ស្លឹករឹត

វចនានុក្រមខ្មែរ

ពាក្យខ្មែរ ការអាន និងអត្ថន័យ — បើកជាសាធារណៈ និងកែលម្អដោយអ្នកអាន។

៦៨,៣៦៩ ធាតុ

សុធា នាម

[សុ-ធា-ភោ-គី] sothea

(ម.ព. សុធាភុជ)។

សុធា នាម

[សុ-ធា-ភោ-ជន់] sothea

ភោជនទិព្យ។

សុធា នាម

[សុ-ធា-ភោច] sothea

(ម.ព. សុធាភោជន)។

សុធា នាម

[សុ-ធា-ម៉័ត-តិ-កា] sothea

បាយអ។

សុធា គុណនាម

[សុ-ធា-ម៉ៃ] sothea

ដែលធ្វើដោយកំបោរឬដោយបាយអ :

សុធា នាម

[សុ-ធា-រស់] sothea

រសទិព្យ, ទឹកទិព្យ។

សុធា នាម

[សុ-ធា-សិន-ធុ] sothea

សមុទ្រទិព្យ (មេឃ, ពពក)។

សុធា—

(ម.ព. សុធា) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

សុធា— នាម

[សុ-ធា—] sothea—≈

(ម.ព. សុធា) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

សុធី

ប្រាជ្ញា; សេចក្ដីឈ្លាស; ការយល់ជាក់; អ្នកប្រាជ្ញ។

សុធី នាម

[សុ-ធី] sothi

ប្រាជ្ញា; សេចក្ដីឈ្លាស; ការយល់ជាក់; អ្នកប្រាជ្ញ។

សុធីរ

អ្នកមានចំណេះខ្ពស់, អគ្គបណ្ឌិត។

សុធីរ គុណនាម

[សុ-ធី] sothir

ដែលមានគំនិតរឹងប៉ឹងឬខ្ជាប់ខ្ជួន។

សុធីរ នាម

[សុ-ធី] sothir

អ្នកមានចំណេះខ្ពស់, អគ្គបណ្ឌិត។

សុធីរា នាម

[សុ-ធី-រា] sothirea≈

(ម.ព. សុធីរ)។

សុនក នាម

[សុ-ណក់] sonok

ឆ្កែ (ឈ្មោល)។

សុនក នាម

[រាច-សុ-ណក់] sonok

ឆ្កែរបស់ព្រះរាជា។

សុនក នាម

[រាច-សុ-ណក់] sonok

(ម.ព. សុនករាជ)។

សុនខី នាម

[សុ-ណៈ-ខី] sonokhei

ឆ្កែញី, មេឆ្កែ ប្រើជា (ព.ខ្ព.)។

សុនខី នាម

[រាច-សុ-ណៈ-ខី] sonokhei

ឆ្កែញីរបស់ព្រះរាជា។

សុនខី នាម

[រាច-សុ-ណី] sonokhei

(ម.ព. រាជសុនខី)។

សុនត្រុន គុ.កិ., គុ.

[សុន-ត្រុន] sontron

ត្រុនៗ, តត្រុន; ត្រេះត្រះ; ប្រុនៗ :

សុនន្ទា

ឈ្មោះស្រះបោក្ខរណីក្នុងឋានត្រៃត្រិង្ស។

សុនន្ទា នាម ១)

[សុ-នន់-ទា] sonntea

នាមជាយាម្នាក់របស់ព្រះឥន្ទ្រ។

សុនន្ទា នាម ២)

[សុ-នន់-ទា] sonntea

ឈ្មោះស្រះបោក្ខរណីក្នុងឋានត្រៃត្រិង្ស។

សុនី នាម

[សុ-ណី] sonei≈

(ម.ព. សុនខី)។

សុនីតិ

បែបបទនៃការប្រព្រឹត្តល្អ ...។

សុនីតិ នាម

[សុ-នី-តិ] sonite

ច្បាប់ល្អ, ច្បាប់មានលក្ខណប្បញ្ញត្តិត្រឹមត្រូវ; ការប្រព្រឹត្តល្អ; មារយាទឬសណ្ដាប់ធ្នាប់ល្អ។

សុនីតិ នាម

[សុ-នី-តិ-ភាប] sonite

បែបបទនៃការប្រព្រឹត្តល្អ ...។

សុន្ទរ គុណនាម

[សុន-ទៈ-រៈ] ឬ [សុន-ទ] sontor

ល្អ, ប្រពៃ; ពីរោះ, ដែលគួរចង់ឮ គួរចង់ស្ដាប់, ពីរោះចាប់ចិត្ត; ដែលគួរស្រឡាញ់; គួររីករាយ។

សុន្ទរ នាម

[សុន-ទៈ-រៈ-កាំ] sontor

អំពើល្អ; ការងារល្អ។

សុន្ទរ នាម

[សុន-ទៈ-រៈ-ភាប] sontor

ភាពល្អ, សេចក្ដីល្អ។

សុន្ទរ នាម

[សុន-ទៈ-រៈ-មៈ-តិ] sontor

គំនិតត្រូវ។

សុន្ទរ នាម

[សុន-ទៈ-រៈ-យា-ត្រា] sontor

ដំណើរល្អ, ដំណើរមានសុខស្រួល។

សុន្ទរ នាម

[សុន-ទៈ-រៈ-យាន] sontor

យានល្អ, យានស្រួលជិះ។

សុន្ទរ នាម

[សុន-ទៈ-រៈ-ល័ក] sontor

លក្ខណៈល្អ។

សុន្ទរ នាម

[សុន-ទៈ-រៈ-ល័ក] sontor

(ម.ព. សុន្ទរលក្ខណ៍)។

សុន្ទរ នាម

[សុន-ទៈ-រៈ-វា-ចា] sontor

ពាក្យពីរោះ។

សុន្ទរ នាម

[សុន-ទៈ-រៈ-វាត] sontor

(ម.ព. សុន្ទរវាចា)។

សុន្ទរ នាម

[សុន-ទៈ-រៈ-វា-ទិន] sontor

អ្នកដែលមានសម្ដីពីរោះ។

សុន្ទរ នាម

[សុន-ទៈ-រៈ-វា-ទិ-នី] sontor

(ម.ព. សុន្ទរវាទិន)។

សុន្ទរ នាម

[សុន-ទៈ-រៈ-សំ-ប័ត] sontor

សម្បត្តិល្អ; សម្បត្តិរបស់អ្នកល្អ (ការប្រព្រឹត្តល្អ)។

សុន្ទរ នាម

[សុន-ទៈ-រៈ-សូ-ប៉ៈ] sontor

សម្លឆ្ងាញ់។

សុន្ទរ នាម

[សុន-ទៈ-រោ-វ៉ាត] sontor

ឱវាទល្អ, ដំបូន្មានត្រូវ។

សុន្ទរកថា

ខ្មែរហៅសម្ដីសូត្រថ្លែងសេចក្ដីក្នុងទីប្រជុំជនថា សុន្ទរកថា ដែរ :

សុន្ទរកថា នាម ១)

[សុន-ទៈ-រៈ-កៈ-ថា] sonteakreakkaktha≈

សម្ដីពីរោះ, សម្ដីគួរចង់ស្ដាប់។

សុន្ទរកថា នាម ២)

[សុន-ទៈ-រៈ-កៈ-ថា] sonteakreakkaktha≈

ខ្មែរហៅសម្ដីសូត្រថ្លែងសេចក្ដីក្នុងទីប្រជុំជនថា សុន្ទរកថា ដែរ :

សុន្ទររស

(អ.សិ.) តម្លៃដែលមាននៅក្នុងអត្ថបទអក្សរសិល្ប៍ ដោយកវី អ្នកនិពន្ធចេះពណ៌នារូបភាព លក្ខណៈសកម្មភាពនៃតួអង្គ ដំណើររឿង ធម្មជាតិឱ្យឃើញលក្ខណៈល្អត្រឹមត្រូវតាមការពិតឬរូបលក្ខណៈពិត ធ្វើឱ្យអ្នកអាន អ្នកស្ដាប់ពេញចិត្ត :

សុន្ទររស នាម

[សុន-ទៈ-រៈ-រស់] sonteakreakrsa≈

(អ.សិ.) តម្លៃដែលមាននៅក្នុងអត្ថបទអក្សរសិល្ប៍ ដោយកវី អ្នកនិពន្ធចេះពណ៌នារូបភាព លក្ខណៈសកម្មភាពនៃតួអង្គ ដំណើររឿង ធម្មជាតិឱ្យឃើញលក្ខណៈល្អត្រឹមត្រូវតាមការពិតឬរូបលក្ខណៈពិត ធ្វើឱ្យអ្នកអាន អ្នកស្ដាប់ពេញចិត្ត :

សុន្ទរី នាម

[សុន-ទៈ-រី] sontori

ស្ត្រី; នាងមានលំអ, នាងឆើតឆោម។

សុន្ទរោ—

(ម.ព. សុន្ទរ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

សុន្ទរោ— នាម

[សុន-ទៈ-រោ—] sonteakro—≈

(ម.ព. សុន្ទរ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

សុន្ទរ៍ទាន នាម

[សុន-ទាន] sontrotean

ទានល្អ គឺអំណោយដែលគេឱ្យដោយប្រពៃ :

សុន្ទរ—

(ម.ព. សុន្ទរ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

សុន្ទរ— នាម

[សុន-ទៈ-រៈ—] sonteakreak—≈

(ម.ព. សុន្ទរ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

សុបណ្ណ នាម

[សុ-បុ័ន-ណៈ-មា-ដា] sobann

មេគ្រុឌ។

សុបណ្ណ នាម

[សុ-បុ័ន-ណៈ-រាច] sobann

ស្ដេចគ្រុឌ។

សុបប្រឡុប

ដែលយុលស្លុបខ្លាំង, ដែលស្លុបទាបចុះក្រោម :

សុបប្រឡុប គុ., គុ.កិ.

[សុប-ប្រ-ឡុប] sobbrolob

ដែលយុលស្លុបខ្លាំង, ដែលស្លុបទាបចុះក្រោម :

សុបសៅ

ជ្រប់មុខចុះឬសំកុកសំកុល ដោយកើតទុក្ខព្រួយចិត្តខ្លាំង, ជ្រប់ជ្រៅ :

សុបសៅ កិ., គុ.កិ.

[សុប-សៅ] sobasau

ជ្រប់មុខចុះឬសំកុកសំកុល ដោយកើតទុក្ខព្រួយចិត្តខ្លាំង, ជ្រប់ជ្រៅ :

សុបិន

ការយល់សប្ដិឃើញមានទំនងជាគ្រឿងសង្កេតបាន (ថានឹងមានហេតុអាក្រក់ឬល្អ)។

សុបិន នាម ១)

[សុ-បិន] soben

ការដេកលក់។ ប្រើសំដៅសេចក្ដីថា "ការយល់សប្ដិឃើញ" :

សុបិន នាម ២)

[សុ-បិន] soben

(ទស្សនៈ.) ស៊េរី (ដំណើរបន្តគ្នា) នៃរូបភាព គំនិត វេទនារម្មណ៍ និងឥន្ទ្រីយារម្មណ៍ ដែលជាធម្មតាកើតឡើងដោយអចេតនានៅក្នុងចិត្តក្នុងរយៈពេលនៃដំណាក់កាលណាមួយនៃដំណេក :

សុបិន នាម

[សុ-បិន-និ-មិត] soben

ការយល់សប្ដិឃើញមានទំនងជាគ្រឿងសង្កេតបាន (ថានឹងមានហេតុអាក្រក់ឬល្អ)។

សុប្បថ

ផ្លូវល្អ, ផ្លូវស្រួលទៅមក; ការប្រព្រឹត្តត្រូវតាមគន្លងធម៌, គន្លងឬលំអានធម៌ត្រឹមត្រូវ។

សុប្បថ នាម

[សុប-បត់] sobboth

ផ្លូវល្អ, ផ្លូវស្រួលទៅមក; ការប្រព្រឹត្តត្រូវតាមគន្លងធម៌, គន្លងឬលំអានធម៌ត្រឹមត្រូវ។

សុប្បភាត គុណនាម

[សុប-ប៉ៈ-ភាត] sobbapheat

ដែលរះភ្លឺច្បាស់ពីទិសបូព៌ :

សុប្បភាត នាម

[សុប-ប៉ៈ-ភាត] sobbapheat

អរុណោទ័យ, ពេលថ្ងៃរះ, ពេលភ្លឺឯកើត :

សុប្បភាត នាម

[សុប-ប៉ៈ-ភា-តៈ-កាល] sobbapheat

ពេលថ្ងៃរះ (ដែរ)។

សុប្បភាត នាម

[សុប-ប៉ៈ-ភា-តៈ-សៈ-ម៉ៃ] sobbapheat

(ម.ព. សុប្បភាតកាល)។

សុប្បភាត នាម

[សុប-ប៉ៈ-ភា-តៈ-សុ-វ័ត] sobbapheat

អរុណ សុវត្ថិ! ឬអរុណ សួស្ដី!

សុប្បភាត នាម

[សុប-ប្រៈ-ភា-តៈ-សួ-ស្ដី] sobbapheat

(ម.ព. សុប្បភាតសុវត្ថិ!)។

សុប្រកាស

ដែលជាក់ស្ដែង, ប្រាកដ, ច្បាស់លាស់; ភ្លឺច្បាស់, ត្រចះ, រុងរឿងចិញ្ចាច :

សុប្រកាស គុណនាម

[សុប-ប្រៈ-កាស] sobrakas

ដែលជាក់ស្ដែង, ប្រាកដ, ច្បាស់លាស់; ភ្លឺច្បាស់, ត្រចះ, រុងរឿងចិញ្ចាច :

សុប្រភាត នាម

[សុប-ប្រៈ-ភាត] sobbreakpheat≈

(ម.ព. សុប្បភាត)។

សុប្រភាព នាម

[សុប-ប្រៈ-ភាប] sobropheap

អំណាចធំដុំ, តេជះខ្លាំង។

សុប្រយោគ នាម

[សុប-ប្រៈ-យោក] sobrayouk

សេចក្ដីឈ្លាសវៃ; ការស្ទាត់ជំនាញ :

សុប្រាត នាម

[សុ-ប្រាត] sobrat

វេលាព្រឹកល្អ (ប្រើជា សុប្រាតកាល ឬ សុប្រាតសម័យ ក៏បាន)។

សុប្រាត ឧទានសព្ទ

[សុ-ប្រា-ត:-សុ-វ៉ាត់] sobrat

សួស្ដីក្នុងវេលាព្រឹកល្អ! (ពាក្យឱ្យពរឬគំនាប់គ្នាក្នុងវេលាព្រឹក), ប្រើត្រឹមតែ សុប្រាត! ប៉ុណ្ណេះក៏បាន។

សុប្រាត ឧទានសព្ទ

[សុ-ប្រា-ត:-សួ-ស្ដី] sobrat

(ម.ព. សុប្រាតសុវត្ថិ!)។