-សៀង] sour

សូរសំឡេងឬសំឡេងភ្លៀងក្លា; (រ.ស.) :

សូរ គុណនាម

[សូ] sour

ក្លៀវក្លា, អង់អាច, ក្លាហាន, អាចហាន, ដែលមានចិត្តមុត, មោះមុត។

សូរ នាម

[សូ] sour

អ្នកក្លៀវក្លា, អ្នកអង់អាច, ...អ្នកចម្បាំង។